နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း — နေ့လည်ပိုင်းတရားတော်
နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း — နေ့လည်ပိုင်းတရားတော်
ပလ္လင်ဖွင့် ဘုရားရှိခိုးနှင့် ဓာတုဝန္ဒနာ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
တရားနာပရိသတ်တို့... ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့...
ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းအချိန်အခါမှာ မနက်ပိုင်းက ဉာတပရိညာအမြင်နဲ့ "ဒါဟာ ဘာလဲ" လို့ ပိုင်းခြားသိမ်းဆည်းခဲ့တဲ့ "နိရောဓသစ္စပဋိဝေဓ — နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း" ဆိုင်ရာ တရားတော်ကို တီရဏပရိညာဘက်ကနေ ရပ်တည်ပြီး ဆက်လက်စူးစမ်း ဆင်ခြင်ကြပါမယ်။
ဒီနေရာမှာ တရားနာပရိသတ်တို့ ဦးစွာ သတိပြုရမယ့် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဒီကနေ့ တရားတော်ရဲ့ လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှု အရည်အချင်းသတ်မှတ်ချက်ဟာ "D — Doctrine / Map / Result Only" ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အချက်ပါပဲ။ နေ့လည်ပိုင်း တရားဒေသနာဟာ တီရဏပရိညာ မာတိကာ ဖြစ်သော်လည်းပဲ၊ နိရောဓသစ္စာကို အကြွင်းမဲ့ မျက်မှောက်ပြု ထိုးထွင်းသိမြင်မှုဆိုတာ အရိယာမဂ်ဉာဏ်၏ အထွတ်အထိပ် ရလဒ် (Result) သာ ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် "နိဗ္ဗာန် နိရောဓသစ္စာကို ယခုထိုင်ပြီး တိုက်ရိုက်ရှုမှတ်၍ ချက်ချင်း မျက်မှောက်ပြုကြပါ" ဟူသော Direct Vipassanā Assignment အနေနဲ့ ဟောကြားရမယ့် တရား မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီသဘောတရားကို နေ့စဉ်ဘဝမှာ တွေ့ကြုံနေရတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခုနဲ့ စတင်ပြီး စူးစမ်းကြည့်ကြပါစို့။
လူတစ်ယောက်ဟာ အလွန်ပူပြင်းလှတဲ့ နွေရာသီ နေပူထဲမှာ မနားမနေ လမ်းလျှောက်လာရတယ်ဆိုပါစို့။ နေလောင်ဒဏ်၊ ချွေးထွက်ဒဏ်၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ဒဏ်တွေကြောင့် တစ်ကိုယ်လုံး မွန်းကျပ်ပူလောင်နေတယ်။ အဲဒီအခိုက်အတန့်မှာ လမ်းဘေးက အရိပ်ကောင်းတဲ့ သစ်ပင်ကြီးတစ်ပင်အောက် ရောက်သွားပြီး အေးချမ်းတဲ့ ရေတစ်ခွက်ကို သောက်လိုက်ရတဲ့အခါ ကိုယ်ခန္ဓာရော စိတ်နှလုံးပါ ချက်ချင်းဆိုသလို "ဪ... အေးချမ်းသွားတာပဲ၊ ပေါ့ပါးသွားတာပဲ" လို့ စိတ်သက်သာရာ ရသွားတတ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ တရားနာပရိသတ်တို့ သတိထားပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်စမ်းပါ။ အဲဒီ သစ်ပင်ရိပ်အောက်က ရေအေးအေးလေး သောက်လိုက်ရလို့ ရတဲ့ အေးချမ်းမှုလေးဟာ တကယ့် အမြဲတည်တံ့တဲ့ အေးချမ်းမှုလား?
မဟုတ်ပါဘူး။ နေပူထဲ ပြန်ထွက်သွားရင် ပြန်ပူလာဦးမှာပဲ။ အဲဒီ အေးချမ်းမှုဆိုတာ အပူဒဏ် ခေတ္တခဏ သက်သာသွားတဲ့ သင်္ခတအေးချမ်းမှု (အကြောင်းတရားတို့ကြောင့် ယာယီဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ သက်သာရာရမှု) မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဝိပဿနာတရား ရှုမှတ်တဲ့ နေရာမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ တရားထိုင်ရင်း စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားတာ၊ အတွေးတွေ ခဏတာ ရပ်တန့်သွားတာ၊ စိတ်ဖိစီးမှုတွေ ကင်းဝေးပြီး တစ်ကိုယ်လုံး ပေါ့ပါးအေးချမ်းသွားတာကို ကြုံရတဲ့အခါ အချို့သော ယောဂီတွေက အဲဒီ ခေတ္တခဏ အေးချမ်းမှုလေးကိုပဲ "ငါ နိရောဓသစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုပြီးပြီ၊ ငါ နိဗ္ဗာန်ကို တွေ့ပြီးပြီ" လို့ စိတ်ကူးနဲ့ အလွယ်တကူ တံဆိပ်ကပ်တတ်ကြပါတယ်။
ဒါဟာ ဝိပဿနာနယ်ပယ်မှာ ကြီးစွာသော အယူအဆအမှား ဖြစ်ပါတယ်။ သမာဓိကြောင့် စိတ်ကလေး ခဏငြိမ်သက်သွားတာဟာ နိရောဓသစ္စာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိလေသာနီဝရဏတို့ ခေတ္တခဏ ငြိမ်သက်နေတဲ့ ဝိက္ခမ္ဘနပဟာန် (သို့မဟုတ် တဒင်္ဂအေးချမ်းမှု) မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူတဲ့ နိရောဓသစ္စာ အစစ်အမှန်ဆိုတာကတော့ အဲဒီလို ခေတ္တခဏ စိတ်အေးချမ်းမှုမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခအားလုံးကို မွေးဖွားပေးနေတဲ့ တဏှာသမုဒယကို မဂ်ဉာဏ်ဖြင့် အကြွင်းမဲ့ အမြစ်ပြတ် သတ်ပယ်ပြီးမှသာ မျက်မှောက်ပြုရတဲ့ "အသင်္ခတဓာတ် နိဗ္ဗာန်" သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသဘောတရားကို သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်၊ သစ္စသံယုတ်ပါဠိတော်၊ ကူဋာဂါရသုတ်၌ မြတ်စွာဘုရားရှင်က အလွန်ထင်ရှားတဲ့ ဥပမာတစ်ခုဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ် —
"ယော, ဘိက္ခဝေ, ဧဝံ ဝဒေယျ — ‘အဟံ ဒုက္ခံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမစ္စ, ဒုက္ခသမုဒယံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမစ္စ, ဒုက္ခနိရောဓံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမစ္စ, ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနိံ ပဋိပဒံ အရိယသစ္စံ ယထာဘူတံ အနဘိသမစ္စ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တံ ကရိဿာမီ’တိ — နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ။ သေယျထာပိ, ဘိက္ခဝေ, ယော ဧဝံ ဝဒေယျ — ‘အဟံ ကူဋာဂါရဿ ဟေဋ္ဌိမံ ဃရံ အကရိတွာ ဥပရိမံ ဃရံ အာရောပေဿာမီ’တိ — နေတံ ဌာနံ ဝိဇ္ဇတိ"တိ။¹
ဤဒေသနာတော်၏ အနက်သဘောမှာ — "ရဟန်းတို့၊ အကြင်သူသည် 'ငါသည် ဒုက္ခအရိယသစ္စာကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မထိုးထွင်းဘဲ၊ ဒုက္ခသမုဒယအရိယသစ္စာကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မထိုးထွင်းဘဲ၊ ဒုက္ခနိရောဓအရိယသစ္စာကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မထိုးထွင်းဘဲ၊ ဒုက္ခနိရောဓဂါမိနီပဋိပဒါအရိယသစ္စာကို ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ မထိုးထွင်းဘဲ ဒုက္ခ၏အဆုံးကို ကောင်းစွာ ပြုပေအံ့' ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် မရှိနိုင်ပေ။ ဥပမာအားဖြင့် ရဟန်းတို့... အကြင်သူသည် 'ငါသည် ပြာသာဒ်တိုက်အိမ်၏ အောက်ထပ်တိုက်ခန်းကို မပြုလုပ်ဘဲ အထက်ထပ်တိုက်ခန်းကို ဆောက်လုပ်တင်လှူအံ့' ဟု ပြောဆိုငြားအံ့၊ ဤသို့သော အကြောင်းသည် မရှိနိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်ပေ၏" ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီပါဠိတော်ဟာ အလွန်လေးနက်လှပါတယ်။ ပြာသာဒ်တိုက်အိမ် ဆောက်တဲ့ လက်သမားဆရာဟာ အောက်ခြေအုတ်မြစ်နဲ့ အောက်ထပ်တိုက်ခန်းကို ခိုင်မာစွာ မဆောက်လုပ်ဘဲနဲ့ အထက်ထပ် ပြာသာဒ်အထွတ်အမိုးကို လေထဲမှာ တင်ဆောက်လို့ မရနိုင်သလိုပါပဲ။ သစ္စာတရားကို ပွားများအားထုတ်ကြတဲ့ ယောဂီတို့သည်လည်း ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါး၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောတရားတို့ကို အခြေခံကျကျ စူးစမ်းသိမ်းဆည်းခြင်း မပြုဘဲနဲ့၊ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်တဲ့ နိရောဓသစ္စာ နိဗ္ဗာန်ကို တိုက်ရိုက်ခုန်တက်ပြီး စိတ်ကူးဖြင့် မျက်မှောက်ပြု၍ မရနိုင်ပါဘူး။
ခေတ်သစ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်နှင့် နိရောဓသစ္စာ လက်တွေ့အသုံးချမှု
ဒီသဘောတရားကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်သာစေဖို့အတွက် မျက်မှောက်ခေတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်နှင့် ဆေးပညာလောက (Medical Ethics & Clinical Practice) က လက်တွေ့အသုံးချမှုတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ဆင်ခြင်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
ဆေးပညာနယ်ပယ်မှာ သမားတော်တစ်ဦးဟာ ပြင်းထန်တဲ့ နာတာရှည်ရောဂါသည်တစ်ဦးကို ကုသစောင့်ရှောက်တဲ့အခါ အလွန် အရေးကြီးတဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်စည်းကမ်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ — "ရောဂါလက္ခဏာ သက်သာရုံမျှ (Symptom Relief)" နှင့် "ရောဂါအမြစ်ပြတ် ပျောက်ကင်းခြင်း (Cure)" တို့ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ခွဲခြားနားလည်ရမည်ဟူသော အချက်ပါပဲ။
ဥပမာအားဖြင့် လူနာတစ်ဦးဟာ ပြင်းထန်တဲ့ ကူးစက်ရောဂါ သို့မဟုတ် အတွင်းအကြိတ်ရောဂါကြောင့် ကိုက်ခဲနာကျင်နေတဲ့အခါ ဆရာဝန်က အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သို့မဟုတ် မေ့ဆေး ထိုးပေးလိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ လူနာဟာ နာကျင်မှုတွေ ကင်းဝေးသွားပြီး သက်တောင့်သက်သာ အိပ်ပျော်သွားတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်ကို စောင့်ထိန်းသော သမားတော်ကောင်းတစ်ဦးဟာ အဲဒီလို လူနာ နာကျင်မှု မရှိတော့တာလေးကိုပဲ ကြည့်ပြီး "ဒီလူနာ ရောဂါ အမြစ်ပြတ် ပျောက်ကင်းသွားပြီ" လို့ မဟုတ်မမှန် ဆေးမှတ်တမ်း ဘယ်တော့မှ မရေးသွင်းပါဘူး။
ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် အဲဒီ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးဟာ နာကျင်မှု အာရုံကြောကို ခေတ္တခဏ ထုံထိုင်းသွားစေတာမျှသာ ဖြစ်ပြီး၊ မူလရောဂါပိုးကို အမြစ်ပြတ် သတ်ပယ်နိုင်သေးတာ မဟုတ်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ အချိန်တန်၍ ဆေးအရှိန် ပြယ်သွားတဲ့အခါ နာကျင်မှုဝေဒနာတွေ ပြန်လည် ပေါ်ပေါက်လာဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါကို အမှန်တကယ် အမြစ်ပြတ်စေချင်ရင် မူလရောဂါပိုးကို ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးမှုတွေ၊ ပဋိဇီဝဆေးဝါးတွေ၊ ခွဲစိတ်ကုသမှုတွေနဲ့ စနစ်တကျ အမြစ်လှန် ဖယ်ရှားရပါတယ်။
ဝိပဿနာတရား ရှုပွားရာမှာလည်း ဒီဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဥပမာအတိုင်းပါပဲ — တရားထိုင်ရင်း စိတ်ကလေး ခဏငြိမ်သက်သွားတာ၊ အတွေးတွေ ပြေပျောက်သွားတာ၊ ဝေဒနာတွေ သက်သာသွားတာဟာ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သောက်ထားသလို သမာဓိစွမ်းအားကြောင့် ကိလေသာတို့ ခေတ္တငြိမ်သက်နေတဲ့ သဘောမျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။ မူလအနုသယ ကိလေသာဓာတ်တွေ အပြီးတိုင် ချုပ်ငြိမ်းသွားတာ မဟုတ်သေးပါဘူး။
အဲဒီလို ခေတ္တခဏ စိတ်အေးချမ်းမှုကို ကြည့်ပြီး "ငါ နိရောဓသစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုပြီးပြီ၊ ငါ နိဗ္ဗာန်ရပြီ" လို့ မှတ်ယူလိုက်ရင် ဒါဟာ ဆေးပညာမှာ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး အရှိန်ကို ရောဂါပျောက်ကင်းမှု ထင်မှတ်မှားတဲ့ ဆရာဝန်လို ကြီးစွာသော အယူအဆအမှား ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။
နိရောဓသစ္စာ နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ပြာသာဒ်တိုက်အိမ်ကြီး၏ အထွတ်အမိုးသဖွယ် ဖြစ်ပြီး၊ ခန္ဓာငါးပါး၏ ဖြစ်ပျက်ဒုက္ခကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ အရှိအတိုင်း ထိုးထွင်းသိမြင်သော မဂ်ဉာဏ်ဆိုက်ရောက်မှသာလျှင် တဏှာရောဂါဆိုးကြီး အကြွင်းမဲ့ ချုပ်ငြိမ်းကာ မျက်မှောက်ပြုရသော လောကုတ္တရာ အငြိမ်းဓာတ် အစစ်အမှန် ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အထူးသတိပြုရမှာက — ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်နှင့် ကုထုံးသဘောထားကို နိရောဓသစ္စာ၏ နက်ရှိုင်းမှုကို နားလည်စေရန် "ဥပမာအလင်္ကာတံတား" အဖြစ်သာ သုံးစွဲရမှာ ဖြစ်ပြီး၊ ဆေးပညာဆိုင်ရာ လောကီကုထုံးကို လောကုတ္တရာ နိရောဓသစ္စာ ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်းနဲ့ ထပ်တူထပ်မျှ မရောထွေးမိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
နိရောဓသစ္စာ ဓမ္မမြေပုံနှင့် Direct Vipassanā Assignment မပေးခြင်း
ဒါဆိုရင် ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့ စဉ်းစားစရာ ရှိလာပါပြီ — "နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း" ဟူသော ဤနေ့လည်ခင်း ဒေသနာ၌ ဘာကြောင့် တိုက်ရိုက်ရှုကွက် မပေးရတာလဲ?
ဒီအချက်ကို ဝိသုဒ္ဓိမဂ်ကျမ်း၊ သစ္စနိဒ္ဒေသနှင့် မဟာသရဏဂုံ သင်ရိုးစဉ်ကြီး၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားလည်ထားရပါမယ်။
နိရောဓသစ္စာသည် "အသင်္ခတဓာတ်" ဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းတရားတို့က ပြုပြင်ဖန်တီးထားခြင်း မရှိတဲ့ သဘာဝတရား ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် နိဗ္ဗာန်တရားတော်ကို —
စိတ်ထဲကနေ အလင်းရောင်ကြီးတစ်ခုလို ပုံဖော်ကြံဆ (Visualization) လုပ်၍ မရပါ၊
အတွေးတွေ အားလုံး လွတ်ဟာသွားတဲ့ ဟာလာဟင်းလင်း စိတ်ကူးသဘော (Blankness) အဖြစ် သတ်မှတ်၍ မရပါ၊
စိတ်ဖိစီးမှု ပြေပျောက်တဲ့ စိတ်အေးချမ်းမှု (Relaxation) သက်သက်အဖြစ် မယူဆရပါ၊
အထူးသဖြင့် နိဗ္ဗာန်ကို ဖြစ်ပြီးပျက်တတ်တဲ့ အနိစ္စတရားလို ဝိပဿနာရှုကွက်ထဲ ထည့်သွင်းပြီး မရှုရပါဘူး။
နိရောဓသစ္စာအပေါ် ထားရှိရမည့် ဓမ္မတာဝန်သည် "သစ္ဆိကာတဗ္ဗ — လောကုတ္တရာမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်ပြုရမည့် တာဝန်" ဖြစ်ပြီး၊ ဝိပဿနာဉာဏ်ဖြင့် ဖြစ်ပျက်ရှုမှတ်ရမည့် အာရုံ မဟုတ်ပါဘူး။
လောကီယောဂီတစ်ယောက် အနေနဲ့ "ငါ အခု နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိအောင် လုပ်မယ်" လို့ စိတ်ကူးဖြင့် အတင်းအဓမ္မ ဖန်တီး၍ မရနိုင်ပါဘူး။ ယောဂီတို့ လက်ရှိအချိန်မှာ လုပ်ဆောင်နိုင်တာဟာ ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်တဲ့ ခန္ဓာငါးပါး၏ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောတို့ကို သတိဖြင့် စောင့်ကြည့်သိမ်းဆည်းခြင်းနှင့် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတရားတို့ကို နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ စနစ်တကျ ပွားများခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း ခေါင်းစဉ်အောက်၌ တိုက်ရိုက်ရှုကွက် (Direct Vipassanā Assignment) မပေးဘဲ၊ လမ်းပြမြေပုံ (Map) နှင့် အကျိုးရလဒ် (Result) အဖြစ်သာ တိကျစွာ ခွဲခြားနားလည်စေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိ အခြေအနေတွင် လုံခြုံစွာ ပွားများရမည့် အခြေခံလမ်းစဉ်
ဒါဆိုရင် ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့ ယခုလက်ရှိ တရားစတင်အားထုတ်ဆဲ အချိန်အခါမှာ နိရောဓသစ္စာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာကို လက်တွေ့ဘဝထဲမှာ လုံခြုံစွာ စူးစမ်းဆင်ခြင်နိုင်ကြသလဲ?
ပထမအချက် — ခေတ္တခဏ ငြိမ်သက်အေးချမ်းမှုအပေါ် သာယာကပ်ငြိမှု မဖြစ်စေခြင်း
တရားထိုင်ရင်း စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားတဲ့အခါ အဲဒီ ငြိမ်သက်မှုလေးအပေါ်မှာ "ငါတော့ အဆင့်တစ်ခု ရောက်ပြီ" လို့ သာယာတွယ်တာ မနေဘဲ၊ "ဒါဟာလည်း အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ခေတ္တငြိမ်သက်နေတဲ့ သင်္ခါရသဘောမျှသာ ဖြစ်တယ်" လို့ အရှိကို အရှိအတိုင်း သတိဖြင့် သိမ်းဆည်းရပါမယ်။
ဒုတိယအချက် — ခန္ဓာ၏ ဖြစ်ပျက်ဒုက္ခကို အမှန်အတိုင်း ရှုမြင်ခြင်း
နိရောဓနိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိဖို့အတွက် အောက်ခြေအုတ်မြစ်သဖွယ် ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့၏ မမြဲခြင်း၊ ဆင်းရဲခြင်း၊ အစိုးမရခြင်း သဘောတို့ကို လက်တွေ့ဘဝထဲမှာ သတိတရားဖြင့် စောင့်ကြည့်လေ့လာရပါမယ်။
တတိယအချက် — တရားအဆင့်အတန်း တံဆိပ်မကပ်ခြင်း
တရားနာယူရင်း သဘောပေါက်ရုံ၊ စိတ်ကလေး ခဏငြိမ်သွားရုံမျှဖြင့် "ငါ နိဗ္ဗာန်ရောက်ပြီ၊ နိရောဓကို မျက်မှောက်ပြုပြီ" လို့ မာနဖြင့် အဆင့်တံဆိပ် မကပ်မိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မိမိတို့ လုပ်ဆောင်နေရတာဟာ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတရားကို နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ ဖြည်းဖြည်းချင်း ဖြည့်ကျင့်နေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း နှိမ့်ချစွာ နှလုံးသွင်းရပါမယ်။
ကျင့်ဝတ်အဓိဋ္ဌာန်ဖြင့် ဒေသနာနိဂုံးချုပ်ပိတ်ခြင်း
တရားနာပရိသတ် ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့...
ဒီကနေ့ နေ့လည်ခင်းမှာ ဟောကြားအပ်တဲ့ "နိရောဓသစ္စပဋိဝေဓ — နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း" ဆိုတဲ့ တရားဒေသနာတော်ကို တီရဏပရိညာ သဘောအရ ချဉ်းကပ်တဲ့အခါ — သာမန် စိတ်အေးချမ်းမှုလေးတွေကို အသင်္ခတဓာတ် နိဗ္ဗာန်အစစ်နဲ့ မရောထွေးကြပါနဲ့။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်ကဲ့သို့ အပေါ်ယံ လက္ခဏာသက်သာမှုနှင့် အမြစ်ပြတ်ငြိမ်းအေးမှုကို သဲကွဲစွာ ခွဲခြားသိမြင်တတ်အောင် လေ့ကျင့်ကြရပါမယ်။ နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်မှုဆိုတာ အရိယာမဂ်ဉာဏ်၏ အထွတ်အထိပ် အကျိုးရလဒ် (Result) ဖြစ်တဲ့အတွက် စိတ်ကူးဖြင့် အတင်းအဓမ္မ မဖန်တီးဘဲ၊ ပြာသာဒ်အိမ်၏ အောက်ထပ်တိုက်ခန်းသဖွယ် ဖြစ်သော သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ မဂ္ဂင်တရားတို့ကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်သွားကြရပါမယ်။
ဒီနေရာမှာ တရားနာပရိသတ် အပေါင်းတို့အနေဖြင့် နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ အမှန်တရားကို လှည့်စားမှုကင်းစွာ၊ အဆင့်အတန်းတံဆိပ် မကပ်ဘဲ၊ စင်ကြယ်သော သီလ၊ တည်ကြည်သော သမာဓိ၊ မှန်ကန်သော ပညာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတရားတို့ကို အသက်ထက်ဆုံး မယိမ်းမယိုင် ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် အားထုတ်ပါအံ့ဟူသော "ကျင့်ဝတ်အဓိဋ္ဌာန်" ကို စိတ်နှလုံးထဲ၌ ခိုင်မြဲစွာ ဆောက်တည်တော်မူကြပါ။
တရားနာပရိသတ် ယောဂီသူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် နိရောဓသစ္စာ မြတ်တရား၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်၊ ကျမ်းအလွှာသဘောနှင့် ဓမ္မမြေပုံတို့ကို မှန်ကန်စွာ သိနားလည်ကြပြီးလျှင် အယူမမှား၊ အဆင့်မကျော်ဘဲ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး အကျင့်မြတ်ကို ဖြည့်ကျင့်ကာ နောက်ဆုံးတစ်နေ့တွင် အရိယာမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် နိရောဓသစ္စာ အသင်္ခတဓာတ် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို ဧကန်မလွဲ မျက်မှောက်ပြု ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဒေသနာနိဂုံးနှင့် မေတ္တာပို့ အမျှဝေ
သာဓု သာဓု သာဓု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
https://orcid.org/0009-0000-0697-4760
ကျမ်းကိုးစာရင်း (Footnotes)[cite: 14, 21]
¹ သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော်၊ ၁၂။ သစ္စသံယုတ်၊ ၅။ ပပါတဝဂ်၊ ၄။ ကူဋာဂါရသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၉၀၊ ပိုဒ်ရေ ၁၁၁၄။ (CS-MY-V14-P0390, SN 56.44 / Kūṭāgārasutta, Saccasaṃyutta, Mahāvagga, Saṃyutta Nikāya)[cite: 14, 21]
² သံယုတ္တနိကာယ၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော်၊ ၁၂။ သစ္စသံယုတ်၊ ၁။ သမာဓိဝဂ်၊ ၁။ သမာဓိသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၅၈၊ ပိုဒ်ရေ ၁၀၇၁။ (CS-MY-V14-P0358, SN 56.1 / Samādhisutta, Saccasaṃyutta, Mahāvagga, Saṃyutta Nikāya)[cite: 14, 21]
³ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ၊ တိကနိပါတ်ပါဠိတော်၊ ၁။ ပဌမပဏ္ဏာသက၊ ၁။ ဗာလဝဂ်၊ ၃။ အစိန္တိတသုတ် (သို့မဟုတ် ဗာလသုတ်၊ ဒေသနာအမှတ် ၃)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၀၁၊ ပိုဒ်ရေ ၄၇၃။ (CS-MY-V15-P0101, AN 3.3, Tikanipāta, Aṅguttara Nikāya)[cite: 14, 21]
⁴ အဘိဓမ္မပိဋကတ်၊ ဝိဘင်္ဂပါဠိတော်၊ ၄။ သစ္စဝိဘင်း၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၉၉-၁၀၈၊ ပိုဒ်ရေ ၁၉၄-၁၉၈။ (CS-MY-V35-P0099, Abhidhammapiṭaka, Vibhaṅgapāḷi, Saccavibhaṅga)[cite: 21]
⁵ အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ဒုတိယတွဲ)၊ ပညာဘာဝနာနိဒ္ဒေသ၊ ၁၆။ သစ္စနိဒ္ဒေသ (နိရောဓသစ္စဝဏ္ဏနာ)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၃၈-၁၄၅။ (Visuddhimagga-Aṭṭhakathā, Vol. 2, Saccaniddesa, CS-MY-ATT)[cite: 21]
⁶ ကျေးဇူးတော်ရှင် လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးကျမ်း နှင့် သစ္စာဒီပနီကျမ်း၊ ရန်ကုန်၊ သာသနာရေးဦးစီးဌာန ပုံနှိပ်တိုက်။[cite: 21]
ကျမ်းကိုးစာရင်းညွှန်း (References)[cite: 21]
မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်ပါဠိတော် (သစ္စသံယုတ်)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက၊ မြန်မာမူ ပါဠိတော်။[cite: 21]
အင်္ဂုတ္တရနိကာယပါဠိတော် (တိကနိပါတ်)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက၊ မြန်မာမူ ပါဠိတော်။[cite: 21]
အဘိဓမ္မပိဋကတ်၊ ဝိဘင်္ဂပါဠိတော် (သစ္စဝိဘင်း)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက၊ မြန်မာမူ ပါဠိတော်။[cite: 21]
အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၊ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာ (ပညာနိဒ္ဒေသ)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ။[cite: 21]
အရှင်ဗုဒ္ဓဃောသ၊ သမ္မောဟဝိနောဒနီ အဘိဓမ္မာအဋ္ဌကထာ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ။[cite: 21]
လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၊ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးကျမ်း၊ သစ္စာဒီပနီကျမ်း။[cite: 21]
သာသနာရေးဦးစီးဌာန၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိ မူပိဋကတ် မြန်မာပြန်ကျမ်းစာများ၊ ရန်ကုန်မြို့။[cite: 21]
ကျမ်းစာရင်း (Bibliography)[cite: 21]
Canonical Pāḷi Sources (Mūla Tipiṭaka):[cite: 21]
Saṃyutta Nikāya: Mahāvaggapāḷi (Saccasaṃyutta). Chaṭṭha Saṅgāyana Edition. Yangon: Ministry of Religious Affairs, 1956.[cite: 21]
Aṅguttara Nikāya: Tikanipātapāḷi. Chaṭṭha Saṅgāyana Edition. Yangon: Ministry of Religious Affairs, 1956.[cite: 21]
Abhidhammapiṭaka: Vibhaṅgapāḷi (Saccavibhaṅga). Chaṭṭha Saṅgāyana Edition. Yangon: Ministry of Religious Affairs, 1956.[cite: 21]
Commentarial & Classical Manuals:[cite: 21]
Bhadantācariya Buddhaghosa. Visuddhimagga. 2 vols. Chaṭṭha Saṅgāyana Edition. Yangon: Department of Religious Affairs, 1956.[cite: 21]
Bhadantācariya Buddhaghosa. Sammohavinodanī nāma Vibhaṅga-aṭṭhakathā. Chaṭṭha Saṅgāyana Edition. Yangon: Department of Religious Affairs, 1956.[cite: 21]
Bhadantācariya Dhammapāla. Paramatthamañjūsā nāma Visuddhimagga-mahāṭīkā. Chaṭṭha Saṅgāyana Edition. Yangon: Department of Religious Affairs.[cite: 21]
Myanmar Masters & Lineage Works:[cite: 21]
Ledi Sayadaw, Ven. Mahāsaraṇaguṇa. Yangon: Department of Religious Affairs.[cite: 21]
Ledi Sayadaw, Ven. Sacca-dīpanī (Manual of the Four Noble Truths). Yangon: Department of Religious Affairs.[cite: 21]
Liturgical Registers:[cite: 21]
Mahāsaraṇaguṇa Pallaṅka & Dhātu-vandanā Protocol (LIT-PALLAṄKA-NEW-01). Internal Liturgical Register, Locked Version 3.3.[cite: 17, 18, 21]