မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုနှင့်ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှု နေ့စဉ်ပြန်လည်သုံးသပ်မှုမှ တိုးတက်မှုကို မြဲစေခြင်း

 မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုနှင့်ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှု

နေ့စဉ်ပြန်လည်သုံးသပ်မှုမှ တိုးတက်မှုကို မြဲစေခြင်း

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ‑ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန‑ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ‑ဂေါပန‑ပရိဟာရ‑ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။

မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။

ဒကာ ဒကာမတို့၊ ယနေ့တရားခေါင်းစဉ်က “မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှု — နေ့စဉ်ပြန်လည်သုံးသပ်မှုမှ တိုးတက်မှုကို မြဲစေခြင်း” ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ထဲမှာ ဆိုင်တစ်ဆိုင်၊ အလုပ်တစ်ခု၊ မိသားစုတာဝန်တစ်ခု၊ သင်တန်းသားတစ်ယောက်၊ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ရှိနေသူတိုင်းနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့အကြောင်းပါ။ ကိုယ်ရှိနေစဉ် အလုပ်ဖြစ်တာကို အောင်မြင်မှုလို့သာ မဆိုလိုသေးဘူး။ ကိုယ်မရှိတဲ့အချိန်မှာလည်း လူတွေ မကြောက်ဘဲ၊ မရှုပ်ဘဲ၊ မနာကြည်းဘဲ ကောင်းတဲ့အလုပ်ကို ဆက်လုပ်နိုင်အောင် ထားခဲ့နိုင်ခြင်းက ပိုနက်တဲ့အောင်မြင်မှု ဖြစ်ပါတယ်။

မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းခြင်းဆိုတာ ပစ္စည်းလွှဲပေးတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ သော့ပေးလိုက်တာ၊ ထိုင်ခုံပေးလိုက်တာ၊ လက်မှတ်ထိုးခွင့်ပေးလိုက်တာနဲ့ မပြီးပါဘူး။ ဘာကို အမြဲထိန်းရမလဲ၊ ဘယ်အခါမှာ မရောထွေးသင့်ဘူးလဲ၊ အမှားဖြစ်ရင် ဘယ်လိုပြန်ကြည့်မလဲ၊ လူကို ဘယ်လိုလေးစားမလဲဆိုတဲ့ တန်ဖိုး၊ နည်းလမ်း၊ စိတ်ထားကို လွှဲပေးရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

တန်ဖိုးကို လွှဲပေးခြင်း

သူတော်ကောင်းတို့… ကိုယ့်ဘဝကို နည်းနည်းပြန်မေးကြည့်ရအောင်။ “ငါမရှိရင် ဒီအလုပ် ဘယ်သူဆက်လုပ်မလဲ” လို့မေးတာထက်၊ “ငါရှိနေစဉ် ဘယ်သူတွေကို လုပ်တတ်အောင်၊ မှန်တတ်အောင်၊ ပြန်ကြည့်တတ်အောင် လေ့ကျင့်ပေးနေသလဲ” လို့ မေးနိုင်ရင် မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုက ဒီနေ့ကတည်းက စတင်နေပါပြီ။

သမိုင်းမှတ်တမ်းတစ်ခုမဟုတ်ဘဲ သရုပ်ပြဥပမာတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မိသားစုဆိုင်လေးတစ်ဆိုင်ကို အဖေက နှစ်ပေါင်းများစွာ ဦးစီးလာတယ်။ ဖောက်သည်ကို အမည်နဲ့မှတ်မိတယ်၊ ကုန်ပစ္စည်းဘယ်မှာထားတယ်သိတယ်၊ အကြွေးဘယ်သူ့ကို ဘယ်လိုပေးထားတယ်သိတယ်။ ဒါပေမယ့် သားသမီးတွေကို မရှင်းပြဘူး၊ မှတ်တမ်းမထားဘူး၊ မေးလာရင် “နင်မသိဘူး” လို့သာ ပြောတယ်ဆိုပါစို့။ အဖေ နားရတဲ့နေ့ရောက်တော့ ဆိုင်မှာ ကုန်မပျောက်ပေမယ့် ယုံကြည်မှု ပျောက်တတ်ပါတယ်။ အဲဒါက လူတစ်ယောက်ရဲ့ စွမ်းရည်ကို အဖွဲ့တစ်ခုရဲ့ အမွေအဖြစ် မပြောင်းပေးနိုင်ခဲ့လို့ပါ။

မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်နီးသောအခါ နောက်မှ သင်တို့၏ဆရာဖြစ်မည့်အရာကို ဓမ္မနှင့်ဝိနယအဖြစ် ထားတော်မူကြောင်း မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်၌ တွေ့ရပါတယ်။ ဒီအချက်ဟာ လူတစ်ဦးကို မတွယ်ဘဲ မှန်ကန်သောစည်းမျဉ်းနှင့် လေ့ကျင့်မှုကို အားထားဖို့ သတိပေးပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ထက် ကိုယ်ထားခဲ့မယ့် လမ်းညွှန်ချက်က တာရှည်ရမယ်။ 

ဒီနေရာမှာ “ငါ့လို မလုပ်ရင် မရဘူး” ဆိုတဲ့စိတ်ကို သတိထားရပါမယ်။ အဲဒီစိတ်ဟာ တာဝန်ယူမှုလို ထင်ရပေမယ့် တစ်ခါတစ်ရံ တခြားသူတွေ ကြီးထွားမလာအောင် ပိတ်ထားတဲ့ တံခါးဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ကိုယ်က အားကောင်းလို့ အားလုံးကို ထမ်းထားနိုင်တာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် မျိုးဆက်တစ်ခုကို ချစ်ရင် သူတို့ကို အားနည်းအောင် မထားရဘူး။ အမှားကို ပြင်တတ်အောင်၊ မသေချာတာကို မေးတတ်အောင်၊ မှန်ကန်တဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အတူတကွဖော်ထုတ်တတ်အောင် သင်ပေးရမယ်။

ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှုဆိုတာ ကိုယ်အနိုင်ရပြီး တခြားသူတွေ အသံမထွက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်နားလည်တဲ့အရာကို မျှဝေပေးလို့ နောက်လူကလည်း မျက်နှာမပျက်ဘဲ တာဝန်ယူနိုင်တာ၊ အောင်မြင်မှုရလျှင် မျှဝေတတ်တာ၊ အမှားဖြစ်လျှင် လူမရှာဘဲ အကြောင်းရင်းကို ပြန်ကြည့်တတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်တွင် စည်းလုံးစွာတွေ့ဆုံခြင်း၊ ညီညွတ်စွာဆွေးနွေးခြင်း၊ ကောင်းသောအစဉ်အလာကို မဖျက်ဆီးခြင်း စသည့် မဆုတ်ယုတ်ရေးအခြေခံများကိုလည်း ပြထားပါတယ်။ ဒီလိုစည်းမျဉ်းတွေဟာ ခေါင်းဆောင်ပြောင်းတဲ့အခါ ပိုအရေးကြီးလာပါတယ်။ မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုကို တိတ်တိတ်လေးလုပ်လိုက်ရင် သံသယပေါက်တတ်တယ်။ မျှတသောစည်းမျဉ်းကို အတူသဘောတူထားရင် စိတ်အေးတတ်တယ်။ 

လူအများက “နောက်လူကို ရွေးပြီးပြီလား” လို့ မေးကြတယ်။ ဒါလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပိုနက်တဲ့မေးခွန်းက “နောက်လူကို စနစ်တစ်ခုထဲ ဝင်ပြီး အစမ်းတာဝန်ယူခွင့်ပေးပြီးပြီလား” ဆိုတာပါ။ ရွေးချယ်ခြင်းဟာ တစ်ရက်အလုပ် ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ပြင်ဆင်ခြင်းက နေ့စဉ်အလုပ်ပါ။

နေ့စဉ်ပြန်လည်သုံးသပ်မှုဟာ ဒီနေရာမှာ အမြစ်ဖြစ်လာပါတယ်။ တစ်နေ့ကုန်ခါနီး ငါဘာကောင်းကောင်းလုပ်ခဲ့သလဲ၊ ဘာကြောင့် တစ်ယောက်ယောက် စိတ်နာသွားသလဲ၊ ဘယ်လုပ်ငန်းစဉ်က ကိုယ့်တစ်ယောက်တည်းကိုပဲ မှီနေသေးသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘယ်သူ့ကို လေ့ကျင့်ခွင့်ပေးမလဲလို့ ပြန်မေးရပါမယ်။ မေးခွန်းက အပြစ်ရှာဖို့မဟုတ်၊ လမ်းကြောင်းမပျက်အောင် စစ်ဖို့ပါ။

ရာဟုလာအား သင်ကြားသော သုတ်တွင် ကိုယ်လုပ်မည့်ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံကို မလုပ်မီ၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက် အကျိုးဆက်ရှိမရှိ ပြန်စစ်ဖို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်။ ဒီသင်ကြားချက်ကို အလုပ်ခွင်နှင့်မိသားစုဘဝထဲ ပြောင်းသုံးမယ်ဆိုရင် အကြီးအကဲက ဆုံးဖြတ်ချက်မချမီ စစ်မယ်၊ လုပ်နေစဉ် နားထောင်မယ်၊ လုပ်ပြီးလျှင် သင်ခန်းစာယူမယ်ဆိုတဲ့ သဘော ဖြစ်လာပါတယ်။ 

မလုပ်မီ ပြန်ကြည့်ခြင်းက ရည်ရွယ်ချက်ကို သန့်စင်စေတယ်။ “ဒီတာဝန်ကို ဘာကြောင့် ဒီလူ့ကို ပေးမလဲ၊ သူကြီးထွားဖို့လား၊ ငါ့ကို နားလည်လွယ်တဲ့သူမို့လား” လို့ မေးရပါတယ်။ မျက်နှာလိုက်မှုကို မသိမသာ ထည့်မိတတ်လို့ပါ။

လုပ်နေစဉ် ပြန်ကြည့်ခြင်းက အမှားကို စောစောမြင်စေတယ်။ အလုပ်ပေးထားသူက မေးခွန်းမေးဖို့ ကြောက်နေသလား၊ မသိတာကို ဖုံးထားသလား၊ အကြီးအကဲက အလျင်လိုပြီး သူ့လက်ထဲ ပြန်ယူလိုက်သလား။ ဒါတွေကို မကြည့်ရင် လေ့ကျင့်မှုဟာ အမည်သာကျန်တတ်တယ်။

လုပ်ပြီးနောက် ပြန်ကြည့်ခြင်းက အမွေကို ပိုရှင်းစေတယ်။ အဲဒီနေ့က အောင်မြင်မှုကို မျှဝေခဲ့သလား၊ လိုအပ်တဲ့လမ်းညွှန်စာကို ထပ်ဖြည့်ခဲ့သလား၊ လူတစ်ယောက်ကို အရှက်မခွဲဘဲ အမှားအကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့သလား။ ထိုအရာတွေကို မှတ်တမ်းတိုတိုထားလိုက်တာဟာ နောက်နေ့အတွက် အလင်းတစ်စ ဖြစ်ပါတယ်။

အပ္ပမာဒကို ချီးကျူးသော ဓမ္မပဒအခန်းငယ်တွင် မပျင်းမရိ၊ မမေ့မလျော့သောအသက်ရှင်မှုကို လမ်းကောင်းအဖြစ် ပြထားပါတယ်။ နေ့စဉ်ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းဆိုတာ စာရွက်အများကြီးဖြည့်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ မေ့လျော့စိတ်ကို မအုပ်စိုးခွင့်မပေးဘဲ မိမိလုပ်ရပ်နှင့်စိတ်ကို သိနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ 

ဒကာ ဒကာမတို့၊ အိမ်မှာလည်း ဒီအလေ့အကျင့် လိုပါတယ်။ မိဘက ကလေးကို “စာကြိုးစား” လို့သာ ပြောမိနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ညဘက်မှာ “ဒီနေ့ ဘာသင်ခဲ့လဲ၊ ဘယ်နေရာခက်လဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကို နည်းနည်းကောင်းအောင်လုပ်မလဲ” လို့ နားထောင်ပေးရင် ကလေးကို အမိန့်လွှဲတာမဟုတ်တော့ဘူး။ ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်ပြန်ကြည့်တတ်တဲ့ အမွေကို ပေးနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

သရုပ်ပြဥပမာတစ်ခုပါပဲ။ အဖွဲ့ငယ်တစ်ခုမှာ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်က အပတ်စဉ်အစည်းအဝေးတိုင်း သူပဲဆုံးဖြတ်တယ်ဆိုပါစို့။ သူပြောတဲ့အခါ အဖွဲ့ကမြန်တယ်၊ ဒါပေမယ့် သူမရှိတဲ့နေ့မှာ အားလုံးရပ်နေတယ်။ နောက်ပိုင်း သူက တစ်နေ့တစ်ဦးစီကို အစည်းအဝေးဦးဆောင်ခိုင်းတယ်၊ ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းရဲ့အကြောင်းကို ရေးထားခိုင်းတယ်၊ အဆုံးမှာ “ဘာကောင်းခဲ့၊ ဘာပြင်မလဲ” သုံးမိနစ်ပြန်ကြည့်ခိုင်းတယ်။ အချိန်နည်းနည်းယူရပေမယ့် အဖွဲ့က လူတစ်ဦးပေါ်မူတည်မှု လျော့လာတယ်။

နေ့စဉ်ပြန်ကြည့်ခြင်း၏ အလေ့အကျင့်

နောက်လူကို သင်ပေးရာမှာ တန်ခိုးမပြရဘူး၊ နေရာပေးရမယ်။ နေရာပေးတယ်ဆိုတာ အရာအားလုံးလွှတ်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကန့်အသတ်ရှင်းရှင်းပေးတာ၊ မသေချာရင် မေးလို့ရတယ်လို့ ပြောတာ၊ အမှားဖြစ်ရင် ဘယ်လိုတင်ပြရမလဲ သဘောတူထားတာပါ။ ဒီလိုအကာအကွယ်ရှိတဲ့နေရာမှာမှ လူငယ်တွေက တာဝန်ယူရဲလာတယ်။

သိင်္ဂါလသုတ်တွင် အလုပ်ရှင်က အလုပ်သမားကို စွမ်းရည်နှင့်ကိုက်ညီသောအလုပ်ပေးခြင်း၊ အစားအသောက်နှင့်လုပ်ခကို ဖြည့်ဆည်းခြင်း၊ နာမကျန်းလျှင် စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ကောင်းသောအရာကို မျှဝေခြင်း၊ အချိန်အခါတော်လျှင် အနားပေးခြင်းတို့ဖြင့် စောင့်ရှောက်ရမည်ဟု ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါဟာ လူကို ကိရိယာလိုမမြင်ဘဲ အတူတကွ အသက်ရှင်ရတဲ့သူလို မြင်စေတဲ့ တရားအမြင်ပါ။ 

မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုမှာ အထူးသဖြင့် ဒီတရားအမြင်လိုပါတယ်။ “သူက ငါ့နေရာယူမယ့်သူ” လို့ စိုးရိမ်ရင် အပြိုင်အဆိုင်ဖြစ်တတ်တယ်။ “သူက ငါထက်ကောင်းလာနိုင်အောင် ငါတာဝန်ယူမယ့်သူ” လို့မြင်ရင် မေတ္တာဖြစ်လာတယ်။ ကိုယ့်နောက်လူက ကိုယ့်ကိုကျော်သွားတာကို မနာလိုနိုင်ရင် အဲဒါပဲ ဆရာကောင်း၊ မိဘကောင်း၊ ခေါင်းဆောင်ကောင်း၏ အောင်မြင်မှုပါ။

အမွေမှာ သုံးမျိုးရှိတယ်လို့ ရိုးရိုးမှတ်နိုင်ပါတယ်။ ပထမ ပစ္စည်းအမွေ — ငွေ၊ ကိရိယာ၊ စာချုပ်၊ လုပ်ငန်းနေရာ။ ဒုတိယ နည်းလမ်းအမွေ — ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ ဘယ်မှာစစ်မလဲ၊ ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်မလဲ။ တတိယ စိတ်ဓာတ်အမွေ — မည်သူ့ကို မနာစေရ၊ မှန်ကန်တာကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ၊ အကျိုးရလျှင် ဘယ်လိုမျှဝေမလဲ။ ပထမနှစ်မျိုးရှိပြီး တတိယမရှိရင် အောင်မြင်မှုက စိတ်အေးမသွားတတ်ပါဘူး။

မိမိနေ့စဉ်ပြန်လည်သုံးသပ်မှုကို ဒီသုံးမျိုးနဲ့ စစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ပစ္စည်းဆိုင်ရာ ဘာကိုရှင်းအောင်ထားခဲ့သလဲ။ ဒီနေ့ နည်းလမ်းတစ်ခုကို ဘယ်သူနားလည်လာအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ။ ဒီနေ့ စိတ်ဓာတ်အမွေဖြစ်တဲ့ ရိုးသားမှု၊ ကရုဏာ၊ မျှဝေမှုကို ကိုယ်တိုင်ပြခဲ့သလား။

စနစ်ရေးထားပေမယ့် စိတ်မကောင်းရင် မလုံလောက်ဘူး။ စိတ်ကောင်းပေမယ့် စနစ်မရှိရင်လည်း နောက်လူပင်ပန်းတတ်တယ်။ ထို့ကြောင့် မေတ္တာနှင့် စည်းကမ်းကို အတူတကွထားရမယ်။ မေတ္တာက လူကို မချိုးဖောက်စေဘူး။ စည်းကမ်းက လူတစ်ယောက်ရဲ့စိတ်အလျောက်နဲ့ အားလုံးကို မမှီခိုစေဘူး။

အခါအားလျော်စွာ အနားယူတတ်ခြင်းလည်း လွှဲပြောင်းမှု၏ အစိတ်အပိုင်းပါ။ ကိုယ်မရှိရင်မဖြစ်ဘူးဆိုပြီး အနားမယူနိုင်ရင်၊ တခြားသူက လုပ်နိုင်မလား စမ်းဖို့အခွင့် မရတော့ဘူး။ အနားယူခြင်းကို တာဝန်မဲ့ခြင်းဟု မမြင်ဘဲ အဖွဲ့ကို စမ်းသပ်စေတဲ့ ယုံကြည်မှုအလေ့အကျင့်ဟု မြင်ပါ။

ဓမ္မပဒတွင် လုံ့လဝီရိယ၊ သတိနှင့် ကိုယ်စောင့်ထိန်းမှုရှိသူကို ရေဘေးမလွှမ်းနိုင်သောကျွန်းကဲ့သို့ တည်ဆောက်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီကျွန်းဟာ တစ်နေ့တည်းဆောက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ် တစ်တုံးစီ တင်ရတာပါ။ စိတ်ငြိမ်တဲ့အောင်မြင်မှုလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်ပါတယ်။ 

အလုပ်ခွင်မှာ ညနေတိုင်း ငါးမိနစ်လောက် ပြန်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ “ဒီနေ့ ဖောက်သည်၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်၊ လက်အောက်ငယ်သား တစ်ယောက်ကို ငါရှင်းလင်းစွာ ပြောခဲ့သလား။ ငါမရှိရင် ရပ်သွားမယ့်အချက်တစ်ခုကို မှတ်တမ်းထားခဲ့သလား။ အောင်မြင်မှုတစ်ခုကို မျှဝေချီးကျူးခဲ့သလား။” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းသုံးခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

မိသားစုမှာတော့ “ဒီနေ့ ဘယ်သူ့ကို နားမထောင်မိခဲ့သလဲ။ ငါ့စကားက ဘယ်သူ့စိတ်ကို ဝန်ထုပ်ဖြစ်စေသလဲ။ မနက်ဖြန် စိတ်အေးအေးနဲ့ ဘာပြန်ပြောမလဲ” လို့ မေးပါ။ ဒီလိုပြန်ကြည့်တတ်တဲ့ မိဘက သားသမီးကို ပိုင်ဆိုင်မှုမဟုတ်ဘဲ မိမိလမ်းကို မိမိကြည့်တတ်တဲ့လူ ဖြစ်လာအောင် ပြုစုပေးနေပါတယ်။

ဆရာတစ်ယောက်အတွက် “ဒီနေ့ သင်တန်းသားတစ်ယောက် မေးနိုင်အောင် နေရာပေးခဲ့သလား” ဟာ အရေးကြီးတယ်။ အကြံပေးတစ်ယောက်အတွက် “ငါ့အကြံက သူတို့ကို အမြဲငါ့ကိုမှီခိုစေသလား၊ သူတို့ကိုယ်တိုင် တိုင်းတာတတ်အောင် လုပ်ပေးသလား” ဟာ အရေးကြီးတယ်။ အုပ်ချုပ်သူအတွက် “ကောင်းတဲ့သတင်းသာ ငါ့ဆီရောက်ပြီး မကောင်းတဲ့သတင်းကို လူတွေဖုံးထားကြသလား” ဟာ အရေးကြီးတယ်။

စနစ်၊ မေတ္တာနှင့် တာဝန်

ဒီလိုပြန်လည်သုံးသပ်မှုမှာ စာအုပ်ကြီးမလိုပါဘူး။ နေ့စဉ် မှတ်စုသုံးကြောင်း လုံလောက်ပါတယ်။ “ကျေးဇူးတင်ရမည့်အရာတစ်ခု၊ ပြင်ရမည့်အရာတစ်ခု၊ မနက်ဖြန် မျှဝေပေးမည့်အရာတစ်ခု” လို့ မှတ်ပါ။ ကျေးဇူးတင်ခြင်းက စိတ်ကို ပျော့စေတယ်။ ပြင်ရမည့်အရာကို မြင်ခြင်းက မာနကို လျော့စေတယ်။ မျှဝေမည့်အရာကို ရွေးခြင်းက အမွေကို ရွေ့စေတယ်။

တစ်ပတ်တစ်ခါတော့ အဖွဲ့နဲ့ ပြန်ကြည့်ပါ။ လူအကြောင်း မဟုတ်ဘဲ လုပ်ငန်းအကြောင်းပြောပါ။ “ဘယ်နေရာမှာ စောင့်ရတာကြာသလဲ၊ ဘယ်လမ်းညွှန်က မရှင်းသလဲ၊ ဘယ်သူ့ဆီမှာ အသိပညာတစ်ခုတည်းပိတ်နေသလဲ၊ ဘယ်အောင်မြင်မှုကို မျှဝေမချီးကျူးရသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ ဒီမေးခွန်းတွေဟာ စနစ်ကို တိုးတက်စေပြီး စိတ်ဝမ်းကွဲမှုကို လျော့စေပါတယ်။

တစ်လတစ်ခါတော့ မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုကို စမ်းကြည့်ပါ။ အကြီးအကဲမပါဘဲ အစည်းအဝေးတစ်ခုကို ဘယ်သူဦးဆောင်နိုင်သလဲ။ အရေးကြီးတဲ့လုပ်ငန်းတစ်ခုကို အရန်လူက နားလည်သလား။ ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် အကြောင်းပြချက်ကို ရှာဖွေလို့ရသလား။ မရသေးရင် ရှက်စရာမဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်နေရာမှာ အမွေမလွှဲရသေးလဲဆိုတာ သိလာတာပါ။

တစ်ခါတစ်ရံ အကြီးအကဲတွေက “အချိန်မရှိဘူး” လို့ ပြောတတ်ကြတယ်။ မှန်ပါတယ်၊ သင်ပေးဖို့ အချိန်လိုတယ်။ ဒါပေမယ့် မသင်ပေးလို့ နောက်မှဖြေရှင်းရတဲ့ အရှုပ်အရှင်းက ပိုအချိန်ယူတတ်တယ်။ ဒီနေ့ ငါးမိနစ်ရှင်းပြတာဟာ မနက်ဖြန် ငါးနာရီ ပြန်ပြင်ရခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အလုပ်အမြင်ကို ထားရပါမယ်။

သို့သော် ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းကို ကိုယ့်ကိုကိုယ်ညှဉ်းဆဲဖို့ မလုပ်ပါနဲ့။ အမှားတစ်ခုကိုမြင်တိုင်း “ငါမကောင်းဘူး” လို့ ဆုံးဖြတ်ရင် သတိဟာ တရားမဟုတ်တော့ဘူး။ မှန်ကန်တဲ့ပြန်ကြည့်မှုက “အခုဘာဖြစ်နေသလဲ၊ ဘာအကြောင်းကြောင့်လဲ၊ ဘာကို နည်းနည်းကောင်းအောင်ပြောင်းမလဲ” လို့ ဉာဏ်နဲ့မေးတာပါ။

အခြားသူကို ပြန်ကြည့်စေရာမှာလည်း ထိုနည်းတူပါ။ ဝန်ထမ်း၊ သားသမီး၊ သင်တန်းသားက အမှားပြောလာတဲ့အခါ ချက်ချင်းအပြစ်တင်လိုက်ရင် နောက်တစ်ကြိမ် သူတို့ဖုံးထားလိမ့်မယ်။ သို့သော် အမှား၏အကျိုးဆက်ကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်းကြည့်ပြီး ပြန်ကောင်းအောင် ဘာလုပ်မလဲဟု မေးနိုင်ရင် ယုံကြည်မှုတိုးလာတယ်။

ငြိမ်းချမ်းမှုဟာ ပြဿနာမရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။ ပြဿနာရှိလျှင် မုန်းတီးမလုပ်ဘဲ ဖြေရှင်းတတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အောင်မြင်မှုဟာ လူတိုင်းလက်ခုပ်တီးတာမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်လုပ်ရပ်ကြောင့် နောက်လူရဲ့လမ်း ပိုရှင်းလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအဓိပ္ပာယ်နဲ့ကြည့်လျှင် မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုဟာ လုပ်ငန်းစီမံခန့်ခွဲမှုသာမက သီလအလုပ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

သစ္စာလေးပါးဖြင့် ပြန်ချုပ်ခြင်း

ကလေးတစ်ယောက်က မိဘကိုကြည့်ပြီး စကားသင်တယ်။ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က အကြီးအကဲကိုကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်နည်းသင်တယ်။ သင်တန်းသားတစ်ယောက်က ဆရာကိုကြည့်ပြီး မသိတာကို မေးရမေးခွန်းမေးသင့်မေးခွန်း ခွဲခြားသင်တယ်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ပြောတဲ့အကြံသာမဟုတ်၊ ကိုယ်နေ့စဉ်ပြန်ကြည့်ပုံကလည်း အမွေဖြစ်နေပါတယ်။

ဒီညကစပြီး ရိုးရိုးကတိတစ်ခုထားကြစို့။ ကိုယ်သိသမျှကို ကိုယ့်ထဲမှာပဲ မပိတ်ထားဘူး။ ကိုယ်လုပ်သမျှကို အကြောင်းမဲ့အမိန့်မထားဘူး။ ကိုယ်မှားသမျှကို ဖုံးမထားဘူး။ ဒီနေ့ပြီးလျှင် ကျေးဇူးတင်ရမည့်အရာတစ်ခု၊ ပြင်ရမည့်အရာတစ်ခု၊ မျှဝေပေးမည့်အရာတစ်ခု စဉ်းစားမယ်။

သူတော်ကောင်းတို့၊ ဒီတရားကို သစ္စာလေးပါးဘက်မှ ချိတ်ကြည့်ရအောင်။ ကိုယ်မရှိရင် အားလုံးရပ်သွားရတဲ့ အဖွဲ့၊ မသိတာကို မေးမရဲတဲ့ကလေး၊ အမှားကိုဖုံးရတဲ့လုပ်ငန်း၊ အမွေကြောင့် စိတ်ဝမ်းကွဲတဲ့မိသားစု — ဤအရာများဟာ ဒုက္ခသစ္စာအဖြစ် မြင်ရပါတယ်။

ဒီဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်းမှာ များစွာရှိပေမယ့်၊ ငါပဲအရေးကြီးတယ်ဆိုတဲ့ မာန၊ ငါ့နေရာပျောက်မယ်ဆိုတဲ့ကြောက်ရွံ့မှု၊ အောင်မြင်မှုကို တစ်ဦးတည်းပိုင်ချင်တဲ့ လောဘ၊ အမှားကို မကြည့်ချင်တဲ့ မောဟတို့က အဓိကပါ။ ဒါက သမုဒယသစ္စာပါ။

ပထမနေ့မှာ ရည်ရွယ်ချက်ကို စစ်ပါ။ မျိုးဆက်လွှဲမယ်ဆိုတဲ့အခါ ကိုယ့်ထိုင်ခုံမပျောက်ဖို့လား၊ နောက်လူက တရားမျှတစွာကြီးထွားဖို့လားဆိုတာ ရိုးရိုးသားသားမေးပါ။ စိတ်ထဲမှာ မကြောက်ရွံ့မှုရှိရင် အဲဒါကိုလည်း ဝန်ခံပါ။ မကြောက်ရွံ့မှုကို ဖုံးထားပြီး စနစ်ရေးလို့ မရပါဘူး။ စိတ်ကိုသိပြီးမှ သီလနှင့်ကိုက်ညီသော အကန့်အသတ်ကို ချနိုင်ပါတယ်။

ဒုတိယနေ့မှာ အသိပညာမြေပုံဆွဲပါ။ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းသာ သိနေသော အရေးကြီးအချက်သုံးခုကို ရွေးပါ။ ကုန်ပစ္စည်းမှာယူနည်းဖြစ်နိုင်တယ်၊ လူနှင့်ဆက်ဆံနည်းဖြစ်နိုင်တယ်၊ အိမ်စာရင်းကို နားလည်နည်းဖြစ်နိုင်တယ်။ အဲဒီအချက်ကို ဘယ်သူနဲ့ မျှဝေမလဲ၊ ဘယ်လိုမှတ်တမ်းတင်မလဲ သတ်မှတ်ပါ။ စာအုပ်ကြီးမဖြစ်ရ; နောက်လူရှာဖွေလို့ရရင် လုံလောက်ပါတယ်။

တတိယနေ့မှာ နားထောင်ခြင်းကို လေ့ကျင့်ပါ။ နောက်လူက ဘာကိုစိုးရိမ်သလဲ၊ သူ့အားသာချက်က ဘာလဲ၊ သူ့နည်းလမ်းက ကိုယ့်နည်းလမ်းနှင့် မတူသော်လည်း တရားမျှတနိုင်သလားဟု မေးပါ။ မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုမှာ အသံတစ်သံတည်းကျန်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ၊ တန်ဖိုးမပျောက်စေဘဲ နည်းလမ်းတိုးတက်လာဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

စတုတ္ထနေ့မှာ အကန့်အသတ်ကို ရှင်းပါ။ ဘယ်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အတူဆွေးနွေးမလဲ၊ ဘယ်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သူကိုယ်တိုင်လုပ်ခွင့်ရှိမလဲ၊ အန္တရာယ်မြင်ရင် ဘယ်လိုပြန်တင်ပြမလဲဆိုတာကို ရှင်းပြပါ။ မရှင်းသောလွတ်လပ်မှုက စိတ်ပင်ပန်းစေတယ်; ရှင်းသောတာဝန်က လူကို ရဲရင့်စေတယ်။

ပဉ္စမနေ့မှာ အမှားတစ်ခုကို သင်ခန်းစာအဖြစ် ပြောင်းပါ။ အရင်က မအောင်မြင်ခဲ့တဲ့လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ပြန်ယူပြီး ဘယ်အချက်မရှင်းခဲ့လဲ၊ ဘယ်သူ့အသံမပါခဲ့လဲ၊ ဘာကိုစောစောမမြင်ခဲ့လဲဆိုတာ ပြောပါ။ တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို အရှက်ခွဲရန်မဟုတ်ဘဲ နောက်မျိုးဆက်က ထိုအမှားကို ပြန်မလုပ်ဖို့ပါ။

ဆဋ္ဌမနေ့မှာ ကျေးဇူးတင်ခြင်းကို မျှဝေပါ။ ကိုယ်ရောက်လာသောနေရာမှာ ကိုယ့်တစ်ယောက်တည်းကြောင့် မဟုတ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုပါ။ ဆရာ၊ မိဘ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်၊ အောက်ခြေလူများ၏ ကူညီမှုကို နာမည်နဲ့ဖြစ်စေ၊ စိတ်နဲ့ဖြစ်စေ ကျေးဇူးတင်ပါ။ ကျေးဇူးသိသူက အမွေကို ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းလို မယူတတ်ဘူး။

သတ္တမနေ့မှာ အနာဂတ်ကို အပ်နှံပါ။ တစ်ပတ်အတွင်း ရှင်းလာသောအရာတစ်ခုကို စာရွက်ပေါ်ရေးထားပါ၊ တာဝန်တစ်ခုကို အတူလုပ်ကြည့်ပါ၊ နောက်အပတ်ပြန်ကြည့်ရမည့် မေးခွန်းတစ်ခု ချန်ထားပါ။ ဒီလိုသေးသေးလေး လည်ပတ်မှုကသာ ကြီးမားသောအမွေကို သက်ရှိအမွေအဖြစ် ထိန်းထားပေးပါတယ်။

အောင်မြင်မှုကို ငြိမ်းချမ်းစေချင်လျှင် ချီးကျူးမှုနှင့် ပြင်ဆင်မှုကို အတူထားရမယ်။ ချီးကျူးမှုမရှိရင် လူတွေ မိမိကိုယ်ကိုတန်ဖိုးမထားတတ်ဘူး။ ပြင်ဆင်မှုမရှိရင် စနစ်က တဖြည်းဖြည်းပျော့သွားတတ်တယ်။ ထို့ကြောင့် “ဒီအချက်က ကောင်းတယ်၊ ဒီအချက်ကိုတော့ အတူပြင်ကြမယ်” လို့ပြောတတ်ခြင်းဟာ မေတ္တာပါတဲ့ခေါင်းဆောင်မှု ဖြစ်ပါတယ်။

မိမိလက်မှ လွှဲပေးခြင်းဟာ အရှုံးမဟုတ်ပါဘူး။ ပင်ပျိုတစ်ပင် စိုက်သူက အရိပ်ကို ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းမခံရနိုင်မှန်းသိသလို၊ ကိုယ်ပေးသောသင်ခန်းစာကို နောက်လူက ပိုကောင်းအောင်အသုံးချမယ်ဆိုတာကို ဝမ်းမြောက်နိုင်ရပါမယ်။ အဲဒီဝမ်းမြောက်မှုက မာနကို ဖြေလျော့ပြီး၊ အဖွဲ့ကို စိတ်ချစေပါတယ်။

နောက်ဆုံးအနေဖြင့် အိပ်ရာဝင်မီ သုံးမိနစ်ခန့် ငြိမ်ငြိမ်ထိုင်ပါ။ အသက်ရှူဝင်ထွက်ကို သိနေစဉ် “ဒီနေ့ ငါဘာကို မျှဝေပေးခဲ့သလဲ၊ ဘယ်သူ့ကို စိတ်လုံခြုံစေခဲ့သလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကို နည်းနည်းပိုရှင်းအောင်လုပ်မလဲ” ဟု မေးပါ။ အဖြေမထွက်လည်း မပူပါနဲ့။ မေးတတ်လာခြင်းကပင် မေ့လျော့မှုမှ နိုးလာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

လက်တွေ့ အိမ်ထောင်စု ကို ကြည့်ရအောင်။ မိဘတစ်ဦးက ငွေစာရင်း၊ အရေးကြီးစာရွက်စာတမ်းနှင့် ဆုံးဖြတ်ရသည့်အကြောင်းကို မျှဝေမထားလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အိမ်ထောင်ဖက်နှင့် သားသမီးတို့ကို အရွယ်နှင့်ကိုက်ညီအောင် ရှင်းပြပြီး ယုံကြည်မှုကို လျှို့ဝှက်မှုဖြင့်မဟုတ်၊ ရိုးသားသောစနစ်ဖြင့် ကာကွယ်ရမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

အိမ်ထောင်စု အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ မိဘနှင့်သားသမီး ကို ကြည့်ရအောင်။ “ငါပြောတာလုပ်” ဟူသောအမိန့်တစ်ခုတည်းဖြင့် ကလေးကို လေ့ကျင့်လျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အလုပ်တစ်ခုကို အတူလုပ်ပြီး ဘာကြောင့်ထိုသို့ရွေးရသလဲကို ပြောပြကာ ကလေးအတွက် တာဝန်ယူခြင်းနှင့် မေးခွန်းမေးခြင်း အမွေဖြစ်လာမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

မိဘနှင့်သားသမီး အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ ဆိုင်လုပ်ငန်း ကို ကြည့်ရအောင်။ ဆိုင်ပိုင်ရှင်က ကုန်မှာနည်း၊ ဖောက်သည်ကိုပြောနည်းနှင့် အကြွေးစည်းကမ်းကို မျှဝေမထားလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ညနေတိုင်း အရောင်း၊ လက်ကျန်နှင့် မေးခွန်းတစ်ခုကို အတူပြန်စစ်ကာ ဆိုင်သည် လူတစ်ယောက်၏မှတ်ဉာဏ်မဟုတ်ဘဲ အဖွဲ့၏စနစ်ဖြစ်လာမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆိုင်လုပ်ငန်း အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ ရုံးအဖွဲ့ ကို ကြည့်ရအောင်။ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်သာ စာရင်း၊ စကားဝှက်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်အကြောင်းကို သိနေလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် တာဝန်အရန်လူတစ်ဦး သတ်မှတ်၍ အပတ်စဉ် လက်တွေ့လွှဲလုပ်ခိုင်းကာ နားရက်တွင်ပင် အဖွဲ့က ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း ဆက်လည်ပတ်နိုင်မည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရုံးအဖွဲ့ အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ ဆရာနှင့်သင်တန်းသား ကို ကြည့်ရအောင်။ ဆရာက အဖြေကိုသာပေးပြီး စဉ်းစားနည်းကို မပြလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အမှားတစ်ခုကို အတူခွဲခြမ်းပြီး နောက်တစ်ကြိမ် စစ်မည့်မေးခွန်းကို ထားပေးကာ သင်တန်းသားသည် အဖြေလိုက်သူမဟုတ်ဘဲ ပညာအသုံးချတတ်သူ ဖြစ်လာမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆရာနှင့်သင်တန်းသား အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း ကို ကြည့်ရအောင်။ ဝေယျာဝစ္စနှင့် လှူဒါန်းငွေစာရင်းကို လူနည်းစုသာ သိနေလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် တာဝန်ခွဲဝေခြင်း၊ မှတ်တမ်းဖတ်ပြခြင်းနှင့် လေးစားစွာ မေးခွန်းဖြေခြင်းကို ကျင့်သုံးကာ အများယုံကြည်သော သာသနာ့ဝန်ဆောင်မှု ပိုတည်ငြိမ်လာမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ လူမှုအဖွဲ့ ကို ကြည့်ရအောင်။ အောင်မြင်မှုကို လူတစ်ဦး၏ဂုဏ်ပုဒ်အဖြစ်သာ ထားလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ကူညီခဲ့သူများကို အမည်ဖြင့် ကျေးဇူးတင်ပြီး အလုပ်နည်းလမ်းကို မျှဝေကာ နောက်လူများ ဝင်ရောက်တာဝန်ယူရဲသော အဖွဲ့ယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်လာမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

လူမှုအဖွဲ့ အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ ငွေကြေးတာဝန် ကို ကြည့်ရအောင်။ မိသားစုသို့မဟုတ် အဖွဲ့တွင် ငွေဝင်ငွေထွက်ကို မရှင်းလင်းဘဲ ထားလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် နေ့စဉ်ငွေစာရင်းတိုနှင့် လစဉ်ပြန်လည်ရှင်းလင်းမှုကို လုပ်ကာ သံသယကြီးထွားမည့်နေရာတွင် သတိနှင့် တာဝန်ယူမှု ကြီးထွားလာမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ငွေကြေးတာဝန် အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ အငြင်းပွားမှု ကို ကြည့်ရအောင်။ ရာထူးလွှဲပြောင်းချိန်တွင် အတိတ်အမှားကို လက်နက်လိုအသုံးပြုလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ဖြစ်ရပ်၊ အကျိုးဆက်နှင့် ပြန်ပြင်မည့်လုပ်ရပ်ကို သီးခြားခွဲပြောကာ လူကိုမဖျက်ဘဲ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ပြင်နိုင်မည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

အငြင်းပွားမှု အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ ဖုန်းနှင့်အွန်လိုင်း ကို ကြည့်ရအောင်။ အရေးကြီးအလုပ်ညွှန်ကြားချက်ကို ဖုန်းစကားတစ်ခါတည်းဖြင့်သာ ထားလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းကို ရိုးရှင်းသောမှတ်တမ်းနှင့် ပြန်အတည်ပြုစကားဖြင့် ထားကာ နောက်လူက မူလရည်ရွယ်ချက်ကို မမှားဘဲ ဆက်လုပ်နိုင်မည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဖုန်းနှင့်အွန်လိုင်း အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ ကျန်းမာရေးနှင့်အနားယူခြင်း ကို ကြည့်ရအောင်။ အကြီးအကဲက မနားဘဲ အလုပ်အားလုံးကို ကိုယ်တိုင်ထမ်းနေလျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် အနားယူမည့်ရက်ကိုပင် လေ့ကျင့်ခွင့်နှင့် စနစ်စမ်းသပ်ခွင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ အဖွဲ့တစ်ခုလုံးသည် လူတစ်ဦး၏ပင်ပန်းမှုကို မမှီတော့ဘဲ ကြီးထွားလာမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးနှင့်အနားယူခြင်း အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လက်တွေ့ ကျေးဇူးတင်ခြင်း ကို ကြည့်ရအောင်။ ကိုယ့်အောင်မြင်မှုကို ကိုယ့်ကျွမ်းကျင်မှုတစ်ခုတည်းကြောင့်ဟု ထင်လျှင် အလုပ်က ကိုယ်မရှိသည့်နေ့တွင် ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် နေ့ကုန်တိုင်း သင်ပေးခဲ့သူနှင့် ကူညီခဲ့သူကို စိတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ စကားဖြင့်ဖြစ်စေ ကျေးဇူးတင်ကာ မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှု၏ အခြေခံဖြစ်သော မာနလျော့မှု ပေါ်လာမည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်အဖြစ် မဆိုလိုသော နေ့စဉ်ဘဝ သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျေးဇူးတင်ခြင်း အတွက် ယနေ့ည ပြန်မေးရမည့်မေးခွန်းမှာ “ငါသိသောအရာထဲက ဘာတစ်ခုကို နောက်လူသိအောင် ရှင်းပြခဲ့သလဲ၊ ငါ့စကားကြောင့် ဘယ်သူမေးခွန်းမေးရဲလာသလဲ၊ မနက်ဖြန် ဘာကိုပိုရှင်းစေမလဲ” ဟူ၍ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီမေးခွန်းသုံးခုကို ဖြေတတ်လာခြင်းက အောင်မြင်မှုကို စိတ်အေးစေတဲ့ လေ့ကျင့်မှုပါ။

လူတစ်ဦးကို မတွယ်ဘဲ တရားမှန်၊ နည်းလမ်းမှန်၊ မေတ္တာမှန်ကို အားထားနိုင်လာတဲ့အခါ စိတ်ဝမ်းကွဲမှု လျော့နိုင်ပါတယ်။ နောက်လူကြီးထွားလာတာကို ဝမ်းမြောက်နိုင်လာပါတယ်။ အမှားကို မဖုံးဘဲ ပြင်နိုင်လာပါတယ်။ ဒီစိတ်အေးခြင်း၊ ဒီယုံကြည်မှု ပြန်ပေါ်လာခြင်းက နိရောဓသစ္စာ၏ အရသာကို နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ မြည်းစမ်းခြင်းပါ။

ထိုနိရောဓဘက်သို့ သွားရာလမ်းကတော့ မဂ္ဂသစ္စာပါ။ မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့ အမွေကိုမြင်ခြင်း၊ မှန်ကန်တဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ သင်ပေးခြင်း၊ မှန်ကန်တဲ့စကားနဲ့ ရှင်းပြခြင်း၊ မှန်ကန်တဲ့အလုပ်နဲ့ မျှဝေခြင်း၊ မှန်ကန်တဲ့အားထုတ်မှုနဲ့ နေ့စဉ်ပြင်ခြင်း၊ မှန်ကန်တဲ့သတိနဲ့ မလုပ်မီ လုပ်နေစဉ် လုပ်ပြီးနောက် ပြန်ကြည့်ခြင်း၊ မှန်ကန်တဲ့စိတ်တည်ငြိမ်မှုနဲ့ အလျင်မလိုဘဲ နားထောင်ခြင်းတို့ပါပဲ။

အဆုံးမှာ မေတ္တာစိတ်ထားကြပါစို့။ ကိုယ့်ကို သင်ပေးခဲ့သူများကို ကျေးဇူးတင်နိုင်ကြပါစေ။ ကိုယ်သင်ပေးရမည့်သူများကို မေတ္တာနဲ့ ထောက်ပံ့နိုင်ကြပါစေ။ ကိုယ့်လက်မှ လွှဲပေးရမည့် အလုပ်တိုင်းမှာ ရိုးသားမှု၊ သတိ၊ စည်းကမ်း၊ ကရုဏာတို့ ပါဝင်နိုင်ကြပါစေ။ မိသားစု၊ လုပ်ငန်းခွင်၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတိုင်းမှာ စိတ်ဝမ်းကွဲခြင်းလျော့ပြီး ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှု တိုးပွားကြပါစေ။

ဤတရားနာယူရသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုအစုစုကို မိဘ၊ ဆရာသမား၊ ကျေးဇူးရှင်များနှင့် သတ္တဝါအားလုံးအား အမျှပေးဝေပါ၏။ အမျှ အမျှ အမျှ ယူတော်မူကြပါကုန်လော့။ သူတော်ကောင်းတို့၏ ကောင်းမှုတန်ခိုးဖြင့် ဘေးရန်ခပ်သိမ်းကင်းဝေးကြပါစေ။ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ချမ်းသာကြပါစေ။ သာသနာတော်အကျိုး၊ လူမျိုးအကျိုး၊ လောကအကျိုးကို သတိ၊ ပညာ၊ မေတ္တာဖြင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ။

ကလောင်ရှင်

စ၀်ဓမ္မသာမိ

(ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက)

၂၈ ဩဂုတ် ၂၀၂၆

ကိုးကားစာရင်း

ဒီဃနိကာယ၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် (DN 16)၊ ‘ဓမ္မနှင့်ဝိနယသည် နောက်ပိုင်းဆရာဖြစ်မည်’ ဟူသောအပိုင်း။ Chaṭṭha Saṅgāyana / Mahāsaṅgīti Pāli edition, SuttaCentral, https://suttacentral.net/dn16/pli/ms (စစ်ဆေးခဲ့သည် ၂၀၂၆-၀၈-၂၈)।

ဒီဃနိကာယ၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် (DN 16)၊ ဝဇ္ဇီတို့ မဆုတ်ယုတ်ရေးအခြေခံများပါသောအပိုင်း။ Chaṭṭha Saṅgāyana / Mahāsaṅgīti Pāli edition, SuttaCentral, https://suttacentral.net/dn16/pli/ms (စစ်ဆေးခဲ့သည် ၂၀၂၆-၀၈-၂၈)।

မဇ္ဈိမနိကာယ၊ အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလိုဝါဒသုတ် (MN 61)၊ မလုပ်မီ၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက် ကံကို ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် ညွှန်ကြားချက်။ Chaṭṭha Saṅgāyana / Mahāsaṅgīti Pāli edition, SuttaCentral, https://suttacentral.net/mn61/pli/ms (စစ်ဆေးခဲ့သည် ၂၀၂၆-၀၈-၂၈)।

ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒဝဂ်၊ အခန်းငယ် ၂၁ (Dhp 21)။ Chaṭṭha Saṅgāyana / Mahāsaṅgīti Pāli edition, SuttaCentral, https://suttacentral.net/dhp21/pli/ms (စစ်ဆေးခဲ့သည် ၂၀၂၆-၀၈-၂၈)।

ဒီဃနိကာယ၊ သိင်္ဂါလသုတ် (DN 31)၊ အလုပ်ရှင်နှင့် အလုပ်သမားတို့၏ အပြန်အလှန်တာဝန်များပါသောအပိုင်း။ Chaṭṭha Saṅgāyana / Mahāsaṅgīti Pāli edition, SuttaCentral, https://suttacentral.net/dn31/pli/ms (စစ်ဆေးခဲ့သည် ၂၀၂၆-၀၈-၂၈)।

ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒဝဂ်၊ အခန်းငယ် ၂၅ (Dhp 25)။ Chaṭṭha Saṅgāyana / Mahāsaṅgīti Pāli edition, SuttaCentral, https://suttacentral.net/dhp25/pli/ms (စစ်ဆေးခဲ့သည် ၂၀၂၆-၀၈-၂၈)।