သရဏဂုံသုံးပါး၌ တည်ခြင်း

 သာသနာတော်နှစ် ၂၅၇၀ ခုနှစ်

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၄ ရက်

ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၇ ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ 

သရဏဂုံသုံးပါး၌ တည်ခြင်း — နေ့သစ်ကို စတင်ရန်

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ‑ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန‑ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ‑ဂေါပန‑ပရိဟာရ‑ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။

စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။

ဒကာ ဒကာမတို့ရေ…

မနက်အိပ်ရာနိုးတာနဲ့ ကိုယ့်စိတ်က ဘယ်ကို အရင်ပြေးသွားသလဲဆိုတာ တစ်ခါတလေ သတိထားကြည့်ဖူးကြလား။ ဖုန်းကို အရင်ရှာသလား။ မနေ့ကမပြီးသေးတဲ့ အလုပ်ကို အရင်စိုးရိမ်သလား။ အကြွေး၊ စီးပွားရေး၊ မိသားစု၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုကွန်ရက်ထဲက သတင်း၊ တစ်ယောက်ယောက်ရဲ့ စကား—ဘယ်အရာက ကိုယ့်စိတ်ကို အရင်ဆွဲသွားသလဲ။

မနက်ခင်းတစ်ခုဟာ နေထွက်လာလို့ နေ့သစ်ဖြစ်သွားတာပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ စိတ်က မနေ့ကပူပန်ခဲ့တာကို ဒီနေ့ထပ်သယ်လာရင် ကိုယ့်အတွက်တော့ “နေ့သစ်” မဖြစ်သေးဘူး။ ကိုယ်ခန္ဓာက အိပ်ရာကထလာပြီ၊ စိတ်ကတော့ မနေ့ကအကြောင်းထဲမှာပဲ နေသေးတယ်။

အဲဒီတော့ ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားချင်တာက—နေ့သစ်ကို ဘာနဲ့ စမလဲ။ အာရုံအနှောင့်အယှက်နဲ့ စမလား။ ကြောက်ရွံ့မှုနဲ့ စမလား။ ကိုယ့်အကြိုက်မဖြစ်ရင် ချက်ချင်းစိတ်ဆိုးမယ့် စိတ်နဲ့ စမလား။ ဒါမှမဟုတ် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာသုံးပါးကို အားကိုးရာအဖြစ် ပြန်တည်ပြီး စမလား။

“သရဏဂုံသုံးပါး၌ တည်ခြင်း” ဆိုတာ အပြင်က တစ်စုံတစ်ယောက်က ကိုယ့်နေ့ကို လှပအောင် အလိုလိုပြောင်းပေးမယ်လို့ မျှော်လင့်တာ မဟုတ်ဘူးနော်။ သရဏဂုံဟာ မှော်အကာအကွယ်စာချုပ်လည်း မဟုတ်ဘူး။ မကောင်းမှုလုပ်ပြီး သရဏဂုံရွတ်လိုက်ရုံနဲ့ အကျိုးဆက်အားလုံးပျောက်သွားမယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်လည်း မဟုတ်ဘူး။ အားကိုးရာရွေးချယ်ခြင်း၊ ဘဝရဲ့ ဦးတည်ချက်ကို ပြန်တည့်မတ်ခြင်း၊ ကိုယ့်စိတ်ကို ဘယ်တန်ဖိုးပေါ်တင်ထားမလဲ ဆုံးဖြတ်ခြင်း—ဒီသဘောနဲ့ နားလည်ရင် ပိုနီးစပ်ပါတယ်။

ခುದ್ದကနိကာယ်၊ ခုဒ္ဒကပါဌ် ပထမပိုင်းမှာ သရဏဂုံသုံးပါးကို အတိုချုံးပေမယ့် အလွန်ထင်ရှားစွာ ထားရှိထားပါတယ်။ 

ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

ဒုတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

ဒုတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

ဒုတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

တတိယမ္ပိ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

တတိယမ္ပိ ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

တတိယမ္ပိ သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ။

ဒီစာသားကို ဦးဇင်းတို့ ငယ်ငယ်ကတည်းက ကြားလာကြတယ်။ အကြိမ်များလွန်းလို့ ရင်းနှီးသွားတယ်။ ရင်းနှီးလာတော့ တစ်ခါတလေ အဓိပ္ပာယ်ကို မစဉ်းစားတော့ဘူး။ ပါးစပ်က ရွတ်တယ်၊ စိတ်က တခြားနေရာသွားနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ သရဏဂုံဆိုတာ ပါးစပ်အလုပ်တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။ ဘဝရဲ့ ဦးတည်ရာကို သုံးကြိမ်တိတိ သတိပေးနေတဲ့ အလုပ်တစ်ခုလို့ သဘောထားကြည့်ပါ။

“ဘုရားကို သရဏဂုံယူတယ်” ဆိုတာ ဘုရားရုပ်ပွားတော်ကို မြင်ရုံလောက် မဟုတ်ဘူး။ နိုးကြားသိမြင်နိုင်မှု၊ လောဘ ဒေါသ မောဟကို အဆုံးသတ်နိုင်မှု၊ အကြောင်းအကျိုးကို မှန်မှန်ကန်ကန်မြင်နိုင်မှု၊ သတ္တဝါအပေါ် ကရုဏာထားနိုင်မှု—အဲဒီ ဘုရားရှင်ရဲ့ နိုးကြားမှုဘက်ကို ကိုယ့်ဘဝရဲ့ မြောက်ကြယ်လို သတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်တယ်။ ကိုယ့်စိတ်မှာ မောဟတက်လာတဲ့အခါ “ငါ အခု ဘယ်လမ်းကို လိုက်နေတာလဲ” လို့ ပြန်မေးနိုင်ဖို့ ဘုရားကို အားကိုးရာထားတာ။

“တရားကို သရဏဂုံယူတယ်” ဆိုတာ စာအုပ်စင်ပေါ်က ကျမ်းစာကို အားကိုးတာတင် မဟုတ်ဘူး။ တရားက ကိုယ့်ကို မမှန်တာမှန်အောင် မပြောပေးဘူး။ ကိုယ်မကြိုက်တာကို ဖျောက်ပေးမယ့် အရာလည်း မဟုတ်ဘူး။ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အကြောင်းအရာကို အကြောင်းနဲ့အကျိုးအတိုင်း ကြည့်တတ်အောင် သင်ပေးတယ်။ မကောင်းမှုကို ရှောင်၊ ကောင်းမှုကို ပြု၊ ကိုယ့်စိတ်ကို သန့်စင်—ဒီလို လေ့ကျင့်ရင်း ဘဝကို ဓမ္မနဲ့ ချိန်တတ်အောင် ကူညီပေးတယ်။

“သံဃာကို သရဏဂုံယူတယ်” ဆိုတာ ကိုယ်သဘောကျတဲ့ ရဟန်းတစ်ပါး၊ လူတစ်ယောက်ကို မျက်စိမှိတ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။ သံဃာရတနာဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်မှာ တရားကို မှန်မှန်ကျင့်သုံးပြီး မဂ်ဖိုလ်အဆင့်ကို ရောက်ရှိကြတဲ့ အရိယာသာဝကသံဃာကို အခြေခံနားလည်ရတယ်။ ကိုယ့်ဘဝမှာလည်း “ကျင့်လို့ ဖြစ်တယ်၊ လူသားအဖြစ်နဲ့ ဒီလမ်းကို လျှောက်လို့ ရတယ်” ဆိုတဲ့ အသက်ရှင်နေတဲ့ သက်သေကို သံဃာရတနာက ပြတယ်။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်မှာ မဟာနာမသက္ကကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က “ဘယ်လိုလူကို ဥပါသကာလို့ခေါ်သလဲ” ဆိုတဲ့မေးခွန်းအတွက် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ သုံးပါးကို အားကိုးရာယူထားသူကို ဥပါသကာဟု အဓိပ္ပာယ်ဖော်တော်မူပါတယ်။ ပြီးတော့ သီလရှိတဲ့ ဥပါသကာကို သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ မပေးတာယူခြင်း၊ ကာမအကျင့်မှားခြင်း၊ မုသားပြောခြင်း၊ မူးယစ်စေသောအရာတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သူအဖြစ် ဆက်ရှင်းပြတော်မူတယ်။ 

ဒီမှာ သတိထားကြည့်ပါ။ သရဏဂုံယူတယ်ဆိုတာနဲ့ သီလကို ခွဲထားလို့ မရဘူး။ “ကျွန်တော် ဘုရားကို အားကိုးပါတယ်” လို့ ပြောပြီး ကိုယ့်အကျိုးအတွက် သူတစ်ပါးကို လိမ်နေမယ်ဆိုရင် ပါးစပ်က သရဏဂုံနဲ့ လုပ်ရပ်က သရဏဂုံ မတူတော့ဘူး။ “တရားကို အားကိုးပါတယ်” လို့ ပြောပြီး ဒေါသရင် မုန်းသလောက်ပြော၊ လောဘရင် ယူချင်သလောက်ယူဆိုရင် အားကိုးရာကို ပြောနေပေမယ့် အားကိုးရာအတိုင်း မနေသေးဘူး။

သူတော်ကောင်းတို့… သရဏဂုံကို “တည်ခြင်း” လို့ ပြောတဲ့အခါ အဲဒီနေရာက အရေးကြီးတယ်။ လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်ကို မြင်ရုံနဲ့ ခရီးမရောက်ဘူး။ လမ်းမှန်ကို သိရုံနဲ့လည်း မရောက်ဘူး။ ခြေထောက်ကို လမ်းမှန်ပေါ် တင်ရမယ်။ အဲဒီလိုပဲ သရဏဂုံဟာ ဦးတည်ချက်ပေးတယ်၊ သီလက ခြေလှမ်းဖြစ်တယ်၊ သတိက လမ်းမလွဲအောင် ထိန်းပေးတယ်၊ ပညာက ဘယ်နေရာရောက်နေလဲ ပြန်မြင်စေတယ်။

ဓမ္မပဒမှာ လူတွေ ကြောက်ရွံ့လာတဲ့အခါ တောင်တန်း၊ တောအုပ်၊ ဥယျာဉ်၊ စေတီပူဇော်ရာနေရာစတဲ့ အပြင်ဘက်အရာတွေကို အားကိုးရာရှာတတ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ အဲဒါတွေဟာ ဒုက္ခအားလုံးမှ လွတ်မြောက်စေတဲ့ အမြင့်ဆုံးအားကိုးရာမဟုတ်ကြောင်း ဆက်ပြထားတယ်။ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို သရဏဂုံယူပြီး သစ္စာလေးပါးကို မှန်ကန်သောပညာနဲ့ မြင်သိလာခြင်းကိုသာ အမြင့်ဆုံးအာရုံစိုက်စရာအဖြစ် ထားတော်မူတယ်။ 

ဒီကျမ်းပိုဒ်က “တောင်တွေ မကောင်းဘူး၊ စေတီတွေ မကောင်းဘူး” လို့ ပြောနေတာ မဟုတ်ဘူးနော်။ ကြောက်တဲ့အခါ စိတ်က အပြင်ဘက်တစ်ခုခုကို ဖမ်းချင်တတ်တဲ့ လူ့သဘောကို ပြပြီး၊ နောက်ဆုံးလွတ်မြောက်မှုအတွက်တော့ အတွင်းမှာ အမြင်မှန်ရမယ်၊ သစ္စာကို သိရမယ်၊ လမ်းကို လျှောက်ရမယ်လို့ ပြန်ညွှန်တာ။

ဒါကြောင့် မနက်ခင်း သရဏဂုံယူတာကို “ဒီနေ့ အန္တရာယ်ဘာမှ မဖြစ်ပါစေနဲ့” ဆိုတဲ့ လောကီဆုတောင်းတစ်မျိုးတည်း မလုပ်ကြရအောင်။ ဘဝမှာ မမျှော်လင့်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ အလုပ်ပျက်နိုင်တယ်။ လူတစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို မကြိုက်နိုင်တယ်။ ကိုယ်လည်း နာမကျန်းဖြစ်နိုင်တယ်။ သရဏဂုံက ဒီအရာတွေ ဘယ်တော့မှ မဖြစ်အောင် အာမခံချက်မပေးဘူး။ သရဏဂုံက “ဖြစ်လာရင် ဘယ်စိတ်နဲ့ ရင်ဆိုင်မလဲ၊ ဘယ်တရားပေါ်မှာ ရပ်မလဲ” ဆိုတဲ့ အတွင်းအင်အားကို ပြန်တည်ပေးတာ။

စံယုတ္တနိကာယ် ဓဇဂ္ဂသုတ်မှာ ကြောက်ရွံ့မှု၊ ထိတ်လန့်မှု ဖြစ်လာတဲ့အခါ ဘုရားဂုဏ်၊ တရားဂုဏ်၊ သံဃာဂုဏ်တို့ကို အောက်မေ့ရန် ညွှန်ကြားတော်မူထားပါတယ်။  အဓိပ္ပာယ်က ကြောက်စိတ်မဖြစ်ရဘူးလို့ ဖိထားတာ မဟုတ်ဘူး။ ကြောက်စိတ်ဖြစ်လာတဲ့အခါ စိတ်ရဲ့ အာရုံကို ဘယ်နေရာပြန်တည်မလဲဆိုတာ သင်ပေးတာ။ 

ဥပမာတစ်ခုအနေနဲ့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မနက်အိပ်ရာထတာနဲ့ အလုပ်က စာတိုတစ်စောင် ဝင်လာတယ်။ “ဒီနေ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြီးရှိတယ်။ မင်းပြင်ထားတာ မမှန်ဘူးထင်တယ်” လို့ ရေးထားတယ်ဆိုပါစို့။ ဖတ်လိုက်တာနဲ့ ရင်ထဲတုန်တယ်။ “အလုပ်ပြုတ်မလား၊ လူတွေဘယ်လိုထင်မလဲ” ဆိုပြီး စိတ်က အနာဂတ်ထဲ ပြေးသွားတယ်။

အဲဒီအချိန် သရဏဂုံတည်တဲ့သူက ပြဿနာမရှိတော့တာ မဟုတ်ဘူး။ သူလုပ်နိုင်တာက—ဖုန်းကို ခဏချ၊ အသက်ရှူနှစ်ကြိမ်သုံးကြိမ် သတိထား၊ “ဘုရားကို အားကိုးရာယူတယ်—မောဟနဲ့ မတုံ့ပြန်ဘူး။ တရားကို အားကိုးရာယူတယ်—အကြောင်းအကျိုးကို ကြည့်မယ်။ သံဃာကို အားကိုးရာယူတယ်—မှန်ကန်စွာ လေ့ကျင့်ထားသူတို့လို သမာသမတ်ကျကျ ပြောမယ်” လို့ စိတ်ကို တည့်မတ်နိုင်တယ်။ ပြီးမှ အချက်အလက်စစ်၊ လိုအပ်တာပြင်၊ မှားရင် ဝန်ခံ၊ မမှားရင် အေးအေးဆေးဆေး ရှင်းပြ။ ဒီမှာ သရဏဂုံက ပြဿနာကို ဖျောက်ပေးတာမဟုတ်ဘူး။ ပြဿနာရှေ့မှာ ကိုယ့်စိတ်မပျက်အောင် ဦးတည်ရာပေးတာ။

အဲဒီလို နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ ချိတ်တာကို အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒုတိယမဟာနာမသုတ်က အလွန်လှလှပပ ထောက်ပံ့ပေးတယ်။ မဟာနာမကို ဘုရားဂုဏ်၊ တရားဂုဏ်၊ သံဃာဂုဏ်တို့ကို သွားနေစဉ်၊ ရပ်နေစဉ်၊ ထိုင်နေစဉ်၊ လဲလျောင်းနေစဉ်၊ အလုပ်များနေစဉ်၊ အိမ်တွင်းမိသားစုများကြားမှာ နေစဉ်တောင် အောက်မေ့လေ့ကျင့်ရန် ညွှန်ထားပါတယ်။ 

ဒီနေရာမှာ ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်သွားပြီ။ “နေ့သစ်ကို စတင်ရန်” ဆိုတာ မနက်ငါးမိနစ် သရဏဂုံရွတ်ပြီး တစ်နေ့လုံးမေ့သွားဖို့ မဟုတ်ဘူး။ မနက်က စတင်ထားတဲ့ ဦးတည်ရာကို နေ့လယ်၊ ညနေ၊ အလုပ်ခွင်၊ မိသားစု၊ လမ်းခရီး၊ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ အငြင်းပွားမှု အားလုံးထဲ ယူသွားဖို့ ဖြစ်တယ်။

မနက်မှာ “ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” လို့ ပြောပြီး နေ့လယ်မှာ အနိုင်ယူချင်တဲ့စိတ်နဲ့ ပြောမယ်ဆိုရင် ဘုရားကို အားကိုးရာယူတဲ့ စိတ်က လမ်းမှာပျောက်သွားပြီ။ မနက်မှာ “ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” လို့ ရွတ်ပြီး ညနေမှာ ကိုယ့်အမြင်တစ်ခုတည်းကို အမှန်လို ဖိအားပေးမယ်ဆိုရင် တရားကို အားကိုးရာယူတာက ပါးစပ်ပေါ်မှာပဲ ကျန်နေသေးတယ်။ မနက်မှာ “သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ” လို့ ရွတ်ပြီး သာသနာ့အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ အမုန်းပွား၊ အဖွဲ့ခွဲ၊ ပြောစကားမဆင်ခြင်ဘူးဆိုရင် သံဃာရတနာရဲ့ လမ်းကို ကိုယ်တိုင် လှည့်ထွက်နေတယ်။

ဒကာ ဒကာမတို့… သရဏဂုံဟာ အပြင်ကာကွယ်ရေးထက် အတွင်းဦးတည်ရေးဆိုတဲ့သဘောကို အထူးသတိထားပါ။ လမ်းလျှောက်တဲ့သူမှာ မြေပုံရှိတာ ကောင်းတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြေပုံကို လက်ထဲကပ်ထားရုံနဲ့ လမ်းမရောက်ဘူး။ သရဏဂုံဟာ မြေပုံလိုပါပဲလို့ ဥပမာပေးလို့ရတယ်။ ဆင်တူတာက ဦးတည်ရာပြတာ။ မတူတာကတော့ မြေပုံက အပြင်နေရာပြတာ၊ သရဏဂုံက စိတ်၊ အကျင့်၊ ပညာဘက်မှာ ဘယ်အရာကို စံထားမလဲ ပြတာ။ ဒီဥပမာကို တရားအထောက်အထားအဖြစ် မယူဘဲ နားလည်လွယ်ဖို့ပဲ သုံးရမယ်။

နောက်တစ်ချက်က သရဏဂုံဆိုတာ မျက်စိမှိတ်ယုံကြည်ခြင်း မဟုတ်ဘူး။ သီဟစစ်သူကြီးက ဘုရားရှင်ကို ကြည်ညိုပြီး သရဏဂုံယူလိုတဲ့အခါ ဘုရားရှင်က သူ့လို လူသိများသူဟာ ကောင်းကောင်းစဉ်းစားပြီးမှ ဆောင်ရွက်သင့်တယ်လို့ သတိပေးတော်မူပါတယ်။ သီဟကလည်း ဒီလို စစ်ဆေးစဉ်းစားဖို့ အားပေးတာကြောင့် ပိုမိုကြည်ညိုလာတယ်လို့ ပြန်လျှောက်ထားတယ်။ 

ဒီအချက်က ဒီနေ့ခေတ်မှာ အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။ “ဘာသာရေးဆိုတော့ မမေးနဲ့” ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။ မေးရမယ်။ နားလည်ရမယ်။ စာအုပ်၊ ဆရာ၊ အစဉ်အလာ၊ ကိုယ့်အတွေ့အကြုံ—ဘယ်ဟာ ဘယ်အဆင့်က အထောက်အထားလဲ ခွဲရမယ်။ ဘုရားကို သရဏဂုံယူတာဟာ အတွေးအခေါ်ကို ပိတ်တာမဟုတ်ဘူး။ မှားတာကို မလိုက်ဖို့၊ မှန်တာကို သိဖို့ ပညာကို ဖွင့်တာ။

သရဏဂုံတည်သူမှာ မေးခွန်းရှိနိုင်တယ်။ သံသယတက်နိုင်တယ်။ နားမလည်တာရှိနိုင်တယ်။ အဲဒါကြောင့် သရဏဂုံပျက်သွားတယ်လို့ မကြောက်နဲ့။ မေးခွန်းကို ဖြောင့်ဖြောင့်မေး၊ တရားကို လေ့လာ၊ ဆရာကောင်းကို မေး၊ အကျင့်နဲ့ စမ်း၊ ကိုယ့်စိတ်မှာ လောဘ ဒေါသ မောဟ လျော့သလား တိုးသလား ပြန်ကြည့်။ ဒီလိုပညာပါလာတဲ့ သဒ္ဓါက ပိုခိုင်လာတယ်။

ဝိနည်းမဟာဝဂ္ဂမှာ သရဏဂုံသုံးပါးရွတ်ဆိုခြင်းကို ရဟန်းပြုခြင်းနှင့် သာမဏေပြုခြင်းဆိုင်ရာ အစောပိုင်းလုပ်ထုံးအတွင်း အသုံးပြုထားတာတွေ့ရတယ်။  ဒီအချက်ကို ဒီနေ့ လူတိုင်းအတွက် တူညီတဲ့ ဝိနည်းလုပ်ထုံးအဖြစ် မကူးသုံးရပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သရဏဂုံဟာ သာမန်အလှဆင်စကားမဟုတ်ဘဲ ဘဝလမ်းပြောင်းရာမှာ အလေးအနက်ထားရတဲ့ ကြေညာချက်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း နားလည်ဖို့ ကူညီတယ်။ 

တစ်ခါတလေ လူတစ်ယောက်က “ဘုရားကို အားကိုးတယ်ဆိုရင် ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးဖို့ မလိုတော့ဘူးလား” လို့ မေးတတ်တယ်။ ဒီမေးခွန်းကို ဦးဇင်းတို့ သေချာခွဲရမယ်။ ဒီဃနိကာယ်မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကျွန်းတစ်ကျွန်းလို၊ အားကိုးရာလိုထားပြီး တရားကိုလည်း ကျွန်း၊ အားကိုးရာအဖြစ်ထားကာ အခြားအရာကို အားကိုးရာမထားဖို့ ညွှန်ကြားထားပြီး၊ လက်တွေ့အနေနဲ့ ကာယ၊ ဝေဒနာ၊ စိတ်၊ ဓမ္မတို့ကို သတိပညာဖြင့် ကြည့်ရှုခြင်းကို ဆက်ရှင်းပြထားပါတယ်။ 

ဒါဟာ သရဏဂုံသုံးပါးနဲ့ ဆန့်ကျင်တာ မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားကို အားကိုးရာယူတယ်ဆိုတာ ကိုယ်လုပ်ရမယ့်အလုပ်ကို ဘုရားဆီပစ်ထားတာ မဟုတ်ဘူး။ ဘုရားက လမ်းပြတယ်။ တရားက လမ်းဖြစ်တယ်။ သံဃာက လမ်းလျှောက်လို့ရကြောင်း ပြတယ်။ လျှောက်ရမှာ ကိုယ်ပဲ။ ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်ကြည့်ရမှာ ကိုယ်ပဲ။ ကိုယ့်အပြစ်ကို ကိုယ်ပြင်ရမှာ ကိုယ်ပဲ။ မေတ္တာပြောရမှာ ကိုယ်ပဲ။ မုသားမပြောဖို့ ထိန်းရမှာ ကိုယ်ပဲ။

ဒီလိုနားလည်ပြီးမှ “နေ့သစ်ကို သရဏဂုံနဲ့ စတင်တယ်” ဆိုတာ ဘယ်လောက်အသက်ဝင်သွားလဲ ကြည့်ပါ။

မနက်အိပ်ရာနိုးတယ်။ အိပ်ရာထဲကနေ ချက်ချင်းဖုန်းမကိုင်သေးဘူး။ ခဏထိုင်တယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာကို သိတယ်။ အသက်ရှူဝင်ထွက်ကို နှစ်ကြိမ်သုံးကြိမ် အေးအေးလေး သိတယ်။ ပြီးတော့ သရဏဂုံသုံးပါးကို သတိပါပါနဲ့ ရွတ်တယ်။ စကားလုံးကို လျင်မြန်စွာပြီးစီးဖို့ မဟုတ်ဘူး။ တစ်ကြောင်းတစ်ကြောင်းကို အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ရွတ်တယ်။

“ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ”—ဒီနေ့ မောဟထက် နိုးကြားမှုကို ဦးစားပေးမယ်။

“ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ”—ဒီနေ့ အလိုဆန္ဒထက် အကြောင်းအကျိုးနဲ့ တရားကို ဦးစားပေးမယ်။

“သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ”—ဒီနေ့ ကိုယ့်အတ္တတစ်ယောက်တည်းရဲ့အသံထက် ကျင့်ပြီးမြောက်သူတို့ရဲ့ လမ်းကို သတိရမယ်။

အဲဒီနောက် ကိုယ့်အတွက် “ဒီနေ့ရဲ့ သီလတစ်ချက်” ကို သတ်မှတ်နိုင်တယ်။ ဥပမာ—“ဒီနေ့ မစဉ်းစားဘဲ ဒေါသစကား မပို့ဘူး။” “ဒီနေ့ မဟုတ်တာကို မှန်သလို မပြောဘူး။” “ဒီနေ့ တစ်ယောက်ယောက်ကို အကျိုးပြုမယ့် အလုပ်တစ်ခု လုပ်မယ်။” တစ်နေ့လုံး ကြီးမားတဲ့ကတိတွေမလိုဘူး။ သရဏဂုံရဲ့ ဦးတည်ချက်နဲ့ကိုက်တဲ့ အလုပ်တစ်ခုကနေ စလို့ရတယ်။

ပြီးတော့ ဖုန်းကိုဖွင့်။ အလုပ်စ။ စျေးရောင်း။ ကျောင်းသွား။ ရုံးသွား။ သားသမီးကိုကျောင်းပို့။ ဆေးရုံသွား။ ဘယ်ဘဝပဲဖြစ်ဖြစ် သရဏဂုံကို အခန်းတစ်ခန်းထဲ မထားခဲ့နဲ့။

မနက်သရဏဂုံကို နေ့လယ်မှာ တစ်ကြိမ် ပြန်သတိရ။ “အခု ငါ ဘာကို အားကိုးနေသလဲ” လို့ မေး။ ကိုယ့်ဂုဏ်သိက္ခာကိုလား။ လူတွေချီးမွမ်းတာကိုလား။ ပိုက်ဆံကိုလား။ ရာထူးကိုလား။ အနိုင်ရတာကိုလား။ ဒါမှမဟုတ် ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာရဲ့ လမ်းညွှန်မှုကိုလား။

ဒီမေးခွန်းက အရမ်းထိတယ်နော်။ လူတိုင်းမှာ ပါးစပ်ကပြောတဲ့ အားကိုးရာနဲ့ လက်တွေ့ဘဝမှာ ဖမ်းထားတဲ့ အားကိုးရာ မတူတတ်ဘူး။ “ငါ့စိတ်ချမ်းသာမှုက ဒီလူ ငါ့ကိုချစ်မှ” ဆိုရင် အဲဒီလူကို အားကိုးရာလုပ်ထားတယ်။ “ငါ့တန်ဖိုးက လစာအဆင့်ပေါ်မူတည်တယ်” ဆိုရင် လစာကို အားကိုးရာလုပ်ထားတယ်။ “ငါမှန်မှ အေးချမ်းမယ်” ဆိုရင် ကိုယ့်အမြင်ကို အားကိုးရာလုပ်ထားတယ်။ အဲဒီအရာတွေ အားလုံးက ပြောင်းနိုင်တယ်။ အဲဒါကြောင့် ပြောင်းလဲနိုင်တာကို အဆုံးစွန်အားကိုးရာလုပ်ထားရင် စိတ်က အမြဲလှုပ်မယ်။

ဓမ္မပဒက ပြောသလို အမြင့်ဆုံးသရဏဂုံရဲ့ နောက်ဆုံးဦးတည်ရာက သစ္စာလေးပါးမြင်ခြင်းဆီကို သွားတယ်။ အဲဒါကြောင့် သရဏဂုံတည်ခြင်းကို “ငါ ဘာသာဝင်တစ်ယောက်ဖြစ်တယ်” ဆိုတဲ့ အမှတ်အသားမှာ မရပ်သင့်ဘူး။ “ငါ ဒုက္ခကို နားလည်ဖို့၊ ဒုက္ခအကြောင်းရင်းကို သိဖို့၊ ချုပ်ငြိမ်းရာကို မြင်ဖို့၊ လမ်းကို လေ့ကျင့်ဖို့ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို အားကိုးရာယူတယ်” လို့ တဖြည်းဖြည်း နက်လာရမယ်။

စံယုတ္တနိကာယ်မှာ အရိယာသာဝကတစ်ယောက်ရဲ့ တည်ငြိမ်ယုံကြည်မှုကို ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာအပေါ် အတွေ့အကြုံနဲ့တည်သော ယုံကြည်မှု၊ နောက်ပြီး အရိယာတို့ချစ်ခင်သော သီလနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားပါတယ်။  ဒီအချက်က သရဏဂုံရဲ့ ရင့်ကျက်မှုကို ကောင်းကောင်းပြတယ်။ စရင် စကားလုံးနဲ့ စနိုင်တယ်။ နက်လာရင် ကိုယ့်အကျင့်ပြောင်းရမယ်။ ပိုနက်လာရင် ကိုယ့်အတွေ့အကြုံနဲ့ “ဒီလမ်းက လောဘလျော့စေတယ်၊ ဒေါသလျော့စေတယ်၊ မောဟလျော့စေတယ်” ဆိုတာ ကိုယ်တိုင်သိလာရမယ်။ 

ဒကာ ဒကာမတို့… ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းတို့ နေ့သစ်အလုပ်ပေးကို ရှင်းရှင်းလေး မှတ်ကြရအောင်။

ပထမ—အိပ်ရာနိုးပြီး ပထမမိနစ်အနည်းငယ်ကို မပေးချင်တဲ့အရာတွေထံ မပေးနဲ့။ မဖြစ်မနေဖုန်းကြည့်ရမယ့် အရေးပေါ်အလုပ်ရှိရင်လည်း ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အများစုအတွက် သတိတစ်ခဏ ပြန်ယူနိုင်တယ်။ ကိုယ်ခန္ဓာကို သိ၊ အသက်ရှူကို သိ၊ စိတ်ရဲ့ အခြေအနေကို သိ။

ဒုတိယ—သရဏဂုံသုံးပါးကို သုံးကြိမ်ရိုသေစွာ ရွတ်။ လျင်မြန်မှုထက် အဓိပ္ပာယ်ကို ဦးစားပေး။ တစ်ကြောင်းလျှင် တစ်ခဏရပ်ပြီး “ဒီနေ့ ငါ ဒီအားကိုးရာနဲ့ နေမယ်” လို့ အတွင်းက သဘောတူ။

တတိယ—ဘုရားဂုဏ်တစ်ချက်၊ တရားဂုဏ်တစ်ချက်၊ သံဃာဂုဏ်တစ်ချက်ကို မြန်မာလို သတိရ။ ကိုယ့်အတွက် နားလည်တဲ့စကားနဲ့ပဲ ရတယ်။ “နိုးကြားမှုကို စံထားမယ်။ အကြောင်းအကျိုးမှန်ကို လိုက်မယ်။ ကောင်းစွာကျင့်သူတို့ရဲ့ လမ်းကို လေးစားမယ်။”

စတုတ္ထ—ငါးပါးသီလကို ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ပြန်စောင့်ရှောက်။ မလုပ်နိုင်သေးတဲ့အရာကို အထင်ကြီးစကားနဲ့ ကတိမပေးနဲ့။ ကိုယ်တကယ်ထိန်းနိုင်မယ့် အပြုအမူကို သေချာထိန်း။

ပဉ္စမ—ဒီနေ့အတွက် သတိသတိပေးချက်တစ်ခု ရွေး။ “စကားမပြောခင် တစ်ခါရပ်မယ်” လို့ ဖြစ်နိုင်တယ်။ “အလုပ်ကိစ္စမှာ မသေချာရင် မသေချာဘူးလို့ ပြောမယ်” လို့ ဖြစ်နိုင်တယ်။ “ဒေါသဖြစ်ရင် အဖြေမပို့ခင် သရဏဂုံကို ပြန်သတိရမယ်” လို့ ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဆဋ္ဌမ—နေ့လယ်တစ်ကြိမ် ပြန်စစ်။ “အခု ငါ ဘာကို အားကိုးနေလဲ” လို့မေး။ လောဘကို အားကိုးနေလား၊ မာနကို အားကိုးနေလား၊ ကြောက်စိတ်ကို အားကိုးနေလား၊ ဒါမှမဟုတ် ရတနာသုံးပါးရဲ့ လမ်းညွှန်မှုကို ပြန်တည်နိုင်သေးလား။

သတ္တမ—အိပ်ရာဝင်ခါနီး ဒီနေ့ကို ပြန်ကြည့်။ “မနက်ကယူခဲ့တဲ့ သရဏဂုံနဲ့ ဒီနေ့ ဘယ်နေရာတွေမှာ ကိုက်ညီခဲ့သလဲ။ ဘယ်နေရာမှာ လွဲသွားသလဲ။” လွဲသွားတာတွေ့ရင် အပြစ်တင်ပြီး စိတ်ညစ်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။ သိ၊ ဝန်ခံ၊ ပြင်ဖို့ ဆုံးဖြတ်၊ နောက်နေ့ပြန်စ။ ဒါဟာ သရဏဂုံကို အသက်ဝင်စေတဲ့ လေ့ကျင့်မှု။

သူတော်ကောင်းတို့… “နေ့သစ်” ဆိုတာ ဘာမှမမှားတဲ့နေ့ မဟုတ်ဘူး။ မှားလာရင် မြန်မြန်သိနိုင်တဲ့နေ့၊ မကောင်းစိတ်တက်လာရင် အားကိုးရာပြန်မှန်နိုင်တဲ့နေ့၊ ပြဿနာတက်လာရင် တရားဘက်ကို ပြန်လှည့်နိုင်တဲ့နေ့—အဲဒီနေ့က ဓမ္မနဲ့စတဲ့ နေ့သစ်ဖြစ်တယ်။

မိသားစုထဲမှာလည်း ဒီလိုပါပဲ။ မနက်က သရဏဂုံယူပြီး ကိုယ့်အိမ်သားက အမှားတစ်ခုလုပ်တာနဲ့ အော်ဟစ်မယ်ဆိုရင် “ဘုရားကို အားကိုးတယ်” ဆိုတဲ့စကားကို အိမ်ထဲပြန်ယူလာဖို့ လိုသေးတယ်။ ဘုရားရဲ့ နိုးကြားမှုကို သတိရပြီး ကိုယ့်ဒေါသကို အရင်သိ။ တရားရဲ့ အကြောင်းအကျိုးကို သတိရပြီး “အခု ငါပြောမယ့်စကားက ဘာအကျိုးထွက်မလဲ” လို့ မေး။ သံဃာရဲ့ ကောင်းစွာကျင့်မှုကို သတိရပြီး စိတ်ကို မာနထက် သီလဘက် ပြန်ယူ။

အလုပ်ခွင်မှာလည်း ဒီလိုပဲ။ အဖွဲ့အစည်းက ကိုယ့်ကို တန်ဖိုးမထားဘူးထင်တဲ့နေ့ရှိမယ်။ အခြားသူတစ်ယောက် ရာထူးတိုးသွားတာကြောင့် မနာလိုတဲ့နေ့ရှိမယ်။ သရဏဂုံဟာ မနာလိုမဖြစ်စေရတဲ့ ပန်းကန်တစ်လုံးမဟုတ်ဘူး။ မနာလိုဖြစ်လာတာကို “ဒါက ငါ့အားကိုးရာမဟုတ်ဘူး” လို့ သိပြီး ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာဘက်ကို စိတ်ပြန်တည်ဖို့ လေ့ကျင့်တာ။

အွန်လိုင်းမှာလည်း ဒီလိုပဲ။ လူတစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို ဝေဖန်ထားတယ်။ ချက်ချင်းပြန်ရေးချင်တယ်။ အဲဒီစက္ကန့်အနည်းငယ်မှာ သရဏဂုံက အလွန်အသုံးဝင်တယ်။ “ငါ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်ဖို့ ဒေါသကို အားကိုးမလား၊ တရားကို အားကိုးမလား။” လို့ မေးနိုင်ရင် အဖြေမပို့ခင် စိတ်တစ်လှည့်ပြောင်းနိုင်တယ်။

သရဏဂုံရဲ့ အနက်နက်တစ်ခုက ကိုယ်ဘယ်သူ့လက်ထဲမှာ ကိုယ့်စိတ်ကို ထားမလဲဆိုတာပါ။ သူတစ်ပါးချီးမွမ်းရင် ပျော်၊ မချီးမွမ်းရင် ပျက်—ဒီလိုဖြစ်နေရင် ကိုယ့်စိတ်ကို သူတစ်ပါးအမြင်လက်ထဲ အပ်ထားတာ။ စျေးတက်ရင်ပျော်၊ စျေးကျရင် ပြို—ကိုယ့်စိတ်ကို ငွေကြေးလက်ထဲ အပ်ထားတာ။ လူမှုကွန်ရက်မှာ လူကြိုက်များရင် ကိုယ်တန်ဖိုးရှိ၊ လူမကြည့်ရင် တန်ဖိုးမရှိလို့ ခံစားရင် ကိုယ့်စိတ်ကို အရေအတွက်လက်ထဲ အပ်ထားတာ။

သရဏဂုံတည်ခြင်းက “ဒီအရာတွေ အရေးမကြီးဘူး” လို့ ငြင်းတာမဟုတ်ဘူး။ လောကီတာဝန်ကို ကောင်းကောင်းလုပ်ရမယ်။ ငွေရှာရမယ်။ မိသားစုစောင့်ရှောက်ရမယ်။ အလုပ်အကောင်းဆုံးလုပ်ရမယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအရာတွေကို အဆုံးစွန်အားကိုးရာမလုပ်ဘူး။ ပြောင်းလဲတတ်တာတွေကို ပြောင်းလဲတတ်သလို သိပြီး၊ ကိုယ့်ဦးတည်ရာကို နိုးကြားမှု၊ တရား၊ ကောင်းစွာကျင့်မှုဘက်မှာ ထားတယ်။

ဒီလိုနဲ့ သရဏဂုံက တဖြည်းဖြည်း အခမ်းအနားကနေ အလေ့အကျင့်ဖြစ်လာတယ်။ အလေ့အကျင့်ကနေ အမြင်ဖြစ်လာတယ်။ အမြင်ကနေ ရွေးချယ်မှုတွေ ပြောင်းလာတယ်။ ရွေးချယ်မှုတွေ ပြောင်းလာတော့ ဘဝရဲ့ သဘောထား ပြောင်းလာတယ်။

ကဲ… အခု သစ္စာလေးပါးဘက်ကို ပြန်ဆင်းကြည့်ရအောင်။ ဓမ္မပဒမှာ သရဏဂုံကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ရိုက်ချိတ်ထားတာဟာ ဒီတရားရဲ့ အဆုံးသတ်အတွက် အလွန်သဘာဝကျတယ်။

ဒုက္ခသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—ကိုယ်အားကိုးထားတဲ့ လောကီအရာတွေ မတည်မြဲတာ၊ ကိုယ်လိုချင်သလို မဖြစ်တာ၊ ကြောက်စိတ်၊ စိုးရိမ်စိတ်၊ အားနည်းမှု၊ မနာလိုမှု၊ ဆုံးရှုံးမှုတွေဟာ ကိုယ့်ဘဝမှာ တွေ့ရတဲ့ ဒုက္ခအတွေ့အကြုံတွေပါ။ “မနက်ကောင်းကောင်းစလိုက်ရင် မကောင်းတာဘယ်တော့မှ မဖြစ်ဘူး” လို့ တရားက မပြောဘူး။ ဖြစ်နေတဲ့ ဒုက္ခကို မဖုံးဘဲ သိရမယ်။

သမုဒယသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—“ဒီလူက ငါ့ကို အမြဲချစ်ရမယ်၊ ဒီရာထူးက မပျောက်ရဘူး၊ ဒီအခြေအနေက မပြောင်းရဘူး၊ ငါ့အမြင်ပဲမှန်ရမယ်” ဆိုတဲ့ တဏှာ၊ စွဲလမ်းမှု၊ မသိမှုတွေက စိတ်ကို ချည်တယ်။ ပြောင်းလဲနိုင်တာကို အဆုံးစွန်အားကိုးရာလုပ်ထားလို့လည်း ဒုက္ခက ထပ်တိုးလာတယ်။

နိရောဓသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—အားကိုးရာမှားကို ဖမ်းထားတဲ့ လက်ကို တဖြည်းဖြည်း လွှတ်နိုင်သလောက် စိတ်အပူလျော့လာတယ်။ မိမိအတ္တကို ကာကွယ်ဖို့ အမြဲတိုက်ခိုက်ရတဲ့အလေ့အကျင့် လျော့လာတယ်။ တဏှာ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ အေးငြိမ်းရာဘက်ကို သရဏဂုံက ဦးတည်ပေးတယ်။ နိရောဓဟာ လောကီပြဿနာအားလုံး အလိုလိုပျောက်တာ မဟုတ်ဘူး။ ကပ်ငြိမှုချုပ်ရာ၊ အပူငြိမ်းရာဘက်ကို ညွှန်တာ။

မဂ္ဂသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့ ဘာကို အားကိုးရမလဲ သိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပနဲ့ မေတ္တာ၊ အဟိံသာဘက် ရည်ရွယ်၊ သမ္မာဝါစာနဲ့ စကားကို ထိန်း၊ သမ္မာကမ္မန္တနဲ့ အကျင့်ကို ဖြောင့်၊ သမ္မာအာဇီဝနဲ့ အသက်မွေးမှုကို သန့်ရှင်းစေ၊ သမ္မာဝါယာမနဲ့ မကောင်းစိတ်ကို လျော့၊ ကောင်းစိတ်ကို ပွား၊ သမ္မာသတိနဲ့ ကိုယ်စိတ်ကို သိ၊ သမ္မာသမာဓိနဲ့ စိတ်ကို တည်ကြည်စေ—ဒီလို မဂ္ဂဘက်ကို ခြေလှမ်းတစ်လှမ်းချင်း လျှောက်ရမယ်။

အဲဒီတော့ သရဏဂုံသုံးပါးဟာ သစ္စာလေးပါးဆီမသွားတဲ့ ဘာသာရေးအမှတ်အသားတစ်ခု မဖြစ်စေရဘူး။ ဘုရားကို သရဏဂုံယူခြင်းက နိုးကြားရာဘက်ကို ဦးတည်စေ။ တရားကို သရဏဂုံယူခြင်းက ဒုက္ခနဲ့ ဒုက္ခချုပ်ရာကို သိမြင်လေ့ကျင့်စေ။ သံဃာကို သရဏဂုံယူခြင်းက ဒီလမ်းဟာ လက်တွေ့ကျင့်နိုင်တဲ့လမ်းဖြစ်ကြောင်း သတိပေးစေ။

ဒကာ ဒကာမတို့ရေ… မနက်ဖြန်မနက်ကစပြီး အရာအားလုံးကို တစ်ခါတည်းပြောင်းဖို့ မလိုပါဘူး။ ပထမဆုံး သုံးမိနစ်ကိုသာ ပြန်ယူကြည့်ပါ။ သုံးမိနစ်ကို ဖုန်းဆီမပေးဘဲ သတိဆီပေး။ သုံးမိနစ်ကို စိုးရိမ်မှုဆီမပေးဘဲ သရဏဂုံဆီပေး။ သုံးမိနစ်ကို ကိုယ့်အတ္တဆီမပေးဘဲ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာရဲ့ ဦးတည်ရာဆီပေး။

ပြီးတော့ ဒီနေ့တစ်နေ့လုံး အကြိမ်ကြိမ် ပြန်မေး—“အခု ငါ ဘာကို အားကိုးနေသလဲ။”

ဒီမေးခွန်းကို သတိနဲ့ မေးနိုင်တာကိုယ်တိုင်က နေ့သစ်ရဲ့ တန်ဖိုးတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အဖြေက မကြိုက်စရာဖြစ်ရင်လည်း မကြောက်နဲ့။ “အခု လောဘကို အားကိုးနေတယ်” လို့ သိရင် အဲဒီသိမှုက ပြန်လှည့်ဖို့ တံခါးဖွင့်ပြီ။ “အခု ဒေါသကို အားကိုးနေတယ်” လို့ သိရင် ပြန်တည်ဖို့ အခွင့်ရပြီ။

ရတနာသုံးပါးကို အားကိုးရာယူထားခြင်းကြောင့် ဒကာ ဒကာမတို့၏ နေ့တိုင်းဟာ အမှားကင်းတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါစေဆိုတဲ့ အာမခံချက်ကို ဦးဇင်းမပေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အမှားကို မြန်မြန်သိနိုင်တဲ့ သတိ၊ ပြန်ပြင်နိုင်တဲ့ သီလ၊ မခံချင်တာကို အေးအေးဆေးဆေး ခံနိုင်တဲ့ ခန္တီ၊ မသိတာကို သင်ယူနိုင်တဲ့ ပညာ၊ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်မယ့်စကားရှေ့မှာ ခဏရပ်နိုင်တဲ့ မေတ္တာတို့ ပိုမိုပွားများလာအောင် လေ့ကျင့်နိုင်ကြပါစေ။

ယနေ့နာယူရတဲ့ ဓမ္မအကျိုးကြောင့် မိမိတို့၏ စိတ်မှာ ဘုရားရတနာကို ကြည်ညိုခြင်း၊ တရားရတနာကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးလိုခြင်း၊ သံဃာရတနာ၏ ကောင်းစွာကျင့်မှုကို အားကျလိုခြင်းတို့ ပိုမိုတည်ကြည်လာကြပါစေ။ မိသားစုအတွင်း အပြန်အလှန်နားလည်မှု၊ အလုပ်ခွင်အတွင်း သမာသမတ်မှု၊ လူမှုဘဝအတွင်း မေတ္တာနှင့် သစ္စာတို့ တိုးပွားလာကြပါစေ။

ဒီကုသိုလ်ကို မိဘဆရာသမားများ၊ ကျေးဇူးရှင်များ၊ အပေါင်းအသင်းများနှင့် သတ္တဝါအားလုံးထံ မျှဝေကြရအောင်။ သတ္တဝါအားလုံး ဘေးရန်ကင်းကြပါစေ။ စိတ်ဆင်းရဲခြင်းမှ လွတ်မြောက်ကြပါစေ။ မိမိတို့၏ အားကိုးရာကို မှန်ကန်စွာ သိရှိ၍ အပ္ပမာဒတရားဖြင့် နေ့သစ်တိုင်းကို စတင်နိုင်ကြပါစေ။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု

ကျမ်းကိုးစာရင်း

၁။ Myanmar Calendar, 2026 August, Sasana Year 2570, Myanmar Year 1388, Wagaung calendar.

၂။ Vipassana Research Institute, Sixth Council Digital Canon, Short Readings, item 1, Three Refuges; SuttaCentral root text, Short Readings 1, Three Refuges.

၃။ Numerical Discourses 8.25, မဟာနာမ, SuttaCentral, translation by Bhikkhu Bodhi.

၄။ ဓမ္မပဒ ၁၈၈–၁၉၂, SuttaCentral, translation by Bhikkhu Sujato; parallel translation by Peter Feldmeier.

၅။ Connected Discourses 11.3, The Crest of the Standard, SuttaCentral, translation by Bhikkhu Bodhi.

၆။ Numerical Discourses 11.12, Second Discourse to မဟာနာမ, SuttaCentral, translation by Thanissaro Bhikkhu.

၇။ Numerical Discourses 8.12, သီဟ, SuttaCentral, translations by Bhikkhu Sujato and Bhikkhu Bodhi.

၈။ Discipline, Great Chapter 1, SuttaCentral root text and translation by Bhikkhu Brahmali.

၉။ Long Discourses 26, The Wheel-Turning Monarch, SuttaCentral, translation by Bhikkhu Sujato.

၁၀။ Connected Discourses 55.2, The Objective of the Spiritual Life, SuttaCentral, translation by Bhikkhu Sujato.