“တိုးတက်မှု၊ ချဲ့ထွင်မှုနှင့် လူမှုတာဝန်” အပြင်လောကအပေါ် သက်ရောက်မှုကို တာဝန်ယူခြင်း

 သာသနာတော်နှစ် ၂၅၇၀ ခုနှစ်

မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လပြည့်နေ့

ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်၊ သောကြာနေ့

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

မြတ်စွာဘုရား၊ တရားတော်၊ သံဃာတော်ရတနာမြတ်သုံးပါးကို ရိုသေစွာ ရှိခိုးပါ၏။ ယနေ့နားထောင်ကြမည့် ဓမ္မစကားသည် လုပ်ငန်းကြီးလာဖို့သာ မဟုတ်၊ လုပ်ငန်းကြီးလာသလောက် စိတ်ကြီးမသွားစေရန်၊ အကျိုးအမြတ်များလာသလောက် အပြင်လူများ၏ ဘဝကို မထိခိုက်စေရန်၊ နာမည်ကျော်လာသလောက် အမှန်တရားမှ မဝေးသွားစေရန် ဟောလိုသော စကားဖြစ်ပါသည်။ ရတနာမြတ်သုံးပါး၏ ဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြု၍ မိမိတို့ လုပ်ငန်း၊ မိသားစု၊ အဖွဲ့အစည်း၊ ရပ်ရွာအတွင်း ကောင်းကျိုးဖြစ်စေမည့် သတိ၊ ပညာ၊ မေတ္တာ ပေါက်ပွားစေရန် အဓိဋ္ဌာန်ပြုကြပါစို့။

တိုးတက်မှုကို ပြန်လည်တိုင်းတာခြင်း

ဒကာ ဒကာမတို့၊ “တိုးတက်မှု” ဟူသောစကားကို ကြားရလျှင် အရောင်းတိုးလာခြင်း၊ ဆိုင်ခွဲများလာခြင်း၊ ဝန်ထမ်းများလာခြင်း၊ စက်အသစ်ဝယ်နိုင်ခြင်း၊ နိုင်ငံခြားဈေးကွက်သို့ ရောက်ခြင်းတို့ကို မျက်စိရှေ့တန်းမြင်တတ်ကြပါသည်။ အဲဒါများက တိုးတက်မှု၏ ပုံရိပ်များဖြစ်သည်။ သို့သော် ပုံရိပ်ရှိတိုင်း အနှစ်သာရရှိပြီဟု မဆိုနိုင်ပါ။ အမြစ်မခိုင်သောသစ်ပင်ကို ရေများလောင်းလျှင် ရွက်များသာ စိမ်းလန်းနိုင်သော်လည်း လေပြင်းလာလျှင် လဲနိုင်ပါသည်။ အလားတူ စနစ်မရှိ၊ သီလမရှိ၊ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို မစောင့်ရှောက်သော ချဲ့ထွင်မှုသည် အပြင်ပန်းကြီးသော်လည်း အတွင်းက ပျက်စီးမှုကို မွေးမြူနိုင်ပါသည်။

မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် အိမ်ထောင်ရှင် ဒီဃဇာဏုအား လောကီစီးပွားချမ်းသာရေးအတွက် လုံ့လဝီရိယ၊ စောင့်ရှောက်မှု၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း၊ ညီမျှစွာအသက်မွေးခြင်း ဟူသော အခြေခံလေးမျိုးကို ဟောတော်မူပါသည်။ ဤနေရာမှာ “ညီမျှစွာအသက်မွေးခြင်း” ဆိုသည်မှာ ဝင်ငွေတိုးရမည်ဟု မဆိုရုံသာမက၊ အသုံးကိုလည်း သိရမည်၊ ကြွေးကိုလည်း မျက်ကွယ်မပြုရ၊ မိမိပြုရာမှ နောင်တမပေါက်ရ၊ ကိုယ့်အောင်မြင်မှုကို အခြားသူ၏ နာကျင်မှုဖြင့် မတည်ဆောက်ရဟု သတိပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်ပါသည်။ 

သူတော်ကောင်းတို့၊ ချဲ့ထွင်သည်ဆိုတာ နံရံတစ်ဘက်ကို တိုးဆောက်လိုက်တာမဟုတ်ပါ။ ဆိုင်တစ်ဆိုင် ပိုဖွင့်လိုက်လျှင် အလုပ်သမားအိမ်ထောင်စုအချို့၏ ထမင်းအိုးနှင့် ဆက်နွယ်လာသည်။ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတိုးလိုက်လျှင် ရေသုံးစွဲမှု၊ အမှိုက်၊ အသံ၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်တို့ကို ထိလာသည်။ အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ကြော်ငြာတိုးလိုက်လျှင် လူငယ်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ မိဘများ၏ ယုံကြည်မှု၊ လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ စားသုံးမှုပုံစံကို ထိလာသည်။ ထို့ကြောင့် “ငါ့လုပ်ငန်းထဲကိစ္စ” ဟူသော ဝေါဟာရသည် ကြီးလာလေလေ အသုံးမဝင်လာလေလေ ဖြစ်သည်။

ယနေ့အတွက် သတိထားစရာ ပထမမေးခွန်းတစ်ခု ရှိပါသည်။ “ငါတို့ တိုးတက်လျက်ရှိသလား” ဟု မေးရုံနှင့် မပြီးသေးပါ။ “ငါတို့ တိုးတက်မှုကြောင့် ဘယ်သူ ပင်ပန်းနေသလဲ၊ ဘယ်သူ အခွင့်အရေးရနေသလဲ၊ ဘယ်နေရာ ပျက်စီးနေသလဲ၊ ဘယ်ယုံကြည်မှု ကျဆင်းနေသလဲ” ဟု မေးနိုင်ဖို့လိုပါသည်။ ဒီမေးခွန်းကို မေးနိုင်သူသည် အောင်မြင်မှုကို မကြောက်သူ ဖြစ်သည်။ အမှန်ကို မေးမိလျှင် အားနည်းချက်ပေါ်လာမည်ဟု ကြောက်နေသူကသာ ထိုမေးခွန်းကို ရှောင်မည် ဖြစ်သည်။

ဆက်ဆံရေးကွန်ယက်နှင့် တာဝန်

စီဂါလောဝါဒသုတ်၌ အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝ၏ အရပ်ခြောက်မျက်နှာကို အပြန်အလှန်တာဝန်အဖြစ် ဖော်ပြထားပါသည်။ မိဘ၊ ဆရာ၊ ဇနီးမောင်နှံ၊ မိတ်ဆွေ၊ အလုပ်ရှင်နှင့် အလုပ်သမား၊ ရဟန်းပုဏ္ဏားတို့အပေါ် တာဝန်ကွက်များကို ကွဲကွဲပြားပြား ပြထားသည်။ ဤအဆုံးအမသည် စာချုပ်တွင်ပါတဲ့ အခွင့်အရေးသာ မဟုတ်ဘဲ လူတစ်ဦး၏ အောင်မြင်မှုသည် ဆက်ဆံရေးကွန်ယက်ပေါ်မှာ ရပ်တည်နေကြောင်းကို ပြသပါသည်။ လုပ်ငန်းရှင်သည် ဝန်ထမ်းကို အချိန်မှန် အခကြေးပေးခြင်း၊ အလုပ်နှင့်ကိုက်ညီသောတာဝန်ပေးခြင်း၊ နာမကျန်းဖြစ်လျှင် စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ကောင်းသောအရာကို မျှဝေခြင်းတို့ကို မေ့လျှင် တိုးတက်မှုဟုခေါ်သော်လည်း တရားမျှတမှုမရှိနိုင်ပါ။ 

ဥပမာတစ်ခု စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ မြို့ပြင်တွင် လုပ်ငန်းခွင်အသစ် ဖွင့်လိုက်သည်။ စတင်ဖွင့်ချိန်မှာ အလုပ်ရသဖြင့် လူအများဝမ်းသာကြသည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်း လုပ်ချိန်ကို မသင့်တော်စွာရှည်စေသည်၊ လုံခြုံရေးကိရိယာ မလုံလောက်သည်၊ တိုင်ကြားခွင့်မရှိ၊ လစာနောက်ကျသည်ဆိုလျှင် မနက်ခင်းက “အလုပ်အကိုင်ပေးသူ” ဟု ခေါ်ခဲ့သောအဖွဲ့အစည်းသည် ညနေခင်းမှာ “စိတ်ဖိစီးမှုပေးသူ” ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ဤသည်မှာ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို မဆိုလိုပါ။ နေရာအမျိုးမျိုးတွင် ဖြစ်နိုင်သော သင်ခန်းစာအတွက် စိတ်ကူးပုံရိပ်သာ ဖြစ်ပါသည်။ အဲဒီပုံရိပ်ထဲမှာ မိမိတို့လုပ်ငန်း၏ အရိပ်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပါနေသလားဟု မေးကြည့်ရမည်။

လူမှုတာဝန်ဆိုသည်မှာ လှူဒါန်းပွဲကြီးကျင်းပမှ ရှိလာတာမဟုတ်ပါ။ လစာကိုမှန်ကန်စွာပေးခြင်း၊ စက်ရုံအညစ်အကြေးကို မသိမ်းမသာ မပစ်ခြင်း၊ ကုန်ပစ္စည်းအရည်အသွေးကို မလိမ်ခြင်း၊ ကြော်ငြာထဲမှာ မဖြစ်နိုင်တာကို မကတိပေးခြင်း၊ ဝယ်သူ၏ အချက်အလက်ကို မရောင်းစားခြင်း၊ အားနည်းသူကို ဖိအားမပေးခြင်းတို့သည်လည်း လူမှုတာဝန်ဖြစ်ပါသည်။ လှူဒါန်းမှုသည် ကောင်းပါသည်။ သို့သော် မတရားရရှိသောအမြတ်ကို အနည်းငယ်လှူပြီး တရားမျှတမှုကင်းသောစနစ်ကို မဖုံးကွယ်ရပါ။ သီလမပါသောအမြတ်ကို အလှူဖြင့် ဆေးမခြယ်နိုင်ပါ။

ဓမ္မပဒတွင် “မကောင်းမှုကို မပြုခြင်း၊ ကောင်းမှုကို ပြည့်စုံစေခြင်း၊ မိမိစိတ်ကို သန့်စင်စေခြင်း” ဟူသော အနှစ်ချုပ်ကို ဟောထားပါသည်။  လုပ်ငန်းအတွက် ပြန်ဖတ်လျှင် ပထမအဆင့်က ထိခိုက်မှုမပြုရန်၊ ဒုတိယအဆင့်က လူနှင့်လောကကို အကျိုးရှိစေရန်၊ တတိယအဆင့်က ဆုံးဖြတ်သူ၏ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟကို စစ်ဆေးရန်ဖြစ်သည်။ “ဥပဒေမချိုးလျှင် လုံလောက်ပြီ” ဟူသောစိတ်သည် ပထမအဆင့်ကိုပင် မပြည့်စုံသေးနိုင်ပါ။ ဥပဒေက ခွင့်ပြုသော်လည်း လူ့သိက္ခာကို ကျဆင်းစေရာ၊ ယုံကြည်မှုကို ပျက်စီးစေရာ၊ အနာဂတ်မျိုးဆက်ကို ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးပေးရာဖြစ်လျှင် ပညာရှိ၏ နှလုံးသားက ထပ်မံမေးခွန်းထုတ်ရမည်။ 

ဒကာ ဒကာမတို့၊ တိုးတက်မှုတွင် လောဘအရိပ် တိတ်တိတ်လေး ဝင်နိုင်သည်။ “ဒီနှစ်အမြတ်ကောင်းလို့ နောက်နှစ်နှစ်ဆလုပ်မယ်” ဆိုတာ လုံ့လဝီရိယလည်းဖြစ်နိုင်သည်။ “သူများဈေးကွက်ကို မည်သည့်နည်းနဲ့မဆို ယူမယ်” ဆိုလာလျှင် လောဘနှင့် အပြိုင်မထားသင့်သောစိတ် ဖြစ်လာသည်။ မိမိကိုယ်ကို စစ်ကြည့်ရာတွင် အချက်သုံးချက်မှတ်ထားပါ။ တိုးတက်မှုကြောင့် မိမိစိတ်က ပိုငြိမ်သလား၊ ပိုကြမ်းသလား။ တိုးတက်မှုကြောင့် အဖွဲ့သားများက ပိုလုံခြုံသလား၊ ပိုကြောက်သလား။ တိုးတက်မှုကြောင့် ရပ်ရွာက ပိုယုံကြည်သလား၊ ပိုကန့်ကွက်သလား။ ဤသုံးချက်က ငွေစာရင်းထဲမှာ မပါသော်လည်း ဘဝစာရင်းထဲမှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

လောဘကင်းသော ချဲ့ထွင်မှု

မင်္ဂလသုတ်တွင် “မိဘကို ထောက်ပံ့ခြင်း၊ ဇနီးသားသမီးကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ အပြစ်မတင်ရသော အလုပ်များ” ကို မင်္ဂလာဟု ဟောထားသည်။  “အပြစ်မတင်ရသော အလုပ်” ဟူသောအရာသည် တရားပွဲထဲမှာသာထားရန်မဟုတ်ပါ။ လုပ်ငန်းမည်မျှကြီးကြီး မိမိ၏အသက်မွေးမှုကို သားသမီးက မေးလာလျှင် မျက်နှာမပူဘဲ ရှင်းပြနိုင်ရမည်။ ဝန်ထမ်း၏မိဘက “ဒီအလုပ်က ငါ့သားသမီးကို လူကောင်းဖြစ်စေသလား” ဟုမေးလာလျှင်လည်း ဖြေနိုင်ရမည်။ ထုတ်ကုန်ကိုသုံးသောသူက “ဒါက ငါ့ဘဝကို တကယ်ကောင်းစေသလား” ဟုမေးလာလျှင်လည်း ရိုးသားစွာကြည့်နိုင်ရမည်။ 

အပြင်လောကအပေါ် သက်ရောက်မှုကို တာဝန်ယူခြင်းတွင် အသံနည်းသောသူကို နားထောင်နိုင်ခြင်း ပါသည်။ အစည်းအဝေးခန်းထဲမှာ အရာရှိကြီးများ၏အသံသာ ကြားရလွယ်သည်။ သို့သော် သန့်ရှင်းရေးလုပ်သူ၊ လုံခြုံရေးစောင့်သူ၊ အချိန်ပိုလုပ်သူ၊ ဝယ်သူနောက်တန်းမှာ စောင့်သူ၊ အိမ်နီးချင်းရပ်ရွာမှ မိခင်အိုတစ်ဦး၏အသံမှာ အလွယ်တကူ မရောက်တတ်ပါ။ အဲဒီအသံ မကြားသော စီမံခန့်ခွဲမှုသည် ဒေတာများစွာရှိလျှင်ပင် ပညာမပြည့်နိုင်ပါ။ နားထောင်ခြင်းသည် အားနည်းခြင်းမဟုတ်၊ မမြင်ရသေးသော အကျိုးဆက်ကို ကြိုမြင်ရန် ဖွင့်ထားသောတံခါးဖြစ်ပါသည်။

မိမိတို့ရဲ့ အစည်းအဝေးစနစ်ကို ပြောင်းကြည့်နိုင်ပါသည်။ စီမံကိန်းအသစ်တစ်ခု မစခင် “အမြတ်ဘယ်လောက်ရမလဲ” ဟု မေးပြီးနောက် “ဘယ်သူ့အချိန်ကိုယူမလဲ၊ ဘယ်သူ့ကျန်းမာရေးကို ထိမလဲ၊ အမှိုက်နှင့်အသံကို ဘယ်လိုထိန်းမလဲ၊ တိုင်ကြားလာလျှင် ဘယ်သူနားထောင်မလဲ” ဟု မေးပါ။ ဤမေးခွန်းများသည် တိုးတက်မှုကို နှေးစေဖို့မဟုတ်။ နောင်တစ်နေ့တွင် ဖြစ်လာနိုင်သော ဆုံးရှုံးမှု၊ အငြင်းပွားမှု၊ ယုံကြည်မှုကျဆင်းမှုကို မဖြစ်မီ ကာကွယ်ဖို့ ဖြစ်သည်။ မေတ္တာနှင့်ပညာပါသော စစ်ဆေးမှုသည် လုပ်ငန်းကို ပိုခိုင်စေပါသည်။

အွန်လိုင်းခေတ်တွင် လူမှုတာဝန်သည် ပိုကျယ်လာပါသည်။ တစ်ခါတင်သော စာတစ်စောင်၊ ဗီဒီယိုတိုတစ်ခု၊ ရောင်းဝယ်ရေးမက်ဆေ့ခ်ျတစ်ခုသည် မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်း လူထောင်ပေါင်းများစွာကို ရောက်နိုင်ပါသည်။ ထိုအခါ “မပြောလည်းရတယ်” ဆိုသောစကား အလွန်တန်ဖိုးရှိလာသည်။ စိတ်လှုပ်ရှားစေဖို့ အလွန်အကျွံကြော်ငြာခြင်း၊ မသေချာသောသတင်းကို အသုံးချခြင်း၊ လူတစ်ဦး၏အရှက်ကို ရောင်းကုန်ဖြစ်စေခြင်းတို့ကို ရှောင်ရမည်။ စကားသည် ထုတ်ကုန်လိုပင် အကျိုးဆက်ရှိသည်။ မှန်ကန်မှု၊ သင့်လျော်မှု၊ ကာလသင့်မှု၊ မေတ္တာပါမှုဖြင့် ပြောရာတွင် လူမှုတာဝန်ရှိသော ဆက်သွယ်ရေး ဖြစ်လာပါသည်။

တစ်ချို့က “အကုန်လုံးကို တာဝန်ယူရမယ်ဆိုရင် လုပ်ငန်းလုပ်လို့မရတော့ဘူးလား” ဟု မေးနိုင်သည်။ တာဝန်ယူခြင်းဆိုတာ လောကကြီးတစ်ခုလုံးကို တစ်ယောက်တည်း သယ်ပိုးရမည်ဟု မဆိုပါ။ မိမိ၏ အာဏာရှိရာ၊ အဆုံးအဖြတ်ချနိုင်ရာ၊ ပြင်နိုင်ရာထဲမှာ မျက်ကွယ်မပြုရန် ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ပြဿနာအားလုံးကို တစ်နေ့တည်းမဖြေရှင်းနိုင်သော်လည်း ကိုယ်သိပြီးသားအမှားကို မဖုံးကွယ်ဖို့၊ နစ်နာသူကို မထီမဲ့မြင်မပြုဖို့၊ ပြင်ရန်စတင်ဖို့ လုပ်နိုင်ပါသည်။ ထိုစတင်ခြင်းမှာ တရားဓမ္မ၏ လက်တွေ့အသက်ဖြစ်သည်။

လက်တွေ့စနစ်နှင့် လုပ်ငန်းခွင်

အကောင်းဆုံးစနစ်ဟူသည် မည်သူမျှမမှားသောစနစ်မဟုတ်ပါ။ အမှားပေါ်လာလျှင် အချိန်မီ သိနိုင်သောစနစ်၊ ပြောသူကိုမကြောက်စေသောစနစ်၊ နစ်နာသူကို နားထောင်သောစနစ်၊ ပြင်ဆင်ပြီး ပြန်မဖြစ်စေရန် သင်ခန်းစာယူသောစနစ်ဖြစ်ပါသည်။ ဒကာ ဒကာမတို့၊ အမှားဖုံးကွယ်ခြင်းက ခဏတာနာမည်ကိုကာကွယ်ပေးနိုင်သော်လည်း နောက်ပိုင်း ယုံကြည်မှုအမြစ်ကို ဖြိုချတတ်သည်။ ဝန်ခံနိုင်ခြင်း၊ တောင်းပန်နိုင်ခြင်း၊ ပြင်နိုင်ခြင်းတို့သည် စီမံခန့်ခွဲမှုအားနည်းချက်မဟုတ်၊ သတ္တိနှင့် သီလ၏ လက္ခဏာဖြစ်ပါသည်။

သီဂါလောဝါဒသုတ်၏ အလုပ်ရှင်နှင့်အလုပ်သမားအပြန်အလှန်တာဝန်ကို ပြန်ကြည့်လျှင်၊ ငွေတန်ဖိုးတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ လူတန်ဖိုးကို တွေ့ရပါသည်။  အလုပ်ပေးသူက အလုပ်သမားကို အရည်အချင်းနှင့်ကိုက်ညီသလို တာဝန်ပေးရသည်၊ စားဝတ်နေရေးဖြည့်ဆည်းပေးရသည်၊ နာလျှင်စောင့်ရှောက်ရသည်၊ ကောင်းသောအရာများ မျှဝေရသည်။ ဒီအချက်ကို ယနေ့ခေတ်ဘာသာဖြင့် ပြောရလျှင် လုံခြုံသောလုပ်ငန်းခွင်၊ ရှင်းလင်းသောအလုပ်တာဝန်၊ မျှတသောလစာ၊ အားလပ်ချိန်၊ သင်ယူတိုးတက်ခွင့်၊ တိုင်ကြားလမ်းကြောင်းတို့ဖြစ်သည်။ စက်ကြီးကောင်းရုံဖြင့် အဖွဲ့အစည်းမကောင်းသေး။ လူသည် လုံခြုံပြီး သီလရှိသောနေရာမှာသာ အရည်အသွေးရှိသောအလုပ်ကို ရေရှည်ပေးနိုင်သည်။ 

ယခု တရားနာသူတစ်ဦးစီအတွက် လက်တွေ့အလုပ်ပေးချင်ပါသည်။ နောက်အပတ်အတွင်း မိမိလုပ်ငန်း သို့မဟုတ် မိသားစုတွင် ဖြစ်သောဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုကို ရွေးပါ။ စာရွက်တစ်ရွက်တွင် “မည်သူအကျိုးရမည်၊ မည်သူအခက်တွေ့နိုင်သည်၊ မည်သည့်ထိခိုက်မှုကို လျှော့နိုင်သည်၊ မည်သူ့အသံကို မကြားရသေးသည်” ဟု လေးကွက်ရေးပါ။ ပြီးလျှင် အဲဒီကွက်များကို ပြည့်အောင် စုံစမ်းပါ။ ဒီရိုးရှင်းသောအလေ့အကျင့်သည် စီမံချက်ကို ပိုနှေးစေချင်မှစေမည်။ သို့သော် မစဉ်းစားဘဲ လျင်မြန်သောခြေလှမ်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည့် နောင်တကို များစွာကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။

တိုးတက်မှု၏ အဆုံးအဖြတ်က အဆောက်အအုံအမြင့်၊ လိုဂိုလှပမှု၊ follower အရေအတွက် မဟုတ်ပါ။ မိမိတို့ကြောင့် တစ်ဦးတစ်ယောက် ပိုလုံခြုံလာသလား၊ မိသားစုတစ်စု စားဝတ်နေရေးပြေလည်လာသလား၊ ရပ်ရွာတစ်ခု ပိုသန့်ရှင်းလာသလား၊ လူငယ်တစ်ဦး ရိုးသားမှုကို သင်ယူလာသလား၊ ယုံကြည်မှုတစ်ခု မပြိုကွဲအောင် ထိန်းထားနိုင်သလား—ဤအရာများသည် အမြတ်စာရင်းထက် ပိုနက်သော အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်းများ ဖြစ်ပါသည်။

သစ္စာလေးပါးဖြင့် အဆုံးသတ်ခြင်း

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — ဝန်ထမ်း၏ မျက်လုံးဖြင့်ကြည့်ခြင်း

မန်နေဂျာတစ်ဦးက စာရင်းဇယားတွင် လူအရေအတွက်ကိုသာမြင်လျှင် လူသည်ကုန်ကျစရိတ်အဖြစ် ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ သို့သော် အလုပ်ချိန်ပြီးလျှင် အိမ်ပြန်ပြီး ကလေးကိုစာသင်ပေးရမည့် မိခင်တစ်ဦး၊ ဆေးကုသစရိတ်စုနေရသော ဖခင်တစ်ဦး၊ ပညာသင်ကြားလိုသော လူငယ်တစ်ဦးအဖြစ် မြင်လိုက်လျှင် ဆုံးဖြတ်ချက်၏အသံပြောင်းသွားပါသည်။ အချိန်ပိုလုပ်ရမည့် စီမံချက်တစ်ခုရှိလျှင် မဖြစ်မနေလိုအပ်သလား၊ အလှည့်ကျနိုင်သလား၊ နားချိန်နှင့်အခကြေးကိုမျှတစွာပေးနိုင်သလားဟု ပြန်မေးပါ။ ထိုမေးခွန်းသည် အားနည်းသောစီမံခန့်ခွဲမှုမဟုတ်ဘဲ လူ့စွမ်းရည်ကို ရေရှည်ထိန်းသိမ်းသောစီမံခန့်ခွဲမှု ဖြစ်သည်။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — ဝယ်သူ၏ ယုံကြည်မှုကိုစောင့်ခြင်း

ရောင်းရလွယ်စေရန် အချက်အလက်ကိုဖုံးကွယ်လိုက်ခြင်းသည် တစ်ကြိမ်ရောင်းအားကိုတိုးစေနိုင်သော်လည်း နောက်ပိုင်းယုံကြည်မှုကို ပျက်စီးစေတတ်သည်။ ကုန်ပစ္စည်း၏ ကန့်သတ်ချက်၊ ဝန်ဆောင်မှု၏ အချိန်ကာလ၊ ပြန်လဲနိုင်သောစည်းကမ်း၊ အပိုကုန်ကျစရိတ်တို့ကို ရှင်းလင်းစွာပြောနိုင်ခြင်းသည် သစ္စာစကားအလေ့အကျင့်ဖြစ်သည်။ ယုံကြည်မှုသည် ကြော်ငြာတစ်ခုဖြင့်မရ၊ မှန်ကန်သောအပြုအမူများ အကြိမ်ကြိမ်စုဆောင်းရာမှ ရလာသည်။ မိမိရောင်းသောအရာကို မိသားစုဝင်တစ်ဦး ဝယ်မည်ဆိုလျှင်လည်း အဲဒီအတိုင်းပြောမလားဟု စမ်းမေးကြည့်ပါ။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — အိမ်နီးချင်းရပ်ရွာနှင့် ဆက်ဆံခြင်း

အဆောက်အအုံတိုးဆောက်ရာတွင် ဆောက်လုပ်သူ၏အချိန်ဇယားသာမဟုတ်၊ အနီးပတ်ဝန်းကျင်၏ နေ့စဉ်ဘဝကိုလည်း ထည့်တွက်ရသည်။ ညအချိန်အသံ၊ ဖုန်မှုန့်၊ ယာဉ်ဝင်ထွက်မှု၊ ရေစီးဆင်းမှုတို့ကို “ငါတို့ပိုင်မြေထဲကိစ္စ” ဟု လွယ်လွယ်မဆိုရ။ အိမ်နီးချင်းများကို ကြိုတင်ရှင်းပြခြင်း၊ ဆက်သွယ်ရန်လူတစ်ဦးထားခြင်း၊ တိုင်ကြားချက်ရလျှင် ပြန်ဖြေမည့်ကာလသတ်မှတ်ခြင်းတို့သည် ကုန်ကျစရိတ်သေးသော်လည်း အငြင်းပွားမှုကြီးကို ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။ ရပ်ရွာကို မိတ်ဖက်ဟုမြင်သော လုပ်ငန်းသည် ချဲ့ထွင်ချိန်တွင် အထီးကျန်မနေပါ။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — ပတ်ဝန်းကျင်ကို အနာဂတ်မျိုးဆက်အဖြစ်မြင်ခြင်း

ရေ၊ မြေ၊ လေသည် စာရင်းထဲကပစ္စည်းမဟုတ်၊ နောက်မျိုးဆက်အသက်ရှင်မည့် အခြေခံဖြစ်သည်။ အညစ်အကြေးကို မျက်စိမမြင်ရာသို့ပို့လိုက်၍ ပြဿနာပျောက်သွားသည်ဟု ထင်မိတတ်သည်။ အမှန်မှာ ပြဿနာ၏ဝန်ကို အနီးအနားရှိသူများနှင့် နောင်လာမည့်ကလေးများထံ လွှဲပေးလိုက်ခြင်းသာ ဖြစ်နိုင်သည်။ ရေသုံးစွဲမှုလျှော့ချနိုင်သလား၊ ပြန်သုံးနိုင်သလား၊ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းကို စနစ်တကျခွဲနိုင်သလား၊ မလိုအပ်သောထုပ်ပိုးမှုကို လျှော့နိုင်သလားဟု မေးရမည်။ သေးငယ်သောပြင်ဆင်မှုများသည် နေ့စဉ်ပြုရာမှ အဖွဲ့အစည်း၏သီလဖြစ်လာသည်။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — ရောင်းအားနှင့် အကျိုးရှိမှုကို ခွဲခြားခြင်း

လူများဝယ်သည်ဆိုတိုင်း လူများအကျိုးရှိသည်ဟု မသေချာပါ။ စိတ်ပူပန်မှုကို အသုံးချသောရောင်းနည်း၊ မရှိမဖြစ်လိုအပ်သလို ထင်စေသောမက်ဆေ့ခ်ျ၊ ကလေးငယ်၏ မရင့်ကျက်သေးသောစိတ်ကို ဖိအားပေးသောအကြောင်းအရာတို့ကို သတိထားရမည်။ မိမိကုန်ပစ္စည်း သို့ဝန်ဆောင်မှုသည် အသုံးပြုသူ၏ ဘဝကို ပိုကောင်းစေသလား၊ သူ၏အားနည်းချက်ကို အသုံးချသလားဟု ဆန်းစစ်ပါ။ အမြတ်ရရှိရန်အတွက် အခြားသူ၏ မလွတ်လပ်သောဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဝယ်ယူမိနေသလားဟု မိမိစိတ်ကို မေးနိုင်ခြင်းမှာ စီးပွားရေးသီလ၏အစ ဖြစ်သည်။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — အချက်အလက်နှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာလုံခြုံမှု

ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်မှာ လူတစ်ဦး၏ ဖုန်းနံပါတ်၊ လိပ်စာ၊ ဝယ်ယူမှတ်တမ်း၊ ဓာတ်ပုံတို့သည် ယုံကြည်၍အပ်နှံထားသောအရာများ ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုခွင့်တောင်းထားခြင်းမရှိဘဲ ပြန်လည်မျှဝေခြင်း၊ မလိုအပ်သောစာများအကြိမ်ကြိမ်ပို့ခြင်း၊ လုံခြုံရေးမစောင့်သောစနစ်ထားခြင်းတို့သည် ကိုယ်မထိခိုက်စေသော်လည်း တစ်ပါးသူဘဝကိုထိခိုက်စေတတ်သည်။ “ဒီအချက်အလက်ကို ငါ့ကိုယ်တိုင်အကြောင်းဖြစ်လျှင် ဘယ်လိုစောင့်စေချင်မလဲ” ဟု မေးပြီးမှ စနစ်တစ်ခုစတင်ပါ။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — ပေးသွင်းသူများကို မျှတစွာဆက်ဆံခြင်း

ကြီးမားသောဝယ်ယူသူသည် သေးငယ်သောပေးသွင်းသူကို ဈေးနှုန်းနှိမ့်ရန် အလွန်ဖိအားပေးနိုင်သည်။ သို့သော် သူတို့လည်း အလုပ်သမားလစာ၊ ကုန်ကြမ်း၊ သယ်ယူပို့ဆောင်မှုနှင့် မိသားစုဘဝကို ထမ်းထားရသူများဖြစ်သည်။ စာချုပ်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းထားခြင်း၊ ပေးချေမည့်နေ့ကိုမနောက်ကျစေခြင်း၊ မဖြစ်နိုင်သောလိုအပ်ချက်ကို မတောင်းဆိုခြင်း၊ ပြဿနာဖြစ်လျှင် ဆွေးနွေးရန်လမ်းကြောင်းဖွင့်ထားခြင်းတို့သည် စျေးကွက်၌သီလကို ထိန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အားကောင်းသူက အားနည်းသူကို မညှဉ်းဆဲသောအခါ ကွန်ယက်တစ်ခုလုံး ကျန်းမာလာသည်။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — မိသားစုအပေါ်ကျရောက်သောအရိပ်

ချဲ့ထွင်မှုအတွက် အချိန်များပေးရခြင်းကို မငြင်းနိုင်ပါ။ သို့သော် မိသားစုသည် “နောက်မှပြန်ဖြည့်မည့်အရာ” မဟုတ်ပါ။ ကလေးတစ်ဦး၏စကားနားထောင်ပေးရမည့်အချိန်၊ မိဘအိုတစ်ဦးကို ကြည့်ရှုရမည့်အချိန်၊ ဇနီးမောင်နှံအပြန်အလှန်ညှိနှိုင်းရမည့်အချိန်တို့ကို အမြတ်ရှိမှသာပေးမည်ဆိုလျှင် လောကီတိုးတက်မှုအောက်မှာ အိမ်တွင်းအထီးကျန်မှုကြီးလာနိုင်သည်။ အလုပ်ကိုမိသားစုအတွက်လုပ်လျှင် အလုပ်ကြောင့်မိသားစုကို မပျောက်စေရ။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — အမှားတစ်ခုဖြစ်သောအခါ

အမှားဖြစ်လာချိန်မှာ “ဘယ်သူ့အပြစ်လဲ” ဟုသာ အရင်မေးလျှင် လူတို့သည် အမှန်ကိုမပြောရဲတော့ပါ။ ပထမဦးစွာ ဘယ်သူနစ်နာနေသလဲ၊ ချက်ချင်းဘာကာကွယ်ရမလဲ၊ အမှန်အချက်အလက်ကဘာလဲ၊ နောက်တစ်ကြိမ်မဖြစ်စေရန် ဘာပြင်ရမလဲဟု မေးပါ။ တာဝန်ခံရမည့်သူကိုတာဝန်ခံစေခြင်းနှင့် အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သင်ခန်းစာယူခြင်းတို့သည် ခွဲမရပါ။ အမှားကို သင်ခန်းစာဖြစ်စေသောအခါ ယုံကြည်မှု ပြန်တက်နိုင်သည်။ ဖုံးကွယ်သောအခါ အမှားသေးသေးက အကျပ်အတည်းကြီးဖြစ်တတ်သည်။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — အောင်မြင်မှုကို မျှဝေခြင်း

အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏အောင်မြင်မှုကို ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးတည်း၏အောင်မြင်မှုဟု မယူသင့်ပါ။ အချိန်မှန်ဖွင့်ပေးသူ၊ စာရင်းစစ်ပေးသူ၊ ဖုန်းကိုနူးညံ့စွာဖြေသူ၊ နေရာသန့်ရှင်းစေသူ၊ ဝယ်သူတိုင်ကြားချက်ကိုသည်းခံနားထောင်သူတို့၏ လက်ရာများစုမှ တံဆိပ်တစ်ခု၏ဂုဏ်သတင်းဖြစ်လာသည်။ အကျိုးကျေးဇူး၊ အသိအမှတ်ပြုမှု၊ သင်ယူခွင့်တို့ကို မျှဝေခြင်းသည် မေတ္တာဖြစ်သလို အဖွဲ့အစည်း၏တည်ငြိမ်မှုလည်းဖြစ်သည်။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

လက်တွေ့အလုပ်ပေး — ဆက်ခံသူထံသို့ သန့်ရှင်းသောအမွေ

ချဲ့ထွင်ထားသောအရာကို နောင်သူများထံလွှဲပေးရမည်။ ထို့ကြောင့် ပိုင်ဆိုင်မှုသာမလွှဲ၊ မှတ်တမ်း၊ စည်းမျဉ်း၊ တာဝန်ခံမှု၊ လုပ်ငန်းယဉ်ကျေးမှုကိုပါ လွှဲရမည်။ နောက်မျိုးဆက်က အလှပုံသာမြင်ပြီး အကြွေး၊ အန္တရာယ်၊ မဖော်ပြထားသောပြဿနာများကို နောက်မှတွေ့ရလျှင် ထိုအမွေသည် ကောင်းချီးမဟုတ်တော့ပါ။ မှန်ကန်သောစာရင်း၊ ပွင့်လင်းသောဆုံးဖြတ်ချက်၊ ပြင်ဆင်ထားသောအန္တရာယ်အစီအစဉ်တို့သည် နောက်လာသူကိုဂရုစိုက်သော မေတ္တာဖြစ်သည်။

ယခုအချက်ကို စိတ်ထဲတွင်နှစ်မိနစ်မျှ တိတ်တိတ်လေးဆင်ခြင်ကြပါ။ မိမိမှာ ပြင်နိုင်သောအရာတစ်ခုကိုသာ ရွေးပါ။ ကြီးမားသောစကားမဟုတ်ဘဲ ယနေ့စတင်နိုင်သော ကတိတစ်ခုကို သတ်မှတ်ပါ။

ဤလက်တွေ့အလုပ်ပေးများကို ပြန်လည်သုံးသပ်လျှင် လူမှုတာဝန်သည် လုပ်ငန်းပြီးမှ ထပ်ပေါင်းရသောအလှဆင်ပစ္စည်းမဟုတ်ကြောင်း မြင်နိုင်ပါသည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းတွင် သီလပါစေရန်၊ ဆက်ဆံရေးတိုင်းတွင် မေတ္တာပါစေရန်၊ စနစ်တိုင်းတွင် သတိနှင့် ပညာပါစေရန် ဖြစ်ပါသည်။ အဖွဲ့အစည်းက သူ့အမှားကိုမြင်နိုင်လျှင် ပြင်နိုင်သည်။ ပြင်နိုင်လျှင် ယုံကြည်မှုကို ပြန်တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ယုံကြည်မှုရှိလျှင် ချဲ့ထွင်မှုသည် လူ့ကောင်းကျိုးဘက်သို့ သွားနိုင်သည်။

အခု တရားကို သစ္စာလေးပါးဆီသို့ ဆင်းသက်ကြပါစို့။ ချဲ့ထွင်မှုကောင်းရမည်ဟုသာ ထင်ပြီး နောက်ကွယ်မှ ဖိအား၊ မညီမျှမှု၊ ပတ်ဝန်းကျင်နာကျင်မှု၊ အိမ်ထောင်စုစိတ်ပူပန်မှုတို့ကို မမြင်သောအခါ ဒုက္ခပေါ်လာသည်။ ဤသည် ဒုက္ခသစ္စာ ဖြစ်သည်။ ထိုဒုက္ခ၏ အကြောင်းမှာ “ပိုရမှ ပြည့်မည်” ဟူသော တဏှာ၊ “ငါ့ဘက်ကသာမှန်” ဟူသော မာန၊ အကျိုးဆက်ကို မကြည့်လိုသော မောဟ ဖြစ်သည်။ ဤသည် သမုဒယသစ္စာ ဖြစ်သည်။ လောဘကိုလျှော့၍ သီလနှင့်ပညာဖြင့် ဆုံးဖြတ်သောအခါ စိတ်လည်းအေး၊ လူလည်းလုံခြုံ၊ ယုံကြည်မှုလည်း ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်သည်။ ဤသည် နိရောဓသစ္စာကို မိမိဘဝထဲမှာ မြင်ရခြင်းဖြစ်သည်။

ထိုနိရောဓသို့ သွားရာလမ်းက အရိယမဂ္ဂဖြစ်သည်။ မှန်ကန်သောအမြင်ဖြင့် အကျိုးဆက်ကိုမြင်ရမည်၊ မှန်ကန်သောအကြံဖြင့် မထိခိုက်စေရန် ရည်ရွယ်ရမည်၊ မှန်ကန်သောစကားဖြင့် မလှည့်စားရ၊ မှန်ကန်သောအလုပ်ဖြင့် မဖိနှိပ်ရ၊ မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှုဖြင့် မရိုးသားသောအမြတ်ကိုရှောင်ရ၊ မှန်ကန်သောအားထုတ်မှုဖြင့် အမှားကိုပြင်ရ၊ မှန်ကန်သောသတိဖြင့် ဆုံးဖြတ်မီစိတ်ကိုစစ်ရ၊ မှန်ကန်သောစမাধိဖြင့် လောဘမောင်းနှင်မှုမှ ခဏရပ်နိုင်ရမည်။ ထို့ကြောင့် မဂ္ဂသည် တရားထိုင်ခန်းထဲတွင်သာမဟုတ်၊ အစည်းအဝေးခန်း၊ စက်ရုံ၊ ဆိုင်၊ စာသင်ခန်း၊ ဖုန်းမျက်နှာပြင်နှင့် ငွေစာရင်းပေါ်တွင်လည်း လျှောက်ရသောလမ်းဖြစ်ပါသည်။

ဤတရားတော်ကို နားထောင်ရသည့် ကုသိုလ်ကြောင့် တိုးတက်လိုသောစိတ်သည် လောဘမဖြစ်ဘဲ ကောင်းကျိုးပြုလိုသောစိတ်ဖြစ်ပါစေ။ ချဲ့ထွင်လိုသောစိတ်သည် အခြားသူကိုဖိနှိပ်လိုသောစိတ်မဖြစ်ဘဲ အခွင့်အလမ်းမျှဝေလိုသောစိတ်ဖြစ်ပါစေ။ တာဝန်ယူခြင်းသည် ကြောက်ရွံ့မှုမဖြစ်ဘဲ မေတ္တာနှင့်ပညာ၏အလေ့အကျင့်ဖြစ်ပါစေ။ မိမိ၊ မိသားစု၊ အဖွဲ့အစည်း၊ ရပ်ရွာနှင့် လောကလူသားအားလုံး ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရရှိကြပါစေ။ သတ္တဝါအားလုံး ဘေးရန်ကင်းကြပါစေ၊ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ၊ မေတ္တာတရားနှင့် ဉာဏ်ပညာတိုးပွားကြပါစေ။

Sao Dhammasami

ကိုးကားမှတ်စုများ

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်၊ ဒီဃဇာဏုသုတ် (အံ ၈.၅၄) — လုံ့လဝီရိယ၊ စောင့်ရှောက်မှု၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း၊ ညီမျှစွာအသက်မွေးမှု။

ဒီဃနိကာယ်၊ ပါထိကဝဂ်၊ စီဂါလောဝါဒသုတ် (ဒီ ၃၁) — အရပ်ခြောက်မျက်နှာနှင့် အပြန်အလှန်တာဝန်များ။

ဓမ္မပဒ၊ ဗုဒ္ဓဝဂ်၊ ဂါထာ ၁၈၃ — “မကောင်းမှုကို မပြုခြင်း၊ ကောင်းမှုကို ပြည့်စုံစေခြင်း၊ မိမိစိတ်ကို သန့်စင်စေခြင်း” ဟူသော အနှစ်ချုပ်။

ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ သုတ္တနိပါတ်၊ မင်္ဂလသုတ် (သုတ္တနိပါတ် ၂.၄) — မိဘထောက်ပံ့ခြင်း၊ မိသားစုစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ အပြစ်မတင်ရသောအလုပ်။

ဒီဃနိကာယ်၊ စီဂါလောဝါဒသုတ် (ဒီ ၃၁) — အလုပ်ရှင်က အလုပ်သမားအပေါ်ထားရမည့်တာဝန်များနှင့် အပြန်အလှန်ယုံကြည်မှု။

ကျမ်းကိုးစာရင်း

 တိပိဋက။ ဒီဃနိကာယ်၊ ပါထိကဝဂ်၊ စီဂါလောဝါဒသုတ်၊ ဒီ ၃၁။

သင်္ဂါယနာ တိပိဋက။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်၊ ဒီဃဇာဏုသုတ်၊ အံ ၈.၅၄။

သင်္ဂါယနာ တိပိဋက။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒ၊ ဗုဒ္ဓဝဂ်၊ ဂါထာ ၁၈၃။

သင်္ဂါယနာ တိပိဋက။ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ သုတ္တနိပါတ်၊ မင်္ဂလသုတ်၊ သုတ္တနိပါတ် ၂.၄။

SuttaCentral. “Dīghajāṇusutta (AN 8.54).” Myanmar translation and parallel source access. https://suttacentral.net/an8.54.

SuttaCentral. “Siṅgālasutta (DN 31).” Parallel source access. https://suttacentral.net/dn31.