ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း၏ မေတ္တာအခြေပြုစနစ်

 သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၉ ခုနှစ်၊ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆုတ် ၂ ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၃၀ ရက်။

ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း၏ မေတ္တာအခြေပြုစနစ်

နောက်မျိုးဆက်အတွက် လုပ်ငန်းအမွေကို ရှင်းလင်းစွာ လွှဲပြောင်းခြင်း

ကလောင်ရှင် — စ၀်ဓမ္မသာမိ (ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက)

The Office of Siridantamahapalaka

The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum

 

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ‑ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန‑ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ‑ဂေါပန‑ပရိဟာရ‑ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။

စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။

 

ဒကာ ဒကာမတို့… ဝန်ဆောင်မှုဆိုတာ ပြုံးပြခြင်း၊ ဖုန်းကိုင်ခြင်း၊ ဧည့်ခံခြင်းမျှ မဟုတ်ပါ။ လိုအပ်ချက်တစ်ခုဖြင့် မိမိတို့ရှေ့ရောက်လာသူ၏ ဒုက္ခကို စကား၊ အလုပ်၊ စနစ်တို့ကြောင့် ပိုမလေးစေရန် ပြုလုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ မသိတာကို သေချာသလိုမပြောမိဖို့၊ စောင့်နေရသူကို ဘယ်အချိန်ပြန်ကြားမလဲသိစေဖို့၊ အခက်အခဲကို လူတစ်ယောက်တည်းခံမထားစေဖို့—အဲဒီအရာတွေမှာ မေတ္တာက လက်တွေ့ဖြစ်လာပါတယ်။

အဆောက်အအုံ၊ စက်ပစ္စည်း၊ ငွေစာရင်းတို့ကို လွှဲပေးရသလို အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကိုလည်း လွှဲပေးရပါတယ်။ လူပြောင်းသွားတဲ့အခါ လိုက်နာနိုင်အောင် မေတ္တာကို လုပ်ထုံးလုပ်နည်း၊ မှတ်တမ်း၊ သင်ကြားမှု၊ တာဝန်ခွဲဝေမှုအဖြစ် ပြောင်းထားရမယ်။ အောက်က သရုပ်ပြအခြေအနေများသည် မှတ်တမ်းတင်သမိုင်းမဟုတ်ပါ။ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းမှာ ဆင်ခြင်နိုင်ရန် ဖန်တီးထားသော ဥပမာများသာ ဖြစ်ပါတယ်။

မေတ္တာ၏အဓိပ္ပာယ်

ဒကာ ဒကာမတို့… မေတ္တာဆိုတာ အားလုံးကိုအလိုလိုက်ခြင်းမဟုတ်၊ မဖြစ်နိုင်တာကိုလည်း လူမနာစေဘဲ အမှန်အတိုင်းပြောနိုင်ခြင်းပါ။ “မရဘူး” ဟု တံခါးပိတ်မည့်အစား “ဒီအပိုင်းက မဖြစ်နိုင်သေးပါဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဒီနည်းနဲ့ကူညီနိုင်ပါတယ်” ဟု လမ်းပြနိုင်ခြင်းပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ လူတစ်ယောက်က ဝန်ဆောင်မှုနောက်ကျလို့ စိတ်ပူနေတာကိုစဉ်းစားပါ။ ချက်ချင်းကတိမပေးဘဲ အချက်အလက်စစ်မည့်အချိန်နှင့် ပြန်ကြားမည့်အချိန်ကို ရှင်းပြနိုင်လျှင် သူ၏စိုးရိမ်မှုကို လျှော့နိုင်ပါတယ်။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် “ဖောက်သည်ကိုလေးစားပါ” ဟုသာမရေးဘဲ မသိသောအခါပြောရမည့်နမူနာစကား၊ လွှဲပို့ရမည့်သူ၊ ပြန်ကြားရမည့်အချိန်ကို သင်ကြားပေးပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

နားထောင်ခြင်း

ဒကာ ဒကာမတို့… နားထောင်တတ်ခြင်းဆိုတာ တိတ်တိတ်နေခြင်းသက်သက် မဟုတ်ပါ။ အကြောင်းအရာကို ပြန်မေးပြီး မှန်မမှန်စစ်ပေးခြင်းပါ။ ပထမမေးခွန်းအနည်းငယ်က နောက်ပိုင်းလှည့်ပတ်မှုများကို အများကြီးလျှော့ပေးတတ်ပါတယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ တိုင်ကြားသူက အသံမြင့်နေရင် အသံကိုသာတုံ့ပြန်မနေပါနဲ့။ ပစ္စည်းပျောက်မှု၊ စာရင်းလွဲမှု၊ ရှင်းလင်းချက်မရခဲ့ခြင်းတို့ထဲမှ အကြောင်းရင်းကို ရှာပါ။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် မေးခွန်းများ၊ ပြန်မေးရမည့်အချက်များ၊ အခြေအနေရှုပ်လျှင် တာဝန်လွှဲရမည့်လမ်းကို ရေးထားပါ။ အလုပ်များနေချိန်တွင်တောင် လူကိုမမေ့စေရန် ဖြစ်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

သစ္စာရှိသောစကား

ဒကာ ဒကာမတို့… မသေချာသေးတဲ့အရာကို သေချာသလိုပြောခြင်းက ခဏတာအဆင်ပြေစေသော်လည်း နောက်ပိုင်းယုံကြည်မှုကို ကျိုးစေတတ်ပါတယ်။ မသိသေးလျှင် မသိသေးဟု ပြောပြီး စစ်ဆေးမည့်တာဝန်ကို ယူရပါတယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ “စစ်ပြီး မနက်ဖြန်ဆယ်နာရီမတိုင်ခင် ပြန်ဖုန်းဆက်ပါမယ်” ဟု အချိန်၊ တာဝန်၊ လမ်းကြောင်းသုံးခုကို ရှင်းအောင်ပြောပါ။ အဖြေမပြည့်စုံသေးလျှင်တောင် ထိုအချိန်မှာ အခြေအနေပြန်ကြားပါ။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၌ အချိန်သင့်၊ မှန်၊ နူးညံ့၊ အကျိုးရှိပြီး မေတ္တာစိတ်ဖြင့်ပြောသောစကားကို မိန့်ထားပါတယ်။  ဒီအချက်ကို စာတိုတစ်စောင်ပို့မီ ပြန်စစ်နိုင်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

ဝန်ထမ်းကာကွယ်မှု

ဒကာ ဒကာမတို့… မေတ္တာအခြေပြုစနစ်ဆိုလို့ စော်ကားသံ၊ ခြိမ်းခြောက်သံနှင့် မတရားတောင်းဆိုမှုကို ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်တည်း ခံခိုင်းရမယ်မဟုတ်ပါ။ နယ်နိမိတ်ထားပေးခြင်းက ဖောက်သည်ကို စွန့်ပစ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ စကားဆက်နိုင်မည့်လုံခြုံမှု ဖြစ်ပါတယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ရှေ့ကောင်တာဝန်ထမ်းကိုကြမ်းတမ်းစွာပြောနေချိန်တွင် မန်နေဂျာက ဝင်ရောက်ပြီး အချက်အလက်ယူ၊ စော်ကားမှုရပ်ခိုင်း၊ သင့်လျော်သူထံလွှဲပေးရပါတယ်။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် သီဂါလောဝါဒသုတ်တွင် အလုပ်ရှင်နှင့်လုပ်သားတို့၏အပြန်အလှန်တာဝန်ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။  အကူအညီတောင်းနိုင်သောလမ်းနှင့် အဆင့်တက်လမ်းညွှန်ကို မျိုးဆက်သစ်ထံ လွှဲပေးပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

တာဝန်ခွဲဝေမှု

ဒကာ ဒကာမတို့… အရာအားလုံးကို လူတစ်ယောက်ဆီအတည်ပြုခိုင်းထားလျှင် လိုအပ်နေသူ၏အချိန်ကို စနစ်ကယူနေပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်က ငါမရှိရင်မဖြစ်ဘူးဟု မချစ်ဘဲ ငါမရှိချိန်မှာလည်း မှန်ကန်စွာလုပ်နိုင်အောင် စီမံတတ်ရပါတယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ချိန်းဆိုမှုပြောင်းခြင်း၊ အခြေခံတိုင်ကြားချက်ဖြေရှင်းခြင်း၊ ပြန်အမ်းငွေကိစ္စတို့အတွက် ဘယ်အတိုင်းအတာထိဆုံးဖြတ်ခွင့်ရှိသလဲကို ကြိုရေးထားပါ။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် ဆုံးဖြတ်မူဇယား၊ အရေးပေါ်ဆက်သွယ်စာရင်းနှင့် မပြုလုပ်ရမည့်ကန့်သတ်ချက်တို့ကို ပေးထားလျှင် မျိုးဆက်သစ်က မိမိခေါင်းထဲရှိသမျှကို မှန်းယူနေရမည်မဟုတ်ပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

မှတ်တမ်း

ဒကာ ဒကာမတို့… မှတ်တမ်းတင်ခြင်းသည် လူကိုမယုံလို့မဟုတ်၊ လူကိုမပင်ပန်းစေလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖောက်သည်တစ်ယောက်က သူ့အကြောင်းကို အလှည့်ကျဝန်ထမ်းတစ်ဦးစီထံ ထပ်ခါထပ်ခါပြောနေရတာကို လျှော့ပေးပါတယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ရက်စွဲ၊ အမှုအမျိုးအစား၊ အချက်အလက်၊ လုပ်ဆောင်ချက်၊ နောက်တစ်ဆင့်၊ တာဝန်ခံသူ—ဒီခြောက်ချက်ကို မှန်ကန်စွာထားနိုင်လျှင် အလုပ်ဆက်နိုင်ပါတယ်။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် ဘာကိုသိမ်းမလဲ၊ ဘယ်သူကြည့်ခွင့်ရှိမလဲ၊ ဘယ်လောက်ကြာသိမ်းမလဲကို သတ်မှတ်ပါ။ ဒါဟာ နောက်မျိုးဆက်၏လမ်းညွှန်သာမက လူတစ်ယောက်၏ဂုဏ်သိက္ခာကိုကာကွယ်ခြင်းလည်းဖြစ်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

အမှားမှသင်ယူခြင်း

ဒကာ ဒကာမတို့… အမှားဖြစ်လျှင် ဘယ်သူမှားသလဲသိဖို့လိုပေမယ့် အဲဒီမှာပဲရပ်သွားလျှင် နောက်တစ်ခါထပ်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ စနစ်ဘယ်နေရာမှာ မလုံလောက်သလဲဟုလည်း မေးရပါတယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ပစ္စည်းမှားပို့မိလျှင် အလုပ်သမားတစ်ဦးကိုသာဆူမနေဘဲ တံဆိပ်ဆင်တူခြင်း၊ စစ်ဆေးအဆင့်မရှိခြင်း၊ အလွန်မြန်ရန်ဖိအားပေးခြင်းတို့ကို ကြည့်ပါ။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် မဇ္ဈိမနိကာယ်၌ ပြုမီ၊ ပြုစဉ်၊ ပြုပြီး အမှု၏ထိခိုက်မှုကိုဆင်ခြင်ရန် မိန့်ထားပါတယ်။  အမှားကိုဖုံးမထားဘဲ အချိန်မီပြော၊ ပြန်ပြင်၊ မှတ်တမ်းတင်ရန်သင်ပေးပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

မေတ္တာနှင့်စည်းကမ်း

ဒကာ ဒကာမတို့… စည်းကမ်းက မေတ္တာကိုကာကွယ်ပေးပါတယ်။ တန်းစီစနစ်ရှိလျှင် အသံကျယ်သူသာအခွင့်ရသွားခြင်းကို တားနိုင်တယ်။ မေတ္တာမဲ့စည်းကမ်းက တံခါးပိတ်သံဖြစ်ပြီး စည်းကမ်းမဲ့မေတ္တာက မမျှတမှုဖြစ်စေတယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ စည်းမျဉ်းမကိုက်သောတောင်းဆိုမှုရောက်လာလျှင် အကြောင်းရင်းကိုနားထောင်၊ ခွင့်ပြုနိုင်သောရွေးချယ်မှုကိုပြ၊ မဖြစ်နိုင်သည့်အကြောင်းကိုရိုသေစွာရှင်းပြပါ။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် စည်းမျဉ်းစာရွက်သာမပေးပါနဲ့။ ဘာကြောင့်ထားရသလဲကိုလည်းပြောပြပါ။ အဓိပ္ပာယ်သိမှ နောက်မျိုးဆက်က အခြေအနေမှန်အောင် ထိန်းနိုင်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

ငွေကြေးပွင့်လင်းမှု

ဒကာ ဒကာမတို့… ဈေးနှုန်း၊ အပိုကုန်ကျစရိတ်၊ ပြန်အမ်းနိုင်မှုတို့မရှင်းလျှင် လူ၏စိုးရိမ်မှုကိုတိုးစေတယ်။ မေတ္တာဆိုတာ ငွေမယူဘဲလုပ်ခြင်းမဟုတ်၊ ယူရမည့်အရာကို မှန်မှန်ရှင်းရှင်းယူခြင်းပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ စာချုပ်ကိုလက်မှတ်ထိုးပြီးသားဟုသာ မပြောပါနဲ့။ အရေးကြီးသောအချက်များကို နားလည်လွယ်သောဘာသာဖြင့် ကြိုတင်ရှင်းပြပါ။ မှားယွင်းကောက်ခံမိလျှင် ဝန်ခံပြီး ပြန်ပြင်ပါ။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် ဘယ်သူကခွင့်ပြုသလဲ၊ ဘယ်လိုစစ်ဆေးသလဲ၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်အကျိုးစီးပွားကိုဘယ်လိုရှောင်မလဲကို ရေးသားလွှဲပေးပါ။ ငွေရှာပုံနှင့်ဂုဏ်သိက္ခာထိန်းပုံကို အတူသင်ပေးပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

အချိန်ကိုလေးစားခြင်း

ဒကာ ဒကာမတို့… လူတစ်ယောက် စိတ်ဆိုးရခြင်းမှာ အဖြေမရလို့သာမဟုတ်၊ မည်သူ့ကိုမေးရမလဲမသိ၊ ဘယ်အချိန်အထိစောင့်ရမလဲမသိလို့ပါ။ ဆက်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းကိုရိုးရိုးရှင်းရှင်းထားပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အဖြေမသိသေးလည်း “ရရှိထားပါပြီ၊ ဒီရက်အတွင်းစစ်ဆေးနေပါတယ်” ဟု ပြန်ပြောပါ။ တိတ်ဆိတ်ခြင်းက မဂရုစိုက်ဘူးဟုထင်စေတတ်ပါတယ်။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် မည်သည့်ကိစ္စကို ဘယ်အဖွဲ့ကတာဝန်ယူသလဲ၊ မည်မျှအတွင်းပြန်ကြားသလဲ၊ မဖြေရှင်းနိုင်လျှင်ဘယ်အဆင့်တက်သလဲကို လေ့ကျင့်ပေးပါ။ အချိန်ကိုလေးစားခြင်းသည် ဂါရဝတစ်မျိုးပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

အရည်အသွေး

ဒကာ ဒကာမတို့… ပြုံးခြင်းကအရေးကြီးသော်လည်း မမှန်တဲ့အချက်အလက်ပေးပြီးပြုံးနေခြင်းက အရည်အသွေးမဟုတ်ပါ။ ပစ္စည်း၊ သင်ကြားမှု၊ အကြံပေးချက်တို့တွင် အမှားနည်းရန်နှင့် အမှားပေါ်လျှင်ပြန်ပြင်နိုင်ရန် အရေးကြီးပါတယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ သင်တန်းသားများပြုံးပြီးထွက်သွားပေမယ့် နားမလည်တာများကျန်လျှင် မေတ္တာက လက်ခုပ်သံတင်မဟုတ်ပါ။ သူတို့တကယ်အသုံးချနိုင်ခြင်းကို စစ်ဆေးပေးရပါတယ်။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် အလုပ်လုပ်ပုံ၊ စစ်ဆေးပုံ၊ မကျေနပ်မှုရလျှင်ပြန်လုပ်ပုံကို ရေးသားလက်တွေ့လေ့ကျင့်ပါ။ မပြောင်းသင့်သောတန်ဖိုးကိုကာကွယ်ပြီး ပိုကောင်းသောနည်းကိုကြိုဆိုပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

နည်းပညာနှင့်လူ

ဒကာ ဒကာမတို့… နည်းပညာသည် အလုပ်မြန်စေနိုင်သော်လည်း လူကိုလမ်းပျောက်စေသလား၊ ပိုနားလည်စေသလားကို မေးရပါတယ်။ ဖောင်ရှည်လွန်းပြီးအကူအညီမတောင်းနိုင်တော့လျှင် စနစ်ကောင်းမဟုတ်သေးဘူး။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ အွန်လိုင်းချိန်းဆိုမှုမလုပ်တတ်သူရောက်လာလျှင် လုံခြုံမှုမပျက်စေဘဲ ကူညီနိုင်သောအခြားလမ်းရှိမရှိစဉ်းစားပါ။ စနစ်ကိုကာကွယ်တာသာမဟုတ်၊ လူကိုလည်းကာကွယ်ရပါတယ်။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် အကောင့်စကားဝှက်သာမပေးပါနဲ့။ အချက်အလက်ကာကွယ်နည်း၊ လူ့ဆုံးဖြတ်ချက်လိုသောအခါ၊ စနစ်ပျက်လျှင်အစားထိုးနည်းကိုပါ လွှဲပေးပါ။ နည်းပညာကမေတ္တာ၏လက်ဖြစ်ရမယ်။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

ခေါင်းဆောင်၏နမူနာ

ဒကာ ဒကာမတို့… ခေါင်းဆောင်က လေးစားကြဟုပြောပြီး ဝန်ထမ်းကိုအရှက်ခွဲလျှင် စနစ်ကဘာသင်ပေးနေတာလဲ။ အမှန်ပြောဟုပြောပြီး မကောင်းသတင်းကြားလျှင်ဒေါသထွက်လျှင် ဘယ်သူကအမှန်လာပြောရဲမလဲ။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဓမ္မပဒတွင် “အက္ကောဓေန ဇိနေ ကောဓံ” ဟု မိန့်ထားပါတယ်။  အမှားပေါ်လာချိန်မှာ ခေါင်းဆောင်၏ပထမတုံ့ပြန်မှုက အဖွဲ့တစ်ခုလုံး၏အသံကို သတ်မှတ်တတ်ပါတယ်။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်နောက်ကအကြောင်းကိုရှင်းပြပြီး ဖောက်သည်နှင့်ပြောသောနေရာ၊ ဝန်ထမ်းကိုနားထောင်သောနေရာများသို့ မျိုးဆက်သစ်ကိုအတူခေါ်သွားပါ။ မြင်သောအပြုအမူက စကားထက်ပိုလွှဲတတ်ပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှု

ဒကာ ဒကာမတို့… သော့၊ ဘဏ်စာရင်း၊ စက်ပစ္စည်းစာရင်းတို့လိုအပ်ပါတယ်။ သို့သော် ဘာကြောင့်လုပ်ငန်းစတင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်အရာကိုမလုပ်ဖို့ဆုံးဖြတ်ထားသလဲ၊ ဝန်ဆောင်မှုခံယူသူကို ဘယ်လိုမြင်သလဲဆိုသောအဓိပ္ပာယ်ကိုမပေးလျှင် ဝိညာဉ်မရနိုင်ဘူး။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ လွှဲပြောင်းမှုကို တစ်နေ့တည်းအခမ်းအနားမထားဘဲ တာဝန်ကိုအတူလုပ်၊ ဆုံးဖြတ်ချက်အကြောင်းရှင်း၊ တဖြည်းဖြည်းဆုံးဖြတ်ခွင့်ပေး၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် ရည်ရွယ်ချက်၊ အဓိကဝန်ဆောင်မှု၊ ကတိများ၊ အန္တရာယ်များ၊ ဆက်သွယ်ရမည့်သူများ၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ရက်များပါသော လွှဲပြောင်းစာတမ်းတစ်စောင်ထားပါ။ မပြောင်းသင့်သောတန်ဖိုးနှင့် ပြောင်းနိုင်သောနည်းကို ခွဲပြောပေးပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

နေ့စဉ်သတိ

ဒကာ ဒကာမတို့… လုပ်မည့်စကား၊ ပို့မည့်စာ၊ ထုတ်မည့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မိမိနှင့်အခြားသူအတွက်ထိခိုက်မှုရှိမရှိ ပြုမီ၊ ပြုစဉ်၊ ပြုပြီး ပြန်ကြည့်ပါ။ ဒီသတိက မိနစ်တစ်မိနစ်သာယူပြီး နောက်မှဖြေရှင်းရမည့်နာရီများကိုကာကွယ်နိုင်တယ်။

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဒေါသဖြင့်ရေးထားသောစာကို ပို့ခလုတ်မနှိပ်မီ ခဏရပ်ပါ။ အခြားသူဖတ်လျှင်ဘယ်လိုခံစားမလဲဟုဆင်ခြင်ပါ။ ဒီတစ်ခဏသတိက ဆက်ဆံရေးတစ်ခုကိုကယ်နိုင်တယ်။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် မနက်အစည်းအဝေးမှာ ထိခိုက်နိုင်သောကိစ္စကိုကြည့်၊ အလုပ်ပြီးချိန်မှာသင်ခန်းစာတစ်ခုတိုတိုပြန်ပြော၊ အပတ်စဉ်တွင်ထပ်ဖြစ်နေသောပြဿနာကိုဆွေးနွေးပါ။ ဒါက အမှားမဖြစ်ဖူးသောအဖွဲ့မဟုတ်၊ ပြန်ပြင်တတ်သောအဖွဲ့ကို ဖန်တီးပါတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

မေတ္တာပွားမှု

ဒကာ ဒကာမတို့… ရုံးဖွင့်မီ “ယနေ့ငါနဲ့တွေ့မယ့်သူတွေ ဒုက္ခမတိုးကြပါစေ၊ ငါ့စကားကြောင့်မနာကြပါစေ၊ ငါ့အလုပ်ကြောင့်အကျိုးရှိကြပါစေ” ဟု စိတ်ထားနိုင်ပါတယ်။ ကရဏီယမေတ္တသုတ်ကလည်း သတ္တဝါအားလုံးချမ်းသာစေရန် မေတ္တာဖြန့်ပွားစေပါတယ်။ 

သရုပ်ပြအခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မေတ္တာကိုခံစားချက်တစ်ခုအဖြစ်သာထားလျှင် အလုပ်များတဲ့နေ့မှာပျောက်တတ်ပါတယ်။ ဖုန်းမကိုင်မီ အသက်ရှူသတိတစ်ချက်၊ မသေချာလျှင်စစ်ဆေးမည့်ကတိတစ်ချက်၊ တိုင်ကြားချက်ပြီးလျှင်မှတ်တမ်းတစ်ချက်ထားပါ။

နောက်မျိုးဆက်အတွက် မဇ္ဈိမနိကာယ်ကကုပါမသုတ်၌ မကောင်းစကားနှင့်ဆက်ဆံရသောအခါ မေတ္တာစိတ်မစွန့်ရန် သွန်သင်ချက်ရှိပါတယ်။  မတရားမှုကိုခွင့်ပြုခြင်းမဟုတ်၊ မိမိစိတ်ကိုဒေါသလက်ထဲမအပ်ခြင်းပါ။

သူတော်ကောင်းတို့… ဒီအချက်ကို အဖွဲ့အစည်း၏စကားလုံးအဖြစ်သာမထားဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်နိုင်လျှင် မေတ္တာသည် လူတစ်ယောက်၏စိတ်ကောင်းမှ လူတိုင်းလိုက်နာနိုင်သောစနစ်အဖြစ် ရောက်လာပါလိမ့်မယ်။

မေတ္တာ၏အဓိပ္ပာယ်ကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… မေတ္တာဆိုတာ အားလုံးကိုအလိုလိုက်ခြင်းမဟုတ်၊ မဖြစ်နိုင်တာကိုလည်း လူမနာစေဘဲ အမှန်အတိုင်းပြောနိုင်ခြင်းပါ။ “မရဘူး” ဟု တံခါးပိတ်မည့်အစား “ဒီအပိုင်းက မဖြစ်နိုင်သေးပါဘူး၊ ဒါပေမယ့် ဒီနည်းနဲ့ကူညီနိုင်ပါတယ်” ဟု လမ်းပြနိုင်ခြင်းပါ။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ လူတစ်ယောက်က ဝန်ဆောင်မှုနောက်ကျလို့ စိတ်ပူနေတာကိုစဉ်းစားပါ။ ချက်ချင်းကတိမပေးဘဲ အချက်အလက်စစ်မည့်အချိန်နှင့် ပြန်ကြားမည့်အချိန်ကို ရှင်းပြနိုင်လျှင် သူ၏စိုးရိမ်မှုကို လျှော့နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ “ဖောက်သည်ကိုလေးစားပါ” ဟုသာမရေးဘဲ မသိသောအခါပြောရမည့်နမူနာစကား၊ လွှဲပို့ရမည့်သူ၊ ပြန်ကြားရမည့်အချိန်ကို သင်ကြားပေးပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

နားထောင်ခြင်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… နားထောင်တတ်ခြင်းဆိုတာ တိတ်တိတ်နေခြင်းသက်သက် မဟုတ်ပါ။ အကြောင်းအရာကို ပြန်မေးပြီး မှန်မမှန်စစ်ပေးခြင်းပါ။ ပထမမေးခွန်းအနည်းငယ်က နောက်ပိုင်းလှည့်ပတ်မှုများကို အများကြီးလျှော့ပေးတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ တိုင်ကြားသူက အသံမြင့်နေရင် အသံကိုသာတုံ့ပြန်မနေပါနဲ့။ ပစ္စည်းပျောက်မှု၊ စာရင်းလွဲမှု၊ ရှင်းလင်းချက်မရခဲ့ခြင်းတို့ထဲမှ အကြောင်းရင်းကို ရှာပါ။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ မေးခွန်းများ၊ ပြန်မေးရမည့်အချက်များ၊ အခြေအနေရှုပ်လျှင် တာဝန်လွှဲရမည့်လမ်းကို ရေးထားပါ။ အလုပ်များနေချိန်တွင်တောင် လူကိုမမေ့စေရန် ဖြစ်ပါတယ်။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

သစ္စာရှိသောစကားကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… မသေချာသေးတဲ့အရာကို သေချာသလိုပြောခြင်းက ခဏတာအဆင်ပြေစေသော်လည်း နောက်ပိုင်းယုံကြည်မှုကို ကျိုးစေတတ်ပါတယ်။ မသိသေးလျှင် မသိသေးဟု ပြောပြီး စစ်ဆေးမည့်တာဝန်ကို ယူရပါတယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ “စစ်ပြီး မနက်ဖြန်ဆယ်နာရီမတိုင်ခင် ပြန်ဖုန်းဆက်ပါမယ်” ဟု အချိန်၊ တာဝန်၊ လမ်းကြောင်းသုံးခုကို ရှင်းအောင်ပြောပါ။ အဖြေမပြည့်စုံသေးလျှင်တောင် ထိုအချိန်မှာ အခြေအနေပြန်ကြားပါ။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၌ အချိန်သင့်၊ မှန်၊ နူးညံ့၊ အကျိုးရှိပြီး မေတ္တာစိတ်ဖြင့်ပြောသောစကားကို မိန့်ထားပါတယ်။  ဒီအချက်ကို စာတိုတစ်စောင်ပို့မီ ပြန်စစ်နိုင်ပါတယ်။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

ဝန်ထမ်းကာကွယ်မှုကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… မေတ္တာအခြေပြုစနစ်ဆိုလို့ စော်ကားသံ၊ ခြိမ်းခြောက်သံနှင့် မတရားတောင်းဆိုမှုကို ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်တည်း ခံခိုင်းရမယ်မဟုတ်ပါ။ နယ်နိမိတ်ထားပေးခြင်းက ဖောက်သည်ကို စွန့်ပစ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ စကားဆက်နိုင်မည့်လုံခြုံမှု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ ရှေ့ကောင်တာဝန်ထမ်းကိုကြမ်းတမ်းစွာပြောနေချိန်တွင် မန်နေဂျာက ဝင်ရောက်ပြီး အချက်အလက်ယူ၊ စော်ကားမှုရပ်ခိုင်း၊ သင့်လျော်သူထံလွှဲပေးရပါတယ်။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ သီဂါလောဝါဒသုတ်တွင် အလုပ်ရှင်နှင့်လုပ်သားတို့၏အပြန်အလှန်တာဝန်ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။  အကူအညီတောင်းနိုင်သောလမ်းနှင့် အဆင့်တက်လမ်းညွှန်ကို မျိုးဆက်သစ်ထံ လွှဲပေးပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

တာဝန်ခွဲဝေမှုကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… အရာအားလုံးကို လူတစ်ယောက်ဆီအတည်ပြုခိုင်းထားလျှင် လိုအပ်နေသူ၏အချိန်ကို စနစ်ကယူနေပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်က ငါမရှိရင်မဖြစ်ဘူးဟု မချစ်ဘဲ ငါမရှိချိန်မှာလည်း မှန်ကန်စွာလုပ်နိုင်အောင် စီမံတတ်ရပါတယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ ချိန်းဆိုမှုပြောင်းခြင်း၊ အခြေခံတိုင်ကြားချက်ဖြေရှင်းခြင်း၊ ပြန်အမ်းငွေကိစ္စတို့အတွက် ဘယ်အတိုင်းအတာထိဆုံးဖြတ်ခွင့်ရှိသလဲကို ကြိုရေးထားပါ။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ ဆုံးဖြတ်မူဇယား၊ အရေးပေါ်ဆက်သွယ်စာရင်းနှင့် မပြုလုပ်ရမည့်ကန့်သတ်ချက်တို့ကို ပေးထားလျှင် မျိုးဆက်သစ်က မိမိခေါင်းထဲရှိသမျှကို မှန်းယူနေရမည်မဟုတ်ပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

မှတ်တမ်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… မှတ်တမ်းတင်ခြင်းသည် လူကိုမယုံလို့မဟုတ်၊ လူကိုမပင်ပန်းစေလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖောက်သည်တစ်ယောက်က သူ့အကြောင်းကို အလှည့်ကျဝန်ထမ်းတစ်ဦးစီထံ ထပ်ခါထပ်ခါပြောနေရတာကို လျှော့ပေးပါတယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ ရက်စွဲ၊ အမှုအမျိုးအစား၊ အချက်အလက်၊ လုပ်ဆောင်ချက်၊ နောက်တစ်ဆင့်၊ တာဝန်ခံသူ—ဒီခြောက်ချက်ကို မှန်ကန်စွာထားနိုင်လျှင် အလုပ်ဆက်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ ဘာကိုသိမ်းမလဲ၊ ဘယ်သူကြည့်ခွင့်ရှိမလဲ၊ ဘယ်လောက်ကြာသိမ်းမလဲကို သတ်မှတ်ပါ။ ဒါဟာ နောက်မျိုးဆက်၏လမ်းညွှန်သာမက လူတစ်ယောက်၏ဂုဏ်သိက္ခာကိုကာကွယ်ခြင်းလည်းဖြစ်ပါတယ်။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

အမှားမှသင်ယူခြင်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… အမှားဖြစ်လျှင် ဘယ်သူမှားသလဲသိဖို့လိုပေမယ့် အဲဒီမှာပဲရပ်သွားလျှင် နောက်တစ်ခါထပ်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ စနစ်ဘယ်နေရာမှာ မလုံလောက်သလဲဟုလည်း မေးရပါတယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ ပစ္စည်းမှားပို့မိလျှင် အလုပ်သမားတစ်ဦးကိုသာဆူမနေဘဲ တံဆိပ်ဆင်တူခြင်း၊ စစ်ဆေးအဆင့်မရှိခြင်း၊ အလွန်မြန်ရန်ဖိအားပေးခြင်းတို့ကို ကြည့်ပါ။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်၌ ပြုမီ၊ ပြုစဉ်၊ ပြုပြီး အမှု၏ထိခိုက်မှုကိုဆင်ခြင်ရန် မိန့်ထားပါတယ်။  အမှားကိုဖုံးမထားဘဲ အချိန်မီပြော၊ ပြန်ပြင်၊ မှတ်တမ်းတင်ရန်သင်ပေးပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

မေတ္တာနှင့်စည်းကမ်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… စည်းကမ်းက မေတ္တာကိုကာကွယ်ပေးပါတယ်။ တန်းစီစနစ်ရှိလျှင် အသံကျယ်သူသာအခွင့်ရသွားခြင်းကို တားနိုင်တယ်။ မေတ္တာမဲ့စည်းကမ်းက တံခါးပိတ်သံဖြစ်ပြီး စည်းကမ်းမဲ့မေတ္တာက မမျှတမှုဖြစ်စေတယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ စည်းမျဉ်းမကိုက်သောတောင်းဆိုမှုရောက်လာလျှင် အကြောင်းရင်းကိုနားထောင်၊ ခွင့်ပြုနိုင်သောရွေးချယ်မှုကိုပြ၊ မဖြစ်နိုင်သည့်အကြောင်းကိုရိုသေစွာရှင်းပြပါ။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ စည်းမျဉ်းစာရွက်သာမပေးပါနဲ့။ ဘာကြောင့်ထားရသလဲကိုလည်းပြောပြပါ။ အဓိပ္ပာယ်သိမှ နောက်မျိုးဆက်က အခြေအနေမှန်အောင် ထိန်းနိုင်ပါတယ်။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

ငွေကြေးပွင့်လင်းမှုကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… ဈေးနှုန်း၊ အပိုကုန်ကျစရိတ်၊ ပြန်အမ်းနိုင်မှုတို့မရှင်းလျှင် လူ၏စိုးရိမ်မှုကိုတိုးစေတယ်။ မေတ္တာဆိုတာ ငွေမယူဘဲလုပ်ခြင်းမဟုတ်၊ ယူရမည့်အရာကို မှန်မှန်ရှင်းရှင်းယူခြင်းပါ။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ စာချုပ်ကိုလက်မှတ်ထိုးပြီးသားဟုသာ မပြောပါနဲ့။ အရေးကြီးသောအချက်များကို နားလည်လွယ်သောဘာသာဖြင့် ကြိုတင်ရှင်းပြပါ။ မှားယွင်းကောက်ခံမိလျှင် ဝန်ခံပြီး ပြန်ပြင်ပါ။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ ဘယ်သူကခွင့်ပြုသလဲ၊ ဘယ်လိုစစ်ဆေးသလဲ၊ မျက်နှာချင်းဆိုင်အကျိုးစီးပွားကိုဘယ်လိုရှောင်မလဲကို ရေးသားလွှဲပေးပါ။ ငွေရှာပုံနှင့်ဂုဏ်သိက္ခာထိန်းပုံကို အတူသင်ပေးပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

အချိန်ကိုလေးစားခြင်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… လူတစ်ယောက် စိတ်ဆိုးရခြင်းမှာ အဖြေမရလို့သာမဟုတ်၊ မည်သူ့ကိုမေးရမလဲမသိ၊ ဘယ်အချိန်အထိစောင့်ရမလဲမသိလို့ပါ။ ဆက်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းကိုရိုးရိုးရှင်းရှင်းထားပါ။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ အဖြေမသိသေးလည်း “ရရှိထားပါပြီ၊ ဒီရက်အတွင်းစစ်ဆေးနေပါတယ်” ဟု ပြန်ပြောပါ။ တိတ်ဆိတ်ခြင်းက မဂရုစိုက်ဘူးဟုထင်စေတတ်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ မည်သည့်ကိစ္စကို ဘယ်အဖွဲ့ကတာဝန်ယူသလဲ၊ မည်မျှအတွင်းပြန်ကြားသလဲ၊ မဖြေရှင်းနိုင်လျှင်ဘယ်အဆင့်တက်သလဲကို လေ့ကျင့်ပေးပါ။ အချိန်ကိုလေးစားခြင်းသည် ဂါရဝတစ်မျိုးပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

အရည်အသွေးကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… ပြုံးခြင်းကအရေးကြီးသော်လည်း မမှန်တဲ့အချက်အလက်ပေးပြီးပြုံးနေခြင်းက အရည်အသွေးမဟုတ်ပါ။ ပစ္စည်း၊ သင်ကြားမှု၊ အကြံပေးချက်တို့တွင် အမှားနည်းရန်နှင့် အမှားပေါ်လျှင်ပြန်ပြင်နိုင်ရန် အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ သင်တန်းသားများပြုံးပြီးထွက်သွားပေမယ့် နားမလည်တာများကျန်လျှင် မေတ္တာက လက်ခုပ်သံတင်မဟုတ်ပါ။ သူတို့တကယ်အသုံးချနိုင်ခြင်းကို စစ်ဆေးပေးရပါတယ်။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ အလုပ်လုပ်ပုံ၊ စစ်ဆေးပုံ၊ မကျေနပ်မှုရလျှင်ပြန်လုပ်ပုံကို ရေးသားလက်တွေ့လေ့ကျင့်ပါ။ မပြောင်းသင့်သောတန်ဖိုးကိုကာကွယ်ပြီး ပိုကောင်းသောနည်းကိုကြိုဆိုပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

နည်းပညာနှင့်လူကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… နည်းပညာသည် အလုပ်မြန်စေနိုင်သော်လည်း လူကိုလမ်းပျောက်စေသလား၊ ပိုနားလည်စေသလားကို မေးရပါတယ်။ ဖောင်ရှည်လွန်းပြီးအကူအညီမတောင်းနိုင်တော့လျှင် စနစ်ကောင်းမဟုတ်သေးဘူး။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ အွန်လိုင်းချိန်းဆိုမှုမလုပ်တတ်သူရောက်လာလျှင် လုံခြုံမှုမပျက်စေဘဲ ကူညီနိုင်သောအခြားလမ်းရှိမရှိစဉ်းစားပါ။ စနစ်ကိုကာကွယ်တာသာမဟုတ်၊ လူကိုလည်းကာကွယ်ရပါတယ်။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ အကောင့်စကားဝှက်သာမပေးပါနဲ့။ အချက်အလက်ကာကွယ်နည်း၊ လူ့ဆုံးဖြတ်ချက်လိုသောအခါ၊ စနစ်ပျက်လျှင်အစားထိုးနည်းကိုပါ လွှဲပေးပါ။ နည်းပညာကမေတ္တာ၏လက်ဖြစ်ရမယ်။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

ခေါင်းဆောင်၏နမူနာကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… ခေါင်းဆောင်က လေးစားကြဟုပြောပြီး ဝန်ထမ်းကိုအရှက်ခွဲလျှင် စနစ်ကဘာသင်ပေးနေတာလဲ။ အမှန်ပြောဟုပြောပြီး မကောင်းသတင်းကြားလျှင်ဒေါသထွက်လျှင် ဘယ်သူကအမှန်လာပြောရဲမလဲ။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ ဓမ္မပဒတွင် “အက္ကောဓေန ဇိနေ ကောဓံ” ဟု မိန့်ထားပါတယ်။  အမှားပေါ်လာချိန်မှာ ခေါင်းဆောင်၏ပထမတုံ့ပြန်မှုက အဖွဲ့တစ်ခုလုံး၏အသံကို သတ်မှတ်တတ်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ ဆုံးဖြတ်ချက်နောက်ကအကြောင်းကိုရှင်းပြပြီး ဖောက်သည်နှင့်ပြောသောနေရာ၊ ဝန်ထမ်းကိုနားထောင်သောနေရာများသို့ မျိုးဆက်သစ်ကိုအတူခေါ်သွားပါ။ မြင်သောအပြုအမူက စကားထက်ပိုလွှဲတတ်ပါတယ်။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… သော့၊ ဘဏ်စာရင်း၊ စက်ပစ္စည်းစာရင်းတို့လိုအပ်ပါတယ်။ သို့သော် ဘာကြောင့်လုပ်ငန်းစတင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်အရာကိုမလုပ်ဖို့ဆုံးဖြတ်ထားသလဲ၊ ဝန်ဆောင်မှုခံယူသူကို ဘယ်လိုမြင်သလဲဆိုသောအဓိပ္ပာယ်ကိုမပေးလျှင် ဝိညာဉ်မရနိုင်ဘူး။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ လွှဲပြောင်းမှုကို တစ်နေ့တည်းအခမ်းအနားမထားဘဲ တာဝန်ကိုအတူလုပ်၊ ဆုံးဖြတ်ချက်အကြောင်းရှင်း၊ တဖြည်းဖြည်းဆုံးဖြတ်ခွင့်ပေး၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်၊ အဓိကဝန်ဆောင်မှု၊ ကတိများ၊ အန္တရာယ်များ၊ ဆက်သွယ်ရမည့်သူများ၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ရက်များပါသော လွှဲပြောင်းစာတမ်းတစ်စောင်ထားပါ။ မပြောင်းသင့်သောတန်ဖိုးနှင့် ပြောင်းနိုင်သောနည်းကို ခွဲပြောပေးပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

နေ့စဉ်သတိကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… လုပ်မည့်စကား၊ ပို့မည့်စာ၊ ထုတ်မည့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မိမိနှင့်အခြားသူအတွက်ထိခိုက်မှုရှိမရှိ ပြုမီ၊ ပြုစဉ်၊ ပြုပြီး ပြန်ကြည့်ပါ။ ဒီသတိက မိနစ်တစ်မိနစ်သာယူပြီး နောက်မှဖြေရှင်းရမည့်နာရီများကိုကာကွယ်နိုင်တယ်။ ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ ဒေါသဖြင့်ရေးထားသောစာကို ပို့ခလုတ်မနှိပ်မီ ခဏရပ်ပါ။ အခြားသူဖတ်လျှင်ဘယ်လိုခံစားမလဲဟုဆင်ခြင်ပါ။ ဒီတစ်ခဏသတိက ဆက်ဆံရေးတစ်ခုကိုကယ်နိုင်တယ်။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ မနက်အစည်းအဝေးမှာ ထိခိုက်နိုင်သောကိစ္စကိုကြည့်၊ အလုပ်ပြီးချိန်မှာသင်ခန်းစာတစ်ခုတိုတိုပြန်ပြော၊ အပတ်စဉ်တွင်ထပ်ဖြစ်နေသောပြဿနာကိုဆွေးနွေးပါ။ ဒါက အမှားမဖြစ်ဖူးသောအဖွဲ့မဟုတ်၊ ပြန်ပြင်တတ်သောအဖွဲ့ကို ဖန်တီးပါတယ်။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

မေတ္တာပွားမှုကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးပုံ

ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်… ရုံးဖွင့်မီ “ယနေ့ငါနဲ့တွေ့မယ့်သူတွေ ဒုက္ခမတိုးကြပါစေ၊ ငါ့စကားကြောင့်မနာကြပါစေ၊ ငါ့အလုပ်ကြောင့်အကျိုးရှိကြပါစေ” ဟု စိတ်ထားနိုင်ပါတယ်။ ကရဏီယမေတ္တသုတ်ကလည်း သတ္တဝါအားလုံးချမ်းသာစေရန် မေတ္တာဖြန့်ပွားစေပါတယ်။  ဒီလိုနားလည်မှုမရှိလျှင် အလုပ်ကိုပြီးအောင်လုပ်နိုင်ပေမယ့် လူ၏စိတ်ကို မသိမသာနာစေနိုင်ပါတယ်။ အလုပ်ပြီးမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုက တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်းကို အဖွဲ့အစည်းက နေ့တိုင်းပြန်သတိရရပါတယ်။

မနက်အလုပ်စချိန်တွင် ဒီနေ့ လူကိုအခက်တွေ့စေနိုင်သောနေရာတစ်ခုကို အဖွဲ့လိုက်ကြည့်ပါ။ နေ့လယ်တွင် ရောက်လာသောအချက်အလက်ကို ပြန်မေးပါ။ ညနေအလုပ်ပိတ်ချိန်တွင် “ယနေ့ မည်သူ၏ဒုက္ခကို လျှော့ပေးနိုင်ခဲ့သလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ မရှင်းသေးသလဲ” ဟု မေးပါ။ အစည်းအဝေးကြီးမလိုပါ၊ သတိအလေ့အကျင့်လိုတာပါ။

လူအသစ်တစ်ယောက်လာလျှင် စာရွက်ပေးပြီးတစ်ယောက်တည်းမထားပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံရှိသူနှင့်အတူ ဖောက်သည်တစ်ဦးကိုနားထောင်ပုံ၊ မသေချာသောကိစ္စကိုမှတ်တမ်းတင်ပုံ၊ လွှဲရမည့်ကိစ္စကိုလွှဲပုံတို့ကို တစ်ကြိမ်ပြီးတစ်ကြိမ် လိုက်ကြည့်စေပါ။ ထို့နောက် သူပြောသည့်စကားကို နားထောင်ပြီး တရားမျှတစွာပြန်လည်အကြံပေးပါ။

သရုပ်ပြအခြေအနေကို ထပ်ဆင်ခြင်ပါ။ မေတ္တာကိုခံစားချက်တစ်ခုအဖြစ်သာထားလျှင် အလုပ်များတဲ့နေ့မှာပျောက်တတ်ပါတယ်။ ဖုန်းမကိုင်မီ အသက်ရှူသတိတစ်ချက်၊ မသေချာလျှင်စစ်ဆေးမည့်ကတိတစ်ချက်၊ တိုင်ကြားချက်ပြီးလျှင်မှတ်တမ်းတစ်ချက်ထားပါ။ အဲဒီအခါ အဖွဲ့ထဲက ဘယ်သူက ဆုံးဖြတ်ရမလဲ၊ ဘယ်သူက အသိပေးရမလဲ၊ ဘယ်သူက မှတ်တမ်းတင်ရမလဲကို ကြိုရှင်းထားလျှင် စိတ်ပူမှုနှင့် မကျေနပ်မှု များစွာလျှော့နိုင်ပါတယ်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်ကကုပါမသုတ်၌ မကောင်းစကားနှင့်ဆက်ဆံရသောအခါ မေတ္တာစိတ်မစွန့်ရန် သွန်သင်ချက်ရှိပါတယ်။  မတရားမှုကိုခွင့်ပြုခြင်းမဟုတ်၊ မိမိစိတ်ကိုဒေါသလက်ထဲမအပ်ခြင်းပါ။

အလေ့အကျင့်တစ်ခုမပေါက်မချင်း အလေ့အကျင့်ဟောင်းက ပြန်ဆွဲတတ်ပါတယ်။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့က အမှားမရှိသောမျက်နှာကို မလိုချင်ဘဲ အမှန်ကိုပြောရဲသောမျက်နှာကိုလိုချင်ရပါတယ်။ အမှန်ကိုပြောသူကို နားထောင်ပေးနိုင်သောခေါင်းဆောင်ရှိလျှင် မေတ္တာအခြေပြုယဉ်ကျေးမှုက တဖြည်းဖြည်းကြီးထွားလာပါတယ်။

သစ္စာလေးပါးဖြင့် ပြန်လည်ဆင်ခြင်ခြင်း

ဒကာ ဒကာမတို့… ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း၏ ဒုက္ခသစ္စာကို တိုင်ကြားချက်ထဲမှာသာမမြင်ပါနဲ့။ မရှင်းသောစနစ်ကြောင့် ဝန်ထမ်းပင်ပန်းရခြင်း၊ မမှန်သောကတိကြောင့် ယုံကြည်မှုကျိုးခြင်း၊ အာဏာမရှင်းလို့ လိုအပ်သူစောင့်ရခြင်း၊ အမွေမလွှဲလို့ မျိုးဆက်သစ်လမ်းပျောက်ရခြင်း—ဒါတွေလည်း ဒုက္ခပါ။

သမုဒယမှာ လောဘကြောင့် အလွန်အကျွံကတိပေးခြင်း၊ ဒေါသကြောင့် စကားကြမ်းခြင်း၊ မောဟကြောင့် စနစ်မပြင်ဘဲ လူတစ်ယောက်ကိုသာအပြစ်တင်ခြင်း၊ မာနကြောင့် အသိပညာမလွှဲချင်ခြင်းတို့ပါ။ နိရောဓမှာ တိုင်ကြားမှုရောက်လာချိန် အသံမမြှင့်ဘဲနားထောင်နိုင်သောခဏ၊ မသေချာတာကိုမသေချာဟုပြောနိုင်သောခဏ၊ အမှားကိုဖုံးမထားဘဲပြန်ပြင်နိုင်သောခဏ ဖြစ်ပါတယ်။

မဂ္ဂဆိုတာ မှန်ကန်သောအမြင်၊ စကား၊ အလုပ်၊ အသက်မွေးမှု၊ သတိနှင့်အားထုတ်မှုတို့ဖြင့် မေတ္တာကိုနေ့စဉ်စနစ်အဖြစ် တည်ဆောက်သောလမ်းပါ။ သစ္စာလေးပါးကို ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ်၌ မိန့်တော်မူထားပါတယ်။ 

ယနေ့ကစ၍ “လူကိုလေးစားမယ်၊ အမှန်ကိုပြောမယ်၊ စနစ်ကိုပြင်မယ်၊ ကောင်းသောနည်းကိုလက်ဆင့်ကမ်းမယ်” ဟူသောကတိကို မိမိစိတ်ထဲထားနိုင်ကြပါစေ။ ဖောက်သည်၊ ဝန်ထမ်း၊ မိတ်ဖက်နှင့် သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးချမ်းသာကြပါစေ။ လုပ်ငန်းအမွေသည် ငွေကြေးနှင့်အဆောက်အအုံသာမဟုတ်ဘဲ မေတ္တာ၊ သစ္စာ၊ ပညာအမွေအဖြစ် မျိုးဆက်တိုင်းသို့ရောက်ရှိကြပါစေ။ 

ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ကိုးကားကျမ်းစာရင်း

၁။ ပါဠိတိပိဋက၊ ချဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ။ 

၂။ ဓမ္မပဒ၊ ကောဓဝဂ္ဂ၊ ဂါထာ ၂၂၃။ 

၃။ ဒီဃနိကာယ် ၃၁၊ သီဂါလောဝါဒသုတ်။ 

၄။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၉၈၊ ဝစီသုတ်။ 

၅။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁၊ အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်။ 

၆။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၂၁၊ ကကုပါမသုတ်။ 

၇။ သုတ္တနိပါတ ၁.၈၊ ကရဏီယမေတ္တသုတ်။ 

၈။ သံယုတ္တနိကာယ် ၅၆.၁၁၊ ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ်။