စစ်မှန်သောချစ်ခြင်း ဆိုရာဝယ်…
သာသနာတော်နှစ် — ၂၅၇၀ ခုနှစ်
ကောဇာသက္ကရာဇ် — ၁၃၈၈ ခုနှစ်
ခရစ်နှစ် — ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်
ဝါခေါင်လဆန်း ၁၂ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
ကဲ... ဒကာ ဒကာမတို့၊ ဒီကနေ့ ဦးဇင်းတို့ ဆင်ခြင်ကြမယ့်အကြောင်းက “စစ်မှန်သောချစ်ခြင်း ဆိုရာဝယ်…” ဆိုတဲ့အကြောင်းပါ။
လူတိုင်းက “ချစ်တယ်” လို့ ပြောတတ်ကြပါတယ်။ မိဘက သားသမီးကို ချစ်တယ်။ သားသမီးက မိဘကို ချစ်တယ်။ လင်မယား အချင်းချင်း ချစ်ကြတယ်။ မောင်နှမ အချင်းချင်း ချစ်ကြတယ်။ သူငယ်ချင်း အချင်းချင်း ချစ်ခင်ကြတယ်။
ဒါပေမယ့် သူတော်ကောင်းတို့—
ချစ်တယ်ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။
“သူ ငါ့ဘေးမှာ အမြဲရှိရမယ်” ဆိုတာ ချစ်တာလား။
“ငါပြောသလို နေရမယ်” ဆိုတာ ချစ်တာလား။
“ငါမကြိုက်တဲ့သူနဲ့ မပေါင်းရဘူး” ဆိုတာ ချစ်တာလား။
“ငါ့ကို မစွန့်ခွာရဘူး၊ ငါ့အလိုကျ ဖြစ်ရမယ်” ဆိုတာ ချစ်တာလား။
တစ်ခါတလေ ဦးဇင်းတို့ “ချစ်ခြင်း” လို့ နာမည်တပ်ထားတဲ့အရာအောက်မှာ ပိုင်ဆိုင်လိုခြင်း၊ ထိန်းချုပ်လိုခြင်း၊ မဆုံးရှုံးလိုခြင်း၊ ကိုယ့်အလိုပြည့်စေလိုခြင်း တွေ ရောနှောနေတာ ရှိတတ်တယ်။
ဒါကြောင့် စစ်မှန်တဲ့ချစ်ခြင်းကို သိချင်ရင် ပထမဆုံး ချစ်ခြင်းနဲ့ တွယ်တာပိုင်ဆိုင်ခြင်း ကို ခွဲမြင်နိုင်ရမယ်။
စစ်မှန်သောချစ်ခြင်းက—
“မင်းဟာ ငါ့အတွက် ဘာလုပ်ပေးမလဲ” ဆိုတာထက်
“မင်းကောင်းကျိုးရှိဖို့ ငါဘာလုပ်နိုင်မလဲ” ဆိုတဲ့နေရာကို ရောက်လာတယ်။
ဒီကွာခြားချက်က အလွန်ကြီးပါတယ်။
ကရဏီယမေတ္တသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က မိခင်တစ်ယောက်ဟာ မိမိရဲ့ တစ်ဦးတည်းသောသားကို အသက်နဲ့တောင် ကာကွယ်သလို သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် အတိုင်းအဆမဲ့ မေတ္တာစိတ်ကို ပွားများဖို့ ဥပမာပေးတော်မူပါတယ်။ (SuttaCentral)
ဒီနေရာကို သေချာစဉ်းစားပါ။
မိခင်က သားကို အမှန်တကယ်ချစ်တယ်ဆိုရင် သားလိုချင်တာမှန်သမျှ ပေးမလား။
မပေးဘူး။
အန္တရာယ်ရှိတာကို တားမယ်။
မကောင်းတာကို ဆုံးမမယ်။
နာမယ်မှန်းသိရင် ကာကွယ်မယ်။
လိုအပ်ရင် သူမကြိုက်တဲ့စကားကိုတောင် ပြောရမယ်။
ဒါကြောင့်—
ချစ်ခြင်းဆိုတာ အလိုလိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘူး။
ချစ်ခြင်းဆိုတာ တစ်ဖက်လူရဲ့ ကောင်းကျိုးကို အမှန်တကယ်လိုလားခြင်းပါ။
တစ်ဖက်က ကိုယ့်ကို ချစ်လာအောင်လုပ်ဖို့ မေတ္တာထားတာ မဟုတ်ဘူး။
တစ်ဖက်က ကိုယ့်ကို ကျေးဇူးတင်ဖို့ အကျိုးပြုတာ မဟုတ်ဘူး။
တစ်ဖက်က ကိုယ့်ဆီက ထွက်မသွားအောင် ချုပ်ကိုင်တာ မဟုတ်ဘူး။
မေတ္တာရဲ့ အဓိကအမြစ်က—
“သူ ချမ်းသာပါစေ၊ သူ ဘေးကင်းပါစေ၊ သူကောင်းကျိုးရှိပါစေ”
ဆိုတဲ့စိတ်ပါ။
ဒီနေရာမှာ စစ်မှန်တဲ့ချစ်ခြင်းက မျက်စိကန်းမနေဘူး။
ပညာရှိရတယ်။
ကိုယ့်သားသမီးကို ချစ်လို့ မကောင်းတာကိုကောင်းတယ်လို့ မပြောဘူး။
ကိုယ့်ခင်ပွန်း၊ ကိုယ့်ဇနီးကို ချစ်လို့ အမှားအားလုံး ဖုံးကွယ်ပေးတာလည်း မဟုတ်ဘူး။
သူ့ကောင်းကျိုးအတွက် လိုအပ်ရင် ရပ်တန့်စေရမယ်။
ဒါပေမယ့် ရပ်တန့်တဲ့အခါ အမုန်းနဲ့ မရပ်တန့်ရဘူး။
ဆုံးမတဲ့အခါ စော်ကားပြီး မဆုံးမရဘူး။
အမှားကို ပြင်ချင်တာနဲ့ လူကို ဖျက်ချင်တာကို ခွဲသိရမယ်။
ဒီဟာ စစ်မှန်သောချစ်ခြင်းရဲ့ ပညာပါပဲ။
နောက်တစ်ချက် စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။
ချစ်ခြင်းနဲ့ ပိုင်ဆိုင်ခြင်း မတူဘူး။
လူတချို့ပြောတတ်တယ်—
“ငါ သူ့ကို အရမ်းချစ်လို့ မနာလိုတာ။”
“ငါ့သားကို အရမ်းချစ်လို့ သူသွားရာတိုင်း လိုက်ထိန်းတာ။”
“ငါ့သမီးကို ချစ်လို့ သူ့ဘဝကို ငါဆုံးဖြတ်ပေးတာ။”
အေး... ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြန်မေးရမယ်။
သူ့အကျိုးအတွက်လား။ ကိုယ့်စိတ်မပူချင်လို့လား။
သူ့ဘဝကောင်းဖို့လား။ ကိုယ့်အလိုအတိုင်း ဖြစ်စေချင်လို့လား။
ဒီမေးခွန်းနှစ်ခုရဲ့အဖြေက တစ်ခါတလေ မတူဘူးနော်။
ဓမ္မပဒမှာ ချစ်ခင်တွယ်တာမှုမှ သောကနဲ့ ဘယ ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း ဆက်တိုက်သတိပေးထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ၂၁၃ မှာ affection မှ သောက၊ ဘယတို့ ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ (Dhamma Talks)
ဒါကို “ဗုဒ္ဓဘာသာက မချစ်ရဘူးလို့ ဟောတယ်” လို့ မယူရဘူး။
မေတ္တာကို ပယ်ခိုင်းတာမဟုတ်ဘူး။
စွဲလမ်းပိုင်ဆိုင်ခြင်းကို ပညာနဲ့ မြင်ခိုင်းတာ။
စစ်မှန်တဲ့မေတ္တာက—
“မင်းမရှိရင် ငါမနေနိုင်ဘူး” ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။
“မင်းက ငါ့စိတ်ချမ်းသာဖို့အတွက်ပဲ ရှိနေရမယ်” ဆိုတာ ပိုပြီးမဟုတ်ဘူး။
အဲဒါက တစ်ဖက်လူကို ချစ်တာထက် ကိုယ့်လိုအပ်ချက်ကို တစ်ဖက်လူဆီမှာ ချည်ထားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
စစ်မှန်သောချစ်ခြင်းက—
တစ်ဖက်လူကို လူတစ်ယောက်အဖြစ် လေးစားနိုင်တယ်။
သူ့မှာ ကိုယ့်နဲ့မတူတဲ့ အမြင်ရှိနိုင်တယ်။
သူ့မှာ အားနည်းချက်ရှိနိုင်တယ်။
သူ့မှာ ပြောင်းလဲမှုရှိနိုင်တယ်။
အခု ကိုယ့်နားမှာ ရှိနေတဲ့သူဟာ အမြဲတမ်း ဒီပုံစံနဲ့ ရှိနေမှာ မဟုတ်ဘူး။
အဲဒီအနိစ္စသဘောကို မသိတဲ့ချစ်ခြင်းက နောက်ဆုံးမှာ အကြောက်တရားအဖြစ် ပြောင်းသွားနိုင်တယ်။
“သူပြောင်းသွားမလား။”
“သူ့စိတ်ပြောင်းသွားမလား။”
“သူငါ့ကို ထားခဲ့မလား။”
“ငါမပိုင်တော့ဘူးလား။”
ဒီလိုဖြစ်လာတော့ ချစ်ခြင်းကို ဆက်ဆံရေးအဖြစ်မထားတော့ဘဲ လက်ဝယ်ပိုင်ဆိုင်မှု တစ်ခုလို ကာကွယ်လာတယ်။
ဒါဆို စစ်မှန်တဲ့ချစ်ခြင်းမှာ ဘာရှိရမလဲ။
မေတ္တာရှိရမယ်။
သစ္စာရှိရမယ်။
တာဝန်ယူမှုရှိရမယ်။
လေးစားမှုရှိရမယ်။
ပညာရှိရမယ်။
နကုလပိတာ၊ နကုလမာတာတို့ရဲ့ အိမ်ထောင်ရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၅၅ မှာ လင်မယားနှစ်ဦး လက်ရှိဘဝမှာသာမက ရှေ့ဆက်ဘဝတွေမှာပါ အတူတွေ့လိုကြောင်း လျှောက်ထားရာ မြတ်စွာဘုရားက သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ စာဂ၊ ပညာတို့ တူညီဖို့ ညွှန်ပြတော်မူပါတယ်။ (SuttaCentral)
ဒီဟာ အလွန်လှတယ် သူတော်ကောင်းတို့။
အိမ်ထောင်ရေးရေရှည်တည်ဖို့ “ငါမင်းကိုချစ်တယ်” ဆိုတာတစ်ခွန်းထက် ပိုလိုတယ်။
အတူတူတန်ဖိုးထားရမယ့် အရာတွေ ရှိတယ်။
နှစ်ယောက်စလုံး သီလကို တန်ဖိုးထားရမယ်။
အချင်းချင်း အကျိုးပြုရမယ်။
လောဘတစ်ခုတည်းနောက် မလိုက်ဘဲ ပေးကမ်းနိုင်ရမယ်။
ဆုံးဖြတ်တဲ့အခါ ပညာရှိရမယ်။
အဲဒီတော့ စစ်မှန်တဲ့ချစ်ခြင်းဟာ ခံစားချက်တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
ခံစားချက်ဆိုတာ တက်လာတယ်၊ ကျသွားတယ်။
ဒီနေ့ ကြည်နူးတယ်။
နောက်နေ့ စိတ်တိုတယ်။
ဒီနေ့ “ဘယ်တော့မှမခွဲဘူး” လို့ ပြောတယ်။
နောက်နေ့ အငြင်းပွားနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ဘဝတစ်ခုလုံးကို “ခံစားချက်” ပေါ်တင်ထားရင် မတည်ငြိမ်ဘူး။
စစ်မှန်တဲ့ချစ်ခြင်းဟာ—
နေ့စဉ်ပြန်ရွေးချယ်ရတဲ့ ကျင့်ဝတ်တစ်ခု ဖြစ်တယ်။
ဒေါသဖြစ်တဲ့နေ့မှာလည်း မစော်ကားဖို့ ရွေးရတယ်။
မတူညီတဲ့နေ့မှာလည်း လေးစားဖို့ ရွေးရတယ်။
တစ်ဖက်လူအားနည်းတဲ့နေ့မှာ ကူညီဖို့ ရွေးရတယ်။
ကိုယ်မှားတဲ့နေ့မှာ တောင်းပန်ဖို့ ရွေးရတယ်။
တစ်ဖက်မှားတဲ့နေ့မှာလည်း လူတစ်ယောက်လုံးကို မပယ်ပစ်ဘဲ အမှားနဲ့လူကို ခွဲမြင်ဖို့ ရွေးရတယ်။
ဒီဟာပဲ ချစ်ခြင်းရဲ့ လက်တွေ့ပါ။
သိင်္ဂါလသုတ်မှာလည်း လင်မယား၊ မိဘသားသမီး၊ ဆရာတပည့်၊ မိတ်ဆွေတို့အကြား တစ်ဖက်တည်းကပဲ ယူနေရတဲ့ဆက်ဆံရေးမဟုတ်ဘဲ အပြန်အလှန်တာဝန်ယူမှု ကို အသေးစိတ်သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ လင်က ဇနီးကို လေးစားခြင်း၊ မနှိမ့်ချခြင်း၊ သစ္စာရှိခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်ဆံရသလို ဇနီးဘက်ကလည်း တာဝန်ယူမှုနဲ့ ပြန်လည်အကျိုးပြုရပါတယ်။ (SuttaCentral)
ဒါကြောင့် တစ်ဖက်တည်းပင်ပန်းနေရတဲ့ အချစ်ဟာ မေးခွန်းထုတ်ရမယ့်အချစ် ဖြစ်တယ်။
တစ်ယောက်က အမြဲတောင်းပန်ရတယ်။
တစ်ယောက်က အမြဲနားလည်ပေးရတယ်။
တစ်ယောက်က အမြဲစွန့်လွှတ်ရတယ်။
နောက်တစ်ယောက်က ကိုယ့်အလိုပဲလုပ်နေတယ်ဆိုရင်—
“ချစ်လို့ခံနေရတာ” လို့ နာမည်လှလှမတပ်ခင် သေချာစဉ်းစားရမယ်။
စစ်မှန်တဲ့ချစ်ခြင်းမှာ ကရုဏာရှိပေမယ့် ကိုယ့်ဂုဏ်သိက္ခာကို ဖျက်စီးဖို့ မတောင်းဆိုဘူး။
သည်းခံမှုရှိပေမယ့် မတရားမှုကို ခွင့်ပြုခြင်းနဲ့ မတူဘူး။
ခွင့်လွှတ်မှုရှိပေမယ့် တာဝန်ယူမှု မလိုတော့ဘူးလို့ မဆိုလိုဘူး။
နောက်ပြီး စစ်မှန်တဲ့ချစ်ခြင်းမှာ အလွန်အရေးကြီးတာတစ်ခု ရှိသေးတယ်။
လွတ်လပ်ခွင့်။
ကိုယ်ချစ်တဲ့သူကို ကိုယ်ကောင်းစေချင်တဲ့ပုံစံအတိုင်း ဖန်တီးဖို့ မဟုတ်ဘူး။
သူက ကုသိုလ်ကောင်းမှုနဲ့ ပညာရှိတဲ့လမ်းကို လွတ်လပ်စွာ လျှောက်နိုင်အောင် ကူညီဖို့ပါ။
ပန်းတစ်ပွင့်ကို ချစ်လို့ ချိုးယူပြီး အခန်းထဲသိမ်းထားရင် ဘာဖြစ်မလဲ။
ခဏတော့ ကိုယ့်အနားမှာ ရှိတယ်။
နောက်တော့ ညှိုးသွားတယ်။
ပန်းပင်ကို အမှန်ချစ်ရင် ရေထည့်မယ်၊ နေရောင်ရစေမယ်၊ အမြစ်ရှင်အောင် ထားမယ်။
ဒီဥပမာမှာ အဓိကက—
ပိုင်ဆိုင်တာနဲ့ ပြုစုပျိုးထောင်တာ မတူဘူး။
ဒါက ဥပမာသာဖြစ်ပါတယ်။ လူ့ဆက်ဆံရေးကို ပန်းပင်နဲ့ တစ်ထပ်တည်းညီတယ်လို့ ပြောတာမဟုတ်ပါဘူး။
စစ်မှန်သောချစ်ခြင်းဆိုရာဝယ်—
ကိုယ်ချစ်တဲ့သူကို ကိုယ့်ရဲ့ဆန္ဒဖြည့်ပေးမယ့်အရာအဖြစ် မမြင်ဘဲ၊ သုခလိုချင်တဲ့ သတ္တဝါတစ်ဦးအဖြစ် မြင်တတ်ရမယ်။
ကိုယ်နာသလို သူလည်းနာတတ်တယ်။
ကိုယ်ချမ်းသာချင်သလို သူလည်းချမ်းသာချင်တယ်။
ကိုယ်လေးစားခံချင်သလို သူလည်းလေးစားခံချင်တယ်။
ကိုယ့်မှာ အမှားရှိသလို သူ့မှာလည်း အမှားရှိနိုင်တယ်။
အဲဒီနေရာမှာ မေတ္တာက ပေါ်လာတယ်။
ကရုဏာက ပေါ်လာတယ်။
ဒါပေမယ့် ပညာမပါရင် မေတ္တာက အလိုလိုက်မှု ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
ဥပေက္ခာမပါရင် ချစ်ခြင်းက မနာလိုမှု ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
အနိစ္စကို မသိရင် ချစ်ခြင်းက ကြောက်ရွံ့မှု ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
အနတ္တသဘောကို မမြင်ရင် ချစ်ခြင်းက—
“ငါ့လူ၊ ငါ့သား၊ ငါ့မိန်းမ၊ ငါ့ယောက်ျား”
ဆိုတဲ့ “ငါ့” ကိုသာ ပိုကြီးစေနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် တရားနဲ့ စစ်ထားတဲ့ စစ်မှန်သောချစ်ခြင်းဟာ—
ချစ်ပေမယ့် မချုပ်နှောင်ဘူး။
ဂရုစိုက်ပေမယ့် မထိန်းချုပ်ဘူး။
ဆုံးမပေမယ့် မနှိမ့်ချဘူး။
ကူညီပေမယ့် မပိုင်ဆိုင်ဘူး။
ခွင့်လွှတ်ပေမယ့် အမှားကို အမှန်မခေါ်ဘူး။
အတူရှိပေမယ့် အမြဲတည်မယ်လို့ မစွဲလမ်းဘူး။
ဒီလိုချစ်နိုင်ဖို့ အလွန်လွယ်သလား။
မလွယ်ဘူး။
ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ချစ်ခြင်းထဲမှာ တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိ၊ အတ္တအမြင်တွေ ဝင်ရောတတ်လို့ပါ။
ဒါကြောင့် ချစ်တယ်ဆိုတဲ့စိတ်ပေါ်လာတိုင်း တစ်ခါတလေ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေးကြည့်—
“ဒီချစ်ခြင်းထဲမှာ သူ့အကျိုးကို ဘယ်လောက်လိုချင်သလဲ။ ကိုယ့်အလိုကို ဘယ်လောက်လိုချင်သလဲ।”
ဒီမေးခွန်းက ကိုယ့်စိတ်ကို အများကြီးဖော်ပြပေးနိုင်တယ်။
တစ်ခါတလေ—
“ငါသူ့ကိုချစ်တာမဟုတ်ဘူး၊ သူ့ဆီကရတဲ့ခံစားချက်ကို ချစ်နေတာပါလား”
ဆိုတာ သိလာနိုင်တယ်။
ဒီလိုသိလာတာ မကောင်းတာမဟုတ်ဘူး။
ပညာစလာတာ။
အဲဒီကနေ ချစ်ခြင်းကို တဖြည်းဖြည်း သန့်စင်ရမယ်။
တဏှာနည်းလာအောင်။
အတ္တနည်းလာအောင်။
အမုန်းနည်းလာအောင်။
မေတ္တာများလာအောင်။
ကရုဏာများလာအောင်။
ပညာများလာအောင်။
ဓမ္မပဒအစပိုင်းမှာလည်း ရန်ငြိုးကို ရန်ငြိုးနဲ့ ငြိမ်းစေနိုင်တာမဟုတ်ဘဲ အရန်ငြိုးဖြင့်သာ ငြိမ်းနိုင်ကြောင်း ဟောကြားထားပါတယ်။ (Project Gutenberg)
ဒါကြောင့် ကိုယ်ချစ်တဲ့သူနဲ့ အငြင်းပွားလာတဲ့အခါ အရေးကြီးဆုံးမေးခွန်းက—
“ငါနိုင်ချင်တာလား၊ ဒီဆက်ဆံရေးကောင်းချင်တာလား”
ဖြစ်တယ်။
နှစ်ခုက တစ်ခါတလေ အတူမရဘူး။
တစ်ခါတလေ စကားပွဲမှာ ကိုယ်နိုင်သွားတယ်။
ဒါပေမယ့် လူတစ်ယောက်ရဲ့နှလုံးသားကို ဆုံးရှုံးသွားတယ်။
စစ်မှန်သောချစ်ခြင်းက အနိုင်ယူခြင်းထက် နားလည်ခြင်းကို ရွေးတတ်တယ်။
အကျိုးမဲ့တိတ်ဆိတ်ခြင်းထက် အမှန်ကို နူးညံ့စွာပြောတတ်တယ်။
အမုန်းဖြင့်ပြန်လည်တုံ့ပြန်ခြင်းထက် အဒေါသနဲ့ပြဿနာကို ဖြေရှင်းတတ်တယ်။
နောက်ဆုံး ဒီတရားကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ပြန်ကြည့်ကြစို့။
ချစ်ခြင်းထဲမှာ မဆုံးရှုံးချင်ခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ မနာလိုခြင်း၊ အလိုမပြည့်ခြင်း၊ ခွဲခွာရခြင်းတွေကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ပူလောင်မှုဟာ ဒီအကြောင်းအရာမှာ ဒုက္ခသစ္စာ ကို မြင်စေတယ်။
“သူဟာ ငါ့အလိုအတိုင်း ဖြစ်ရမယ်၊ ငါ့နားမှာ အမြဲရှိရမယ်၊ ငါပိုင်ရမယ်” ဆိုတဲ့ တဏှာနဲ့ ဥပါဒါန်တွေက သမုဒယသစ္စာ ရဲ့ လမ်းကြောင်းကို မြင်စေတယ်။
ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ် အေးလာပြီး တစ်ဖက်လူရဲ့ ကောင်းကျိုးကို အတ္တနည်းနည်းနဲ့ လိုလားနိုင်လာတဲ့အခါ၊ အမုန်းနဲ့ မနာလိုမှုတွေ အေးလာတဲ့အခါ နိရောဓဘက်သို့ လှည့်လာခြင်း ကို တွေ့ရတယ်။
ဒီလမ်းကို လျှောက်ဖို့—
မှန်ကန်စွာမြင်ခြင်း၊
အဒေါသနဲ့ ရည်ရွယ်ခြင်း၊
သစ္စာရှိစွာ ပြောခြင်း၊
မထိခိုက်စေသော အပြုအမူ၊
သတိနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ကိုသိခြင်း၊
မေတ္တာနဲ့ ကရုဏာပွားခြင်း၊
ပညာနဲ့ တွယ်တာမှုကို သိခြင်း—
ဒါတွေက မဂ္ဂသစ္စာ ဘက်ကို ခေါ်သွားပါတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့—
နောက်ဆုံးတော့ စစ်မှန်သောချစ်ခြင်းဆိုတာ—
“မင်းကို ငါပိုင်ချင်တယ်” ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။
“မင်း ကောင်းကျိုးရှိပါစေ” ဆိုတဲ့စိတ်ကို ကိုယ့်အတ္တထက် ကြီးလာအောင် လေ့ကျင့်နိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ချစ်ခြင်းက ကိုယ့်ကိုပူလောင်စေ၊ သူ့ကိုချုပ်နှောင်စေ၊ နှစ်ယောက်လုံးကို ကြောက်ရွံ့စေတယ်ဆိုရင် အဲဒီချစ်ခြင်းထဲမှာ တဏှာ ဘယ်လောက်ပါနေသလဲ ပြန်ကြည့်ပါ။
ချစ်ခြင်းက ကိုယ့်စိတ်ကို နူးညံ့စေ၊ သစ္စာရှိစေ၊ တာဝန်ယူစေ၊ အကျိုးပြုစေ၊ တစ်ဖက်လူကိုလည်း လွတ်လပ်စွာ ကောင်းကျိုးဘက်တိုးတက်နိုင်စေတယ်ဆိုရင်—
အဲဒီနေရာမှာ မေတ္တာရဲ့အရသာ ပိုပြီးပေါ်လာပါတယ်။
အားလုံးပဲ—
ချစ်သောသူကို အတ္တနဲ့မချုပ်နှောင်ဘဲ မေတ္တာနဲ့ စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။
ချစ်သောသူရဲ့အမှားကို မုန်းတီးခြင်းမရှိဘဲ ပညာနဲ့ ပြင်ပေးနိုင်ကြပါစေ။
ခွဲခွာရမယ့်အနိစ္စသဘောကို သိလျက် အတူရှိနေချိန်တိုင်း သစ္စာ၊ ကျေးဇူးတရား၊ ကရုဏာနဲ့ တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ်ချစ်သောသူတစ်ယောက်ထဲမှာသာ မေတ္တာရပ်မနေဘဲ သတ္တဝါအားလုံးဆီသို့ တဖြည်းဖြည်း ချဲ့ထွင်နိုင်ကြပါစေ။
စစ်မှန်သောချစ်ခြင်းမှ စစ်မှန်သောမေတ္တာသို့၊
မေတ္တာမှ အတ္တလျော့ခြင်းသို့၊
အတ္တလျော့ခြင်းမှ ငြိမ်းချမ်းခြင်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
