အရာအားလုံး ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်း၏ အန္တရာယ်
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ နာယူဆွေးနွေးကြမယ့်အကြောင်းက Founder တစ်ယောက်အတွက် သိပ်ပြီး သတိထားရမယ့် အန္တရာယ်တစ်ခုပါ။
အဲဒါကတော့—
“အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်း” ပဲ။
လုပ်ငန်းစတဲ့အချိန်မှာ Founder ကိုယ်တိုင် အရာရာလုပ်တာ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
တစ်ခါတလေ မဖြစ်မနေတောင် လုပ်ရတယ်။
ဆိုင်သေးသေးလေး စတယ်။
လူမရှိသေးဘူး။
Founder ကိုယ်တိုင်ပစ္စည်းဝယ်ရတယ်။
ကိုယ်တိုင်ရောင်းရတယ်။
ကိုယ်တိုင်ငွေစာရင်းရေးရတယ်။
ကိုယ်တိုင် Customer ကိုပြန်ဖြေရတယ်။
ကိုယ်တိုင် Delivery ကြည့်ရတယ်။
ကိုယ်တိုင် Social Media ရေးရတယ်။
ညဘက်ကျတော့ တံခါးပိတ်ပြီး Cash ပြန်စစ်ရတယ်။
ဒါက အစပိုင်း။
အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်တတ်တယ်။
တစ်ချို့လုပ်ငန်းတွေက ဒီလိုမစရင်တောင် မစနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဒကာ ဒကာမတို့…
အစမှာ လိုအပ်ခဲ့တဲ့အရာတစ်ခုဟာ နောက်ပိုင်းမှာ အန္တရာယ်ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
အစမှာ—
“ကိုယ်တိုင်လုပ်နိုင်တာ” ဟာ အားသာချက်။
နောက်ပိုင်းမှာ—
“ကိုယ်တိုင်ပဲ လုပ်ချင်တာ” ဟာ အားနည်းချက် ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
အစမှာ—
“Founder က အကုန်သိတယ်” ဆိုတာ ကောင်းတယ်။
နောက်ပိုင်းမှာ—
“Founder မပါရင် ဘာမှမဖြစ်ဘူး” ဆိုတာ အန္တရာယ်။
ဒီနှစ်ခု မတူဘူး။
ကဲ… ဒကာကြီးတို့ စဉ်းစားကြည့်။
Company မှာ Payment တစ်ခုလုပ်မယ်။
ကိုယ်ပဲ Approve လုပ်ရတယ်။
Customer ပြဿနာပေါ်တယ်။
ကိုယ်ပဲ ဝင်ရတယ်။
Staff ခန့်မယ်။
ကိုယ်ပဲ Interview လုပ်ရတယ်။
Marketing Post တင်မယ်။
ကိုယ်ပဲကြည့်ရတယ်။
ဝယ်စရာရှိတယ်။
ကိုယ်ပဲဆုံးဖြတ်ရတယ်။
Supplier ပြောမယ်။
ကိုယ်ပဲပြောရတယ်။
ပစ္စည်းအရည်အသွေး စစ်မယ်။
ကိုယ်ပဲစစ်ရတယ်။
စာချုပ်ဖတ်မယ်။
ကိုယ်ပဲဖတ်ရတယ်။
Complaint ဖြေမယ်။
ကိုယ်ပဲဖြေရတယ်။
Company ကြီးလာပေမယ့်—
Founder ရဲ့လက်နှစ်ဖက်နဲ့ နေ့စဉ်အလုပ်အားလုံးကို ဆက်ထမ်းနေရတယ်။
ဒီလိုဆို—
Company ကြီးလာတာလား။
ဒါမှမဟုတ်—
Founder ရဲ့အလုပ်ပမာဏပဲ ကြီးလာတာလား။
ဒီမေးခွန်း အရေးကြီးတယ်။
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ကြီးလာတယ်ဆိုတာ—
လူများလာတာတင် မဟုတ်ဘူး။
Founder ရဲ့ပညာကို အဖွဲ့ရဲ့ပညာဖြစ်အောင် ပြောင်းပေးနိုင်လာရမယ်။
Founder ရဲ့လုပ်နိုင်မှုကို—
တခြားလူတွေရဲ့ လုပ်နိုင်မှုအဖြစ် ပြောင်းပေးနိုင်လာရမယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်အားလုံး Founder ဆီမှာ ရှိနေတာကနေ—
သင့်တော်တဲ့အဆင့်မှာ သင့်တော်တဲ့လူတွေ ဆုံးဖြတ်နိုင်လာရမယ်။
ဒီလိုမဟုတ်ဘဲ—
Office လူငါးဆယ်ရှိပေမယ့် လူငါးဆယ်လုံး Founder တစ်ယောက်ကို စောင့်နေရတယ်ဆိုရင်—
အဲဒါ Organization ကြီးလာတာမဟုတ်သေးဘူး။
Founder ကို မှီခိုရတဲ့အဝန်းအဝိုင်း ကြီးလာတာ။
ဒါကြောင့် အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းရဲ့ အန္တရာယ်ကို စိတ်ပညာနဲ့ Business Theory တင် မကြည့်ဘဲ ဓမ္မအမြင်နဲ့ပါ ပြန်စဉ်းစားကြည့်ကြမယ်။
ဒီမှာ ဦးဇင်းတို့ သေချာခွဲထားရမယ့်အချက်တစ်ခုရှိတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က—
“Founder ဟာ Delegation လုပ်ရမယ်”
“Company မှာ SOP ရေးရမယ်”
“Organization Chart ဆွဲရမယ်”
ဆိုပြီး ခေတ်သစ်စီးပွားရေး Management Formula ကို ဟောခဲ့တယ်လို့ မပြောရဘူး။
အဲဒီလိုပြောတာ အထောက်အထားကို ကျော်သွားမယ်။
ဒါပေမယ့် ဘုရားဟောတော်မူတဲ့ တာဝန်ခွဲဝေမှု၊ အပြန်အလှန်တာဝန်ယူမှု၊ အပ္ပမာဒ၊ မှန်ကန်သောအားထုတ်မှု၊ သတိ၊ ပညာ၊ ကလျာဏမိတ္တ၊ လူအင်အားနှင့်လျော်ညီသောအလုပ်ပေးခြင်း၊ မိမိပြုမည့်အမှုကို မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် ဆင်ခြင်ခြင်းတို့ကို အခြေခံပြီး—
Founder တစ်ယောက်ရဲ့ “ငါပဲလုပ်မယ်” ဆိုတဲ့ဘဝကို ပြန်ကြည့်နိုင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ပထမဆုံး သတိပြုစရာ ကျမ်းတစ်ခုက ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် ဖြစ်တယ်။
အဲဒီသုတ်မှာ ဝဇ္ဇီတို့ မဆုတ်ယုတ်နိုင်ဖို့ အခြေအနေတွေကို ဟောရာမှာ—
မကြာခဏ စည်းဝေးကြခြင်း၊
ညီညွတ်စွာ စည်းဝေးခြင်း၊
ညီညွတ်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
တည်ထားတဲ့ မူဘောင်တွေကို လေးစားခြင်း၊
အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ အကြီးအကဲတွေကို လေးစားနားထောင်ခြင်းတို့ကို ဟောထားတယ်။
ထို့နောက် သံဃာတော်များအတွက်လည်း မဆုတ်ယုတ်ရေးအခြေအနေတွေကို ဟောရာမှာ မကြာခဏ စုဝေးခြင်း၊ ညီညွတ်စွာလုပ်ဆောင်ခြင်း၊ ချမှတ်ပြီးသား သင်တန်းစည်းကမ်းတို့အတိုင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ကို ထပ်မံဖော်ပြထားတယ်။
ဒီဟာ တကယ်စဉ်းစားစရာကောင်းတယ်။
တည်တံ့မှုကို—
“တစ်ယောက်အရမ်းတော်နေဖို့”
တစ်ခုတည်းနဲ့ မထားဘူး။
လူအများ အတူဆောင်ရွက်ပုံ၊
ညီညွတ်မှု၊
မူဘောင်၊
ဆွေးနွေးမှု၊
အတွေ့အကြုံရှိသူကို နားထောင်မှု—
ဒီလို အကြောင်းအခြေအနေတွေ ပါလာတယ်။
ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ Modern Business ဘက်ကို ပြန်ကြည့်တဲ့အခါ—
လုပ်ငန်းတစ်ခုက Founder ရဲ့ Brain တစ်လုံးထဲမှာပဲ ရှိနေမယ်ဆိုရင် အန္တရာယ်ရှိတယ်။
မူဝါဒ Founder ခေါင်းထဲ။
Customer History Founder ခေါင်းထဲ။
Price Rule Founder ခေါင်းထဲ။
Supplier Relation Founder ခေါင်းထဲ။
Staff အကဲဖြတ်ချက် Founder ခေါင်းထဲ။
နောက်လုပ်မယ့် Project Founder ခေါင်းထဲ။
Problem ဖြေရှင်းပုံ Founder ခေါင်းထဲ။
အကုန် Head Office တစ်ခုတည်း—
Founder ရဲ့ခေါင်း ဖြစ်နေတယ်။
အဲဒီခေါင်းတစ်လုံး ပင်ပန်းသွားရင် Company ပင်ပန်းတယ်။
အဲဒီခေါင်း ဖျားသွားရင် Company မဆုံးဖြတ်နိုင်ဘူး။
အဲဒီခေါင်း ခရီးသွားရင် အလုပ်နောက်ကျတယ်။
အဲဒီခေါင်း မေ့ရင် Information ပျောက်တယ်။
ဒါ Organizational Risk တစ်ခု။
တစ်ယောက်ကို ချစ်လို့ အရာအားလုံး သူ့ကိုပေးထားတာ—
တစ်ခါတလေ တစ်ယောက်ကို တန်ဖိုးထားတာမဟုတ်ဘူး။
တစ်ယောက်ပေါ် အလွန်အကျွံဝန်ပိစေတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ဒုတိယ ကျမ်းကိုးက သိပ်တိကျတယ်။
ဒီဃနိကာယ်၊ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ် မှာ အိမ်ရှင်၊ အလုပ်ရှင်တစ်ယောက်နဲ့ အလုပ်သမား၊ အမှုထမ်းတို့အကြား အပြန်အလှန်တာဝန်ယူမှုကို ဟောထားတဲ့နေရာမှာ အလုပ်ရှင်ဘက်က သူတို့ရဲ့ စွမ်းနိုင်မှုနဲ့ လျော်ညီတဲ့အလုပ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်း၊ အစားအသောက်နဲ့ လုပ်အားခပေးခြင်း၊ ဖျားနာတဲ့အခါ ကြည့်ရှုခြင်း၊ သင့်လျော်တဲ့အရာတွေ မျှဝေခြင်း၊ အချိန်တန် အားလပ်ခွင့်ပေးခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီနေရာမှာ “စွမ်းနိုင်မှုနဲ့ လျော်ညီတဲ့အလုပ်ကို ခွဲဝေပေးခြင်း” ဆိုတာ သတိထားစရာ။
အလုပ်ရှင်က—
“အလုပ်ရှိသမျှ ငါပဲလုပ်မယ်”
လို့ဟောထားတာ မဟုတ်ဘူး။
လူတစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ စွမ်းရည်ကို သိပြီး သင့်တော်အောင် တာဝန်ပေးခြင်း ပါနေတယ်။
ဒါကို ခေတ်သစ် Company မှာ တိုက်ရိုက် Organization Chart အဖြစ်ယူရမယ်လို့ မဆိုလိုဘူး။
ဒါပေမယ့် အခြေခံအမြင်က ရှင်းတယ်။
လူရှိရင် လူကို အသုံးချဖို့မဟုတ်ဘူး။ လူရဲ့စွမ်းရည်ကို သိပြီး သင့်တော်တဲ့တာဝန်နဲ့ အကျိုးရှိအောင် ဆောင်ရွက်ဖို့။
Founder တစ်ယောက်က အရာအားလုံး ကိုယ်တိုင်လုပ်နေရင်—
တစ်ဖက်က သူ့ကိုယ်သူ အလွန်ပင်ပန်းစေတယ်။
တစ်ဖက်က Staff တွေရဲ့ ကြီးထွားခွင့်ကို ပိတ်ထားနိုင်တယ်။
လူကိုခန့်ထားတယ်။
ဒါပေမယ့် မယုံဘူး။
အလုပ်ပေးတယ်။
ဒါပေမယ့် သူလုပ်ပြီးတိုင်း ကိုယ်ပြန်လုပ်တယ်။
ဆုံးဖြတ်ခွင့်ပေးတယ်။
ဒါပေမယ့် အသေးဆုံးကိစ္စ ပြန်မေးရတယ်။
Manager ခန့်တယ်။
ဒါပေမယ့် Manager ကို Manager လုပ်ခွင့်မပေးဘူး။
နောက်ဆုံး Founder က—
“ငါ့လူတွေက ဘာမှမလုပ်တတ်ဘူး”
လို့ပြောတယ်။
ကဲ…
တစ်ခါတလေ တကယ်မတတ်တာ ရှိတယ်။
ဒါကိုငြင်းလို့မရဘူး။
Training လိုတယ်။
လူရွေးမှားတာလည်း ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်ကိုလည်း မေး။
သူတို့လုပ်တတ်လာအောင် အခွင့်အရေးပေးခဲ့သလား။
အမှားသေးသေးလုပ်ခွင့် ပေးခဲ့သလား။
ဆုံးဖြတ်ပြီး ပြန်လည်သင်ယူခွင့် ပေးခဲ့သလား။
ဒါမှမဟုတ်—
သူတို့အမှားတစ်ခါဖြစ်တာနဲ့—
“ကဲ… ရပြီ၊ ငါပဲလုပ်မယ်”
လို့ အားလုံးပြန်ယူလိုက်သလား။
အဲဒီလိုလုပ်ရင် Staff က ဘာသင်ယူမလဲ။
“မလုပ်တတ်လည်းရတယ်၊ Boss နောက်ဆုံးဝင်လုပ်ပေးမှာပဲ”
ဒါကို သင်ယူနိုင်တယ်။
ဒီလိုနဲ့ Founder ပင်ပန်းလာတယ်။
Staff က မကြီးလာဘူး။
Founder က Staff ကို မယုံတော့ဘူး။
Staff ကလည်း ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ဖို့ မရဲတော့ဘူး။
ဒီဟာက Vicious Cycle တစ်ခု။
ကိုယ်မယုံလို့ ကိုယ်တိုင်လုပ်။
ကိုယ်တိုင်လုပ်လို့ သူများမတတ်။
သူများမတတ်လို့ ပိုမယုံ။
ပိုမယုံလို့ ပိုကိုယ်တိုင်လုပ်။
နောက်ဆုံး—
Founder က—
“အားလုံး ငါ့ပေါ်ပဲ ကျနေတယ်”
ဆိုပြီး ဒုက္ခဖြစ်တယ်။
အဲဒီတော့ ဒကာ ဒကာမတို့…
အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းရဲ့ ပထမအန္တရာယ်က—
ကိုယ့်ကိုယ်ကို Bottleneck ဖြစ်စေခြင်း။
Process အားလုံး ကိုယ့်ဆီလာတယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်အားလုံး ကိုယ့်ဆီလာတယ်။
နေ့တိုင်းလူတွေ ကိုယ့်ကိုစောင့်တယ်။
Founder အရမ်းမြန်နေရင် Company မြန်တယ်။
Founder နှေးသွားတာနဲ့ Company နှေးတယ်။
ဒါဟာ လုပ်ငန်းတည်ငြိမ်မှု မဟုတ်သေးဘူး။
အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းရဲ့ ဒုတိယအန္တရာယ်က—
အရည်အသွေးတောင် ကျလာနိုင်ခြင်း။
ဒီလိုပြောရင် တချို့ Founder က—
“ငါပဲလုပ်တာဆို Quality ပိုကောင်းတာပေါ့”
လို့ပြောမယ်။
အစမှာ ဟုတ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် တစ်ယောက်မှာ Capacity ရှိတယ်။
တစ်နေ့ကို ဆုံးဖြတ်ချက်နှစ်ခု၊ သုံးခုကို နက်နက်စဉ်းစားတာနဲ့—
ဆုံးဖြတ်ချက်ငါးဆယ်ကို မြန်မြန်ချတာ မတူဘူး။
နောက်ဆုံး Founder က—
Invoice လည်းကြည့်။
Product လည်းကြည့်။
Marketing လည်းကြည့်။
Legal လည်းကြည့်။
Staff လည်းကြည့်။
Customer လည်းကြည့်။
Finance လည်းကြည့်။
ညနေကျတော့ Strategy လုပ်မယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ—
Quality ဘယ်လောက်ကျမလဲ။
တစ်ယောက်က အရာအားလုံးကို ထိထားတာ = အရာအားလုံးကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ကိုင်တွယ်နိုင်တာ မဟုတ်ဘူး။
ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဒွေဓာဝိတက္ကသုတ် က အလွန်အရေးကြီးတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က စိတ်အကြံအတွေးတွေကို စောင့်ကြည့်ရာမှာ မကြာခဏ ဘာကို တွေးတောနေသလဲဆိုရင် စိတ်ဟာ အဲဒီဘက်ကို တိမ်းညွတ်လာတတ်ကြောင်း ဟောထားတယ်။ ထို့ပြင် အကျိုးရှိတဲ့ ကောင်းသောအတွေးပင်ဖြစ်စေ အချိန်ရှည်လွန်းစွာ ဆက်တွေးနေမယ်ဆိုရင် ကိုယ်ခန္ဓာပင်ပန်းနိုင်ပြီး ကိုယ်ပင်ပန်းလျှင် စိတ်ပင်ပန်းလာကာ စိတ်တည်ငြိမ်မှုမှ ဝေးနိုင်ကြောင်းကိုလည်း ဟောထားတယ်။
ဒါကို—
“ဘုရားရှင်က Founder Burnout ဟောထားတယ်”
လို့မပြောရဘူး။
ဒီသုတ်ရဲ့အဓိကအကြောင်းက စိတ်လေ့ကျင့်မှု။
ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ အလင်းယူနိုင်တာက—
ကောင်းတဲ့အလုပ်တောင် အကန့်အသတ်မဲ့ လုပ်လို့မရဘူး။
Mission ကောင်းတယ်။
Customer ကို ကူညီတာကောင်းတယ်။
Company ကောင်းအောင် လုပ်တာကောင်းတယ်။
အလုပ်သမားတွေကို အလုပ်ပေးနိုင်တာကောင်းတယ်။
မိသားစုအတွက် ကြိုးစားတာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့်—
“ကောင်းတာလုပ်နေတာပဲ”
ဆိုပြီး ကိုယ်နဲ့စိတ်ကို အကန့်အသတ်မဲ့ အသုံးချလို့မရဘူး။
ကောင်းတဲ့အလုပ်ကို ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်ဖို့—
ကောင်းတဲ့အခြေအနေလိုတယ်။
ပင်ပန်းလွန်းရင်—
အသေးအဖွဲစကားကို ဒေါသထွက်နိုင်တယ်။
သေချာဖတ်သင့်တဲ့ Contract ကို မြန်မြန်လက်မှတ်ထိုးနိုင်တယ်။
Staff အပေါ် မတရားပြောနိုင်တယ်။
Customer Complaint ကို နားမထောင်ချင်တော့ဘူး။
အရေးကြီးတဲ့ Decision ကို—
“ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် လုပ်လိုက်”
ဆိုပြီး ဆုံးဖြတ်နိုင်တယ်။
အဲဒီတော့ အလုပ်လုပ်ချိန်အများကြီးရှိတာထက်—
ဆုံးဖြတ်ချက်ချချိန်မှာ စိတ်ဘယ်လောက်ကြည်လင်သလဲ က အရေးကြီးတယ်။
ဒီမှာ အရာအားလုံး ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းရဲ့ တတိယအန္တရာယ်ပေါ်လာတယ်။
Founder ကို အရေးကြီးတဲ့အလုပ်မလုပ်နိုင်အောင် အသေးအဖွဲအလုပ်များက စားသွားခြင်း။
Founder က Parcel စာရင်းကိုင်နေတယ်။
ဒါပေမယ့် Company Cash Flow ဘယ်လိုဖြစ်နေတာ မကြည့်ရသေးဘူး။
Founder က Social Media Caption တစ်ကြောင်းပြင်နေတယ်။
ဒါပေမယ့် Product ရဲ့အဓိကပြဿနာ မကြည့်ရသေးဘူး။
Founder က Office က မီးလုံးဝယ်မယ့်ကိစ္စထိ ဆုံးဖြတ်နေတယ်။
ဒါပေမယ့် Key Manager တစ်ယောက် နှစ်လနေရင်ထွက်မယ့်အန္တရာယ် မသိဘူး။
Founder က Customer တစ်ယောက်ရဲ့ Invoice လေးကို ကိုယ်တိုင်ပြင်နေတယ်။
ဒါပေမယ့် Customer အစုလိုက်အပြုံလိုက် လျော့နေတဲ့ Pattern ကို မမြင်ဘူး။
ဘာကြောင့်လဲ။
Urgent အသေးအဖွဲက Strategic အရေးကြီးတာကို စားသွားလို့။
ဒီနေရာမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၅၃၊ အပ္ပမာဒသုတ် ကို သတိရရမယ်။
အပ္ပမာဒတရားကို ပွားများအားထုတ်ခြင်းဟာ လက်ရှိဘဝနဲ့ နောင်ဘဝအကျိုးနှစ်မျိုးလုံးအတွက် အကျိုးစီးပွားရစေနိုင်တဲ့ အရေးကြီးသောတရားတစ်ပါးဖြစ်ကြောင်း ဟောထားပြီး မြေပေါ်သွားသတ္တဝါတို့ရဲ့ ခြေရာအားလုံးမှာ ဆင်ခြေရာက အကြီးဆုံးဖြစ်သကဲ့သို့ အပ္ပမာဒကို အလေးပေးဖော်ပြထားတယ်။
ဓမ္မပဒ အပ္ပမာဒဝဂ် မှာလည်း အပ္ပမာဒကို အမတသို့သွားရာလမ်းအဖြစ်၊ ပညာရှိတို့ ထိန်းသိမ်းရတဲ့ အကောင်းဆုံးဥစ္စာတစ်ခုသဖွယ် အလေးပေးဟောထားတယ်။
အပ္ပမာဒဆိုတာ—
နေ့တိုင်း နှစ်ဆယ့်လေးနာရီ Work လုပ်ပါလို့ မဆိုလိုဘူး။
အသက်ရှူချိန်မရှိအောင် ပြေးပါလို့ မဆိုလိုဘူး။
အပ္ပမာဒရဲ့ အရေးကြီးမှုက—
မမေ့ဖို့။
အရေးကြီးတာကို မမေ့ဖို့။
ကုသိုလ်ကို မမေ့ဖို့။
သီလကို မမေ့ဖို့။
လုပ်သင့်တာကို မလွတ်ဖို့။
အချိန်ကို မမေ့မလျော့ သုံးဖို့။
Founder တစ်ယောက်က တစ်နေ့လုံး Busy ဖြစ်နေပြီး—
Company ရဲ့အရေးကြီးဆုံးပြဿနာကို မေ့နေတယ်ဆိုရင်—
Busy ဖြစ်တာနဲ့ အပ္ပမာဒ မတူဘူး။
တစ်နေ့လုံး ကိုယ်တိုင်အလုပ်လုပ်နေပြီး—
Staff ကို တိုးတက်အောင်မသင်ပေးဘူး။
Risk ကို မကြည့်ဘူး။
Cash ကို မကြည့်ဘူး။
Customer Change ကို မကြည့်ဘူး။
ကိုယ့်ကျန်းမာရေးမကြည့်ဘူး။
ကိုယ့်စိတ်မကြည့်ဘူး။
ဒါဆို—
လက်တွေ မအားပေမယ့်—
ပညာနဲ့ကြည့်တဲ့နေရာမှာ မေ့လျော့နေနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Founder ရဲ့ အလုပ်ကို—
“ငါ ဒီနေ့ ဘယ်လောက်အလုပ်များခဲ့လဲ”
နဲ့မတိုင်းနဲ့။
“အရေးကြီးတာ ဘာကို ငါမမေ့ဘဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့လဲ”
နဲ့တိုင်း။
ဒီနေရာမှာ နောက်ထပ် လက်တွေ့ကျတဲ့ ဘုရားဟောတရားတော်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၅၊ ဥဇ္ဇယသုတ် ဖြစ်တယ်။
လက်ရှိဘဝအကျိုးချမ်းသာအတွက် အားထုတ်တတ်မှု၊ ရရှိထားသောစည်းစိမ်ကို ကာကွယ်တတ်မှု၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရှိမှု၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို ညီမျှစွာ စီမံတတ်မှုတို့ကို ဟောထားတယ်။ အားထုတ်မှုကို ဖော်ပြရာမှာလည်း ကိုယ့်အသက်မွေးမှုဆိုင်ရာလုပ်ငန်းကို ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ နားလည်ပြီး လုပ်ငန်းကို စီစဉ်ဆောင်ရွက်ကာ ပြီးမြောက်အောင်လုပ်နိုင်မှု ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားတယ်။
သတိထား။
အလုပ်ကြိုးစားမှုတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
လုပ်ငန်းကို စီမံပြီး ပြီးမြောက်စေတတ်မှု ပါတယ်။
ဒါကြောင့် Founder တစ်ယောက်အနေနဲ့—
“ငါနေ့တိုင်း ဆယ့်လေးနာရီအလုပ်လုပ်တယ်”
ဆိုတာလည်း အချက်အလက်တစ်ခုပဲ။
နောက်တစ်ခုမေးရမယ်—
“ဆယ့်လေးနာရီအလုပ်လုပ်ပြီး ဘာကို တည်ဆောက်ခဲ့သလဲ”
နောက်တစ်ခု—
“ဒီနေ့ ကိုယ်လုပ်ခဲ့တာထဲက နောက်နေ့ကစပြီး သူများလုပ်နိုင်အောင် ဘာသင်ပေးခဲ့သလဲ”
နောက်တစ်ခု—
“ဒီအပတ်မှာ ကိုယ်မလုပ်ရတော့တဲ့ အလုပ်တစ်ခု ရှိလာသလား”
ဒါက Founder ရဲ့တိုးတက်မှုကို တိုင်းတဲ့နည်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်။
အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်နေတဲ့ Founder မှာ—
အလုပ်ပြီးတာများနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Team Capacity မတိုးနိုင်ဘူး။
ဒါဟာ ရေရှည်အန္တရာယ်။
ကဲ… တရားနာပရိသတ်တို့။
စိတ်ကူးယဉ်ဥပမာတစ်ခု ကြည့်ရအောင်။
ဒီဥပမာဟာ သမိုင်းမှာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ Founder တစ်ယောက်အကြောင်း မဟုတ်ဘူး။
တရားရှင်းလင်းဖို့ ဖန်တီးထားတဲ့ ဥပမာသာဖြစ်တယ်။
ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ Founder တစ်ယောက်ရှိတယ်။
အစမှာ ဝန်ထမ်းသုံးယောက်။
Founder က အကုန်တော်တယ်။
Sales သူတော်တယ်။
Customer Service သူတော်တယ်။
Product သူသိတယ်။
Finance သူကြည့်တယ်။
တဖြည်းဖြည်း Company ကြီးလာတယ်။
ဝန်ထမ်းသုံးဆယ်။
ဒါပေမယ့် အလုပ်လုပ်ပုံ မပြောင်းဘူး။
Quotation တစ်ခု ထုတ်မယ်—
Founder ဆီပို့။
Discount တစ်ခု ပေးမယ်—
Founder ဆီပို့။
Customer Refund—
Founder ဆီပို့။
Staff Leave—
Founder ဆီပို့။
Hiring—
Founder ဆီပို့။
Supplier Change—
Founder ဆီပို့။
Content—
Founder ဆီပို့။
Purchase—
Founder ဆီပို့။
Project Schedule—
Founder ဆီပို့။
နေ့တိုင်း Founder ဖုန်းမှာ Message အနည်းဆုံး တစ်ရာ။
သူက—
“ကျွန်တော်ပဲ ချက်ချင်းဖြေတော့ အမြန်ဆုံး”
လို့ ယုံတယ်။
အစပိုင်းမှာ အမှန်တကယ် မြန်တယ်။
နောက်တော့ Company ကြီးလာတယ်။
မေးခွန်းငါးခုက ငါးဆယ်ဖြစ်လာတယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်ဆယ်ခုက တစ်ရာဖြစ်လာတယ်။
Founder ညသန်းခေါင်အထိ အလုပ်လုပ်တယ်။
Team က မနက်မှာ မနေ့ညက သူ့ Reply စောင့်နေတယ်။
တစ်ရက် Founder ဖျားသွားတယ်။
Company အလုပ်အများကြီး ရပ်သွားတယ်။
ဒါဆို—
Founder အရမ်းတော်တာလား။
ဟုတ်တယ်။
တော်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်မှာ—
Company ဟာ Founder တစ်ယောက်ကို အလွန်အကျွံမှီခိုနေပြီ။
အခု Founder က ပြန်စဉ်းစားတယ်။
Discount ဘယ်ပမာဏအထိ Sales Manager ဆုံးဖြတ်နိုင်လဲ သတ်မှတ်တယ်။
Refund Rule ရေးတယ်။
Staff Leave ကို Department Head ကြည့်နိုင်အောင်လုပ်တယ်။
Purchase Limit သတ်မှတ်တယ်။
Customer Complaint အမျိုးအစားခွဲတယ်။
Founder ဆီတက်ရမယ့်ကိစ္စနဲ့ Team ဖြေရှင်းရမယ့်ကိစ္စ ခွဲတယ်။
တစ်ခါတည်း Perfect ဖြစ်သွားမလား။
မဖြစ်ဘူး။
Staff မှားနိုင်တယ်။
တချို့ဆုံးဖြတ်ချက် Founder လုပ်သလောက် မကောင်းဘူး။
ဒါပေမယ့် Review လုပ်တယ်။
သင်ပေးတယ်။
ပြန်ပြင်တယ်။
တစ်နှစ်နောက်—
Founder မပါဘဲ နေ့စဉ်အလုပ်အများစုလည်လာတယ်။
အခု Founder ပျင်းသွားပြီလား။
မဟုတ်ဘူး။
Founder ရဲ့အလုပ်ပြောင်းသွားတယ်။
အရင်က—
အလုပ်ကို လုပ်သူ။
အခု—
လူတွေ အလုပ်လုပ်နိုင်အောင် ဖန်တီးသူ။
အရင်က—
ပြဿနာကို ဖြေသူ။
အခု—
ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့သူတွေ တည်ဆောက်သူ။
အရင်က—
နေ့တိုင်းဆုံးဖြတ်ချက်အားလုံးကို ကိုင်သူ။
အခု—
ဘယ်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဘယ်အဆင့်မှာ ဆုံးဖြတ်ရမလဲ ရှင်းသူ။
ဒါ Leadership အဆင့်ပြောင်းတာ။
ဒီနေရာမှာ မေးရမယ့်အရာက—
“လွှဲလိုက်တာနဲ့ မျက်စိမှိတ်ယုံလိုက်ရမှာလား”
မဟုတ်ဘူး။
Delegation ဆိုတာ Abandonment မဟုတ်ဘူး။
တာဝန်ပေးလိုက်ပြီး—
“ဖြစ်ချင်တာဖြစ်”
ဆိုတာ ကောင်းတဲ့ Leadership မဟုတ်ဘူး။
ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁၊ အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ် က အလွန်အသုံးဝင်တဲ့ ဓမ္မအခြေခံတစ်ခု ပေးတယ်။
ရာဟုလာကို ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်နဲ့ အမှုတစ်ခု ပြုမယ်ဆိုရင် မပြုမီ ဆင်ခြင်၊ ပြုနေစဉ် ဆင်ခြင်၊ ပြုပြီးနောက် ပြန်လည်ဆင်ခြင်ဖို့ ဟောထားတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိခိုက်စေသလား၊ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စေသလား၊ နှစ်ဦးစလုံးကို ထိခိုက်စေသလားဆိုတာ ပြန်ကြည့်ဖို့လည်း ရှင်းထားတယ်။
ဒီဟာကို Business Delegation Formula လို့ မယူရဘူး။
ဒါပေမယ့် Founder တစ်ယောက်ရဲ့ အလုပ်လွှဲပေးမှုမှာ သဘောတရားသုံးဆင့်ကို လှလှပပ အသုံးချနိုင်တယ်။
မလုပ်မီ — ရှင်းပေး။
တာဝန်ဘာလဲ။
ရလဒ်ဘာလဲ။
Boundary ဘာလဲ။
Risk ဘာလဲ။
လုပ်နေစဉ် — စောင့်ကြည့်။
Micromanage လုပ်တာမဟုတ်ဘူး။
လိုအပ်တဲ့ Check Point ထားတာ။
မှားလမ်းသွားရင် စောစောပြင်နိုင်ဖို့။
လုပ်ပြီးနောက် — ပြန်သုံးသပ်။
ဘာကောင်း။
ဘာမှား။
နောက်တစ်ကြိမ် ဘာပြောင်း။
ဒီလိုဆို—
Founder ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းကနေ Team လုပ်ခြင်းကို ကူးတဲ့အခါ—
အရည်အသွေးလုံးဝပစ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။
အရည်အသွေးစစ်ပုံကို စနစ်တကျပြောင်းတာ။
ဒီအချက်က သိပ်အရေးကြီးတယ်။
Founder တွေ မလွှဲရဲတဲ့ အဓိကအကြောင်းတစ်ခုက—
“သူတို့မှားမှာကြောက်လို့”
ဖြစ်တယ်။
ကဲ… မှားနိုင်တယ်။
လူဆိုတာ မှားနိုင်တယ်။
ကိုယ်တိုင်လည်း မှားခဲ့တယ်မဟုတ်လား။
ကိုယ်တတ်လာတာ ဘယ်လိုတတ်လာတာလဲ။
ကိုယ်လုပ်ပြီး၊ မှားပြီး၊ ပြန်ပြင်ပြီး၊ လေ့လာပြီး တတ်လာတာ။
Staff ကိုတော့—
“မင်းမမှားရဘူး။ ပထမတစ်ခါကတည်းက ငါ့လိုလုပ်ရမယ်”
ဆိုရင် မတရားဘူး။
ဒါပေမယ့် ဒါကြောင့် အန္တရာယ်ကြီးတဲ့အလုပ်ကို လက်လွတ်စမ်းသပ်ခိုင်းမယ်ဆိုတာလည်း မဟုတ်ဘူး။
Risk အလိုက် ခွဲ။
အသေးစားဆုံးဖြတ်ချက်မှာ သင်ယူခွင့်ပေး။
ကြီးမားတဲ့ငွေ၊ လုံခြုံရေး၊ ဥပဒေ၊ လူ့အသက်၊ Ethical Risk ရှိတဲ့နေရာမှာ ပိုမိုစောင့်ကြည့်။
ဒီလိုဆို—
လူကြီးလာတယ်၊ Risk လည်းထိန်းနိုင်တယ်။
Founder တစ်ယောက်က အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်နေတာရဲ့ စတုတ္ထအန္တရာယ်က—
Staff ကို တာဝန်ယူတတ်တဲ့လူ မဖြစ်လာစေခြင်း။
အရာအားလုံးအတွက် Boss ကိုမေးရတယ်ဆိုရင်—
စဉ်းစားနိုင်စွမ်း နည်းလာတတ်တယ်။
“ဘာလုပ်ရမလဲ”
ပဲမေးတတ်လာတယ်။
Manager တစ်ယောက်ကို ပြဿနာတစ်ခုလာပြောတယ်။
Founder က ချက်ချင်းအဖြေပေးတယ်။
နောက်တစ်ခါ Manager က Problem ယူလာတယ်။
Founder ပြန်ဖြေတယ်။
ဒီလိုနဲ့ Manager သင်ယူတာက—
ပြဿနာယူလာဖို့။
အဖြေယူလာဖို့ မဟုတ်ဘူး။
Founder က တစ်ခါတလေ ပြန်မေးရမယ်။
“မင်းဆို ဘယ်လိုလုပ်မလဲ”
“ရွေးချယ်စရာ ဘာတွေရှိလဲ”
“Risk ဘာတွေမြင်လဲ”
“ကိုယ့် Recommendation ကဘာလဲ”
ဒီလိုမေး။
အဖြေမှားနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် စဉ်းစားစေ။
အရာအားလုံး ကိုယ်က ဖြေပေးနေတဲ့ Leader က—
လူနောက်လိုက်တွေ များစေနိုင်တယ်။
လူသစ် Leader တွေတော့ မဖြစ်လာနိုင်ဘူး။
ဒီမှာ သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၄၉၊ ကလျာဏမိတ္တသုတ် ကိုလည်း သတိရနိုင်တယ်။
ကောင်းသောမိတ်ဆွေ၊ ကောင်းသောအဖော်အပေါင်းရှိခြင်းကို အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါး ဖွံ့ဖြိုးရာအတွက် နေထွက်လာမယ့် မိုးသောက်ရောင်သဖွယ် ရှေ့ပြေးအကြောင်းအဖြစ် ဟောထားတယ်။
ဒါကို—
“Founder မှာ Mentor ရှိရမယ်ဆိုတာ ဘုရားဟော”
လို့ တိုက်ရိုက်မပြောရဘူး။
ဒါပေမယ့် ဘယ်လောက်တော်တဲ့လူဖြစ်ဖြစ်—
ကိုယ့်တစ်ယောက်တည်းနဲ့ မမြင်နိုင်တဲ့အရာရှိတယ်။
Founder လည်း အဲဒီလိုပဲ။
တစ်ယောက်တည်းဆုံးဖြတ်။
တစ်ယောက်တည်းစဉ်းစား။
တစ်ယောက်တည်းလုပ်။
တစ်ယောက်တည်းစစ်။
ဒါဆို—
ကိုယ့် Blind Spot ကို ဘယ်သူပြမလဲ။
ကိုယ်မှားနေတာကို ဘယ်သူပြောမလဲ။
ကိုယ်အရမ်းအလုပ်လုပ်နေပြီး ဘဝပျက်လာတာကို ဘယ်သူသတိပေးမလဲ။
ဒါကြောင့် Founder အတွက်—
ကိုယ့်ထက်တတ်တဲ့ Specialist ကို နားထောင်ရမယ်။
ကိုယ့်ကို မကြောက်ဘဲအမှန်ပြောနိုင်တဲ့ Team ရှိရမယ်။
ဆရာကောင်း၊ မိတ်ကောင်း ရှိရမယ်။
ဒါ Leadership ရဲ့ အားနည်းချက်မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း အားလုံးမသိနိုင်ကြောင်း သိခြင်းဟာ ပညာဘက်က အားသာချက်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အရာအားလုံး ကိုယ်တိုင်လုပ်ချင်တဲ့စိတ်ရဲ့ အောက်မှာ တစ်ခါတလေ တာဝန်ယူမှုရှိတယ်။
ဒါကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် တစ်ခါတလေ မာန လည်းရှိတတ်တယ်။
“ငါလုပ်မှကောင်းမယ်”
“ငါ့လောက် ဘယ်သူမှမသိဘူး”
“ငါမရှိရင် ဒီ Company ပျက်မယ်”
ဆိုတဲ့စိတ်။
ကဲ…
ဒီစကားတွေ အမှန်ဖြစ်နေခဲ့ရင်တောင်—
Founder က ဝမ်းသာသင့်သလား။
စိုးရိမ်သင့်သလား။
Company ဆယ်နှစ်ရှိပြီ။
“ငါမရှိရင် Company ပျက်မယ်”
ဆိုရင်—
အဲဒါ ဂုဏ်ယူစရာတင်မဟုတ်ဘူး။
ဆယ်နှစ်လုံး Organization Capacity မတည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သေးတဲ့ Warning လည်းဖြစ်နိုင်တယ်။
တချို့ Founder က လူတွေကို တော်လာစေချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ထက်တော်လာမှာ ကြောက်တယ်။
ကိုယ့်ကို မလိုတော့မှာ ကြောက်တယ်။
အဲဒီတော့ လွှဲမပေးဘူး။
Knowledge ကို ကိုင်ထားတယ်။
Contact ကို မမျှဝေဘူး။
Decision Rule ကို မပြောဘူး။
နောက်ဆုံး—
Company မှာ အားလုံးသူ့ကို လိုနေတယ်။
အဲဒီလိုဆို Founder က အရေးကြီးနေတယ်။
ဒါပေမယ့်—
အဲဒီအရေးကြီးမှုဟာ အဖွဲ့ကို ကောင်းစေတဲ့အရေးကြီးမှုလား၊ အဖွဲ့ကို မှီခိုစေတဲ့အရေးကြီးမှုလား ပြန်ကြည့်ရမယ်။
ဓမ္မပဒ ၁၅၇ မှ ၁၆၆ အထိ အတ္တဝဂ်မှာ မိမိကိုယ်ကို အရင်သင့်လျော်စွာ တည်ဆောက်ပြီးမှ သူတစ်ပါးကို သင်ကြားဖို့၊ မိမိပြောတဲ့အတိုင်း မိမိကိုယ်တိုင်ကျင့်ဖို့၊ မိမိကိုယ်ကို စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ သူတစ်ပါးအတွက် မိမိရဲ့ အမြင့်ဆုံးအကျိုးကို လုံးဝမပျောက်စေဖို့ သတိပေးထားတယ်။
ဒီအခန်းကို—
“မိမိအကျိုးပဲကြည့်”
လို့ နားလည်ရမှာမဟုတ်ဘူး။
အဓိကက ကိုယ့်ကိုယ်ကို မပြုပြင်ဘဲ သူများကိုပဲ အမိန့်ပေးနေခြင်းမဖြစ်ဖို့။
Founder ကလည်း ဒီလိုပဲ။
Staff ကို—
“မင်းတို့ Delegation လုပ်”
ဆိုတယ်။
ကိုယ်က မလွှဲနိုင်ဘူး။
Staff ကို—
“Trust လိုတယ်”
ဆိုတယ်။
ကိုယ်က ဘယ်သူ့ကိုမှ မယုံဘူး။
Staff ကို—
“Work-life balance လုပ်”
ဆိုတယ်။
ကိုယ်က ညတိုင်း Office မှာ အလုပ်လုပ်ပြနေတယ်။
အဲဒီတော့ Culture က Founder ပြောတာကို နားထောင်မလား။
Founder လုပ်တာကို လိုက်မလား။
အများအားဖြင့်—
လူတွေ Leader ပြောတာထက် Leader လုပ်တာကို ပိုသင်ယူတယ်။
အဲဒီတော့ အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်နေတဲ့ Founder တစ်ယောက်က—
မသိမသာ Message တစ်ခုပေးနေတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
“ဒီ Company မှာ အရေးကြီးတဲ့အလုပ်ဆို Founder ပဲလုပ်နိုင်တယ်”
“တခြားလူကို မယုံသင့်ဘူး”
“အမှားလုပ်မိရင် အလုပ်ပြန်ယူခံရမယ်”
“ကိုယ့်အလုပ်ကို သူများမလုပ်နိုင်အောင် ထိန်းထားရင် ကိုယ်အရေးကြီးမယ်”
ဒီလို Culture ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
ဒီဟာ အန္တရာယ်ကြီးတယ်။
ကဲ… တခြားဘက်က ပြန်ကြည့်မယ်။
အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်မလုပ်ဖို့ဆိုပြီး—
“အခုကစပြီး အကုန်လွှဲမယ်”
ဆိုတာလည်း အစွန်းတစ်ဖက်။
မသင်ဘဲလွှဲတယ်။
Information မပေးဘဲ လွှဲတယ်။
Authority မပေးဘဲ တာဝန်ပေးတယ်။
ပြီးရင် မှားတော့—
“တွေ့လား၊ မင်းတို့ မလုပ်တတ်ပါဘူး”
ဆိုတယ်။
ဒါလည်း မမှန်ဘူး။
ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၇၊ မဟာစတ္တာရီသကသုတ် ထဲက အမြင်တစ်ခုကို ဦးဇင်းတို့ ယူကြည့်နိုင်တယ်။
အဲဒီသုတ်မှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့ ပတ်သက်ရာမှာ မှန်ကန်တဲ့အားထုတ်မှု၊ မှန်ကန်တဲ့သတိတို့က အတူပံ့ပိုးပေးနေကြောင်း ရှင်းပြထားတယ်။ မှန်တာကို သိခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ မမှန်တာကိုပယ်ပြီး မှန်တာကို အားထုတ်ဖို့၊ သတိနဲ့ စောင့်ကြည့်ဖို့ ပါလာတယ်။
Founder ဘက်က ချိတ်ကြည့်ရင်—
ပညာ — ဘာလွှဲရမလဲ သိ။
အားထုတ်မှု — လူကို သင်ပေး၊ Process တည်ဆောက်။
သတိ — လွှဲပြီးနောက် အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်။
ဒီသုံးခုလိုတယ်။
“Delegation” ဆိုတဲ့စကားတစ်လုံး ပြောရုံနဲ့မရဘူး။
ဒီသုံးခုမရှိရင်—
Delegation မဟုတ်ဘဲ—
Dumping ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
ကိုယ်မလုပ်ချင်တာကို သူများပစ်ပေးတာ။
ဒါ မဟုတ်ဘူး။
ကောင်းတဲ့ Delegation မှာ—
လူကို ရွေးတယ်။
အလုပ်ရှင်းတယ်။
ရလဒ်ရှင်းတယ်။
Information ပေးတယ်။
Authority ပေးတယ်။
Boundary ပေးတယ်။
Training ပေးတယ်။
Review ရှိတယ်။
Feedback ရှိတယ်။
လူရဲ့ စွမ်းရည်တိုးလာတာနဲ့ Check နည်းသွားတယ်။
ဒါက သင်ကြားခြင်းနဲ့ တာဝန်ပေးခြင်း ပေါင်းစပ်ထားတာ။
အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းရဲ့ နောက်ထပ်အန္တရာယ်က—
Succession မဖြစ်နိုင်ခြင်း။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်နေ့ ကိုယ်မရှိတော့ဘူး။
ဒီစကားက မကောင်းမြင်တာ မဟုတ်ဘူး။
ဘဝရဲ့အမှန်။
ဒီနေရာမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၅၇၊ အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဌာနသုတ် ကို သတိရရမယ်။
လူဖြစ်စေ၊ အိမ်ရှင်ဖြစ်စေ၊ ရဟန်းဖြစ်စေ မကြာခဏ ပြန်လည်ဆင်ခြင်သင့်တာတွေထဲမှာ—
မိမိသည် အိုခြင်းမှ မလွတ်၊
နာခြင်းမှ မလွတ်၊
သေခြင်းမှ မလွတ်၊
ချစ်ခင်နှစ်သက်သောအရာအားလုံးနှင့် ခွဲခွာရမည်၊
မိမိပြုသောကံ၏ အမွေခံဖြစ်ရမည်—
ဆိုတဲ့အချက်တွေကို ဟောထားတယ်။
Founder လည်း ဒီတရားအောက်က မလွတ်ဘူး။
Owner လည်း မလွတ်ဘူး။
CEO လည်း မလွတ်ဘူး။
ကိုယ်နဲ့စခဲ့တဲ့ Company ဖြစ်လို့—
ကိုယ်နဲ့အမြဲတမ်း လိုက်နေမယ်ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။
အိုမယ်။
နာမယ်။
တစ်နေ့ အလုပ်မလုပ်နိုင်တော့မယ်။
တစ်နေ့ ခရီးရှည်ထွက်ရမယ်။
တစ်နေ့ တာဝန်လွှဲရမယ်။
ဒါကို မကြည့်ချင်လို့—
“ငါရှိတုန်း အကုန်ငါလုပ်မယ်”
ဆိုတာ—
အနာဂတ်အတွက် မပြင်ဆင်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ကဲ… Founder တစ်ယောက်ရဲ့ အောင်မြင်မှုကို မေးကြည့်။
ကိုယ်ရှိနေစဉ် အရာအားလုံးလုပ်နိုင်တာက အောင်မြင်မှုလား။
ဒါမှမဟုတ်—
ကိုယ်မရှိတဲ့နေ့မှာလည်း မှန်ကန်တဲ့အလုပ် ဆက်ဖြစ်နိုင်အောင် လူနဲ့စနစ် တည်ဆောက်နိုင်တာက ပိုကြီးတဲ့အောင်မြင်မှုလား။
ဒီမေးခွန်းက အလွန်နက်တယ်။
မိဘလည်း ဒီလိုပဲ။
ကလေးကို ချစ်လို့ အရာအားလုံးလုပ်ပေးတယ်။
အဝတ်လျှော်ပေးတယ်။
ပစ္စည်းအကုန်သိမ်းပေးတယ်။
စာအုပ်အိတ်ပြင်ပေးတယ်။
ပြဿနာတိုင်း ဝင်ကယ်တယ်။
အသက်ကြီးလာတယ်။
ကလေးက ဘာမှမလုပ်တတ်ဘူး။
မိဘက ပြောတယ်—
“ဒီကလေး ဘာမှမတတ်ဘူး”
ကဲ…
တစ်ခါတလေ မတတ်တာ သူ့အပြစ်တင်မဟုတ်ဘူး။
တတ်ဖို့အခွင့်အရေး မပေးခဲ့တဲ့ မေတ္တာအလွန်အကျွံ လည်း ပါနိုင်တယ်။
Founder နဲ့ Staff လည်း တချို့နေရာမှာ ဒီလိုပဲ။
Staff အမှားမဖြစ်အောင် အကုန်ကိုယ်လုပ်ပေးတယ်။
နောက်ဆုံး—
Staff မတတ်ဘူး။
အဲဒီတော့ မေတ္တာက ကရုဏာနဲ့ပညာ အတူလိုတယ်။
လူကို ကယ်ပေးရမယ့်အချိန်ရှိတယ်။
လူကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခွင့်ပေးရမယ့်အချိန်လည်းရှိတယ်။
မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်မှာလည်း သံဃာတော်များအတွက် မဆုတ်ယုတ်ရေးအချက်များသာမက ခန္ဓာတော်၏ ပျက်စီးခြင်း၊ ချစ်ခင်နှစ်သက်ရာနဲ့ ခွဲခွာရခြင်းတို့ကိုလည်း အလွန်ထင်ရှားစွာ သတိပေးထားတယ်။
အဲဒီတော့—
အနိစ္စကို ယုံတယ်ဆိုရင်—
Company ကိုလည်း လူတစ်ယောက်ပေါ် မချည်ထားသင့်ဘူး။
အနိစ္စကို ဟောတယ်၊
ဒါပေမယ့် လုပ်ငန်းထဲမှာ—
“ငါအမြဲရှိမယ်”
ဆိုသလို တည်ဆောက်ထားရင် မကိုက်ဘူး။
ဒါကြောင့် Founder တစ်ယောက်ဟာ—
ကိုယ်ရှိနေစဉ်ကတည်းက—
Knowledge ဖြန့်။
လူသင်။
တာဝန်ခွဲ။
Process ရေး။
Role ရှင်း။
Decision Rule ရှင်း။
Backup တည်ဆောက်။
အဲဒါ အနာဂတ်ကို တာဝန်ယူခြင်း။
ကဲ… တချို့ Founder တွေပြောတယ်။
“ဦးဇင်း၊ တကယ်တော့ လွှဲချင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူမရှိဘူး။”
ဒီဟာ လက်တွေ့အခက်အခဲ။
Startup သေးသေးတစ်ခုမှာ လူမရှိနိုင်တယ်။
Budget မရှိနိုင်တယ်။
Founder က အကုန်လုပ်ရနိုင်တယ်။
ဒါကို တရားဟောပြီး—
“မင်း Delegation မလုပ်တာ Ego ကြောင့်”
လို့ အားလုံးကို သတ်မှတ်လို့မရဘူး။
တစ်ခါတလေ—
တကယ်လူမရှိဘူး။
တကယ်ငွေမရှိဘူး။
တကယ် Founder ပဲလုပ်ရတယ်။
ဒီလိုဆို ဘာလုပ်မလဲ။
အရင်ဆုံး—
ကိုယ်အရာအားလုံးလုပ်နေတာကို ယာယီအခြေအနေအဖြစ် သိ။
အမြဲတမ်းပုံစံ မလုပ်နဲ့။
လူမခန့်နိုင်သေးရင်—
လုပ်နေရင်း Documentation လုပ်။
အဆင့်လိုက်ရေး။
Checklist လုပ်။
နောက်လူတစ်ယောက်လာရင် လွှဲနိုင်အောင်ပြင်။
Automation လုပ်လို့ရတာ လုပ်။
မလိုတဲ့အလုပ် ဖြုတ်။
Product များလွန်းရင် လျော့။
Customer အမျိုးအစား များလွန်းရင် ရွေး။
System ကို ရိုးရှင်း။
Delegation မလုပ်နိုင်သေးရင်—
Simplification လုပ်လို့ရတယ်။
အလုပ်တစ်ရာကို ကိုယ်လုပ်မယ့်အစား—
အလုပ်ခြောက်ဆယ်ပဲ ကျန်အောင် ဖြုတ်နိုင်တယ်။
အဲဒီတော့—
“လူမရှိလို့ အကုန်လုပ်ရတယ်”
ဆိုတာနဲ့ အဆုံးမသတ်နဲ့။
မေး—
“ဒီအလုပ်အားလုံး လိုသလား”
ဒါ အရေးကြီးတယ်။
တချို့ Founder ကို လူမရှိတာထက်—
မလိုတဲ့အလုပ်တွေ များလို့ ပင်ပန်းနေတယ်။
Report သုံးခု လုပ်တယ်။
ဘယ်သူမှ မဖတ်ဘူး။
Meeting လေးခုလုပ်တယ်။
အဖြေမထွက်ဘူး။
Approval လိုင်းကြီး လုပ်ထားတယ်။
အသေးဆုံးအရာ Founder ဆီရောက်တယ်။
Product မရောင်းပေမယ့် ဆက်ထိန်းထားတယ်။
ဒီလိုဆို လူထပ်ခန့်တာထက်—
မလိုတာဖြုတ်တာ ပိုကောင်းနိုင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၈၊ ဝိဘင်္ဂသုတ် မှာ ဟောထားတဲ့ သမ္မာဝါယာမကို အလင်းယူလို့ရတယ်။
မဖြစ်သေးတဲ့ အကုသိုလ်မဖြစ်လာအောင် အားထုတ်ခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးသားအကုသိုလ်ကို ပယ်ဖို့ အားထုတ်ခြင်း၊ မဖြစ်သေးတဲ့ကုသိုလ်ဖြစ်လာအောင် အားထုတ်ခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးသားကုသိုလ် မပျောက်ဘဲ တိုးတက်ပြည့်စုံအောင် အားထုတ်ခြင်းလို့ ဟောထားတယ်။
Founder အလုပ်ကို ပြန်ကြည့်တဲ့ မှန်အဖြစ် သုံးမယ်ဆို—
မလိုတဲ့အလုပ် မဖြစ်လာအောင် ကာကွယ်။
Meeting အားလုံး Founder ဆီ မလာအောင်။
အသေးအဖွဲ Approval အားလုံး Founder ဆီ မလာအောင်။
ဖြစ်နေတဲ့ မကောင်းတဲ့အလေ့အထကို ဖြုတ်။
မနက်ကနေ ညအထိ Message လိုက်ဖြေတဲ့ Habit။
Staff လုပ်ပြီးသားကို ကိုယ်ပြန်လုပ်တဲ့ Habit။
မရှိသေးတဲ့ ကောင်းတဲ့စနစ်ကို တည်ဆောက်။
Training။
Role။
Checklist။
Decision Rule။
ကောင်းပြီးသားကို ထိန်း။
လွှဲထားတဲ့အလုပ်ကို ပထမအမှားတစ်ခါဖြစ်တာနဲ့ ပြန်မယူနဲ့။
သင်ပေးပြီး ဆက်ဖွံ့ဖြိုး။
ဒီလိုကြည့်လို့ရတယ်။
ဒါပေမယ့် ပြန်သတိပေးမယ်။
သမ္မာဝါယာမဟာ Business Delegation Method မဟုတ်ဘူး။
အဲဒီတရားရဲ့ အဓိကဟာ အကုသိုလ်ပယ်၊ ကုသိုလ်ပွားဖို့။
Founder အနေနဲ့ ဓမ္မပုံစံကို စီးပွားရေးနားလည်ဖို့ အလင်းယူတာသာဖြစ်တယ်။
ဒီလို Evidence Boundary ကို သိထားရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းရဲ့ နောက်ထပ်အန္တရာယ်တစ်ခု—
မိမိရဲ့သီလနဲ့ စိတ်အခြေအနေပါ ထိခိုက်လာနိုင်ခြင်း။
ပင်ပန်းတယ်။
Deadline များတယ်။
လူတိုင်း စောင့်တယ်။
နောက်ဆုံး ဘာဖြစ်လဲ။
စိတ်တိုတတ်လာတယ်။
Staff မေးတာကို—
“ဒါတောင် မသိဘူးလား”
ဆိုတယ်။
Customer ပြောတာကို စိတ်မရှည်ဘူး။
Family ကို ပြန်မနားထောင်တော့ဘူး။
အလုပ်ပြီးဖို့ အမှန်ကို လျှော့ပြောတယ်။
Data မပြည့်သေးပေမယ့် “ပြီးပြီ” ပြောတယ်။
ဒီနေရာမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂၊ အာဏဏျသုတ် ကို သတိရရမယ်။
လူဝတ်ကြောင်အတွက် ရရှိပိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် ချမ်းသာခြင်း၊ စည်းစိမ်ကို အသုံးပြုနိုင်ခြင်းကြောင့် ချမ်းသာခြင်း၊ အကြွေးကင်းခြင်းကြောင့် ချမ်းသာခြင်းနဲ့ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ဖြင့် အပြစ်ကင်းစွာ နေထိုင်ခြင်းကြောင့် ရတဲ့ ချမ်းသာခြင်းတို့ကို ဟောပြီး အပြစ်ကင်းခြင်း၏ ချမ်းသာမှုကို အထူးတန်ဖိုးထားဖော်ပြထားတယ်။
ဒီတော့—
Company အလုပ်အားလုံးပြီးသွားတယ်။
ဒါပေမယ့်—
သီလပျက်သွားတယ်။
Staff ကို မတရားစကားပြောခဲ့တယ်။
Customer ကို လိမ်ခဲ့တယ်။
မိသားစုကို ပစ်ထားခဲ့တယ်။
ကိုယ့်စိတ် အမြဲပူလောင်နေတယ်။
ဒါကို Success လို့ ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ခေါ်နိုင်မလား။
ဒကာကြီးတို့…
Productivity က သီလထက် ကြီးမသွားရဘူး။
Founder Efficiency က—
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာထက် ကြီးမသွားရဘူး။
Revenue က—
အပြစ်ကင်းမှုထက် ကြီးမသွားရဘူး။
ဒါကြောင့် Founder က အရာအားလုံးကို လုပ်နေရလို့ စိတ်ပင်ပန်းလာပြီး သီလပျက်စပြုနေပြီဆိုရင်—
အဲဒါ Workload Problem တင်မဟုတ်တော့ဘူး။
ဓမ္မအန္တရာယ် ဖြစ်လာတယ်။
ဒီနေရာမှာ Communication လည်း အရေးကြီးတယ်။
ဒီဃနိကာယ်၊ သာမညဖလသုတ် ထဲက သီလပိုင်းမှာ အကျိုးမဲ့စကားကိုရှောင်ပြီး အချိန်သင့်၊ မှန်ကန်၊ အကျိုးရှိ၊ အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့စကား ပြောခြင်းကို ဖော်ပြထားတယ်။
Founder က အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်နေရင်—
စကားအရည်အသွေးပါကျတတ်တယ်။
လူတစ်ယောက်မှာ စောင့်နေတဲ့အလုပ် တစ်ရာရှိနေတယ်။
Staff တစ်ယောက် လာမေးတယ်။
အေးအေးဆေးဆေးရှင်းဖို့ အချိန်မရှိတော့ဘူး။
“လုပ်လိုက်”
“မလုပ်နဲ့”
“မင်းကြိုက်သလိုလုပ်”
“ဘာလို့အဲဒါတောင်မသိတာလဲ”
ဒီလို စကားတွေများလာတတ်တယ်။
နောက်ဆုံး Staff က မမေးရဲတော့ဘူး။
မမေးရဲတော့ အမှားကြီးလာတယ်။
Founder ပိုဒေါသထွက်တယ်။
ဒီ Cycle ကို မဖြတ်ရင်—
အရာအားလုံး ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းက လူမှုဆက်ဆံရေးကိုပါ ဖျက်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
အလုပ်ခွဲပေးတာဟာ Time Management တင်မဟုတ်ဘူး။
Relationship Management လည်းဖြစ်တယ်။
လူကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခွင့်ပေးတယ်။
အမှားကို တရားမျှတစွာပြင်ပေးတယ်။
အောင်မြင်တာကို အသိအမှတ်ပြုတယ်။
ဒီလိုနဲ့ လူကြီးလာတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၃၂၊ သင်္ဂဟသုတ် မှာ လူမှုဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းပေါင်းစည်းစေနိုင်တဲ့ အချက်များအဖြစ် ပေးကမ်းခြင်း၊ ချစ်ခင်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးပြုဆောင်ရွက်ခြင်းနဲ့ တန်းတူမျှတစွာ ဆက်ဆံခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားတယ်။
ဒါလည်း Company Culture အတွက် တိုက်ရိုက် Management Manual မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Leader တစ်ယောက်အတွက် အလွန်တန်ဖိုးရှိတဲ့ မေးခွန်းတွေ ပေးတယ်။
ကိုယ် Staff ကို အလုပ်ပေးတာတင်လား။
ဒါမှမဟုတ် သူကြီးလာအောင် အကျိုးပြုနေလား။
စကားပြောတဲ့အခါ ကြမ်းတမ်းနေလား။
တရားမျှတသလား။
လူချစ်လူခင်ကြည့်ပြီး Rule မတူလုပ်နေလား။
ကောင်းတဲ့ Leadership က—
Task ပြီးအောင်လုပ်တာတင်မဟုတ်ဘူး။
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ လူ့စွမ်းရည်ကိုပါ ထိန်းသိမ်းတယ်။
ကဲ… ဒကာ ဒကာမတို့။
ဒီတရားရဲ့ အရေးကြီးဆုံးနေရာတစ်ခုကို ဆင်းကြည့်မယ်။
Founder ဘာကြောင့် အရာအားလုံး ကိုယ်တိုင်လုပ်ချင်သလဲ။
တစ်ခါတလေ—
တာဝန်ယူမှု။
ဒါကောင်းတယ်။
တစ်ခါတလေ—
Quality ချစ်လို့။
ဒါလည်းကောင်းတယ်။
တစ်ခါတလေ—
လူမလုံလောက်လို့။
လက်တွေ့အကြောင်း။
ဒါပေမယ့် တစ်ခါတလေ အောက်မှာ—
လွှတ်မချနိုင်တဲ့စိတ် ရှိတယ်။
သူများကို မယုံနိုင်ဘူး။
Control ပျောက်မှာ ကြောက်တယ်။
ကိုယ့်ကို မလိုတော့မှာ ကြောက်တယ်။
တစ်ယောက်က ကိုယ့်ထက်ကောင်းသွားမှာ စိုးရိမ်တယ်။
“အရေးကြီးသူ” ဖြစ်နေချင်တယ်။
ဒါတွေကို ရိုးရိုးသားသား ပြန်ကြည့်ရမယ်။
အရာအားလုံး ကိုယ်လုပ်ချင်တဲ့စိတ်ထဲမှာ—
“Company ကိုချစ်တာ” ပါနိုင်သလို—
“ငါ” ကိုချစ်တာလည်း ပါနိုင်တယ်။
ဒီနှစ်ခု ရောနေတတ်တယ်။
ကဲ…
Staff တစ်ယောက်က Founder ကို မပြောဘဲ ကောင်းကောင်းဆုံးဖြတ်ပြီး Problem ဖြေရှင်းသွားတယ်။
Founder စိတ်ထဲ ဘာဖြစ်သလဲ။
“ကောင်းတယ်၊ သူကြီးလာပြီ”
လို့ ဝမ်းသာသလား။
ဒါမှမဟုတ်—
“ဘာလို့ ငါ့ကိုမပြောတာလဲ”
ဆိုပြီး မကျေနပ်သလား။
ဒီမေးခွန်းက Founder Ego ကို မြင်စေတယ်။
Team က Founder မပါဘဲ Meeting ကောင်းကောင်းလုပ်ပြီး Decision ထွက်လာတယ်။
Founder က ဝမ်းသာသလား။
ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်မပါလို့ မကောင်းသလို ခံစားရသလား။
Manager တစ်ယောက်က သူ့အပိုင်းမှာ Founder ထက်ပိုသိလာတယ်။
Founder ဂုဏ်ယူသလား။
Threat လို့မြင်သလား။
ဒီနေရာမှာ—
Leadership Growth နဲ့ Ego Growth က ခွဲထွက်တယ်။
Leader ကောင်းတစ်ယောက်ရဲ့အောင်မြင်မှုက—
လူတိုင်း သူ့ကိုမေးရတာ မဟုတ်ဘူး။
လူတွေ သူ့ဆီမေးစရာမလိုတဲ့အရာများ တဖြည်းဖြည်းများလာခြင်း လည်းဖြစ်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီလိုပြောတာ Founder က လုံးဝမပါရတော့ဘူးလို့ မဆိုလိုဘူး။
Founder သင့်တဲ့နေရာရှိတယ်။
Vision။
Values။
Capital Allocation ကြီး။
Key People။
Major Risk။
Ethics။
Long-term Direction။
ဒီလို အရေးကြီးတဲ့နေရာမှာ Founder ပါ။
ဒါပေမယ့်—
Printer Paper ဝယ်ဖို့လည်း Founder။
Taxi ဘယ်လိုစီးမလဲလည်း Founder။
Office ပန်းအိုးဘယ်မှာထားမလဲလည်း Founder။
Refund အသေးလေးလည်း Founder။
ဒီလိုဆို Founder Role မရှင်းသေးဘူး။
ဒီအချက်ကို Engineering နဲ့ ဥပမာတစ်ခုပေးမယ်။
ဒီဟာ Dhamma သက်သေ မဟုတ်ဘူး။
နားလည်ဖို့ အလင်းပေးတဲ့ဥပမာပဲ။
တံတားတစ်စင်း တည်ဆောက်တယ်ဆိုပါစို့။
ကားတစ်စီးဖြတ်တိုင်း Engineer က တံတားအောက်မှာ ရပ်ပြီး လက်နဲ့ထမ်းပေးရတယ်ဆိုရင်—
Engineer က အရမ်းအားကောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
တံတားက အလုပ်မဖြစ်သေးဘူး။
တံတားက—
Engineer မရှိလည်း သတ်မှတ်ထားတဲ့ဝန်ကို ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ ထမ်းနိုင်ရမယ်။
Company လည်း ဒီလိုပဲ။
Transaction တစ်ခုလာတိုင်း Founder လက်နဲ့ထမ်း။
Customer တစ်ယောက်လာတိုင်း Founder လက်နဲ့ထမ်း။
Staff ပြဿနာတိုင်း Founder လက်နဲ့ထမ်း။
Marketing Post တိုင်း Founder လက်နဲ့ထမ်း။
အဲဒီတော့ Founder အရမ်းအားကောင်းကြောင်း ပြနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
Organization Structure က မထမ်းနိုင်သေးဘူး။
ဒီနှိုင်းယှဉ်မှုမှာ ကန့်သတ်ချက်ရှိတယ်။
Company ဟာ တံတားမဟုတ်ဘူး။
လူတွေမှာ စိတ်၊ ပညာ၊ လွတ်လပ်မှု၊ တာဝန်ယူမှုရှိတယ်။
ဒါကြောင့် လူကို စက်လို မမြင်ရဘူး။
ဥပမာရဲ့ အဓိကက—
Structure က သူ့တာဝန်ကို ထမ်းနိုင်ဖို့လိုတယ် ဆိုတာပဲ။
ကဲ…
လက်တွေ့မှာ Founder ဘာလုပ်နိုင်မလဲ။
အရင်ဆုံး အကုန်လွှဲဖို့ မကြိုးစားနဲ့။
အဲဒါလည်း Chaos ဖြစ်မယ်။
ကိုယ်တိုင်လုပ်နေတဲ့အလုပ်တွေကို ရက်အနည်းငယ် မှတ်ကြည့်။
ဘာတွေလုပ်နေလဲ။
ဘယ်အလုပ်က Founder ကိုယ်တိုင်လုပ်မှဖြစ်တယ်။
ဘယ်အလုပ်က Training ပေးပြီး လွှဲနိုင်တယ်။
ဘယ်အလုပ်က Process လုပ်လို့ရတယ်။
ဘယ်အလုပ်က လုံးဝမလုပ်လည်းရတယ်။
အဲဒီလို ခွဲ။
ဒီခွဲခြားမှုကို ဗုဒ္ဓဟော Formula လို့ မဆိုရဘူး။
Management Practice တစ်ခုပဲ။
ဒါပေမယ့် သတိနဲ့ ပညာရှိအောင် ကူညီတယ်။
နောက်တစ်ဆင့်—
Founder-only အလုပ်ကို အမှန်အတိုင်း သတ်မှတ်။
တချို့ Founder က အရာအားလုံးကို Founder-only လို့ သတ်မှတ်ထားတယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
“အရေးကြီးလို့”
ကဲ…
အရေးကြီးတိုင်း Founder ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမယ်ဆိုရင်—
Finance Manager ဘာလုပ်မလဲ။
Operations Manager ဘာလုပ်မလဲ။
Sales Head ဘာလုပ်မလဲ။
Legal Advisor ဘာလုပ်မလဲ။
အရေးကြီးတယ်ဆိုတာ—
သင့်တော်တဲ့လူနဲ့ သင့်တော်တဲ့စနစ်လိုတယ်ဆိုတာ။
Founder ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမယ်ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။
Founder-only ဟာ—
Vision၊ Values၊ Owner-level Risk၊ Final Accountability စတဲ့ ကိစ္စတွေဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါတောင် Company အမျိုးအစားအလိုက် ကွာမယ်။
နောက်တစ်ဆင့်—
လွှဲမယ့်အလုပ်တစ်ခုရွေး။
တစ်ခုပဲ။
သူတစ်ယောက်ကို သင်ပေး။
ဘာကြောင့်လုပ်တာလဲ ရှင်း။
ဘာရလဒ်လိုတာလဲ ရှင်း။
Quality ကိုဘယ်လိုသိမလဲ ရှင်း။
ဘယ်အခြေအနေမှာ သူဆုံးဖြတ်လို့ရတယ်။
ဘယ်အခြေအနေမှာ ပြန်တက်ရမယ် ရှင်း။
ပြီးရင်—
အလုပ်ပေးပြီးနောက် မိနစ်တိုင်းမမေးနဲ့။
Review Time ထား။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် ဆင်ခြင်တဲ့ ပုံစံကို သတိရ။
မစခင်—
Expectation ရှင်း။
လုပ်နေစဉ်—
Checkpoint။
ပြီးရင်—
Lesson။
ဒီလိုလုပ်။
Staff မှားလာတယ်ဆိုရင်—
ချက်ချင်းအလုပ်ပြန်ယူမလား။
မယူခင် မေး။
သူမသိလို့လား။
ကိုယ်မရှင်းလို့လား။
Training မလုံလောက်လို့လား။
Information မရလို့လား။
Authority မရှင်းလို့လား။
Process မကောင်းလို့လား။
သတိမထားလို့လား။
Attitude ပြဿနာလား။
အကြောင်းက မတူဘူး။
အားလုံးကို—
“လူမကောင်း”
လို့မသတ်မှတ်နဲ့။
နောက်တစ်ခု—
Error Budget ထား။
ဒီစကားက Management ဘက်ကသုံးတဲ့အကြံ။
ကုမ္ပဏီအလိုက် အန္တရာယ်ကို ခွဲ။
အသေးစားအမှားလုပ်ခွင့်ရှိတဲ့နေရာ။
အမှားမခံနိုင်တဲ့နေရာ။
ငွေကြေးကြီး။
ဥပဒေ။
လုံခြုံရေး။
ကျန်းမာရေး။
အဲဒီလိုနေရာမှာ Control ပိုလိုတယ်။
ဒါပေမယ့် Logo အရွယ်အစားကို ၂ မီလီမီတာမှားတာနဲ့ Founder အလုပ်ပြန်ယူမယ်ဆိုရင်—
Team ဘယ်တော့ကြီးမလဲ။
Perfect ကို လျှော့တတ်ဖို့လိုတယ်။
တစ်ချို့ Founder က—
ကောင်းတာ မလိုချင်ဘူး။
“ငါလုပ်သလို” ပဲလိုချင်တယ်။
ဒီနှစ်ခု ခွဲကြည့်။
ရလဒ်မှန်ရင်—
နည်းလမ်းအနည်းငယ် မတူနိုင်ဘူး။
တစ်ယောက်က ကိုယ့်ထက်ကောင်းတဲ့နည်းတောင် ရနိုင်တယ်။
Founder က—
“ငါလုပ်သလိုမလုပ်ဘူး”
ဆိုတာနဲ့—
“မမှန်ဘူး”
လို့ မလုပ်နဲ့။
ဒါက Control Bias ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ Founder အလုပ်လွှဲတဲ့အခါ လူကို သူ့စွမ်းရည်နဲ့ လျော်ညီအောင်တာဝန်ပေးဖို့ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်ရဲ့အချက်ကို ပြန်သတိရ။
Junior ကို Senior Risk မပေးနဲ့။
Training မရသေးသူကို—
“မင်းပဲ ကြည့်လိုက်”
မပြောနဲ့။
လူ့စွမ်းရည်နဲ့ ကိုက်။
ဒီဟာလည်း ကရုဏာ။
Task လွှဲချင်လို့ လူကို မတန်တဆဝန်ပေးတာက Delegation မဟုတ်ဘူး။
Founder Burnout ကို Staff Burnout အဖြစ် ပြောင်းတာပဲ။
Founder လွတ်သွားပြီး Staff အကုန်ပင်ပန်းနေတယ်ဆိုရင်—
System မပြင်သေးဘူး။
ဒါကြောင့် သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်ထဲမှာ—
အလုပ်ခွဲပေးတာတင် မပါဘူး။
အစားအသောက်၊ လုပ်အားခ၊ ဖျားနာမှု၊ သင့်တော်တဲ့အနားပေးမှု ပါတယ်။
ဒီတစ်ချက်က ကောင်းတဲ့ Reminder။
လူကို Responsibility ပေးသလို—
Support လည်းပေး။
အလုပ်ပေးသလို—
Resource လည်းပေး။
Target ပေးသလို—
နားချိန်လည်း သိ။
Company ကြီးအောင်လုပ်သလို—
လူမပျက်အောင်လည်း ကြည့်။
ဒီဟာ Ethical Leadership။
ကဲ…
Founder ကိုယ်တိုင်လည်း မပျက်ဖို့လိုတယ်။
ဓမ္မပဒ အတ္တဝဂ်ထဲမှာ မိမိအကျိုးကို မပျောက်စေဖို့ သတိပေးတာရှိတယ်။
ဒါကို—
“Founder ကိုယ်ကျိုးပဲကြည့်”
လို့သုံးရမှာမဟုတ်ဘူး။
မိမိရဲ့ အမြင့်ဆုံးအကျိုးဖြစ်တဲ့ သီလ၊ စိတ်ဖွံ့ဖြိုးမှု၊ ပညာကို အလုပ်ကြောင့် မပျောက်စေဖို့ အသုံးချနိုင်တယ်။
Company အတွက်အလုပ်လုပ်ရင်း—
တရားလမ်းပျောက်သွားတယ်။
Company အတွက်အလုပ်လုပ်ရင်း—
မိသားစုနဲ့ လူ့တာဝန်ပျောက်သွားတယ်။
Company အတွက်အလုပ်လုပ်ရင်း—
ကျန်းမာရေးကို မထိန်းတော့ဘူး။
Company အတွက်အလုပ်လုပ်ရင်း—
သီလကို အလျှော့ပေးတယ်။
ဒါ မပြည့်စုံဘူး။
Founder တစ်ယောက်က—
Company ကိုကယ်ပြီး ကိုယ့်ဘဝကို လုံးဝဖျက်စရာ မလိုဘူး။
ခက်တဲ့ကာလမှာ ပိုအလုပ်လုပ်ရနိုင်တယ်။
ဒါလက်တွေ့။
ဒါပေမယ့်—
ယာယီအရေးပေါ်ကို အမြဲတမ်းဘဝပုံစံ မလုပ်နဲ့။
ဒီတစ်ချက် သိပ်အရေးကြီးတယ်။
တစ်ချို့ Founder တွေ—
“ဒီ Project ပြီးရင် နားမယ်”
ပြီးတော့ နောက် Project။
“Funding ရပြီးရင် နားမယ်”
ပြီးတော့ Expansion။
“Branch ဖွင့်ပြီးရင် နားမယ်”
ပြီးတော့ နောက် Branch။
နောက်ဆုံး—
နားရမယ့်အချိန် မလာဘူး။
ဘာကြောင့်လဲ။
နားဖို့ကို Goal ပြီးမှ လုပ်မယ်ဆိုရင်—
Goal အသစ်က အမြဲရှိနေမယ်။
ဒါကြောင့်—
Rest ကို Laziness လို့မမြင်နဲ့။
တာဝန်ကို လွတ်တာ မဟုတ်ဘူး။
ကောင်းတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် Body နဲ့ Mind ကို ထိန်းသိမ်းတာ။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၉ မှာ ကောင်းတဲ့အတွေးပင် အချိန်ရှည်လွန်းလျှင် ကိုယ်ပင်ပန်း၊ စိတ်ပင်ပန်းနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြတာကို ပြန်သတိရ။
တရားနာပရိသတ်တို့…
အခု Founder တစ်ယောက် အရာအားလုံး ကိုယ်တိုင်လုပ်နေတာကနေ လွတ်ဖို့ အရေးကြီးတဲ့ Mind Practice လုပ်ကြည့်။
ခဏ မျက်စိမှိတ်ပြီး စိတ်ထဲကနေ မေးလို့ရတယ်။
“ကိုယ်အခု အရာအားလုံးလုပ်နေတာ တကယ်မဖြစ်မနေလို့လား၊ မယုံလို့လား”
တိတ်တိတ်လေးကြည့်။
“လူမရှိလို့လား၊ လူရှိပေမယ့် လွှဲမပေးလို့လား”
ကြည့်။
“အရည်အသွေးကြောင့်လား၊ အရာအားလုံးကို ကိုယ့်နည်းအတိုင်းပဲ ဖြစ်ချင်လို့လား”
ကြည့်။
“တာဝန်ယူမှုလား၊ Control စွဲမှုလား”
ကြည့်။
“Team ကြီးလာစေချင်သလား၊ ကိုယ်မရှိရင် မဖြစ်အောင် မသိမသာ ထိန်းထားသလား”
ကြည့်။
ဒီမေးခွန်းတွေကို Staff ရှေ့မှာ မဖြေခိုင်းဘူး။
ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ကိုယ်ဖြေ။
အဖြေမလှလည်းရတယ်။
အမှန်ဖြစ်ဖို့ပဲလိုတယ်။
တစ်ခါတလေ—
“ဟုတ်တယ်၊ ငါ Control လိုစိတ်ရှိတယ်”
လို့မြင်လာရင်—
အဲဒါ စတင်ပညာပေါ်တာ။
မမြင်ရင် ပြင်လို့မရဘူး။
အဲဒီနောက် ဒုတိယလေ့ကျင့်မှု—
ဒီအပတ် ကိုယ်လုပ်တဲ့အလုပ်အားလုံးကို ကြည့်။
အလုပ်တစ်ခုစီကို မေး။
“ဒီဟာကို ငါပဲလုပ်မှရသလား”
အဖြေ “ဟုတ်” ဆိုရင်—
ဘာကြောင့်။
Owner Accountability လား။
Confidentiality လား။
Skill လား။
Legal Authority လား။
“မဟုတ်” ဆိုရင်—
ဘယ်သူ့ကို သင်ပေးမလဲ။
ဒီလိုတစ်ပတ်တစ်ခု လွှဲ။
တစ်နှစ်မှာ လေးဆယ်၊ ငါးဆယ်လောက် လွှဲနိုင်တယ်။
တစ်နေ့တည်း Revolution မလုပ်နဲ့။
တဖြည်းဖြည်း။
တတိယလေ့ကျင့်မှု—
ကိုယ်မရှိတဲ့တစ်ရက် စမ်း။
Company လုံးဝမသိမသာပျောက်သွားတာမျိုး မလုပ်နဲ့။
သင့်တော်တဲ့နေရာမှာ စမ်း။
ဘာက ကိုယ့်ဆီပြန်လာလဲကြည့်။
ဘယ် Task က ရပ်သွားလဲ။
ဘယ် Decision က ပိတ်သွားလဲ။
အဲဒါ Founder Dependency Map ပဲ။
အပြစ်ရှာတာမဟုတ်ဘူး။
သင်ယူတာ။
လေးခုမြောက်—
Staff က Problem ယူလာရင် ချက်ချင်းအဖြေမပေးခင်—
“မင်းရဲ့အမြင်က ဘာလဲ”
မေး။
“ရွေးစရာသုံးမျိုး ဘာရှိလဲ”
မေး။
“မင်းဆို ဘယ်ဟာရွေးမလဲ”
မေး။
“ဘာ Risk ရှိလဲ”
မေး။
ဒါနဲ့ သူ့ကို Thinking Muscle လေ့ကျင့်ပေး။
တစ်ခါတလေ သူ့အဖြေမှားမယ်။
အဲဒီမှာ သင်ပေး။
နောက်ဆုံး—
Founder အဖြေစက်ဖြစ်နေရာကနေ—
Founder မေးခွန်းပေးတတ်သူ ဖြစ်လာတယ်။
ဒါ Leadership အလွန်ပြောင်းတယ်။
ပဉ္စမ—
အမှားပြီးရင် လူကိုပဲ ပြောပြီး မပြီးနဲ့။
Process ပြန်ကြည့်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ အမှုမပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် ပြန်ဆင်ခြင်မှုကို သတိရ။
ဘာဖြစ်သွားလဲ။
ဘာကြောင့်။
နောက်တစ်ခါ ဘာပြောင်းမလဲ။
ဒီလို Review ရှိ။
အဲဒါ Founder ပြန်ဝင်လုပ်ရတဲ့ အကြိမ်တွေကို တဖြည်းဖြည်းလျော့မယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အရာအားလုံး ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး တစ်ချက် အထူးသတိပေးချင်တယ်။
“ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်း” မကောင်းတာ မဟုတ်ဘူး။
တရားရဲ့ရည်ရွယ်ချက်က—
Founder ကို—
“မလုပ်နဲ့”
လို့ပြောတာ မဟုတ်ဘူး။
တချို့အချိန် ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမယ်။
Leader က အခက်အခဲဖြစ်ချိန် ရှေ့ကဝင်ရမယ်။
Team မသိသေးချိန် သင်ပြရမယ်။
Quality Standard တည်ဆောက်ချိန် ကိုယ်တိုင်လုပ်ပြရမယ်။
အရေးပေါ်ဖြစ်ရင် ကိုယ်တိုင်ဝင်ကယ်ရမယ်။
ဒါက Leadership။
အန္တရာယ်က—
ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်းဟာ အမြဲတမ်းစနစ် ဖြစ်သွားခြင်း။
နောက်ထပ် အန္တရာယ်က—
ကိုယ်မရှိရင် ဘာမှမဖြစ်အောင် သိသိမသာ ထိန်းထားခြင်း။
နောက်ထပ်—
Team ကို မကြီးလာစေခြင်း။
နောက်ထပ်—
ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပင်ပန်းစေပြီး သီလ၊ စိတ်၊ မိသားစု၊ ပညာကို ထိခိုက်စေခြင်း။
ဒီဟာတွေကို သတိပြုရမယ်။
ကဲ… ဒီအကြောင်းကို ဘုရားဟောတရားတော်တွေနဲ့ ပြန်ချုပ်ကြည့်။
မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်က—
ညီညွတ်စွာ စုဝေး၊ အတူဆောင်ရွက်၊ မူဘောင်ကိုထိန်းတဲ့ အရေးကြီးမှုကို သတိပေးတယ်။
သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်က—
အလုပ်ရှင်ဟာ လူ့စွမ်းရည်နဲ့ လျော်ညီအောင် အလုပ်ခွဲဝေပေးရမယ့်တာဝန်ကို ဖော်ပြတယ်။
ဥဇ္ဇယသုတ်က—
ကြိုးစားအားထုတ်မှုတင်မဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို စီမံပြီး ပြီးမြောက်အောင် လုပ်နိုင်မှုကိုလည်း လက်ရှိဘဝအကျိုးနဲ့ ဆက်စပ်ပြတယ်။
အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်က—
လုပ်မယ့်အမှုကို မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် ပြန်လည်ဆင်ခြင်ဖို့ သင်ပေးတယ်။
ဝိဘင်္ဂသုတ်က—
မကောင်းတာမဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်တာကိုပယ်၊ ကောင်းတာဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်ပြီးသားကောင်းမှု မပျောက်အောင် အားထုတ်ရတဲ့ သမ္မာဝါယာမကို ရှင်းတယ်။
အပ္ပမာဒသုတ်နဲ့ ဓမ္မပဒ အပ္ပမာဒဝဂ်က—
မမေ့မလျော့မှုကို အလွန်မြင့်မြတ်စွာ တန်ဖိုးထားတယ်။
ဒွေဓာဝိတက္ကသုတ်က—
ကောင်းတဲ့အတွေးပင် အလွန်ကြာလျှင် ကိုယ်နဲ့စိတ် ပင်ပန်းနိုင်ကြောင်း သတိပေးတယ်။
ကလျာဏမိတ္တသုတ်က—
မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရဲ့ အရေးကြီးမှုကို မဂ္ဂလမ်းရဲ့ ရှေ့ပြေးအကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ပြတယ်။
အာဏဏျသုတ်က—
ပိုင်ဆိုင်ခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ အကြွေးကင်းခြင်းထက် အပြစ်ကင်းစွာနေထိုင်ရတဲ့ချမ်းသာမှုကို အထူးတန်ဖိုးထားတယ်။
အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဌာနသုတ်က—
အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်း၊ ချစ်ခင်ရာနဲ့ခွဲခွာရခြင်း၊ မိမိပြုကံ၏ အမွေခံဖြစ်ခြင်းကို မကြာခဏ ပြန်ဆင်ခြင်စေတယ်။
ဒီဃနိကာယ် သာမညဖလသုတ်က—
အချိန်သင့်၊ မှန်ကန်၊ အကျိုးရှိပြီး အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ စကားရဲ့တန်ဖိုးကို သတိပေးတယ်။
သင်္ဂဟသုတ်က—
ပေးကမ်းမှု၊ ချစ်ခင်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးပြုမှု၊ တန်းတူမျှတမှုတို့နဲ့ လူ့ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းဖို့ သဘောကို ဖော်ပြတယ်။
ဓမ္မပဒ အတ္တဝဂ်က—
မိမိကိုယ်တိုင် သင့်လျော်စွာ တည်ဆောက်ပြီးမှ သူများကို သင်ပေးဖို့ သတိပေးတယ်။
ကျမ်းတစ်ကျမ်းစီရဲ့ မူလရည်ရွယ်ချက်ကို Business Theory အဖြစ် မလှည့်ရဘူး။
ဒါပေမယ့် ဒီကျမ်းတွေကို အတူတကွကြည့်လိုက်တဲ့အခါ—
Founder တစ်ယောက်အတွက် အရေးကြီးတဲ့ ဓမ္မအလင်းတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။
အားထုတ်ပါ။
ဒါပေမယ့် မမေ့မလျော့အားထုတ်ပါ။
တာဝန်ယူပါ။
ဒါပေမယ့် သူများရဲ့စွမ်းရည်ကိုလည်း တာဝန်နဲ့ ဖွံ့ဖြိုးခွင့်ပေးပါ။
လုပ်ပါ။
ဒါပေမယ့် ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းအရာအားလုံးလုပ်ရတာကို ဂုဏ်မယူပါနဲ့။
စစ်ဆေးပါ။
ဒါပေမယ့် Control စွဲမှုနဲ့ မစစ်ပါနဲ့။
လူကို ယုံပါ။
ဒါပေမယ့် မျက်စိမှိတ်မယုံဘဲ သင်ပေး၊ စောင့်ကြည့်၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ။
Company ကို ကယ်ပါ။
ဒါပေမယ့် Company ကို Founder တစ်ယောက်ရဲ့ အင်အားပေါ် အမြဲချည်မထားပါနဲ့။
ကဲ… ဒကာ ဒကာမတို့။
အခု ဒီတရားရဲ့အဆုံးကို သစ္စာလေးပါးဆီ ရောက်ကြည့်ရအောင်။
အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်နေတဲ့ Founder ရဲ့ ဒုက္ခ က ဘာလဲ။
အလုပ်မပြီးဘူး။
စိတ်မနားဘူး။
လူတိုင်းကိုယ့်ကို စောင့်နေတယ်။
ဖုန်းပိတ်မရဘူး။
ခရီးသွားလို့မရဘူး။
ဖျားလို့မရသလို ခံစားရတယ်။
နားနေရင် အပြစ်ရှိသလို ခံစားရတယ်။
Staff ကြီးမလာဘူး။
Founder ပိုပင်ပန်းလာတယ်။
Company ကြီးလာပေမယ့် လွတ်လပ်မှုနည်းလာတယ်။
Family နဲ့ရှိနေပေမယ့် စိတ်က Office မှာ။
Office မှာနေပေမယ့် စိတ်က Task တစ်ရာထဲ။
ဒါ ဒုက္ခ။
ဒီဒုက္ခမှာ လက်တွေ့အကြောင်းတွေရှိတယ်။
Company သေးတယ်။
လူနည်းတယ်။
ငွေနည်းတယ်။
Skill မရှိသေးဘူး။
Market ခက်တယ်။
ဒါတွေကို မဖျောက်ရဘူး။
ဒါပေမယ့် သမုဒယ ဘက်မှာ စိတ်အတွင်းက အကြောင်းတွေလည်းရှိနိုင်တယ်။
Control လိုမှု။
“ငါပဲလုပ်မှ” ဆိုတဲ့စွဲမှု။
ကိုယ့်ကို မလိုတော့မှာ ကြောက်မှု။
သူများမှားမှာကို လွန်ကဲစွာကြောက်မှု။
Perfect ဖြစ်လိုမှု။
ကိုယ့်အရေးကြီးမှုကို လိုချင်မှု။
သူများတော်လာတာကို မခံနိုင်မှု။
အရာအားလုံးကို ကိုယ်ပိုင်လို့စွဲမှု။
ဒီစွဲမှုတွေက—
Founder ရဲ့လက်ထဲက အလုပ်ကို မလွှတ်နိုင်အောင်လုပ်တယ်။
တစ်ခု လွှဲလိုက်ရင်—
ရင်ထဲ မအေးဘူး။
Staff လုပ်နေတာကြည့်ပြီး ကိုယ်ဝင်ချင်တယ်။
အဲဒီစိတ်ကို သတိနဲ့ မြင်ရမယ်။
ပြေးဘဲ အရေးကြီးတဲ့အရာကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ကြည့်နိုင်တဲ့စိတ် ဖွံ့ဖြိုး။
ဒီလိုဆို Founder Leadership ဟာ—
အလုပ်များများလုပ်နိုင်မှုကနေ—
ပညာနဲ့ အလုပ်ရွေးနိုင်မှု ဆီရောက်လာတယ်။
ကိုယ်တိုင်လုပ်နိုင်မှုကနေ—
သူများလုပ်နိုင်အောင် တည်ဆောက်နိုင်မှု ဆီရောက်လာတယ်။
အားလုံးထိန်းချုပ်မှုကနေ—
တာဝန်ယူပြီး လွှတ်တတ်မှု ဆီရောက်လာတယ်။
“ငါမရှိရင် မဖြစ်ဘူး” ကနေ—
“ငါရှိတုန်း လူတွေ၊ စနစ်တွေ၊ သီလနဲ့ပညာကို ကောင်းကောင်းတည်ဆောက်ထားမယ်”
ဆိုတဲ့အဆင့်ကို ရောက်လာတယ်။
ဒီနေ့ကစပြီး ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့ တစ်ခုပဲ စမ်းကြည့်။
ကိုယ်တိုင်လုပ်နေတဲ့ အလုပ်တစ်ခုရွေး။
အဲဒါကို ချက်ချင်းပစ်မပေးနဲ့။
လူရွေး။
ရှင်းပြ။
လုပ်ပြ။
သူ့ကိုလုပ်ခိုင်း။
စောင့်ကြည့်။
ပြီးရင် ပြန်ဆွေးနွေး။
မပြည့်ရင် ပြန်သင်။
တစ်ခုပြီး တစ်ခု။
နောက်ထပ်တစ်ခု—
ကိုယ့်ကိုယ်ကို နေ့တိုင်းမေး။
“ငါဒီနေ့ Company အတွက် အလုပ်လုပ်ခဲ့တာလား၊ ဒါမှမဟုတ် Company က ငါ့ကို အလုပ်လုပ်ခိုင်းခဲ့တာလား”
နောက်—
“ငါဒီနေ့ ဘယ်နှ Task လုပ်ခဲ့တယ်”
တစ်ခုတည်းမမေးနဲ့။
“ငါမနက်ဖြန် မလုပ်ရတော့အောင် ဘာတစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့တယ်”
မေး။
နောက်—
“ငါ့လူတွေ ငါမပါဘဲ ဘာတစ်ခု ပိုလုပ်တတ်လာပြီလဲ”
မေး။
ဒီမေးခွန်းက Founder Growth ကို ပြောင်းနိုင်တယ်။
တစ်နေ့မှာ ကိုယ့်ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က—
“ဆရာရေ၊ ဒီကိစ္စကို ကျွန်တော်တို့ ဖြေရှင်းပြီးပါပြီ။ ဒီလိုဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီ Risk ကိုတော့ ဒီလိုထိန်းထားပါတယ်”
လို့ လာပြောရင်—
အဲဒီနေ့ကို Founder က စိတ်မကောင်းမဖြစ်နဲ့။
ဝမ်းသာပါ။
“ငါ့ကို မလိုတော့ဘူးလား”
မတွေးနဲ့။
“ငါသင်ပေးထားတာ အသီးထွက်လာပြီ”
လို့ ဝမ်းသာ။
တစ်နေ့ Company က Founder မပါဘဲ တစ်ပတ်ကောင်းကောင်းလည်သွားရင်—
“ငါအရေးမကြီးတော့ဘူး”
မတွေးနဲ့။
“အဖွဲ့အစည်းကြီးလာပြီ”
လို့မြင်။
အဲဒီအချိန် Founder က အသေးအဖွဲမှာ မပျောက်တော့ဘူး။
ပိုဝေးကြည့်နိုင်တယ်။
ပိုနက်စဉ်းစားနိုင်တယ်။
လူတွေကို ပိုဖွံ့ဖြိုးပေးနိုင်တယ်။
မိသားစုကို တာဝန်ယူနိုင်တယ်။
ကိုယ်ကျန်းမာရေးကို ထိန်းနိုင်တယ်။
တရားအတွက် အချိန်ထားနိုင်တယ်။
တစ်နေ့မှာ တာဝန်လွှဲနိုင်တယ်။
ဒီဟာ စစ်မှန်တဲ့ လွတ်လပ်မှုဘက်တစ်ခု။
ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံး သတိရပါ။
Work System ကလည်း နိဗ္ဗာန်မဟုတ်ဘူး။
Delegation ကလည်း ကိလေသာချုပ်ခြင်း မဟုတ်ဘူး။
Company Founder မလိုတော့တာကလည်း အရဟတ္တဖိုလ် မဟုတ်ဘူး။
လောကီအောင်မြင်မှုနဲ့ လောကုတ္တရာတရားကို မရောပါနဲ့။
ဒါပေမယ့်—
လုပ်ငန်းကို အကြောင်းပြုပြီး ကိုယ့်စိတ်ကို သိနိုင်တယ်။
Control စွဲမှုကို မြင်နိုင်တယ်။
မာနကို မြင်နိုင်တယ်။
လောဘကို မြင်နိုင်တယ်။
ကြောက်စိတ်ကို မြင်နိုင်တယ်။
လွှတ်တတ်မှုကို လေ့ကျင့်နိုင်တယ်။
မေတ္တာနဲ့ လူကို ဖွံ့ဖြိုးပေးနိုင်တယ်။
သီလနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်နိုင်တယ်။
အပ္ပမာဒနဲ့ နေ့စဉ်ဘဝကို ပြန်တည့်နိုင်တယ်။
ဒီလိုဆို—
Business တောင် Dhamma Practice ရဲ့ မှန်တစ်ချပ် ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
ဒီနေ့ နာယူရသော တရားတော်မှ ရရှိသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတို့ကြောင့်—
လုပ်ငန်းရှင်၊ Founder၊ Leader များသည် အလုပ်ကို ကြောက်၍ မလွှတ်နိုင်သူများ မဖြစ်ကြပါစေနှင့်။
ကိုယ်လုပ်နိုင်ခြင်းကိုသာ ဂုဏ်ယူသူများမဖြစ်ဘဲ သူတစ်ပါးလုပ်နိုင်အောင် တည်ဆောက်ပေးနိုင်သူများ ဖြစ်ကြပါစေ။
မိမိတို့၏ စွမ်းရည်ကို လူအများ၏စွမ်းရည်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးနိုင်ကြပါစေ။
အလုပ်များအားလုံး မိမိခေါင်းထဲ၌သာ ပိတ်မနေဘဲ ပညာနှင့် စနစ်တကျ မျှဝေတတ်ကြပါစေ။
တာဝန်ကို သင့်လျော်စွာ ခွဲဝေနိုင်ကြပါစေ။
လူတစ်ယောက်ချင်းစီ၏ စွမ်းရည်ကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။
တာဝန်ပေးသောအခါ လိုအပ်သောပညာ၊ အချက်အလက်၊ ဆုံးဖြတ်ခွင့်တို့ကိုပါ သင့်တော်စွာ ပေးနိုင်ကြပါစေ။
အမှားတစ်ခါကြောင့် လူကို လက်လွှတ်ခြင်းမပြုဘဲ အမှား၏အကြောင်းကို ပညာဖြင့် စစ်ဆေးနိုင်ကြပါစေ။
မပြုမီ ဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေ။
ပြုနေစဉ် သတိထားနိုင်ကြပါစေ။
ပြုပြီးနောက် ပြန်လည်သုံးသပ်နိုင်ကြပါစေ။
အပ္ပမာဒတရားနှင့် ပြည့်စုံနိုင်ကြပါစေ။
မှန်ကန်သောအားထုတ်မှုဖြင့် မကောင်းသောအလေ့အထများကို ပယ်၍ ကောင်းသောအလေ့အထများကို ဖွံ့ဖြိုးထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပါစေ။
အလုပ်ကို အလွန်အကျွံထမ်း၍ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး မပျက်စီးကြပါစေနှင့်။
အပြစ်ကင်းစွာ အသက်မွေးနိုင်ခြင်း၏ ချမ်းသာကို တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
မိမိတို့သည် အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်းနှင့် ခွဲခွာခြင်းတို့မှ မလွတ်ကြောင်း မမေ့နိုင်ကြပါစေ။
ထို့ကြောင့် မိမိရှိစဉ်အခါ လူကောင်းများကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
ကောင်းသောလူများကို တာဝန်ပေးနိုင်ကြပါစေ။
ယုံကြည်သင့်သူကို ယုံနိုင်ကြပါစေ။
စစ်ဆေးသင့်ရာကို ပညာဖြင့် စစ်ဆေးနိုင်ကြပါစေ။
လူကို ချစ်၍ အားလုံးလုပ်ပေးနေခြင်းထက် လူတစ်ယောက် ကိုယ်တိုင်ရပ်တည်နိုင်အောင် ဖွံ့ဖြိုးပေးနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ့်အရေးကြီးမှုကို ထိန်းသိမ်းလိုခြင်းထက် အဖွဲ့အစည်း၏ အကျိုးကို ပိုမိုအလေးထားနိုင်ကြပါစေ။
“ငါမရှိရင် မဖြစ်ဘူး” ဆိုသော အတ္တမာနမှ—
“ငါရှိတုန်း ကောင်းသောအကြောင်းများကို တည်ဆောက်ခဲ့မယ်”
ဆိုသော ပညာသို့ ပြောင်းလဲနိုင်ကြပါစေ။
အလုပ်ရဲ့ ဒုက္ခကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။
ထိုဒုက္ခကို အလွန်အကျွံထိန်းချုပ်လိုမှု၊ စွဲလမ်းလိုမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ အတ္တမာနတို့က ဘယ်လိုပံ့ပိုးနေသလဲဆိုတာ သမုဒယဘက်မှ မြင်နိုင်ကြပါစေ။
“ငါပဲ” ဆိုသော စွဲလမ်းမှုများ လျော့ပါးငြိမ်းအေးရာ နိရောဓဘက်သို့ စိတ်ဦးတည်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ၊ သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိတို့ဖြင့် မဂ္ဂလမ်းကို လေးစားကျင့်သုံးနိုင်ကြပါစေ။
လောကီတာဝန်များကို ကျေပွန်စွာ ထမ်းဆောင်ရင်း—
လောကုတ္တရာအကျိုးကို မမေ့နိုင်ကြပါစေ။
လုပ်ငန်းကြီးလာသလို စိတ်လည်း ပိုကျယ်လာနိုင်ကြပါစေ။
အာဏာကြီးလာသလို မာနလျော့လာနိုင်ကြပါစေ။
လူများလာသလို မေတ္တာပိုများလာနိုင်ကြပါစေ။
တာဝန်များလာသလို သတိပိုကောင်းလာနိုင်ကြပါစေ။
စည်းစိမ်များလာသလို သီလပိုခိုင်မာလာနိုင်ကြပါစေ။
အောင်မြင်မှုများလာသလို လွှတ်တတ်မှု ပိုမိုရှိလာနိုင်ကြပါစေ။
မိမိတို့တစ်ဦးတည်း၏အားဖြင့်သာ ရပ်တည်သောလုပ်ငန်းများမဟုတ်ဘဲ—
ပညာ၊ သီလ၊ မေတ္တာ၊ တာဝန်ယူမှုနှင့် ကောင်းမွန်သောလူများဖြင့် တည်ငြိမ်သော လုပ်ငန်းများ တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။
ဘေးရန်အန္တရာယ်ခပ်သိမ်းမှ ကင်းလွတ်ကြပါစေ။
စိုးရိမ်သောကအပူအပေါင်းမှ ကူးမြောက်နိုင်ကြပါစေ။
မိမိတို့ပြုသော ကောင်းမှုတို့၏ အကျိုးကို ခံစားနိုင်ကြပါစေ။
တရားအားထုတ်ရာတွင် အပ္ပမာဒတရားနှင့် ပြည့်စုံကြပါစေ။
ဒုက္ခခပ်သိမ်းမှ လွတ်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
တရားတော်အတွင်း အဓိကမှီငြမ်းထားသော ဘုရားဟောကျမ်းကိုးများ
ဒီဃနိကာယ် ၁၆ — မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်: မဆုတ်ယုတ်ရေးအခြေအနေများ၊ မကြာခဏစုဝေးခြင်း၊ ညီညွတ်စွာ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ မူဘောင်နှင့် အကြီးအကဲတို့ကို လေးစားခြင်း။
ဒီဃနိကာယ် ၃၁ — သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်: အလုပ်ရှင်က အမှုထမ်းတို့၏ စွမ်းနိုင်မှုနှင့်လျော်ညီစွာ အလုပ်ခွဲဝေပေးခြင်း၊ လုပ်အားခ၊ ဖျားနာမှုစောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် အားလပ်ခွင့်ပေးခြင်း။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၅ — ဥဇ္ဇယသုတ်: အားထုတ်တတ်မှု၊ ရရှိထားသည်ကို ကာကွယ်တတ်မှု၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းနှင့် ငွေကြေးမျှတမှု။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ — အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်: မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် အမှုကို ပြန်လည်ဆင်ခြင်ခြင်း။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၉ — ဒွေဓာဝိတက္ကသုတ်: မကြာခဏ တွေးသောအရာဘက် စိတ်တိမ်းညွတ်မှုနှင့် အချိန်ရှည်လွန်းသော တွေးတောအားထုတ်မှုကြောင့် ကိုယ်စိတ်ပင်ပန်းနိုင်မှု။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၇ — မဟာစတ္တာရီသကသုတ်: မှန်ကန်သောအမြင်၊ အားထုတ်မှု၊ သတိတို့၏ အပြန်အလှန်ပံ့ပိုးမှု။
သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၈ — ဝိဘင်္ဂသုတ်: အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးနှင့် သမ္မာဝါယာမလေးမျိုး။
သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၄၉ — ကလျာဏမိတ္တသုတ်: ကလျာဏမိတ္တ၏ မဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အရေးပါမှု။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၅၃ — အပ္ပမာဒသုတ်: အပ္ပမာဒတရား၏ လက်ရှိနှင့် နောင်ဘဝအကျိုးအတွက် အရေးကြီးမှု။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ — အာဏဏျသုတ်: ပိုင်ဆိုင်မှု၊ အသုံးပြုမှု၊ အကြွေးကင်းမှုနှင့် အပြစ်ကင်းမှုကြောင့် ရသော ချမ်းသာများ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၅၇ — အဘိဏှပစ္စဝေက္ခိတဗ္ဗဌာနသုတ်: အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်း၊ ခွဲခွာရခြင်းနှင့် ကံ၏အမွေခံဖြစ်ခြင်းကို မကြာခဏ ပြန်လည်ဆင်ခြင်ခြင်း။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၃၂ — သင်္ဂဟသုတ်: ပေးကမ်းမှု၊ ချစ်ခင်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးပြုမှု၊ တန်းတူမျှတမှုတို့ဖြင့် လူမှုဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းခြင်း။
ဓမ္မပဒ ၂၁–၃၂ — အပ္ပမာဒဝဂ်: အပ္ပမာဒတရား၏ အရေးကြီးမှု။
ဓမ္မပဒ ၁၅၇–၁၆၆ — အတ္တဝဂ်: မိမိကိုယ်ကို ကောင်းစွာတည်ဆောက်ခြင်း၊ ကိုယ်တိုင်ကျင့်ပြီးမှ သူတစ်ပါးကို သင်ကြားခြင်းနှင့် မိမိ၏ အမြင့်ဆုံးအကျိုးကို မပျောက်စေခြင်း။
ဒီဃနိကာယ် ၂ — သာမညဖလသုတ်: အချိန်သင့်၊ မှန်ကန်၊ အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး အကျိုးရှိသော စကားပြောမှုဆိုင်ရာ သီလအခြေခံ။
