Founder Character သည် ပထမဆုံးအရင်းအနှီး
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လုပ်ငန်းတစ်ခု စတင်တော့မယ်ဆိုရင် လူတွေ အရင်ဆုံး မေးတတ်တာ ဘာလဲ။
“Capital ဘယ်လောက်ရှိလဲ။”
“ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ ရှိပြီလား။”
“ဘဏ်ထဲမှာ ငွေဘယ်လောက်ရှိလဲ။”
“Office ရပြီလား။”
“Technology ရှိပြီလား။”
“Team ရှိပြီလား။”
“Customer ရှိပြီလား။”
ဒါတွေ မမှားပါဘူး။ လုပ်ငန်းတည်ဆောက်ရာမှာ ငွေလိုတယ်။ လူလိုတယ်။ အသိပညာလိုတယ်။ နည်းပညာလိုတယ်။ ဈေးကွက်လိုတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီကနေ့ ဦးဇင်းတို့ တစ်ခု ထပ်မေးကြည့်ချင်တယ်။
**ငွေမရခင်ကတည်းက Founder တစ်ယောက်မှာ ဘာရှိထားသင့်သလဲ။**
အဖြေက—
**Character ရှိထားရမယ်။**
လူ့ဂုဏ်ရည်၊ စိတ်နေသဘောထား၊ ရိုးသားမှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ သည်းခံနိုင်မှု၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိန်းနိုင်မှု၊ မှားရင် ဝန်ခံနိုင်မှု၊ အခက်အခဲကြုံတဲ့အခါ မဖြောင့်မတ်တဲ့လမ်းကို မရွေးဘဲ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ရပ်တည်နိုင်မှု။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ တရားရဲ့ အဓိကစကားတစ်ကြောင်းက—
**Founder Character သည် ပထမဆုံးအရင်းအနှီး ဖြစ်တယ်။**
ဒီစကားကို ဘုရားဟောစကားအဖြစ် မပြောပါဘူး။ ဒီနေ့ လုပ်ငန်းဘဝကို ဓမ္မအမြင်နဲ့ ပြန်ကြည့်ဖို့ သုံးတဲ့ အဓိကအတွေးတစ်ခုပါ။
ဘာကြောင့် Character ကို ပထမဆုံးအရင်းအနှီးလို့ ပြောနိုင်သလဲ။
ငွေကို မိဘပေးနိုင်တယ်။
Technology ကို ဝယ်နိုင်တယ်။
ဝန်ထမ်းကို ခန့်နိုင်တယ်။
Consultant ကို ငှားနိုင်တယ်။
Office ကို ငှားနိုင်တယ်။
Marketing ကို အပြင်က Agency အပ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
**Founder ရဲ့ ရိုးသားမှုကို ငှားလို့မရဘူး။**
**Founder ရဲ့ တာဝန်ယူစိတ်ကို ဝယ်လို့မရဘူး။**
**Founder ရဲ့ သီလကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတစ်ယောက်က အစားထိုးပေးလို့မရဘူး။**
**Founder မှားသွားတဲ့အချိန် အမှားကို ဝန်ခံရဲတဲ့သတ္တိကို Software တစ်ခုက Install လုပ်ပေးလို့မရဘူး။**
ဒီနေရာမှာ လုပ်ငန်းရှင်တွေ အထူးစဉ်းစားကြည့်စေချင်တယ်။
ကုမ္ပဏီမရှိခင် Founder ရှိတယ်။
Brand မရှိခင် Founder ရှိတယ်။
Culture မရှိခင် Founder ရှိတယ်။
Policy မရှိခင် Founder ရှိတယ်။
Team မရှိခင် Founder ရှိတယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်တွေရဲ့ နောက်မှာလည်း Founder ရှိတယ်။
အဲဒီတော့ Founder ရဲ့စိတ်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့အရာတွေက တဖြည်းဖြည်း Company Culture ဖြစ်လာတတ်တယ်။
Founder က မမှန်တာကို အဆင်ပြေသလို ပြောတတ်ရင် Team ကလည်း အဲဒီနည်းကို သင်ယူသွားနိုင်တယ်။
Founder က Customer ကို လိမ်လို့ရတဲ့သူအဖြစ် မြင်ရင် Sales Team ကလည်း အဲဒီစိတ်ဓာတ်ကို လေ့လာတတ်တယ်။
Founder က ဝန်ထမ်းတွေကို လူမမြင်ဘဲ Cost ပဲမြင်ရင် Management ကလည်း လူကို နံပါတ်ပဲမြင်လာတတ်တယ်။
Founder က စာရင်းထဲက နည်းနည်းလေး မှားတာကို “ကိစ္စမရှိဘူး” လို့ လျော့လျော့ပေါ့ပေါ့ထားရင် နောက်ပိုင်းမှာ နည်းနည်းလေးတွေ စုလာပြီး ကြီးမားတဲ့ပျက်စီးမှု ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့…
**လုပ်ငန်းထဲမှာ ပထမဆုံး စီမံခန့်ခွဲရမယ့် Asset ဟာ ကိုယ့်စိတ် ဖြစ်တယ်။**
ကိုယ့်စိတ်ကို မစီမံနိုင်ဘဲ ကုမ္ပဏီတစ်ခုလုံးကို စီမံမယ်ဆိုတာ ခက်တယ်။
ကိုယ့်လောဘကို မသိဘဲ Revenue ကို စီမံမယ်။
ကိုယ့်ဒေါသကို မသိဘဲ Team ကို စီမံမယ်။
ကိုယ့်အတ္တကို မသိဘဲ Partnership ကို စီမံမယ်။
ကိုယ့်မောဟကို မသိဘဲ Strategy ကို ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုရင် အန္တရာယ်ရှိတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ဒီဃဇာဏုသုတ်မှာ လူနေဘဝအတွက် အကျိုးချမ်းသာဖြစ်စေတဲ့ အခြေခံလေးမျိုးကို ဟောထားတယ်။ အသက်မွေးမှုလုပ်ငန်းမှာ ကျွမ်းကျင်အားထုတ်ခြင်း၊ ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ လူကောင်းသူကောင်းနဲ့ ပေါင်းသင်းခြင်း၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို သိပြီး အလွန်အကျွံမသုံးသလို အလွန်အကျွံလည်း မနှမြောဘဲ မျှတစွာနေထိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသုတ်မှာ စိုက်ပျိုးရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ အခြားအသက်မွေးမှုတွေမှာ ကျွမ်းကျင်ပြီး မပျင်းမရိ ကြိုးစားဖို့ကိုလည်း တိတိကျကျ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီတရားလေးခုကို Founder တစ်ယောက်ရဲ့ အတွင်းအရင်းအနှီးအနေနဲ့ ပြန်ကြည့်ကြမယ်။
ပထမတစ်ခုက **ကြိုးစားအားထုတ်နိုင်တဲ့ Character**။
Idea ကောင်းတာတစ်ခု ရှိတာနဲ့ Founder မဖြစ်သေးဘူး။
Idea ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ မနက်ဖြန်အထိ စောင့်နေသူ၊ နောက်တစ်ပတ်အထိ ရွှေ့နေသူ၊ “ကောင်းတဲ့အချိန်ရောက်ရင် လုပ်မယ်” ဆိုပြီး သင့်တော်တဲ့အချိန်ကိုပဲ စောင့်နေသူဟာ အိပ်မက်ရှင် ဖြစ်နိုင်တယ်။ Founder ဖြစ်ဖို့က လက်တွေ့လုပ်နိုင်ရမယ်။
ဒါပေမယ့် ကြိုးစားတယ်ဆိုတာ မအိပ်မနေ အလုပ်လုပ်တာကိုပဲ မဆိုလိုဘူး။
မေးမြန်းတတ်ရမယ်။
လေ့လာတတ်ရမယ်။
မသိတာကို “မသိဘူး” လို့ ပြောတတ်ရမယ်။
စမ်းသပ်တတ်ရမယ်။
မှားရင် ပြင်တတ်ရမယ်။
ကိုယ့်နည်းလမ်း မကောင်းတာ သိလာရင် အတ္တမခံဘဲ ပြောင်းတတ်ရမယ်။
ဒါတွေက Character ပါ။
တချို့လူတွေက အလုပ်အရမ်းလုပ်တယ်။ ဒါပေမယ့် မပြင်ဘူး။
အမှားတစ်ခုကို တစ်နှစ်လုံး ထပ်လုပ်တယ်။
အဲဒါကို “ကြိုးစားတယ်” လို့ခေါ်ဖို့ ခက်တယ်။
ကြိုးစားမှုထဲမှာ **ပညာ** ပါရမယ်။
“ငါအားထုတ်နေတယ်” ဆိုတာနဲ့ မပြီးဘူး။
“ငါ့အားထုတ်ပုံ မှန်ရဲ့လား” ဆိုတာ ပြန်ကြည့်ရမယ်။
Entrepreneur တွေအတွက် အရေးကြီးဆုံးစွမ်းရည်တစ်ခုက အမှားမလုပ်ခြင်း မဟုတ်ဘူး။
**အမှားကို စောစောသိခြင်း။**
ပြီးတော့—
**အမှားကို သိပြီး စောစောပြင်ခြင်း။**
ဒါက Character နဲ့ ဆိုင်တယ်။
တချို့ Founder က မှားတာကို သိတယ်။ ဒါပေမယ့် Team ရှေ့မှာ မျက်နှာပျက်မှာစိုးလို့ မပြင်ဘူး။
Investor ရှေ့မှာ Reputation ကျမယ်ထင်လို့ ဖုံးတယ်။
Customer သိသွားမှာစိုးလို့ အမှားကို တိတ်တိတ်ထားတယ်။
အဲဒီနေရာမှာ ပြဿနာက Technical Problem ကနေ Character Problem ကို ပြောင်းသွားပြီ။
Technical mistake ဆိုတာ ပြင်လို့ရတယ်။
Character mistake ကို မမြင်ရင် ခဏခဏ ပြန်ဖြစ်တတ်တယ်။
ဥပမာတစ်ခုအနေနဲ့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။
Founder နှစ်ယောက်မှာ Product error တစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုပါစို့။
ပထမ Founder က—
“Customer ကို မပြောနဲ့။ သူတို့မသိခင် အေးအေးဆေးဆေး ပြင်လိုက်”
လို့ ပြောတယ်။
ဒုတိယ Founder က—
“အရင်ဆုံး ဘယ်သူထိခိုက်နိုင်သလဲ စစ်ပါ။ ထိခိုက်နိုင်သူရှိရင် ရှင်းပြပါ။ ဘာဖြစ်ခဲ့သလဲ စစ်ပါ။ နောက်တစ်ကြိမ်မဖြစ်အောင် Process ပြင်ပါ”
လို့ ဆုံးဖြတ်တယ်။
Error တစ်ခုတည်း။
ဒါပေမယ့် Company နှစ်ခုရဲ့ Character မတူတော့ဘူး။
အမှားဟာ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို စမ်းသပ်တဲ့အချိန် ဖြစ်လာတယ်။
ဒုတိယအရင်းအနှီးက **ထိန်းသိမ်းတတ်တဲ့ Character** ဖြစ်တယ်။
ဒီဃဇာဏုသုတ်မှာ ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို မပျက်စီးအောင် စောင့်ရှောက်ခြင်းကိုပါ သင်ကြားထားပါတယ်။
Founder တချို့က ရှာတတ်တယ်။
မထိန်းတတ်ဘူး။
Sales ရတယ်။
Cash Flow မသိဘူး။
Investment ရတယ်။
အသုံးစရိတ် မစီမံဘူး။
ကုမ္ပဏီစထောင်ပြီး ပထမလမှာပဲ အဆင့်မြင့် Office လိုတယ်။
မလိုအပ်သေးတဲ့ပစ္စည်းတွေ ဝယ်တယ်။
Revenue မတည်ငြိမ်သေးဘဲ Founder Lifestyle က တက်သွားတယ်။
ကိုယ့်ငွေနဲ့ ကုမ္ပဏီငွေ နယ်နိမိတ် မရှင်းဘူး။
အဲဒါတွေဟာ Finance နည်းပညာပြဿနာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
**Self-control ပြဿနာလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။**
လောဘက “ပိုရချင်တယ်” ဆိုတဲ့ပုံစံတစ်မျိုးတည်းနဲ့ မလာဘူး။
“လူတွေက ငါ အောင်မြင်နေပြီလို့ မြင်စေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ပုံစံနဲ့လည်း လာနိုင်တယ်။
အဲဒီတော့ Founder တစ်ယောက်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရတဲ့နေ့ထက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုရပြီးနောက်နေ့က ပိုအရေးကြီးနိုင်တယ်။
ငွေမရှိတုန်းက ကိုယ့် Character ကို မသိသေးဘူး။
ငွေရလာတဲ့အခါ—
ဘယ်လောက်ထိ စည်းကမ်းရှိလဲ။
ဘယ်လောက်ထိ မျှတလဲ။
ဘယ်လောက်ထိ မနှမြောဘဲလည်း မဖြုန်းဘဲ နေနိုင်သလဲ။
ဒါတွေ ပေါ်လာတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်မှာ ဝင်ငွေနဲ့ ထွက်ငွေကို သိပြီး မဖြုန်းတီးသလို အလွန်အကျွံ ချွေတာနှမြောခြင်းလည်း မလုပ်ဘဲ မျှတစွာ အသက်မွေးနေထိုင်ဖို့ကို ဥပမာနဲ့အတူ ဟောထားပါတယ်။
Business မှာလည်း မျှတမှုလိုတယ်။
ဝန်ထမ်းလစာပေးရမှာကျတော့ “Cost ကြီးတယ်” လို့ပြောပြီး ကိုယ့်အတွက် Luxury ပစ္စည်းဝယ်တဲ့အခါ “Founder Benefit” လို့ ခေါ်နေရင် Character ကို ပြန်စစ်ရမယ်။
Customer ဆီက Payment တစ်ရက်နောက်ကျတာကိုတော့ ဒေါသထွက်ပြီး Supplier ကိုပေးရမယ့်ငွေ ကိုယ်က တစ်လဆွဲထားရင် Character ကို ပြန်စစ်ရမယ်။
Partner ဆီက Transparency လိုချင်ပြီး ကိုယ့်ဘက်က အချက်အလက်ကို မပြည့်မစုံပေးရင် Character ကို ပြန်စစ်ရမယ်။
Team က Accountability ရှိရမယ်လို့ ပြောပြီး Founder ကိုယ်တိုင် Deadline မလိုက်ရင် Character ကို ပြန်စစ်ရမယ်။
ဒါတွေက စီးပွားရေးစကားနဲ့ပဲ ပြောရရင် Governance Problem ပါ။
ဓမ္မအမြင်နဲ့ ကြည့်ရင်—
**ကိုယ်တိုင် မကျင့်ဘဲ သူများကိုပဲ စည်းကမ်းတောင်းနေတဲ့ စိတ်ပြဿနာလည်း ပါနေတယ်။**
ဒကာ ဒကာမတို့…
Founder Character ရဲ့ တတိယအရင်းအနှီးက **လူကောင်းကို ရွေးတတ်တဲ့ Character** ဖြစ်တယ်။
လူတိုင်းနဲ့ပေါင်းတယ်ဆိုတာ ကောင်းတဲ့အရာ မဟုတ်ဘူး။
ဘယ်သူနဲ့ နီးစပ်မလဲ။
ဘယ်သူ့အကြံယူမလဲ။
ဘယ်သူ့စကားကို ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲ ဝင်ခွင့်ပေးမလဲဆိုတာ အရေးကြီးတယ်။
ဒီဃဇာဏုသုတ်မှာ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ စွန့်ကြဲမှု၊ ပညာရှိသူတို့နဲ့ ပေါင်းသင်းပြီး သူတို့ရဲ့ ကောင်းသောဂုဏ်များအတိုင်း ကိုယ်တိုင်လည်း လေ့ကျင့်တတ်ဖို့ ဟောထားပါတယ်။
Founder တစ်ယောက်ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်က Founder Character ကို တဖြည်းဖြည်း ပုံဖော်တတ်တယ်။
“မြန်မြန်ကြီးချင်ရင် နည်းနည်းလောက် လိမ်ရတာပေါ့”
လို့ပြောတဲ့သူတွေနဲ့ပဲ နီးကပ်နေရင် လိမ်တာ သာမန်လို ဖြစ်လာတတ်တယ်။
“Customer သိမှာမှ မဟုတ်တာ”
လို့ပြောတဲ့သူတွေနဲ့ နေရင် Customer ကို မလေးစားတဲ့စိတ် ရိုးရိုးဖြစ်လာတတ်တယ်။
“ဝန်ထမ်းဆိုတာ ဖိခိုင်းရတာ”
လို့ပြောတဲ့သူတွေနဲ့ပဲ ပေါင်းရင် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို မမြင်တော့ဘူး။
“Competitor ကို ဖျက်နိုင်ရင် ဖျက်”
ဆိုတဲ့စိတ်ဝင်လာရင် လုပ်ငန်းရဲ့ အခြေခံကို မေတ္တာမဟုတ်ဘဲ အမုန်းနဲ့ တည်ဆောက်လာနိုင်တယ်။
ဒီတော့ Advisor ရွေးတဲ့အခါ အရမ်းအောင်မြင်တဲ့သူပဲ ရွေးမလား။
ဒါမှမဟုတ်—
**အောင်မြင်ရုံမက ဖြောင့်မတ်တဲ့သူကိုပါ ရွေးမလား။**
Investor ရွေးတဲ့အခါ ငွေများတဲ့သူကိုပဲ ရွေးမလား။
ဒါမှမဟုတ်—
**ကိုယ့်တန်ဖိုးတွေနဲ့ အနီးစပ်ဆုံးသူကိုပါ ရွေးမလား။**
Co-founder ရွေးတဲ့အခါ Skill ပဲကြည့်မလား။
Character ကိုပါ ကြည့်မလား။
Skill မတူလို့ အဆင်ပြေနိုင်တယ်။
Character အခြေခံတန်ဖိုး မတူရင် တစ်ချိန်မှာ ပြဿနာကြီး ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
တစ်ယောက်က—
“Customer ကို မှန်တာပြောရမယ်”
ဆိုတယ်။
တစ်ယောက်က—
“ရောင်းထွက်ရင် ပြီးတာပဲ”
ဆိုတယ်။
ဒီလို အခြေခံ Character မတူတဲ့ Co-founder နှစ်ယောက်ဟာ နောက်ပိုင်းမှာ Strategy အငြင်းပွားတာမဟုတ်တော့ဘူး။
**သဘောတရား အခြေခံကနေ ကွဲနေပြီ။**
ဒကာ ဒကာမတို့…
လူကောင်းကို ရွေးတတ်ဖို့ ကိုယ်တိုင်လည်း လူကောင်းဖြစ်ဖို့ လိုတယ်။
မမှန်တဲ့အလုပ်ပဲ လုပ်ချင်တဲ့ Founder နားကို စည်းကမ်းရှိတဲ့သူတွေ အကြာကြီးမနေချင်ဘူး။
ကိုယ်က အမြဲစကားဖျက်နေရင် ယုံကြည်ထိုက်တဲ့ Partner ကို ရှာဖို့ခက်တယ်။
ကိုယ်က လူတွေကို အသုံးချချင်ရင် မေတ္တာရှိတဲ့ Team Culture မတည်ဆောက်နိုင်ဘူး။
ဒီနေရာမှာ စကားတစ်ကြောင်း မှတ်ထားပါ။
**Founder ရွေးတဲ့လူတွေက Company ကို ပြောင်းသလို Founder ဖြစ်နေတဲ့လူကလည်း ဘယ်လိုလူမျိုးတွေ သူ့အနားမှာ နေချင်မလဲဆိုတာ သတ်မှတ်နေတယ်။**
ဒါကြောင့် Character က Talent ကို ဆွဲဆောင်တဲ့ အခြေခံတစ်ခုလည်း ဖြစ်လာတယ်။
နောက်တစ်ချက်က **ရိုးသားမှု**။
ရိုးသားမှုဆိုတာ ဘာလဲ။
လိမ်မပြောတာတစ်ခုပဲလား။
မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်အမှားကို လျှော့မပြောခြင်းလည်း ရိုးသားမှု။
သူများအောင်မြင်မှုကို ကိုယ့်အောင်မြင်မှုလို မယူခြင်းလည်း ရိုးသားမှု။
ကိုယ်မသိတာကို သိသလို မပြောခြင်းလည်း ရိုးသားမှု။
Product မလုပ်နိုင်သေးတာကို “လုပ်နိုင်တယ်” လို့ မကတိပေးခြင်းလည်း ရိုးသားမှု။
Customer ကို မသေချာတဲ့အရာကို သေချာသလို မရောင်းခြင်းလည်း ရိုးသားမှု။
Investor ကို ကောင်းတာပဲပြပြီး Risk ကို ဖုံးမထားခြင်းလည်း ရိုးသားမှု။
ဝန်ထမ်းအပေါ် ကတိပေးထားတာကို ဖြစ်နိုင်သလောက် တည်အောင် ကြိုးစားခြင်းလည်း ရိုးသားမှု။
ကိုယ့်အကျိုးအတွက် စာချုပ်အဓိပ္ပာယ်ကို လှည့်ကွက်သုံးမထားခြင်းလည်း ရိုးသားမှု။
လူမမြင်တဲ့အချိန်မှာ လုပ်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က Character ကို ပိုပြတယ်။
Camera ရှိလို့ မလိမ်ဘူးဆိုတာ Character မဟုတ်သေးဘူး။
Audit ရှိလို့ မခိုးဘူးဆိုတာ Character မဟုတ်သေးဘူး။
ဥပဒေကြောက်လို့သာ မမှားတာနဲ့လည်း မပြည့်စုံသေးဘူး။
**လုပ်လို့ရပေမယ့် မလုပ်သင့်တာ သိလို့ မလုပ်တာ**—ဒီနေရာမှာ Character ထင်ရှားလာတယ်။
Founder အတွက် အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းက—
“ဒါ ဥပဒေက ခွင့်ပြုသလား” ဆိုတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
“ဒါ တရားမျှတသလား။”
“ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဘယ်သူနစ်နာမလဲ။”
“သူတို့က အချက်အလက်အပြည့်အစုံ သိရင်တောင် ဒီ Deal ကို လက်ခံမလား။”
“ငါ့အပေါ် ဒီလိုလုပ်ရင် ငါ လက်ခံနိုင်မလား။”
ဆိုတာတွေပါ မေးရမယ်။
စင်္ဂါလသုတ်မှာ မိတ်ဆွေ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တို့ကို ပေးကမ်းခြင်း၊ နူးညံ့သောစကားပြောခြင်း၊ သူတို့အကျိုးကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ မျှတစွာဆက်ဆံခြင်း၊ စကားတည်ခြင်းတို့နဲ့ ဆက်ဆံဖို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီအချက်က Founder Character နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်တယ်။
Founder ရဲ့ စကားက စာချုပ်မဖြစ်ခင်ကတည်းက Reputation ဖြစ်နေတယ်။
“သူပြောရင် ယုံလို့ရတယ်”
ဆိုတဲ့ နာမည်ရဖို့ နှစ်နဲ့ချီ လိုနိုင်တယ်။
“သူ့စကားကို မယုံနဲ့”
ဆိုတဲ့ နာမည်ရဖို့ Deal တစ်ခုတည်းနဲ့ လုံလောက်သွားတတ်တယ်။
ဒီတော့ ဦးဇင်းတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးကြည့်ရအောင်။
Meeting မှာ ပြောတဲ့စကား ဘယ်လောက်တည်သလဲ။
“မနက်ဖြန်ပို့မယ်” ဆိုရင် ပို့သလား။
မပို့နိုင်ရင် ကြိုပြောသလား။
“ဒီဈေးနဲ့လုပ်ပေးမယ်” ဆိုပြီး နောက်မှ သူငွေပိုရှိတာသိလို့ ဈေးပြောင်းသလား။
“Promotion ပေးမယ်” ဆိုပြီး ဝန်ထမ်းက အလုပ်လုပ်ပြီးသွားမှ Criteria အသစ်ထပ်ထည့်သလား။
“Investor ကို Update ပေးမယ်” ဆိုပြီး အခြေအနေမကောင်းတဲ့လမှာပဲ ပျောက်နေသလား။
ဒါတွေအားလုံးဟာ “Business communication” တင် မဟုတ်ဘူး။
**Character ပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။**
ဒီနေရာမှာ နောက်ထပ် အရေးကြီးဆုံး Character တစ်ခုက **တာဝန်ယူမှု**။
Founder ဆိုတာ Credit ရတဲ့အခါ ရှေ့ထွက်ပြီး Problem ဖြစ်တဲ့အခါ နောက်ဆုတ်တဲ့သူ မဟုတ်ဘူး။
Success ဖြစ်ရင်—
“ငါလုပ်တာ”
Failure ဖြစ်ရင်—
“Team က မကောင်းတာ”
လို့ ပြောနေမယ်ဆိုရင် Team ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ပျက်လာမယ်။
Founder က မှားတဲ့အခါ—
“ဟုတ်တယ်၊ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ငါချခဲ့တယ်။ အကျိုးဆက်အတွက် ငါတာဝန်ယူမယ်။ ဘယ်လိုပြင်မလဲ လုပ်ကြမယ်”
လို့ ပြောနိုင်တာဟာ Leadership Character ပဲ။
အဲဒီလိုပြောနိုင်ဖို့ ကိုယ့်အတ္တကို တော်တော်ထိန်းရတယ်။
Founder တစ်ယောက်အတွက် Ego က မမြင်ရတဲ့ Expense ကြီးတစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်။
Ego ကြောင့် အကြံမနာခံဘူး။
Ego ကြောင့် မတတ်တာကို မမေးဘူး။
Ego ကြောင့် မကောင်းတော့တဲ့ Project ကို ဆက်သွားတယ်။
Ego ကြောင့် ကိုယ့်ထက်တော်တဲ့သူကို မခန့်ရဲဘူး။
Ego ကြောင့် Customer Feedback ကို ရန်လိုတယ်။
Ego ကြောင့် ဝန်ထမ်းက မှန်နေတာတောင် သူ့စကားကို လက်မခံဘူး။
ဒီ Expense ကို Accounting စာရင်းထဲမှာ မမြင်ရဘူး။
ဒါပေမယ့် Company အတွက် အကုန်အကျ အရမ်းကြီးနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Founder Character ထဲမှာ **နှိမ့်ချနိုင်မှု** ရှိရမယ်။
နှိမ့်ချတယ်ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးမရှိဘူးလို့ ထင်တာ မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်အကန့်အသတ်ကို သိတာ။
ကိုယ်မသိတာ ရှိကြောင်း သိတာ။
သူများဆီက သင်ယူနိုင်တာ။
ကိုယ့်အကြံက အမြဲမမှန်နိုင်ဘူးဆိုတာ လက်ခံထားတာ။
ဝန်ထမ်းငယ်တစ်ယောက်ပြောတဲ့ အချက်က မှန်နေရင် ရာထူးမကြည့်ဘဲ နားထောင်နိုင်တာ။
ဒါဟာ မဟာအားနည်းချက် မဟုတ်ဘူး။
အဲဒါ Leadership Strength ပဲ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် နောက်ထပ် မလွတ်သင့်တာက **သမ္မာအာဇီဝ** ဖြစ်တယ်။
ဘဝမှာ “ငွေရလား” တစ်ခုတည်းနဲ့ လုပ်ငန်းကို မတိုင်းရဘူး။
“ဘယ်လိုရသလဲ” ကိုပါ ကြည့်ရမယ်။
မဂ္ဂင်လမ်းစဉ်မှာ မှန်ကန်သော အသက်မွေးမှုကို ထည့်သွင်းထားပြီး မှားယွင်းတဲ့အသက်မွေးမှုကို စွန့်ကာ မှန်ကန်တဲ့အသက်မွေးမှုနဲ့ အသက်ရှင်ဖို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၇၇ မှာလည်း ဥပါသကာတစ်ယောက် မလုပ်သင့်တဲ့ ကုန်သွယ်မှုငါးမျိုး—လက်နက်၊ သတ္တဝါ၊ အသား၊ မူးယစ်စေသောအရာနဲ့ အဆိပ်တို့နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကုန်သွယ်မှုတွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီသဘောတရားက Founder တွေအတွက် အရေးကြီးတယ်။
လုပ်ငန်းမေးခွန်းဟာ—
“Profit ရမလား” တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
**“ဒီ Profit ဘယ်လိုရမလဲ”** လည်း ဖြစ်တယ်။
Customer ရဲ့ အားနည်းချက်ကို အသုံးချပြီး ရမယ့် Profit လား။
လူတွေ မသိတာကို ဖုံးထားပြီး ရမယ့် Profit လား။
ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ မဖြစ်မနေလိုအပ်ချက်ကို ဖိအားပေးပြီး ရမယ့် Profit လား။
ဘေးအန္တရာယ်သိသိနဲ့ ဖုံးပြီး ရမယ့် Profit လား။
Addiction ပိုကြီးလာအောင် အားပေးပြီး ရမယ့် Profit လား။
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကျစေပြီး ရမယ့် Profit လား။
အဲဒီနေရာမှာ Founder Character က ဆုံးဖြတ်ပေးတယ်။
**“လုပ်လို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ငါ မလုပ်ဘူး”**
ဆိုတဲ့ စည်းရှိဖို့လိုတယ်။
Founder တစ်ယောက်မှာ “လုပ်မယ်” ဆိုတဲ့ Vision ရှိရုံမက—
**“ဘယ်အရာကို ဘယ်လောက် Profit ရရ မလုပ်ဘူး” ဆိုတဲ့ Moral Boundary လည်း ရှိရမယ်။**
ဒီ Boundary မရှိရင် ငွေများလာတာနဲ့ အတူ Temptation လည်း ကြီးလာနိုင်တယ်။
တစ်သောင်းရနိုင်ရင် မလိမ်ဘူး။
တစ်သန်းရနိုင်တဲ့အခါ ဘယ်လိုလဲ။
တစ်သန်းမှာ ခံနိုင်တယ်။
တစ်ဘီလီယံရနိုင်တဲ့အခါ ဘယ်လိုလဲ။
Character ကို ပမာဏနဲ့ မတိုင်းရဘူး။
တန်ဖိုးကြီးလာတဲ့အခါ ကိုယ့်မူဝါဒ ပျက်သွားရင် အဲဒီမူဝါဒက အစကတည်းက မခိုင်ခဲ့ဘူး။
ဒါကြောင့် စည်းကမ်းကို ပြဿနာပေါ်မှ မရေးနဲ့။
အစကတည်းက ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးထားရမယ်။
“Customer အပေါ် ငါ ဘာမလုပ်ဘူး။”
“ဝန်ထမ်းအပေါ် ငါ ဘာမလုပ်ဘူး။”
“Supplier အပေါ် ငါ ဘာမလုပ်ဘူး။”
“Partner အပေါ် ငါ ဘာမလုပ်ဘူး။”
“Government နဲ့ ဆက်ဆံတဲ့အခါ ဘာစည်း မကျော်ဘူး။”
“Financial report မှာ ဘာကို မဖုံးဘူး။”
“Marketing မှာ ဘာကို မလိမ်ဘူး။”
ဒီလို သတ်မှတ်ထားရမယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Business Ethics ကို Wall ပေါ်မှာ ရေးထားတာနဲ့ မပြီးဘူး။
Founder ရဲ့ Decision ထဲမှာ ရှိမှ Culture ဖြစ်တယ်။
“Integrity”
ဆိုပြီး နံရံပေါ်ကပ်ထားတယ်။
ဒါပေမယ့် Customer Complaint လာတဲ့အခါ ဖုံးခိုင်းတယ်ဆိုရင် နံရံပေါ်က စကားက Culture မဟုတ်ဘူး။
“People First”
လို့ ရေးထားတယ်။
ဒါပေမယ့် ဝန်ထမ်းနာမကျန်းဖြစ်တဲ့အခါ လူမမြင်ဘဲ Output ပဲမြင်တယ်ဆိုရင် “People First” က Slogan ပဲ ဖြစ်နေတယ်။
စင်္ဂါလသုတ်မှာ အလုပ်ရှင်ဘက်က အလုပ်သမားများကို သူတို့စွမ်းရည်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့အလုပ်ပေးခြင်း၊ အစားအစာနဲ့ လုပ်အားခပေးခြင်း၊ နာမကျန်းဖြစ်တဲ့အခါ ကြည့်ရှုခြင်း၊ ကောင်းသောအရာများကို ဝေမျှခြင်း၊ သင့်တော်တဲ့အချိန်မှာ အနားယူခွင့်ပေးခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒီလို ဆက်ဆံခံရတဲ့ အလုပ်သမားဘက်ကလည်း အလုပ်ကို ကောင်းကောင်းလုပ်ပြီး အလုပ်ရှင်ရဲ့ ကောင်းသောနာမည်ကို ဆောင်ကြဉ်းပေးကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီဟောကြားချက်ကို ဒီနေ့ခေတ် Human Resource Manual အဖြစ် တိုက်ရိုက်တူညီကြောင်း မပြောရပါဘူး။
ဒါပေမယ့် Founder Character အတွက် အလွန်နက်ရှိုင်းတဲ့ အမြင်တစ်ခု ပေးတယ်။
**လူကို စွမ်းအားထုတ်ယူစရာပစ္စည်းလို မမြင်ရဘူး။**
ဝန်ထမ်းဟာ Spreadsheet ထဲက Headcount မဟုတ်ဘူး။
သူ့မှာ မိသားစုရှိတယ်။
ကိုယ်ပိုင်ဘဝရှိတယ်။
အားနည်းချိန်ရှိတယ်။
နာမကျန်းချိန်ရှိတယ်။
သင်ယူရမယ့်အချိန်ရှိတယ်။
အနားယူဖို့လိုတဲ့အချိန်ရှိတယ်။
Founder Character က ဒီလူသားဘဝကို မြင်နိုင်ရမယ်။
ဒီနေရာမှာ တစ်ခုစဉ်းစားကြည့်။
ကုမ္ပဏီမှာ အလုပ်များလာတယ်။
Deadline နီးလာတယ်။
ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ရဲ့ ကလေး နာမကျန်းဖြစ်တယ်ဆိုပါစို့။
Founder ရဲ့စိတ်ထဲမှာ ပထမဆုံး ထွက်လာတဲ့အတွေးက—
“Project ဘယ်သူလုပ်မှာလဲ”
ဆိုတာပဲ ဖြစ်သလား။
ဒါမှမဟုတ်—
“သူ့မိသားစု အဆင်ပြေရဲ့လား။ Project ကို Team က ဘယ်လိုဝေယူမလဲ”
ဆိုတဲ့အမြင် နှစ်ခုလုံး ရှိသလား။
Business က အလုပ်ကို မလုပ်ဘဲ မနေနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် လူသားကိုလည်း မပျောက်စေရဘူး။
ဒါဟာ Compassionate Leadership ပဲ။
မေတ္တာရှိတယ်ဆိုတာ စည်းကမ်းမရှိတာ မဟုတ်ဘူး။
တရားမျှတစွာ စည်းကမ်းချနိုင်တယ်။
Performance မကောင်းတာကို ပြောနိုင်တယ်။
အမှားကို ပြင်ခိုင်းနိုင်တယ်။
လိုအပ်ရင် အလုပ်တာဝန် ပြောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် လူကို အရှက်ခွဲဖို့ မလိုဘူး။
ကြောက်အောင်လုပ်ဖို့ မလိုဘူး။
တန်ဖိုးမရှိတဲ့သူလို ပြောဖို့ မလိုဘူး။
Founder Character ဆိုတာ **ကြင်နာမှုနဲ့ တာဝန်ယူမှု နှစ်ခုလုံးကို တစ်ပြိုင်နက် ထိန်းနိုင်ခြင်း** လည်း ဖြစ်တယ်။
တစ်ဖက်သတ်ကြင်နာမှုက စည်းကမ်းပျက်နိုင်တယ်။
တစ်ဖက်သတ်ဖိအားက လူပျက်နိုင်တယ်။
ပညာနဲ့ မျှတရမယ်။
နောက်ထပ် အရေးကြီးတာက **ငွေကို ဘယ်လိုမြင်သလဲ** ဆိုတာပဲ။
ငွေကို မကောင်းဘူးလို့ ဗုဒ္ဓဘာသာက အလွယ်တကူ သတ်မှတ်မထားဘူး။
အရေးကြီးတာက—
ဘယ်လိုရှာသလဲ။
ဘယ်လိုသုံးသလဲ။
ဘယ်လိုစွဲသလဲ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပတ္တကမ္မသုတ်နဲ့ အာဒိယသုတ်တို့မှာ အားထုတ်၍ တရားသဖြင့် ရရှိတဲ့ဥစ္စာကို ကိုယ်တိုင်နဲ့ မိသားစုအား ကောင်းမွန်စွာ ထောက်ပံ့အသုံးပြုခြင်း၊ မိဘ၊ အိမ်သူအိမ်သား၊ အလုပ်သမားတို့အတွက် အသုံးပြုခြင်းနဲ့ အခြားသင့်တော်သောအကျိုးရှိရာများမှာ သုံးခြင်းတို့ကို တွေ့ရပါတယ်။
ဒါကို Founder အမြင်နဲ့ ပြန်ကြည့်ရင်—
**Wealth ရှိတာထက် Wealth ကို ဘယ်လိုသုံးတတ်သလဲက Character ကို ပိုပြတယ်။**
ကုမ္ပဏီ အမြတ်ရပြီဆိုပါစို့။
အဲဒီအမြတ်ကို ဘာလုပ်မလဲ။
Product ကောင်းအောင် ပြန်သုံးမလား။
ဝန်ထမ်းတိုးတက်ဖို့ သုံးမလား။
မိသားစုတာဝန် ကျေပွန်ဖို့ သုံးမလား။
အရေးပေါ် Reserve ထားမလား။
လူမှုအကျိုးရှိရာကို ဝေမျှမလား။
ဒါမှမဟုတ်—
“အခုငါ အောင်မြင်ပြီ” ဆိုတာ ပြဖို့ပဲ သုံးမလား။
အောင်မြင်မှုရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို Founder ကိုယ်တိုင် ရှင်းမထားရင် Marketplace က အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ပေးသွားတတ်တယ်။
လူတွေပြောမယ်—
ပိုကြီးတဲ့ကား ဝယ်။
ပိုကြီးတဲ့အိမ် ဝယ်။
ပိုကြီးတဲ့ Brand ဝတ်။
ပိုလှတဲ့ပုံ တင်။
ပိုကောင်းတဲ့ Title ထည့်။
အဲဒီနောက် Founder က Business ကို တည်ဆောက်နေတာလား၊ Business ကို အသုံးပြုပြီး ကိုယ့် Ego ကို တည်ဆောက်နေတာလားဆိုတာ ရောထွေးသွားတတ်တယ်။
ဒါကြောင့် Founder Character က အပြင်ကို မေးရုံနဲ့ မရဘူး။
ကိုယ့်အတွင်းကို မကြာခဏ ပြန်မေးရမယ်။
“ငါ ဒီကုမ္ပဏီကို ဘာကြောင့် တည်ဆောက်နေတာလဲ။”
“ငွေပိုရတာနဲ့အမျှ ငါ့လောဘ ပိုကြီးလာသလား၊ တာဝန် ပိုကြီးလာသလား။”
“Team ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ငါ့အာဏာကို ပိုခံစားလာသလား၊ သူတို့အပေါ် တာဝန်ကို ပိုမြင်လာသလား။”
“Customer ပိုများလာတာနဲ့အမျှ နံပါတ်ပဲ မြင်လာသလား၊ လူတွေကို ပိုပြီးနားလည်လာသလား။”
“Profit တိုးလာတာနဲ့ အလှူဒါနစိတ်၊ ကျေးဇူးသိစိတ်၊ ဝေမျှလိုစိတ် ပိုတိုးလာသလား။”
ဒီမေးခွန်းတွေက Company Valuation မှာ မပါဘူး။
ဒါပေမယ့် လူတန်ဖိုးမှာ ပါတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Founder Character ကို အလွယ်ဆုံးသိနိုင်တဲ့အချိန်က Success ရတဲ့အချိန် မဟုတ်ဘူး။
**ဖိအားများတဲ့အချိန်။**
ငွေပြတ်တဲ့အချိန်။
Customer ဆုံးရှုံးတဲ့အချိန်။
Project ကျရှုံးတဲ့အချိန်။
Investor ဖိအားပေးတဲ့အချိန်။
Partner နဲ့ မတည့်တဲ့အချိန်။
Public criticism ကြုံတဲ့အချိန်။
အဲဒီအချိန်မှာ အတွင်းက Character ပေါ်လာတယ်။
ပုံမှန်အချိန်မှာ လူတိုင်း နူးညံ့နိုင်တယ်။
ဖိအားကြီးတဲ့အချိန်မှာပဲ ကိုယ့်ဒေါသကို ထိန်းနိုင်သလား သိရတယ်။
ငွေအလုံအလောက်ရှိတဲ့အချိန်မှာ လူတိုင်း ရိုးသားနိုင်တယ်။
အခက်အခဲကြီးလာတဲ့အခါ ဖြောင့်မတ်မှုကို ရောင်းစားမလား သိရတယ်။
ကိုယ့်စကားလက်ခံခံရတဲ့အချိန်မှာ လူတိုင်း နားထောင်နိုင်တယ်။
Team က ကိုယ့်ကို ငြင်းတဲ့အခါ အတ္တဘယ်လောက်ရှိသလဲ သိရတယ်။
ဒါကြောင့် Crisis ဟာ Business Problem တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
**Character Examination လည်း ဖြစ်တယ်။**
ဥပမာတစ်ခုအနေနဲ့—
Cash Flow ပြဿနာဖြစ်တယ်ဆိုပါစို့။
Founder အတွက် ရွေးချယ်စရာအများကြီး ရှိနိုင်တယ်။
Supplier ကို မပြောဘဲ အချိန်ဆွဲမလား။
ဝန်ထမ်းကို လစာပေးနိုင်မယ့်အချိန်ကို မမှန်မကန်ပြောမလား။
Customer Deposit ကို သတ်မှတ်ထားတာမဟုတ်တဲ့နေရာမှာ သုံးမလား။
စာရင်းကို ပိုလှအောင် ပြသမလား။
ဒါမှမဟုတ်—
ဖြစ်နေတဲ့အခြေအနေကို သင့်တော်တဲ့လူတွေဆီမှာ မှန်မှန်ပြောပြီး ဖြေရှင်းချက်ရှာမလား။
ခက်ပါတယ်။
တရားကျင့်တယ်ဆိုတာ လွယ်တဲ့အချိန်မှာ ကောင်းတာလုပ်တာပဲ မဟုတ်ဘူး။
**ခက်တဲ့အချိန်မှာလည်း မမှားအောင် ကိုယ့်စိတ်ကို ထိန်းနိုင်ခြင်း** ပါတယ်။
ဒါကြောင့် Founder Training မှာ Business Skill ပဲ မလုံလောက်ဘူး။
Mind Training လည်း လိုတယ်။
နေ့တိုင်း အချိန်နည်းနည်းပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်ဖို့လိုတယ်။
Meeting တစ်ခုပြီးတိုင်း—
“ငါ ဘယ်လိုပြောခဲ့သလဲ။”
“ဒေါသနဲ့ ပြောခဲ့သလား။”
“သူ့စကားကို နားထောင်ခဲ့သလား။”
“သူနဲ့ အမြင်မတူတာကြောင့် သူ့ကို မလေးစားတော့ဘူးလား။”
Deal တစ်ခုပြီးတိုင်း—
“ဒီ Deal မှာ နှစ်ဖက်လုံးအတွက် မျှတရဲ့လား။”
“ငါသာ တစ်ဖက်နေရာမှာရှိရင် လက်ခံနိုင်မလား။”
Marketing တစ်ခုထုတ်တိုင်း—
“ပြောထားတာနဲ့ တကယ်ပေးနိုင်တာ ကိုက်ညီရဲ့လား။”
Team Decision တစ်ခုပြီးတိုင်း—
“အာဏာရှိလို့ အနိုင်ယူလိုက်တာလား၊ အကြောင်းပြချက်နဲ့ ဆုံးဖြတ်တာလား။”
ဒီလို Reflection လုပ်ရမယ်။
ဒါဟာ Founder Meditation တစ်မျိုးလို့ မခေါ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် သတိရှိရှိ ပြန်ကြည့်တဲ့ လေ့ကျင့်မှုတော့ ဖြစ်တယ်။
Founder ရဲ့ အကြီးဆုံးရန်သူ တခါတလေ Competitor မဟုတ်ဘူး။
**ကိုယ့်လောဘ။**
**ကိုယ့်ဒေါသ။**
**ကိုယ့်မောဟ။**
ဖြစ်နိုင်တယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၇၁ မှာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟကြောင့် ကိုယ့်အကျိုး၊ သူတစ်ပါးအကျိုးနဲ့ နှစ်ဖက်အကျိုးကို မှန်ကန်စွာ မမြင်နိုင်ကြောင်း၊ အဲဒီအကုသိုလ်အမြစ်တွေကို စွန့်လွှတ်ရာမှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးလမ်းစဉ်ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
လုပ်ငန်းအမြင်နဲ့ ကြည့်ပါ။
လောဘများလာရင်—
Short-term gain ပဲမြင်ပြီး Long-term trust ကို မမြင်နိုင်တော့ဘူး။
ဒေါသများလာရင်—
ပြဿနာကို ဖြေရှင်းတာထက် လူကိုအပြစ်ပေးချင်လာတယ်။
မောဟများလာရင်—
Data ရှိပေမယ့် ကိုယ်ယုံချင်တာပဲ ယုံတတ်တယ်။
Warning ရှိပေမယ့် မမြင်ချင်တော့ဘူး။
Founder က အပြင်က Dashboard ကိုကြည့်သလို အတွင်းက Dashboard ကိုလည်း ကြည့်သင့်တယ်။
ဒီနေ့ ငါ့မှာ—
လောဘ ဘယ်လောက်တက်နေသလဲ။
ဒေါသ ဘယ်လောက်တက်နေသလဲ။
ကြောက်စိတ် ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။
အတ္တ ဘယ်လောက်တက်နေသလဲ။
မနာလိုမှု ဝင်နေသလား။
အလွန်အမင်းစိုးရိမ်ပြီး မမှန်တဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်လုပ်မိတော့မလား။
ဒီဟာတွေကို သိနိုင်ရမယ်။
Founder Character က ဘဝတစ်လျှောက် တစ်ကြိမ်တည်ဆောက်ပြီး ပြီးသွားတာ မဟုတ်ဘူး။
နေ့တိုင်း တည်ဆောက်ရတာ။
နေ့တိုင်း ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းက Character ကို တစ်ချက်တစ်ချက် ရေးနေတယ်။
တစ်ခါ လိမ်လိုက်ရင်—
လိမ်တတ်တဲ့ Habit ကို အားပေးတယ်။
တစ်ခါ ကတိတည်လိုက်ရင်—
စကားတည်တဲ့ Habit ကို အားပေးတယ်။
တစ်ခါ ဒေါသကို ထိန်းလိုက်ရင်—
တည်ငြိမ်မှုကို အားပေးတယ်။
တစ်ခါ အမှားကို ဝန်ခံလိုက်ရင်—
နှိမ့်ချမှုနဲ့ တာဝန်ယူမှုကို အားပေးတယ်။
တစ်ခါ ကိုယ့်အကျိုးနည်းနည်းလျော့ပြီး တစ်ဖက်လူကို မနစ်နာအောင် ဆုံးဖြတ်လိုက်ရင်—
မေတ္တာနဲ့ တရားမျှတမှုကို အားပေးတယ်။
ဒီလိုနဲ့ Founder Character က ပေါ်လာတယ်။
ဒါကြောင့် “ငါ Character ကောင်းပြီးသား” လို့ သတ်မှတ်ဖို့ မလိုဘူး။
ပိုကောင်းတဲ့ မေးခွန်းက—
**“ဒီနေ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက ငါ့ Character ကို ဘယ်ဘက်ကို လေ့ကျင့်နေသလဲ”**
လို့ မေးရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Founder Character မှာ နောက်ထပ် အရေးကြီးတာ **ကျေးဇူးသိတတ်မှု** ဖြစ်တယ်။
Founder တစ်ယောက် အောင်မြင်လာတဲ့အခါ “ငါတစ်ယောက်တည်းလုပ်ခဲ့တာ” လို့ ထင်လွယ်တယ်။
တကယ်လား။
မိဘအကူအညီ မပါဘူးလား။
ဆရာတွေ မပါဘူးလား။
ပထမဆုံးယုံကြည်ပေးတဲ့ Customer မပါဘူးလား။
ငွေမရှိခင် အတူလုပ်ပေးခဲ့တဲ့ Team Member မပါဘူးလား။
အချိန်ပေးနားထောင်ခဲ့တဲ့ မိတ်ဆွေ မပါဘူးလား။
အမှားကို သတိပေးခဲ့တဲ့သူ မပါဘူးလား။
ကိုယ်သုံးနေတဲ့ ပညာနဲ့ နည်းပညာတွေကို ရှေ့ကလူတွေ တည်ဆောက်ပေးခဲ့တာ မပါဘူးလား။
Founder တစ်ယောက်ဟာ သူ့ကိုယ်သူ Self-made လို့ အရမ်းယုံသွားရင် ကျေးဇူးသိစိတ် လျော့သွားနိုင်တယ်။
ကျေးဇူးမသိတဲ့သူဟာ လူတွေကို “ငါ့အတွက် ဘာလုပ်ပေးနိုင်လဲ” လို့ပဲ ကြည့်တတ်တယ်။
ကျေးဇူးသိတဲ့သူက—
“ငါ့ဘဝတည်ဆောက်ရာမှာ ဘယ်သူတွေ ပါဝင်ခဲ့သလဲ”
လို့ မြင်တတ်တယ်။
ဒီအမြင်က Generosity ကို မွေးတယ်။
Founder အောင်မြင်လာတဲ့အခါ ပိုယူချင်စိတ်တစ်ခုတည်း မတက်ဘဲ—
**ပိုပြန်ပေးချင်စိတ်** တိုးလာသင့်တယ်။
Knowledge ပြန်ဝေ။
အခွင့်အရေးပြန်ပေး။
အသစ်တက်လာသူကို Mentor လုပ်။
လူငယ်တွေကို အခွင့်အရေးပေး။
အလုပ်သမားတွေရဲ့ ဘဝတိုးတက်ဖို့ Training ပေး။
အမြတ်ကို ကိုယ့်အတွက်တင်မထားဘဲ လူမှုအကျိုးရှိရာမှာလည်း သင့်တော်သလို ဝေမျှ။
ဒါဟာ Wealth ကို စိတ်အကျဉ်းချုပ်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။
Wealth ကို အဓိပ္ပာယ်ရှိအောင် အသုံးပြုခြင်းပဲ။
တစ်နေ့ Company မရှိတော့နိုင်ဘူး။
Brand နာမည် ပျောက်သွားနိုင်တယ်။
Technology ဟောင်းသွားနိုင်တယ်။
Market ပြောင်းသွားနိုင်တယ်။
ဒီနေ့ အရမ်းနာမည်ကြီးတဲ့ Product တစ်ခု နောက်တစ်နေ့ အသုံးမဝင်တော့နိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့်—
ကိုယ်ဘယ်လိုလူဖြစ်ခဲ့သလဲဆိုတာက ပိုနက်တယ်။
ကိုယ့်ကြောင့် ဘယ်သူတွေ ဘဝကောင်းလာသလဲ။
ကိုယ့်ကြောင့် ဘယ်သူတွေ နာကျင်ခဲ့သလဲ။
ကိုယ်ဘယ်လိုသစ္စာရှိခဲ့သလဲ။
ကိုယ်ဘယ်လိုတာဝန်ယူခဲ့သလဲ။
ကိုယ်ဘယ်လိုပေးကမ်းခဲ့သလဲ။
ဒီအရာတွေက Founder ရဲ့ တကယ့် Legacy ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
တချို့လူတွေက Company ကြီးထားခဲ့တယ်။
ဒါပေမယ့် လူတွေက ကြောက်ခဲ့ရတယ်။
တချို့လူတွေက Company အရမ်းမကြီးပေမယ့် သူနဲ့ အလုပ်လုပ်ဖူးသူတိုင်း—
“ဒီလူနဲ့ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ လူလို ဆက်ဆံခံခဲ့ရတယ်”
လို့ ပြောနိုင်တယ်။
ဘယ် Legacy ကို လိုချင်သလဲ။
ဒါက Founder Character မေးခွန်းပဲ။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့…
အခု လက်တွေ့ကျင့်စရာ လေးချက်လောက်ကို ပြန်ယူကြမယ်။
ပထမ—
**စကားမပေးခင် စဉ်းစားပါ။ ပေးပြီးရင် တည်အောင်လုပ်ပါ။**
မတည်နိုင်တော့ရင် ပျောက်မနေပါနဲ့။
ကြိုပြောပါ။
တောင်းပန်ပါ။
အခြေအနေကို ရှင်းပြပါ။
ဖြေရှင်းချက်တင်ပါ။
ဒါဟာ Reputation Management မတိုင်ခင် Character Training ဖြစ်တယ်။
ဒုတိယ—
**ငွေဝင်ငွေထွက်တိုင်းမှာ သတိထားပါ။**
Company Money နဲ့ Personal Money ခွဲပါ။
မလိုအပ်ဘဲ ပုံကြီးချဲ့ဖို့ မသုံးပါနဲ့။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူရဲ့ငွေဆိုရင် တာဝန်ရှိတယ်။
Customer Deposit ဆိုရင် တာဝန်ရှိတယ်။
ဝန်ထမ်းလစာဆိုရင် သူ့မိသားစုနဲ့ဆိုင်တဲ့တာဝန် ရှိတယ်။
ငွေကို “ရှိလို့သုံးတာ” မဟုတ်ဘဲ “ဘာတာဝန်နဲ့ ရောက်လာတဲ့ငွေလဲ” လို့ မေးပါ။
တတိယ—
**ကိုယ့်ဘေးမှာ ကိုယ့်ကို အမှန်ပြောနိုင်တဲ့သူထားပါ။**
Founder ကို အမြဲသဘောတူတဲ့သူတွေ ဝိုင်းနေရင် အန္တရာယ်ရှိတယ်။
“ဒါမမှန်ဘူးထင်တယ်”
လို့ ပြောနိုင်တဲ့သူလိုတယ်။
“ဒီဆုံးဖြတ်ချက်မှာ Ethical Risk ရှိတယ်”
လို့ ပြောရဲတဲ့သူလိုတယ်။
“ဒီကိစ္စမှာ Founder ကိုယ်တိုင် မှားနေတယ်”
လို့ ပြောနိုင်တဲ့သူလိုတယ်။
အဲဒီစကားကို ခံနိုင်တဲ့ Founder Character လည်း လိုတယ်။
စတုတ္ထ—
**နေ့ကုန်တိုင်း မေးခွန်းသုံးခု ပြန်မေးပါ။**
“ဒီနေ့ ဘယ်ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ရိုးသားခဲ့သလဲ။”
“ဒီနေ့ ဘယ်နေရာမှာ အတ္တ၊ လောဘ၊ ဒေါသကြောင့် လွဲခဲ့သလဲ။”
“မနက်ဖြန် ဘာတစ်ခု ပြင်မလဲ။”
မေးခွန်းသုံးခုပဲ။
ဒါပေမယ့် အမြဲလုပ်နိုင်ရင် အတွင်းလူကို တည်ဆောက်ပေးနိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Founder Character သည် ပထမဆုံးအရင်းအနှီးလို့ ပြောတဲ့အခါ ငွေမလိုဘူးလို့ ပြောတာ မဟုတ်ဘူး။
Business Skill မလိုဘူးလို့ ပြောတာလည်း မဟုတ်ဘူး။
Strategy မလိုဘူးလို့ မပြောဘူး။
Technology မလိုဘူးလို့ မပြောဘူး။
ဒါတွေအားလုံး လိုတယ်။
ဒါပေမယ့်—
**ငွေကို ဘယ်သူ ကိုင်မလဲ။**
**Technology ကို ဘယ်သူသုံးမလဲ။**
**Power ကို ဘယ်သူအသုံးချမလဲ။**
**Strategy ကို ဘယ်စိတ်နဲ့ ဆုံးဖြတ်မလဲ။**
အဆုံးမှာ လူပဲ။
Character မခိုင်တဲ့လက်ထဲမှာ အရင်းအမြစ်ကြီးလာလေလေ ပျက်စီးနိုင်တဲ့အင်အားလည်း ကြီးလာနိုင်တယ်။
Character ကောင်းတဲ့လက်ထဲမှာ အရင်းအမြစ်ရလာရင် အကျိုးပြုနိုင်တဲ့စွမ်းအား ပိုကြီးလာတယ်။
ဒါကြောင့် Capital မရှာခင် Character ကို တည်ဆောက်။
Capital ရလာလည်း Character ကို မလျှော့နဲ့။
Company ကြီးလာလည်း Character ကို မရောင်းနဲ့။
Competition ပြင်းလာလည်း Character ကို မစွန့်နဲ့။
Crisis ဖြစ်လည်း Character ကို မလဲလှယ်နဲ့။
Profit နည်းတဲ့နေ့မှာသာ မဟုတ်ဘူး။
Profit များတဲ့နေ့မှာလည်း Character ကို ထိန်း။
လူနည်းတဲ့ Startup ဘဝမှာသာ မဟုတ်ဘူး။
လူထောင်ချီရှိလာတဲ့ Company မှာလည်း Character ကို ထိန်း။
အခက်အခဲက Character ကို စမ်းတယ်။
အောင်မြင်မှုကလည်း Character ကို စမ်းတယ်။
တစ်ခါတလေ အောင်မြင်မှုက ပိုခက်တဲ့စာမေးပွဲတောင် ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
မရှိတုန်းက မလုပ်နိုင်တာများတယ်။
ရှိလာတဲ့အခါ လုပ်နိုင်ခွင့်များလာတယ်။
အာဏာများလာတယ်။
ရွေးချယ်ခွင့်များလာတယ်။
အဲဒီမှာ ကိုယ့်စိတ်ကို ပိုစောင့်ဖို့လိုတယ်။
နောက်ဆုံး ဒီနေ့တရားကို သစ္စာလေးပါးအမြင်နဲ့ ပြန်ကြည့်ကြမယ်။
Founder ဘဝရဲ့ **ဒုက္ခသစ္စာ** ကိုကြည့်ရင်—
မသေချာမှုရှိတယ်။
ပြိုင်ဆိုင်မှုရှိတယ်။
အရှုံးရှိတယ်။
ဖိအားရှိတယ်။
ဝန်ထမ်းအတွက် တာဝန်ရှိတယ်။
Customer အတွက် တာဝန်ရှိတယ်။
ငွေကြေးအပေါ် တာဝန်ရှိတယ်။
Reputation ပျက်မှာကို ကြောက်တယ်။
Failure ကို ကြောက်တယ်။
Success ကို ထိန်းရတာလည်း ခက်တယ်။
ငါ့ Company၊ ငါ့ Brand၊ ငါ့ Success၊ ငါ့ဂုဏ်သိက္ခာဆိုပြီး အလွန်စွဲမိလာရင် စိတ်ပင်ပန်းမှု ပိုတက်လာတယ်။
ဒီဒုက္ခရဲ့ **သမုဒယသစ္စာ** ဘက်ကို ကြည့်ရင်—
လောဘရှိတယ်။
အောင်မြင်မှုကို မဆုံးနိုင်အောင်လိုချင်တဲ့ တဏှာရှိတယ်။
သူများထက် အနိုင်ယူချင်စိတ် ရှိတယ်။
ကိုယ်မှန်တယ်လို့ အမြဲခံယူချင်တဲ့ အတ္တစွဲရှိတယ်။
ချီးကျူးမှုလိုချင်တယ်။
အရှုံးကို လက်မခံချင်ဘူး။
မကောင်းတဲ့အချက်ကို မြင်ပြီးလည်း ဖုံးချင်တယ်။
အာဏာကို စွဲတယ်။
ငွေကို စွဲတယ်။
နာမည်ကို စွဲတယ်။
ဒါတွေက အတွင်းမီးတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
Business နဲ့ Dhamma ကို ရောပြီး “စီးပွားရေးအောင်မြင်ဖို့ တရားကျင့်ရမယ်” လို့ ဦးဇင်း မပြောချင်ဘူး။
တရားရဲ့ ပန်းတိုင်က အမြတ်များဖို့ထက် အများကြီး နက်တယ်။
ဒါပေမယ့် လူ့ဘဝထဲမှာ စီးပွားရေးလုပ်နေစဉ်တောင် အကုသိုလ်ကို လျော့ပြီး ကုသိုလ်တိုးအောင်၊ ကိုယ့်အကျိုးနဲ့ သူတစ်ပါးအကျိုးကို မဖျက်ဘဲ အသက်မွေးနိုင်အောင်၊ ကိုယ့်စိတ်ကို တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ဖြောင့်မတ်အောင် လေ့ကျင့်နိုင်တယ်။
ဒီနေ့ကစပြီး Capital ရှာရင်း Character မပျောက်ပါစေနဲ့။
Revenue တိုးရင်း မေတ္တာမလျော့ပါစေနဲ့။
Team ကြီးလာရင်း နှိမ့်ချမှုမလျော့ပါစေနဲ့။
Power များလာရင်း သီလမလျော့ပါစေနဲ့။
Customer များလာရင်း လူကို နံပါတ်အဖြစ်ပဲ မမြင်ပါစေနဲ့။
Profit တိုးလာရင်း ပေးကမ်းလိုစိတ် တိုးလာပါစေ။
Knowledge တိုးလာရင်း “ငါသိတယ်” ဆိုတဲ့ အတ္တလျော့လာပါစေ။
Company ကြီးလာရင်း ကိုယ့်စိတ်က ပိုသေးမသွားပါစေနဲ့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ကုမ္ပဏီတစ်ခု မစခင် Capital မရှိသေးနိုင်ဘူး။
Customer မရှိသေးနိုင်ဘူး။
Team မရှိသေးနိုင်ဘူး။
Office မရှိသေးနိုင်ဘူး။
Brand မရှိသေးနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ကတည်းက တည်ဆောက်လို့ရတာ တစ်ခုရှိတယ်။
**ကိုယ့် Character။**
ရိုးသားမှု တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်တယ်။
စကားတည်မှု တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်တယ်။
တာဝန်ယူမှု တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်တယ်။
သီလ တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်တယ်။
မေတ္တာ တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်တယ်။
ပညာနဲ့ စဉ်းစားတတ်မှု တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်တယ်။
မမှန်တဲ့အကျိုးကို ငြင်းနိုင်တဲ့ သတ္တိ တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်တယ်။
အဲဒီအရင်းအနှီးကို ငွေဈေးကွက်ကျလို့ ယူသွားလို့မရဘူး။
Competitor လာလို့ ခိုးသွားလို့မရဘူး။
Technology ပြောင်းလို့ အသုံးမဝင်တော့တာ မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ်တိုင်သာ မစောင့်ရှောက်ရင် ပျက်သွားနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့တရားကို စကားတစ်ကြောင်းနဲ့ နှလုံးသွင်းကြပါ။
**“ငါ့လုပ်ငန်းရဲ့ ပထမဆုံးအရင်းအနှီးဟာ ငွေမဟုတ်သေးဘူး။ ငါ ဘယ်လိုလူဖြစ်နေသလဲဆိုတဲ့ Character ပဲ”**
ကိုယ့်အကျိုးကို ရှာရာမှာ သူတစ်ပါးအကျိုး မဖျက်မိကြပါစေနဲ့။
ဥစ္စာရှာရာမှာ သီလမဆုံးရှုံးကြပါစေနဲ့။
အောင်မြင်မှုရှာရာမှာ မေတ္တာမဆုံးရှုံးကြပါစေနဲ့။
ပြိုင်ဆိုင်ရာမှာ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာမပျောက်ကြပါစေနဲ့။
ဆုံးဖြတ်ရာမှာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ရဲ့ ကျွန်မဖြစ်ဘဲ သတိနဲ့ ပညာရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချနိုင်ကြပါစေ။
တရားသဖြင့်ရှာဖွေ၍ တရားသဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ်တိုင်လည်း ချမ်းသာ၊ မိသားစုလည်း ချမ်းသာ၊ အတူလုပ်ကိုင်သူများလည်း အကျိုးရှိ၊ Customer များလည်း အကျိုးရှိ၊ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွက်လည်း အကျိုးပြုသော လုပ်ငန်းများ ဖြစ်ထွန်းကြပါစေ။
ရရှိလာသော အောင်မြင်မှုကြောင့် မာန်မာနမကြီးဘဲ ကျေးဇူးသိတတ်ကြပါစေ။
ဆုံးရှုံးမှုကြုံလည်း သီလမပျက်ကြပါစေ။
အောင်မြင်မှုကြုံလည်း သတိမလွတ်ကြပါစေနဲ့။
Founder အဖြစ်ကနေ ကောင်းသောလူတစ်ယောက်ဖြစ်ခြင်းဆီ၊ ကောင်းသောလူတစ်ယောက်ဖြစ်ခြင်းကနေ ကုသိုလ်တိုးပွားခြင်းဆီ၊ ကုသိုလ်တိုးပွားခြင်းကနေ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အေးငြိမ်းရာအထိ တရားလမ်းကို တဖြည်းဖြည်း လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေ။
အားလုံးသော သတ္တဝါများ ဘေးရန်ခပ်သိမ်းမှ ကင်းဝေးကြပါစေ။
ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ။
ရရှိထားသမျှ ကောင်းမြတ်သောအခွင့်အရေးများကို မိမိအကျိုး၊ သူတစ်ပါးအကျိုး နှစ်ဖက်လုံးအတွက် ပညာရှိစွာ အသုံးချနိုင်ကြပါစေ။
သတိ၊ သီလ၊ မေတ္တာ၊ ပညာတို့ဖြင့် ဘဝကိုလည်း တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ၊ လုပ်ငန်းကိုလည်း တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
နောက်ဆုံးတွင် အစွဲအလမ်းခပ်သိမ်း အေးငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေသတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု