သီလနှင့် Corporate Ethics
သီလနှင့် Corporate Ethics
နေ့စဉ်ဓမ္မနှင့် ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းဘဝ — ၃၆၅ ရက် တရားတော်အစီအစဉ်
ရက်စွဲ - ၀၃.၁၀.၂၀၂၆ (၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လဆုတ် ၈ ရက်၊ စနေနေ့ နံနက်ခင်း တရားတော် )

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ
တရားချစ်ခင်သူတော်ကောင်းတို့—
ယနေ့ နံနက်ခင်း အခါကာလမှာ ဦးဇင်းတို့ ဒါယကာ ဒါယိကာမများအားလုံး လူ့ဘဝ၊ အိမ်ထောင်ဘဝ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းခွင်နှင့် အဖွဲ့အစည်းတာဝန် အသီးသီးကို ထမ်းဆောင်ကြရာတွင် အသက်တမျှ အရေးအကြီးဆုံးသော အခြေခံအုတ်မြစ်ကြီး ဖြစ်သည့် “သီလနှင့် Corporate Ethics (အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်စံနှုန်း)” အကြောင်းကို မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တိပိဋကပါဠိတော် အဆုံးအမများနှင့် ချိန်ထိုး၍ ဓမ္မသဘောအရ လေးလေးနက်နက် ဟောကြားနာယူ ဆင်ခြင်ကြည့်ကြရအောင်။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ— ခေတ်သစ် စီးပွားရေးလောကကြီးထဲမှာ “Corporate Ethics (ကော်ပိုရိတ်ကျင့်ဝတ်)” ဆိုတာ ကုမ္ပဏီကြီးတွေ၊ အဖွဲ့အစည်းကြီးတွေ မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းပြဋ္ဌာန်းလာကြတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။ ကုမ္ပဏီတစ်ခု ကြီးထွားလာလေလေ၊ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေ ကျယ်ပြန့်လာလေလေ အဖွဲ့အစည်းရဲ့ အကျင့်သီလ၊ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့ရဲ့ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုတွေဟာ လုပ်ငန်းရေရှည် တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်လာတာကို အားလုံး အသိအမှတ်ပြုလာကြပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တကယ့် ပြင်ပလောက လက်တွေ့မြေပြင်မှာ အဲဒီ Corporate Ethics ဆိုတာကို ဘယ်လို နားလည်ထားကြပါသလဲ။ လူအများစုနှင့် စီးပွားရေး အဖွဲ့အစည်းအများစုက Corporate Ethics ကို “ဥပဒေကြောင်းအရ အပြစ်မဖြစ်ရုံ၊ စာရင်းစစ်ဆေးသူ (Auditor) က အပြစ်မရှာနိုင်ရုံ၊ ပြင်ပ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ (Regulations) နှင့် အညီ ဖော်ပြရုံ (Compliance)” ဟူသော အပေါ်ယံ စာရွက်စာတမ်း အကာအကွယ်သက်သက် အနေဖြင့်သာ သဘောထားတတ်ကြပါတယ်။ အပြင်ပန်းအားဖြင့် ဥပဒေဘောင်လွတ်နေသော်လည်း အတွင်းစိတ်ထဲမှာ မတရားသော လောဘဇောဖြင့် လူထုကို လှည့်စားခြင်း၊ အားနည်းသူကို အမြတ်ထုတ်ခြင်း၊ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲသော နည်းလမ်းများဖြင့် စီးပွားရှာခြင်း စသည့် အတွင်းအကျင့်ပျက်မှုတွေကိုမူ “စီးပွားရေးဗျူဟာ” ဟူသော အမည်တပ်ကာ လျစ်လျူရှုထားတတ်ကြပါတယ်။
ဒီလို အခြေအနေမျိုးကို ဗုဒ္ဓဓမ္မ အမြင်ဖြင့် စိစစ်ကြည့်ပါက Compliance (ဥပဒေလိုက်နာရုံသက်သက်) နှင့် “သီလ (Sīla — စစ်မှန်သော စိတ်တွင်း ကိုယ်ကျင့်စင်ကြယ်မှု)” တို့၏ အလွန်နက်နဲလှသော ခြားနားချက်ကို မြင်တွေ့နိုင်ပါသည်။ ဥပဒေလိုက်နာမှုဆိုတာ ပြင်ပအပြစ်ဒဏ်၊ ထောင်ဒဏ် သို့မဟုတ် ငွေဒဏ်ကို ကြောက်ရွံ့၍ မဖြစ်မနေ ရှောင်ကြဉ်ရခြင်း ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ “သီလ” ဆိုတာ မိမိ၏ စိတ်နှလုံးတွင်း၌ ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပတည်းဟူသော အသိတရားတို့ ကိန်းအောင်းကာ မကောင်းမှုကို အလိုအလျောက် ရှက်ရွံ့စက်ဆုပ်ခြင်း၊ သူတစ်ပါးအပေါ် စာနာထောက်ထားခြင်းဟူသော ကံသုံးပါး စင်ကြယ်မှု ဖြစ်ပါသည်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်၌ သီလမရှိသော အဖွဲ့အစည်း၊ သီလမရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဘယ်လောက်ပင် ချမ်းသာနေပါစေ၊ ဂုဏ်သိက္ခာအားဖြင့် အလွန်ဆင်းရဲပြီး အချိန်မရွေး လဲပြိုပျက်စီးမည့် အန္တရာယ်ကြီးနှင့် ရင်ဆိုင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ သီလ၏ အဓိပ္ပာယ်၊ အင်္ဂါရပ်များနှင့် ဘောဂသမ္ပဒါဆိုင်ရာ ပါဠိတော်အထောက်အထားများ
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီဃနိကာယ် မဟာဝဂ္ဂပါဠိ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်မှာ ပါဋလိဂါမရွာသား ဒါယကာတို့အား ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ ဒေသနာတော်သည် ယနေ့ခေတ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဝန်ထမ်းများနှင့် အဖွဲ့အစည်းခေါင်းဆောင်များ အထူးနှလုံးသွင်းရမည့် အခြေခံ ဓမ္မမဏ္ဍိုင်ကြီး ဖြစ်ပါသည်—
“ပဉ္စိမေ ဂဟပတယော အာဒီနဝါ ဒုဿီလဿ သီလဝိပန္နဿ။ ကတမေ ပဉ္စ?
ဣဓ ဂဟပတယော ဒုဿီလော သီလဝိပန္နော ပမာဒါဓိကရဏံ မဟတိံ ဘောဂဇာနိံ နိဂစ္ဆတိ၊ အယံ ပဌမော အာဒီနဝေါ...
ပုန စ ပရံ ဂဟပတယော ဒုဿီလဿ သီလဝိပန္နဿ ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ၊ အယံ ဒုတိယော အာဒီနဝေါ...
ပုန စ ပရံ ဂဟပတယော ဒုဿီလော သီလဝိပန္နော ယညဒေဝ ပရိသံ ဥပသင်္ကမတိ— ယဒိ ခတ္တိယပရိသံ ယဒိ ဗြာဟ္မဏပရိသံ ယဒိ ဂဟပတိပရိသံ ယဒိ သမဏပရိသံ— အဝိသာရဒေါ ဥပသင်္ကမတိ မင်္ကုဘူတော၊ အယံ တတိယော အာဒီနဝေါ...
ပုန စ ပရံ ဂဟပတယော ဒုဿီလော သီလဝိပန္နော သမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ၊ အယံ စတုတ္ထော အာဒီနဝေါ...
ပုန စ ပရံ ဂဟပတယော ဒုဿီလော သီလဝိပန္နော ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇတိ၊ အယံ ပဉ္စမော အာဒီနဝေါ”¹။
ဒါယကာတို့... သီလမရှိသော၊ ကိုယ်ကျင့်တရား ပျက်ပြားသောသူအား အပြစ် ၅ ပါးတို့သည် ဖြစ်ကုန်၏။
၁။ မေ့လျော့ပေါ့ဆခြင်းကို အကြောင်းပြု၍ ကြီးစွာသော စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဆုတ်ယုတ်ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရခြင်း (ပမာဒါဓိကရဏံ မဟတိံ ဘောဂဇာနိံ နိဂစ္ဆတိ)၊
၂။ ယုတ်ညံ့သော မကောင်းသတင်း ဂုဏ်ပျက်မှုတို့သည် အရပ်မျက်နှာ အသီးသီးသို့ ပြန့်နှံ့သွားရခြင်း (ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ)၊
၃။ မင်းပရိသတ်၊ ပုဏ္ဏားပရိသတ်၊ သူဌေးပရိသတ်၊ ရဟန်းပရိသတ် စသော ပရိသတ်အလယ်သို့ ချဉ်းကပ်ရဲသော သတ္တိမရှိဘဲ မျက်နှာငယ်စွာဖြင့် တွန့်ဆုတ်တွန့်ဆုတ် ချဉ်းကပ်ရခြင်း၊
၄။ သေခါနီး ကာလ၌ သတိလက်လွတ် တွေဝေမိုက်မဲစွာဖြင့် သေဆုံးရခြင်း၊
၅။ ခန္ဓာပျက်ကြွေ သေလွန်သည့်အခါ အပါယ် ငရဲ ဒုဂ္ဂတိဘုံသို့ ကျရောက်ရခြင်း— တို့ ဖြစ်ကုန်၏။
ထို့နောက် မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် သီလနှင့် ပြည့်စုံသော သူတော်ကောင်းအား ရရှိမည့် အကျိုးကျေးဇူး ၅ ပါးကို အခုလို မိန့်ဆိုတော်မူခဲ့ပါသည်—
“ပဉ္စိမေ ဂဟပတယော အာနိသံသာ သီလဝတော သီလသမ္ပန္နဿ... မဟန္တံ ဘောဂက္ခန္ဓံ အဓိဂစ္ဆတိ... ကလျာဏော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ အဗ္ဘုဂ္ဂစ္ဆတိ... ဝိသာရဒေါ ဥပသင်္ကမတိ အမင်္ကုဘူတော... အသမ္မူဠှော ကာလံ ကရောတိ... သုဂတိံ သဂ္ဂံ လောကံ ဥပပဇ္ဇတိ”²။
သီလနှင့် ပြည့်စုံသောသူသည် မမေ့မလျော့သော လုံ့လဝီရိယကြောင့် ကြီးကျယ်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာ အစုအဝေးကို ရရှိ၏၊ ကောင်းသော ကျော်စောသတင်းသည် ပြန့်နှံ့၏၊ မည်သည့် ပရိသတ်အလယ်သို့မဆို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ မျက်နှာမငယ်ဘဲ ချဉ်းကပ်နိုင်၏၊ သေခါနီး၌ မတွေမဝေ သတိနှင့် ကွယ်လွန်ရ၏၊ သေလွန်သည့်အခါ သုဂတိ နတ်ရွာဘုံသို့ ရောက်ရ၏— လို့ ရှင်းလင်းစွာ ဟောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့— ဒီ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်လာ ဒေသနာတော်ကို ခေတ်သစ် ကော်ပိုရိတ် စီမံခန့်ခွဲမှုဘက်သို့ လှည့်ကြည့်လိုက်ပါ။
ကုမ္ပဏီတစ်ခု၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ကျင့်ဝတ်စံနှုန်း ပျက်စီးသွားပြီ (ဒုဿီလ ဖြစ်သွားပြီ) ဆိုလျှင် ပထမဆုံး ရင်ဆိုင်ရမည့် ဘေးဒဏ်သည် “ဘောဂဇာနိ — စည်းစိမ်ဥစ္စာ အမြတ်အစွန်းနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဆုံးရှုံးပျက်စီးခြင်း” ဖြစ်ပါတယ်။ လိမ်လည်မှု ပေါ်ပေါက်လာပါက ဒဏ်ကြေးများ ပေးဆောင်ရခြင်း၊ ရှယ်ယာတန်ဖိုးများ ထိုးကျသွားခြင်း၊ စားသုံးသူများက သပိတ်မှောက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဘဏ္ဍာရေး ပြိုလဲသွားရပါတယ်။
ဒုတိယအချက်မှာ “ပါပကော ကိတ္တိသဒ္ဒေါ — အဖွဲ့အစည်း၏ Brand Reputation ဂုဏ်သိက္ခာ လုံးဝ ပျက်စီးသွားခြင်း” ဖြစ်ပါတယ်။
တတိယအချက်မှာ “အဝိသာရဒ — လုပ်ငန်းရှင်နှင့် ခေါင်းဆောင်တို့သည် စျေးကွက်နှင့် လူထုရှေ့သို့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ မျက်နှာမပြဝံ့တော့ဘဲ သိက္ခာမဲ့စွာ ပုန်းရှောင်နေရခြင်း” ဖြစ်ပါတယ်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းကို တင်းကျပ်စွာ စောင့်ထိန်းသော အဖွဲ့အစည်းသည် စားသုံးသူတို့၏ ရေရှည် ယုံကြည်မှု (Trust) ကို ရရှိပြီး၊ ကလျာဏ ကိတ္တိသဒ္ဒါဟူသော နာမည်ကောင်း ဂုဏ်သတင်းဖြင့် စီးပွားဥစ္စာ ခိုင်မာကြီးထွားလာနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သီလဆိုတာ စီးပွားရေးကို တားဆီးနေတဲ့ အတားအဆီး မဟုတ်ဘဲ၊ စီးပွားရေးကို အမှန်တကယ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ပေးနေတဲ့ အမြင့်မားဆုံးသော ကျင့်ဝတ်အရင်းအနှီး (Moral Asset) ဖြစ်ပါသည်။
၂။ ပဉ္စသီလနှင့် လုပ်ငန်းခွင် အသုံးချမှု — အခြေခံ စံနှုန်း ၅ ပါး၏ ဓမ္မမဏ္ဍိုင်
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ခုဒ္ဒကနိကာယ် ခုဒ္ဒကပါဌပါဠိတော်နှင့် သုတ္တန်ဒေသနာတော်များစွာတွင် လူဝတ်ကြောင် ဒါယကာတို့ နေ့စဉ် မပျက်မကွက် စောင့်ထိန်းအပ်သော “ငါးပါးသီလ (ပဉ္စသီလ)” ကို ပြဋ္ဌာန်းတော်မူခဲ့ပါသည်³။ ဒီ ငါးပါးသီလဟာ ရိုးရိုး ဘာသာရေး ထုံးတမ်းစဉ်လာတစ်ခုသက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ လူသားတို့ အတူတကွ ရှင်သန်နေထိုင်ရာ လုပ်ငန်းခွင်နှင့် လူ့ဘောင်လောကကြီးတစ်ခုလုံး အေးချမ်းလုံခြုံစေရန်အတွက် ချမှတ်ထားသော Universal Ethical Foundation (လူသားအားလုံးဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်အခြေခံ) ဖြစ်ပါသည်။ လုပ်ငန်းခွင်နှင့် ယှဉ်တွဲ၍ တစ်ပါးချင်း စိစစ်ကြည့်ကြပါစို့—
၁။ ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏီ (သူတစ်ပါးအသက်ကို သတ်ဖြတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း)
လုပ်ငန်းခွင်၌ တိုက်ရိုက် သတ်ဖြတ်ခြင်းသာမကဘဲ၊ စားသုံးသူ ပြည်သူတို့၏ အသက်နှင့် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေမည့် အဆိပ်အတောက် ဓာတုပစ္စည်းများ၊ ဘေးဖြစ်စေသော အစားအသောက်များကို အမြတ်များအောင် ထုတ်လုပ်ရောင်းချခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း အလုပ်သမားတို့၏ အသက်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး (Occupational Safety and Health) ကို လျစ်လျူမရှုဘဲ တန်ဖိုးထား စောင့်ရှောက်ခြင်းသည် ဤသိက္ခာပုဒ်၏ အသက်ဝင်မှု ဖြစ်ပါသည်။
၂။ အဒိန္နာဒါနာ ဝေရမဏီ (သူတစ်ပါးဥစ္စာကို မတရား ခိုးယူလုယက်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း)
ကုမ္ပဏီပိုင် ပစ္စည်း၊ ဘဏ္ဍာငွေများကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် အလွဲသုံးစားပြုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း၊ အခွန်ရှောင်ခြင်း၊ အများပြည်သူ ပိုင်ဆိုင်သော သဘာဝသယံဇာတများကို မတရား ဝါးမြိုခြင်း၊ မူပိုင်ခွင့် (Intellectual Property) များကို ခိုးယူဖောက်ဖျက်ခြင်းနှင့် ဝန်ထမ်းတို့၏ လုပ်ခလစာ အကျိုးခံစားခွင့်များကို ဖြတ်စားခြင်း စသည့် မတရားသော နည်းလမ်းအားလုံးကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
၃။ ကာမေသုမိစ္ဆာစာရာ ဝေရမဏီ (ကာမဂုဏ်တို့၌ မှားယွင်းစွာ ကျူးလွန်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း)
လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း အာဏာကို အသုံးချ၍ လက်အောက်ငယ်သားများအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှောင့်ယှက်စော်ကားခြင်း (Workplace Sexual Harassment) မှ ကင်းလွတ်ခြင်း၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက် အချင်းချင်း၏ မိသားစု ဂုဏ်သိက္ခာကို လေးစားတန်ဖိုးထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
၄။ မုသာဝါဒါ ဝေရမဏီ (လိမ်လည် မုသားပြောဆိုခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း)
Corporate Ethics တွင် အရေးအကြီးဆုံးသော စံနှုန်း ဖြစ်ပါသည်။ ငွေစာရင်း ဇယားများကို လိမ်လည် ပြုပြင်ခြင်း (Creative Accounting / Financial Fraud)၊ စားသုံးသူကို လှည့်စားသော မဟုတ်မမှန် ကြော်ငြာများ ပြုလုပ်ခြင်း (Deceptive Marketing)၊ စာချုပ်စာတမ်းပါ ကတိကဝတ်များကို ဖောက်ဖျက်ခြင်း စသည့် လိမ်လည်မှု အားလုံးမှ ရှောင်ကြဉ်၍ ဖြောင့်မတ်သော သစ္စာတရား (Integrity and Transparency) ဖြင့်သာ ရပ်တည်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
၅။ သုရာမေရယမဇ္ဇပမာဒဋ္ဌာနာ ဝေရမဏီ (မေ့လျော့ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သေရည်သေရက် သောက်စားခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ခြင်း)
သတိသမ္ပဇဉ်ကို ပျက်စီးစေပြီး မဆင်မခြင် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်စေတတ်သော မူးယစ်စေသည့် အရာများမှ ကင်းရှင်းခြင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း မူးယစ်ထုံထိုင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အမှားအယွင်း ဘေးအန္တရာယ်များကို တားဆီးကာကွယ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် အဋ္ဌကနိပါတ် သပ္ပုရိသဒါနသုတ်နှင့် ပုညာဘိသန္ဒသုတ်တို့တွင် ဤ ငါးပါးသီလကို စောင့်ထိန်းသော သူတော်ကောင်းအား မဟာဒါနကြီး ငါးပါးကို ပေးလှူသူဟု ချီးမွမ်းထားပါသည်⁴။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ငါးပါးသီလ စောင့်ထိန်းသူသည် သတ္တဝါအပေါင်းအား ဘေးမဲ့ပေးခြင်း (အဘယဒါန)၊ ရန်ကင်းစေခြင်း (အဝေရဒါန) နှင့် ငြိမ်းချမ်းမှု ပေးခြင်း (အဗျာပဇ္ဇဒါန) တို့ကို အတိုင်းအဆမရှိ ပေးလှူနေသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်⁵။ စီးပွားရေး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုက ငါးပါးသီလကို အခြေခံထားပါက စားသုံးသူများ၊ ဝန်ထမ်းများနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးသည် အဆိုပါ အဖွဲ့အစည်းအပေါ်၌ မည်သည့် ဘေးအန္တရာယ်မှ စိုးရိမ်စရာမလိုဘဲ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆက်ဆံနိုင်ကြတာ ဖြစ်ပါသည်။
၃။ ဓနဉ္ဇာနိသုတ် — စီးပွားရေးနှင့် တာဝန်ကြောင့် သီလမဖျက်ဆီးသင့်ပုံ
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ဝန်ထမ်းများက မကြာခဏ အကြောင်းပြလေ့ရှိသည့် အချက်တစ်ခု ရှိပါသည်။ “အရှင်ဘုရား... စီးပွားရေးလောကမှာ ပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်လွန်းပါတယ်၊ မိသားစုကို လုပ်ကျွေးဖို့၊ ဝန်ထမ်းတွေ လစာပေးဖို့၊ ကုမ္ပဏီ ရှင်သန်ဖို့အတွက် မလိမ်မဖြစ်လို့ လိမ်ရတာပါ၊ ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းတွေကို အပြည့်အစုံ လိုက်နာနေရင် စီးပွားပျက်သွားပါလိမ့်မယ်” ဟု ဆင်ခြေပေးတတ်ကြပါသည်။
အဆိုပါ ဆင်ခြေနှင့် ပတ်သက်၍ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်၌ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးနှင့် ဓနဉ္ဇာနိပုဏ္ဏားကြီးတို့၏ တွေ့ဆုံမှုသည် မဇ္ဈိမနိကာယ် မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိတော် ဓနဉ္ဇာနိသုတ်တွင် အလွန်ထင်ရှားစွာ လာရှိပါသည်⁶။ ဓနဉ္ဇာနိပုဏ္ဏားကြီးသည် မင်းကို အမှီပြု၍ တိုင်းသူပြည်သူတို့အပေါ် မတရား အခွန်အတုတ်များ ကောက်ခံခြင်း၊ ကောက်ကျစ်သော နည်းလမ်းများဖြင့် စီးပွားရှာခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။
အရှင်သာရိပုတ္တရာက “ဓနဉ္ဇာနိ... သင် အဘယ်ကြောင့် မတရားသော အမှု (အဓမ္မစရိယ) ဖြင့် စီးပွားရှာနေသနည်း” ဟု မေးတော်မူသောအခါ၊ ပုဏ္ဏားကြီးက “အရှင်သာရိပုတ္တရာ... တပည့်တော်မှာ မိဘကိုလည်း လုပ်ကျွေးရပါသည်၊ သားမယားကိုလည်း ထောက်ပံ့ရပါသည်၊ ကျွန်အလုပ်သမားတို့ကိုလည်း ကျွေးမွေးရပါသည်၊ ဆွေမျိုးများနှင့် ဧည့်သည်ဝတ်တို့ကိုလည်း ဖြည့်ဆည်းရပါသည်၊ ဒါကြောင့် မတရားသော အမှုကို မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်နေရပါသည်” ဟု လျှောက်ထားခဲ့ပါသည်⁷။
အဲဒီအခါ အရှင်သာရိပုတ္တရာ ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးက အခုလို မိန့်ဆိုတော်မူခဲ့ပါသည်—
“တံ ကိံ မညသိ ဓနဉ္ဇာနိ? ဣဓေကစ္စော မာတာပိတူနံ ဟေတု အဓမ္မဉ္စရေယျ ဝိသမဉ္စရေယျ။ တမေနံ အဓမ္မစရိယာဝိသမစရိယာဟေတု နေရယိကာ နိရယံ ဥပကဍ္ဎေယျုံ။ လဘေထ နု ခေါ သော— ‘အဟံ ခေါ မာတာပိတူနံ ဟေတု အဓမ္မမစာရိံ ဝိသမမစာရိံ၊ မာ မံ နေရယိကာ နိရယံ ဥပကဍ္ဎိတ္ထာ’တိ? နော ဟိဒံ ဘန္တေ... သမ္ပတ္တာ ဟိ နံ နေရယိကာ နိရယေ ခိပေယျုံ”⁸။
“ဓနဉ္ဇာနိ... သင့်ကို မေးပါရစေ။ လူတစ်ယောက်သည် မိဘအတွက် ဖြစ်စေ၊ သားမယားအတွက် ဖြစ်စေ မတရားသော အမှုကို ပြုကျင့်ခဲ့၍ သေလွန်သည့်အခါ ငရဲထိန်းတို့က ငရဲသို့ ဆွဲချသည့်အချိန်တွင် ‘ငါသည် မိဘအတွက် မတရားလုပ်ခဲ့ပါသည်၊ ငါ့ကို ငရဲသို့ မဆွဲချပါနှင့်’ ဟု ပြောဆိုပါက ငရဲထိန်းတို့က လွှတ်ပေးပါ့မလား”။
ပုဏ္ဏားကြီးက “မလွှတ်ပေးနိုင်ပါ အရှင်ဘုရား၊ မိမိပြုသော မတရားမှု၏ အကျိုးကို ငရဲ၌ မလွဲမသွေ ခံရပါမည်” ဟု လျှောက်ထားပါသည်။
ထို့နောက် အရှင်သာရိပုတ္တရာက ဆက်လက် ဆုံးမတော်မူသည်မှာ—
“ဓနဉ္ဇာနိ... လောက၌ တရားသဖြင့် ရှာဖွေ၍ (ဓမ္မေန သမေန) မိဘ၊ သားမယားနှင့် အဖွဲ့အစည်းတို့ကို ထောက်ပံ့ကျွေးမွေးနိုင်သော သန့်ရှင်းသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများစွာ ရှိပါရဲ့လျက်နှင့်၊ အဘယ်ကြောင့် သီလကို ဖျက်ဆီးကာ မတရားသော အမှုဖြင့် စီးပွားရှာရသနည်း” ဟု ရှင်းလင်းစွာ ပြသတော်မူခဲ့ပါသည်⁹။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ— ဒါဟာ ယနေ့ခေတ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ဝန်ထမ်းများအတွက် အလွန်ရှင်းလင်းသော သတိပေးချက် ဖြစ်ပါသည်။ ကုမ္ပဏီ အမြတ်ရဖို့၊ မိသားစု ထောက်ပံ့ဖို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်ဖြင့် မုသားပြောဆိုခြင်း၊ စာရင်းလိမ်ခြင်း၊ ကျင့်ဝတ်ဖောက်ဖျက်ခြင်းဟူသော အကုသိုလ်ကံများကို ပြုလုပ်ပါက၊ ထို အကုသိုလ်၏ ဆိုးကျိုးဒုက္ခကို ကုမ္ပဏီကလည်း တာဝန်ယူမပေးနိုင်ပါ၊ မိသားစုကလည်း ခွဲဝေခံစားပေး၍ မရနိုင်ပါ။ ကံနှင့် ကံ၏အကျိုး သဘောတရားအရ ပြုလုပ်သူ မိမိကိုယ်တိုင်သာလျှင် ခံစားရမှာ ဖြစ်ပါသည်။ တရားသဖြင့် စီးပွားရှာ၍လည်း အောင်မြင်နိုင်သော လမ်းကြောင်းများစွာ ရှိနေပါလျက်နှင့် မိမိ၏ အဖိုးတန်လှသော သီလကို ငွေကြေးအတွက် မစတေးသင့်ပါ။
၄။ ပါဠိတော်လာ သီလနှင့် ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းဆိုင်ရာ အထောက်အထားများ
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တိပိဋက ပါဠိတော်များစွာတွင် သီလနှင့် Corporate Ethics ဆိုင်ရာ စံနှုန်းများကို အကျယ်တဝင့် လေ့လာတွေ့ရှိနိုင်ပါသည်—
ဒီဃနိကာယ် သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ ဗြဟ္မဇာလသုတ်တွင် ရဟန်းတို့ စောင့်ထိန်းရမည့် စူဠသီလ၊ မဇ္ဈိမသီလ၊ မဟာသီလ အဆင့်ဆင့်ကို ပြဆိုရာ၌—
“တုလာကူဋ-ကံသကူဋ-မာနကူဋာ ပဋိဝိရတော ဟောတိ... ဥက္ကောဋန-ဝဉ္စန-နိကတိ-သာစိယောဂါ ပဋိဝိရတော ဟောတိ”¹⁰—
ချိန်ခွင်စဉ်းလဲဖြင့် လှည့်စားခြင်း၊ ရွှေတုငွေတု ကုန်တုတို့ဖြင့် လှည့်စားခြင်း၊ တင်းတောင်းစဉ်းလဲတို့ဖြင့် လှည့်စားခြင်းတို့မှ ရှောင်ကြဉ်၏၊ လာဘ်ထိုးခြင်း၊ လှည့်ဖြားခြင်း၊ ကောက်ကျစ်ခြင်း၊ ဖြတ်လမ်းနည်း သုံးခြင်းတို့မှ ရှောင်ကြဉ်၏ ဟု စီးပွားကုန်သွယ်မှုဆိုင်ရာ အခြေခံကျင့်ဝတ်များကို အတိအလင်း ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။ သာမညဖလသုတ်တွင်လည်း သီလစင်ကြယ်ခြင်းသည် မျက်မှောက်ဘဝ၌ပင် နှလုံးစိတ်ဝမ်း အေးချမ်းတည်ငြိမ်ခြင်းကို ဖြစ်စေကြောင်း ပြဆိုထားပါသည်¹¹။ ပါထိကဝဂ္ဂပါဠိ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်တွင်လည်း ပစ္စည်းဥစ္စာ ဆုတ်ယုတ်ကြောင်း အပါယ်မျက်နှာ ၆ ပါးနှင့် အလုပ်ရှင်-အလုပ်သမား အပြန်အလှန် စောင့်ထိန်းရမည့် ကျင့်ဝတ် ၅ ပါးစီကို တိကျစွာ ပြဆိုထားပါသည်¹²။
မဇ္ဈိမနိကာယ် မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော် သာလေယျကသုတ်တွင် ကာယကံ ၃ ပါး၊ ဝစီကံ ၄ ပါး၊ မနောကံ ၃ ပါး ဟူသော ကုသလကမ္မပထ ၁၀ ပါးကို စောင့်ထိန်းခြင်းသည်သာ လူ့ဘဝ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို အမှန်တကယ် မြှင့်တင်ပေးကြောင်း ဟောကြားထားသလို¹³၊ ဝတ္ထူပမသုတ်တွင် စိတ်၏ အညစ်အကြေး (ဥပက္ကိလေသ) များဖြစ်သော မက္ခ (ကျေးဇူးချေဖျက်ခြင်း)၊ သာဌေယျ (ကောက်ကျစ်ခြင်း)၊ မာယာ (ဟန်ဆောင်လှည့်စားခြင်း) စသည်တို့ကို ပယ်ရှားရန် သွန်သင်ထားပါသည်¹⁴။ အလဂဒ္ဒူပမသုတ်တွင် တရားတော်ကို လာဘ်လာဘ ဂုဏ်သိက္ခာအတွက် အလွဲသုံးစား မပြုရန် သတိပေးထားပါသည်¹⁵။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ပဉ္စကနိပါတ် ဥပါသကဝဂ် ဝဏိဇ္ဇာသုတ်တွင် ဥပါသကာ ဒါယကာတို့ မပြုလုပ်အပ်သော မှားယွင်းသည့် ကုန်သွယ်မှု ၅ ပါး (မိစ္ဆာဝဏိဇ္ဇာ ၅ ပါး) ဖြစ်သည့်—
၁။ လက်နက် ရောင်းဝယ်ခြင်း (သတ္ထဝဏိဇ္ဇာ)၊
၂။ လူသားတို့ကို ကျွန်ပြု ရောင်းဝယ်ခြင်း (သတ္တဝဏိဇ္ဇာ)၊
၃။ အသားအတွက် သတ္တဝါတို့ကို မွေးမြူရောင်းဝယ်ခြင်း (မံသဝဏိဇ္ဇာ)၊
၄။ မူးယစ်စေတတ်သော သေရည်သေရက် ဘိန်းဘင်းဆေးဝါး ရောင်းဝယ်ခြင်း (မဇ္ဇဝဏိဇ္ဇာ)၊
၅။ သတ္တဝါတို့ကို သေစေတတ်သော အဆိပ် ရောင်းဝယ်ခြင်း (ဝိသဝဏိဇ္ဇာ)— တို့ကို တင်းကျပ်စွာ တားမြစ်ထားပါသည်¹⁶။
ထို့အပြင် စတုက္ကနိပါတ် ပတ္တကမ္မသုတ်တွင် တရားသဖြင့် ရရှိသော စည်းစိမ် (ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ) ဖြစ်ရမည်ဟု လည်းကောင်း¹⁷၊ တိကနိပါတ် အာဏဏျသုတ်တွင် အကြွေးကင်းရှင်းမှုနှင့် အပြစ်ကင်းသော အလုပ်ကို လုပ်ရခြင်း၏ ချမ်းသာ (အနဝဇ္ဇသုခ) ကို လည်းကောင်း ပြဆိုထားပါသည်¹⁸။ ပဉ္စကနိပါတ် ဝိပတ္တိသုတ်တွင် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပျက်စီးခြင်းထက် သီလပျက်စီးခြင်း (သီလဝိပတ္တိ) သည် အဆပေါင်းများစွာ ပိုမို ကြောက်မက်ဖွယ် ကောင်းကြောင်း အတိအလင်း မိန့်ဆိုထားပါသည်¹⁹။
ဝိနည်းပိဋကတ် ပါရာဇိကကဏ္ဍပါဠိ ဒုတိယပါရာဇိက (အဒိန္နာဒါနသိက္ခာပုဒ်) တွင် သူတစ်ပါးဥစ္စာကို ခိုးယူခြင်း၊ လိမ်လည်လုယူခြင်း၏ အပြစ်ကြီးလေးပုံကို ဥပဒေကြောင်းအရ အသေးစိတ် ပြဆိုထားသလို²⁰၊ ပါစိတ္တိယပါဠိ မုသာဝါဒဝဂ်တွင် မုသားပြောဆိုခြင်း၏ အပြစ်ကို ဟောကြားထားပါသည်²¹။ စူဠဝဂ္ဂပါဠိ သမထက္ခန္ဓကနှင့် ပရိဝါရပါဠိတို့တွင်လည်း အဖွဲ့အစည်း စည်းကမ်းဥပဒေတို့၏ အခြေခံသည် စိတ်၏ စင်ကြယ်မှုနှင့် သစ္စာတရား ဖြစ်ကြောင်း ပြဆိုထားပါသည်²²၊ ²³။
အဘိဓမ္မာပိဋကတ် ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်နှင့် ဝိဘင်းပါဠိတော်တို့တွင် သီလကို “ဝိရတီစေတသိက် ၃ ပါး (သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ)” အဖြစ် စနစ်တကျ ပြဆိုထားပြီး²⁴၊ ²⁵၊ မကောင်းမှုကို ရှောင်ကြဉ်ရာ၌ ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပတို့သည် မရှိမဖြစ် အခြေခံဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းထားပါသည်။ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ သီလစင်ကြယ်မှုသည် ကုသိုလ်တရား အားကောင်းစေရန် ဥပနိဿယပစ္စယော အရ အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းဖြစ်ကြောင်း ပြဆိုထားပါသည်²⁶။
ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဓမ္မပဒပါဠိတော် ဓမ္မဋ္ဌဝဂ်တွင် “န တေန ဟောတိ ဓမ္မဋ္ဌော၊ ယေနတ္ထံ သာဟသာ နယေ... အဓမ္မ အနိုင်ကျင့်သော နည်းလမ်းဖြင့် ဆုံးဖြတ်စီမံသောသူသည် တရား၌ တည်သူ မဟုတ်” ဟု Corporate Governance ၏ အမြင့်ဆုံး စံနှုန်းကို ဟောကြားထားသလို²⁷၊ ဇာတကပါဠိတော် ကုရုဓမ္မဇာတ်တွင် ကုရုမင်းနှင့် တိုင်းသူပြည်သူတို့သည် အပြစ်ငယ်မျှကိုပင် စိုးရိမ်ကြောက်လန့်၍ ငါးပါးသီလကို အသက်တမျှ စောင့်ထိန်းခဲ့ကြပုံကို သာဓက ပြဆိုထားပါသည်²၈။ နေတ္တိပ္ပကရဏပါဠိတော်²၉၊ မိလိန္ဒပဉှာပါဠိတော်³⁰၊ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော်³¹၊ ဓာတုကထာပါဠိ³²၊ ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိ³³၊ ကထာဝတ္ထုပါဠိ³⁴ တို့တွင်လည်း သီလစင်ကြယ်မှု၏ အကျိုးတရားများကို အတည်ပြု ဖွင့်ဆိုထားတာ ဖြစ်ပါသည်။
၅။ သီလနှင့် Compliance မတူကွဲပြားပုံနှင့် စိတ်တွင်းကျင့်ဝတ် ထိန်းကျောင်းခြင်း
တရားချစ်ခင်သူတော်ကောင်းတို့—
တရားတော်၏ ပထမပိုင်း၌ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်လာ သီလရှိသူနှင့် သီလပျက်စီးသူတို့ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ရမည့် အကျိုးနှင့် အပြစ် ၅ ပါးစုံ၊ ငါးပါးသီလ၏ လုပ်ငန်းခွင်အသုံးချမှုနှင့် ဓနဉ္ဇာနိသုတ်လာ စီးပွားရေးတာဝန်ကြောင့် သီလမစတေးသင့်ပုံများကို အကျယ်တဝင့် ဟောကြားခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါသည်။ ယခု ဆက်လက်၍ ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုလောကတွင် ပြောဆိုနေကြသော “Compliance (ဥပဒေလိုက်နာမှု)” နှင့် ဗုဒ္ဓဓမ္မ၏ “သီလ (Sīla — စိတ်တွင်း ကိုယ်ကျင့်စင်ကြယ်မှု)” တို့ မည်သို့ ကွာခြားသည်ကို စနစ်တကျ ခွဲခြမ်းစိစစ်ကြည့်ကြပါစို့။
ခေတ်သစ် ကော်ပိုရိတ်အဖွဲ့အစည်းများတွင် Compliance ဟု ခေါ်သော ပြင်ပစည်းမျဉ်း လိုက်နာမှုစနစ်များစွာ ရှိပါသည်။ သို့သော် Compliance သည် “အပြစ်ဒဏ်၊ ဒဏ်ကြေး၊ ထောင်ဒဏ် သို့မဟုတ် နာမည်ပျက်မည်ကို ကြောက်၍ အပြင်ပန်းအားဖြင့် မလွှဲမရှောင်သာ လိုက်နာရခြင်း (External Enforcement)” မျှသာ ဖြစ်လေ့ရှိပါသည်။ ပြင်ပစစ်ဆေးသူ (Auditor) မမြင်နိုင်သော၊ ကင်မရာမရှိသော နေရာမျိုးတွင်မူ လူတို့သည် အမြတ်အစွန်း လောဘဇောဖြင့် စည်းမျဉ်းကို အလွယ်တကူ ကျော်လွန်သွားတတ်ကြပါသည်။
ဗုဒ္ဓဓမ္မ၏ “သီလ” သည်ကား ပြင်ပဖိအားကြောင့် မဟုတ်ဘဲ စိတ်နှလုံးတွင်းမှ အလိုအလျောက် ပေါ်ပေါက်လာသော “ဟိရိ (မကောင်းမှုပြုရမည်ကို ရှက်ခြင်း)” နှင့် “ဩတ္တပ္ပ (မကောင်းမှု၏ အကျိုးဆက် ဘေးဒဏ်ကို ကြောက်လန့်ခြင်း)” တည်းဟူသော လောကပါလတရား ၂ ပါးအပေါ်တွင် အခိုင်အမာ ရပ်တည်ပါသည်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ဒုကနိပါတ် လောကပါလသုတ်တွင် မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သကဲ့သို့ ဤ ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပတရား ၂ ပါးသာ လူတို့၏ သန္တာန်၌ ကိန်းအောင်းမနေပါက လူ့လောကသည် တိရစ္ဆာန်လောကကဲ့သို့ အချင်းချင်း အမြတ်ထုတ် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ကြသည့် လောကဆိုးကြီး ဖြစ်သွားရပါလိမ့်မည်။
ထို့အပြင် မဇ္ဈိမနိကာယ် မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော် ကကစူပမသုတ်တွင် လွှဥပမာဖြင့် ဟောကြားတော်မူခဲ့ရာ၌ ခိုးသူဓားပြတို့က နှစ်ဖက်သွားလွှဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြတ်တောက်နေစေကာမူ စိတ်တွင်း၌ ဒေါသ အမျက်မထွက်ဘဲ မေတ္တာစိတ်ဖြင့်သာ တည်တံ့ရမည်ဟု သွန်သင်ထားပါသည်။ လုပ်ငန်းခွင်၌လည်း အကျပ်အတည်းများ၊ ပြိုင်ဆိုင်မှု ပြင်းထန်သော ဖိအားများနှင့် ရင်ဆိုင်ရချိန်တွင် မတရားသော နည်းလမ်း၊ ဒေါသနှင့် ကောက်ကျစ်မှုဘက်သို့ မယိမ်းယိုင်စေရန် စိတ်နှလုံးကို သီလဖြင့် ထိန်းကျောင်းထားနိုင်ရပါမည်။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ကိဋာဂိရိသုတ်တွင် မဆုတ်မနစ်သော စတုရင်္ဂဝီရိယဖြင့် ကုသိုလ်တရား၌ တည်ကြည်ရပုံကို ပြဆိုထားသလို၊ နိဝါပသုတ်တွင် မာရ်နတ်၏ ကာမဂုဏ် အစာသွေးဆောင်မှုထဲသို့ မကျရောက်စေရန် စောင့်စည်းရပုံကို ရှင်းလင်းစွာ ဟောကြားထားပါသည်။
ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဓမ္မပဒပါဠိတော် အပ္ပမာဒဝဂ်၌ “အပ္ပမတ္တော အယံ ဂန္ဓော... သီလဝတံ ဂန္ဓော ဝါတိ ဒိသာ သဗ္ဗာ — သီလရှိသူတို့၏ သီလရနံ့သည် လေညာသို့ပင် ပျံ့လွင့်နိုင်၍ အရပ်မျက်နှာ အားလုံးသို့ မွှေးကြိုင်လှပေ၏” ဟု သီလ၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ချီးမွမ်းထားပါသည်။ ထေရဂါထာပါဠိတော် အရှင်သီလဝထေရ်၏ ဂါထာတွင်လည်း “သီလမေဝိဓ သိက္ခေထ... သီလသည် ဤလောက၌ အမြင့်ဆုံးသော အားကိုးရာ ဖြစ်၏၊ သီလသည် အဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ကျောက်မျက်ရတနာနှင့် တူ၏” ဟု ဥဒါန်းကျူးရင့်ထားပါသည်။ အဘိဓမ္မာပိဋကတ် အဋ္ဌသာလိနီ အဋ္ဌကထာနှင့် ဝိဘင်းပါဠိတော်တို့တွင် သီလကို သမ္ပတ္တိ (ပြည့်စုံခြင်း) အဖြစ် ခွဲခြမ်းပြဆိုထားပြီး၊ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၌ သီလစင်ကြယ်မှုသည် စိတ်အေးချမ်းမှု ဖြစ်စေရန် ဥပနိဿယပစ္စယော အရ အားကြီးသော မှီရာအကြောင်းတရား ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုထားပါသည်။
၆။ Corporate Ethics ကို စစ်မှန်သော သီလအဖြစ် လက်တွေ့အသက်သွင်းခြင်းဆိုင်ရာ မဏ္ဍိုင် ၃ ရပ်
တရားချစ်ခင်သူတော်ကောင်းတို့—
ယခု ပြဆိုခဲ့သော တိပိဋကပါဠိတော် အထောက်အထားများအရ မျက်မှောက်ခေတ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အဖွဲ့အစည်းများတွင် Corporate Ethics ကို စာရွက်ပေါ်ရှိ Policy မျှသာ မဟုတ်စေဘဲ လက်တွေ့ သီလအကျင့်အဖြစ် အသက်သွင်းရာ၌ လိုက်နာရမည့် ဓမ္မမဏ္ဍိုင် ၃ ရပ်ကို ချမှတ်နိုင်ပါသည်—
၁။ The Principle of Inward Moral Shame and Dread (ပြင်ပစစ်ဆေးမှုထက် စိတ်တွင်း ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပကို ဦးစားပေးခြင်း)
ကုမ္ပဏီဝန်ထမ်းများနှင့် ခေါင်းဆောင်တို့သည် စာရင်းစစ် (Auditor) က စစ်ဆေးနေ၍ သို့မဟုတ် ဥပဒေအပြစ်ဒဏ်ကို ကြောက်၍သာ လိုက်နာခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ “ငါ့သန္တာန်၌ ဤမတရားသော လိမ်လည်မှု၊ အမြတ်ထုတ်မှုမျိုးကို လုံးဝ မပြုလုပ်သင့်ပေ” ဟူသော မိမိကိုယ်ကို လေးစားသည့် ဟိရိတရား၊ ကံနှင့် ကံ၏အကျိုးအရ ဆိုးကျိုးဒုက္ခများ မလွဲမသွေ ခံစားရမည်ကို မြင်သည့် ဩတ္တပ္ပတရားတို့ဖြင့် အတွင်းစိတ်မှ စောင့်ထိန်းရပါမည်။
၂။ The Principle of Non-Compromise for Profit (အကျိုးအမြတ်အတွက် သီလကို မစတေးခြင်း)
ဓနဉ္ဇာနိသုတ်လာ အဆုံးအမအတိုင်း ကုမ္ပဏီ ရှင်သန်ရေး၊ အမြတ်များရေး သို့မဟုတ် မိသားစု စားဝတ်နေရေး ဟူသော အကြောင်းပြချက်များဖြင့် သီလစံနှုန်းများကို ချိုးဖောက်ခြင်း၊ မုသာဝါဒ သုံးခြင်းနှင့် စားသုံးသူကို လှည့်စားခြင်းများကို အလျဉ်း မပြုလုပ်ရပါ။ တရားသဖြင့် ရရှိသော စည်းစိမ် (ဓမ္မိကာ ဓမ္မလဒ္ဓါ) ဖြင့်သာ အဖွဲ့အစည်းကို ရေရှည် ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်ရပါမည်။
၃။ The Principle of Universal Non-Harming (လူသားနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် မထိခိုက်စေသော တာဝန်ယူမှုစနစ်)
ပဉ္စသီလလာ စံနှုန်းများအတိုင်း မိမိတို့ ထုတ်လုပ်ရောင်းချသော ကုန်ပစ္စည်းနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများသည် စားသုံးသူတို့၏ အသက်၊ ကျန်းမာရေး၊ ပစ္စည်းဥစ္စာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှုကို ထိခိုက်စေခြင်း မရှိစေရပါ။ အလုပ်သမားတို့၏ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးတို့ကို မဟာဒါနမြောက်သော အဘယဒါန (ဘေးမဲ့ပေးခြင်း) သဘောဖြင့် စနစ်တကျ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရပါမည်။
၇။ သစ္စာလေးပါးသို့ ဓမ္မဆင်းသက်ခြင်း (Sacca Landing)
တရားချစ်ခင်သူတော်ကောင်းတို့—
ယခု ဦးဇင်းတို့ ဟောကြားခဲ့သော သီလနှင့် Corporate Ethics ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်စံနှုန်းများ၊ စိတ်တွင်း ကိုယ်ကျင့်တရား စောင့်ထိန်းမှု နည်းစနစ်များသည် မျက်မှောက်ဘဝ လုပ်ငန်းခွင်၌ ယုံကြည်စိတ်ချရသော ဂုဏ်သိက္ခာ အကျိုးစီးပွားကို ဖြစ်ထွန်းစေသော လောကီကျင့်ဝတ်များ ဖြစ်ကြပါသည်။ သို့သော်လည်း မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ တရားတော်မှန်သမျှသည် လောကီစီးပွားရေး ကျင့်ဝတ်ကောင်းမွန်ရုံမျှဖြင့် မပြီးပြည့်စုံသေးဘဲ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရာ “သစ္စာလေးပါး” ဆီသို့ မလွဲမသွေ ဆင်းသက်ရောက်ရှိရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် စိတ်နှလုံးကို ပိုမိုနက်နဲသော ဓမ္မအမြင်ဘက်သို့ လှည့်၍ သစ္စာလေးပါး ရှုထောင့်မှ အပြီးသတ် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ကြည့်ကြပါစို့။
ပထမဆုံး ဒုက္ခသစ္စာ ကို ရှုမြင်ဆင်ခြင်ပါ။
လောကတွင် သီလမရှိသောသူ၊ Corporate Ethics ပျက်ပြားသော အဖွဲ့အစည်းသည် မုချဧကန် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ဆုံးရှုံးပျက်စီးရခြင်း၊ နာမည်ပျက် ဂုဏ်သတင်း ထွက်ပေါ်ရခြင်း၊ ပရိသတ်အလယ်၌ မျက်နှာငယ်ရခြင်းနှင့် နောက်ဆုံးတွင် အပါယ်ငရဲသို့ ကျရောက်ရခြင်း ဟူသော ကြီးမားလှသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခကြီးများကို ရင်ဆိုင်ကြရပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်လည်း သီလကို အစွမ်းကုန် စောင့်ထိန်းနေရသော်လည်း အနိစ္စသဘောအရ တွေ့ကြုံရတတ်သည့် စီးပွားရေး အတက်အကျ လောကဓံများ၊ အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်းတည်းဟူသော ခန္ဓာ၏ မမြဲမှု၊ ဖောက်ပြန်တတ်မှု၊ အစိုးမရမှု သဘော အားလုံးသည် အမှန်စင်စစ် “ဒုက္ခသစ္စာ” ၏ သဘောတရားများသာ ဖြစ်ကြပါသည်။ ပြင်ပလုပ်ငန်း အောင်မြင်ရုံမျှဖြင့် စိတ်၏ အပြီးသတ် ငြိမ်းအေးရာ မဖြစ်နိုင်ပါ။
ဒုတိယ သမုဒယသစ္စာ ကို ရှုမြင်ဆင်ခြင်ပါ။
အဘယ်ကြောင့် လူတို့သည် သီလစံနှုန်းများကို သိပါရဲ့လျက်နှင့် မတရားသော ဖြတ်လမ်းများသို့ လျှောက်လှမ်းကာ သီလကို ဖျက်ဆီးမိကြရပါသနည်း။ အဓိက တရားခံသည်ကား အမြတ်အစွန်းနှင့် အာရုံခံစားမှုအပေါ် တပ်မက်သော “ကာမတဏှာ”၊ အောင်မြင်ကျော်ကြားလိုသော “ဘဝတဏှာ”၊ “ငါ့စည်းစိမ်၊ ငါ့အမြတ်၊ ငါ့ကုမ္ပဏီ မဆုံးရှုံးရေး” ဟု အတ္တဖြင့် စွဲလမ်းကပ်ငြိနေသော “အတ္တုပါဒါန်” တို့ကြောင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ထို လောဘ၊ တဏှာ၊ အစွဲအလန်းတို့က လူသားတို့၏ မျက်စိကို ကွယ်စေပြီး မုသာဝါဒ၊ အဒိန္နာဒါန စသည့် ဒုစရိုက်များကို ကျူးလွန်စေကာ အပါယ်ဆင်းရဲသို့ တွန်းပို့နေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို တဏှာသည်သာလျှင် ဒုက္ခအားလုံးကို မွေးဖွားပေးသော “သမုဒယသစ္စာ” အစစ်အမှန် ဖြစ်ပါသည်။
မုသာဝါဒ၊ ကုန်းတိုက်ခြင်း၊ ကြမ်းတမ်းသောစကား၊ ပြိန်ဖျင်းသောစကားတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သော သမ္မာဝါစာ၊
သူတစ်ပါးအသက်သတ်ခြင်း၊ သူတစ်ပါးဥစ္စာခိုးယူခြင်း၊ ကာမဂုဏ်မှားယွင်းခြင်းတို့မှ ရှောင်ကြဉ်သော သမ္မာကမ္မန္တ၊
မတရားသော နည်းလမ်းဖြင့် မရှာဖွေဘဲ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စွာ အသက်မွေးသော သမ္မာအာဇီဝ —
တို့သည် မရှိမဖြစ် အခြေခံအုတ်မြစ်အဖြစ် ပါဝင်နေပါသည်။ အဆိုပါ သီလက္ခန္ဓကို အခြေပြု၍ သမာဓိက္ခန္ဓနှင့် ပညာက္ခန္ဓတို့ကို ဆင့်ကဲ ပွားများအားထုတ်သွားမည်ဆိုလျှင် ဤသည်မှာ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ပို့ဆောင်ပေးသော “မဂ္ဂသစ္စာ” အစစ် ဖြစ်ပါတော့သည်။
နိဂုံးချုပ် ဆုံးမဩဝါဒ
ဒါကြောင့် တရားချစ်ခင်သူတော်ကောင်းတို့—
မိမိတို့၏ နေ့စဉ် လုပ်ငန်းဆောင်တာများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အဖွဲ့အစည်းများတွင် Corporate Ethics ကို စာအုပ်ပေါ်ရှိ စာသားသက်သက် မဖြစ်စေကြပါနှင့်။
မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်လာ သီလ၏ အကျိုးကျေးဇူး ၅ ပါးကို အမြဲ နှလုံးသွင်းလျက် ဟိရိနှင့် ဩတ္တပ္ပတည်းဟူသော စိတ်တွင်း အသိတရားဖြင့် ငါးပါးသီလကို အသက်တမျှ စောင့်ထိန်းကြပါ။ ငွေကြေးအကျိုးအမြတ်အတွက် မိမိ၏ အဖိုးတန်လှသော သီလကို မည်သည့်အခါမျှ မစတေးကြပါနှင့်။ ထိုသို့ စောင့်ထိန်းခြင်းဖြင့် မျက်မှောက်ဘဝ လုပ်ငန်းခွင်၌လည်း ယုံကြည်စိတ်ချရသော ဂုဏ်သိက္ခာ အကျိုးစီးပွားကို ရယူနိုင်ကြပြီးလျှင်၊ သံသရာခရီး၌လည်း သစ္စာလေးပါးတရားတော်ကို စနစ်တကျ ထိုးထွင်းသိမြင်ကာ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ငြိမ်းအေးရာ အမြတ်ဆုံး နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာသို့ မလွဲမသွေ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
မေတ္တာဖြင့် - ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရီဒန္တမဟာပါလက
ကျမ်းကိုးမှတ်စုများ (Footnotes)
¹ ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂပါဠိ၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၇၁-၇၂။
² ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂပါဠိ၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၇၂-၇၃။
³ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ခုဒ္ဒကပါဌပါဠိ၊ သိက္ခာပဒ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁။
⁴ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်ပါဠိ၊ ပုညာဘိသန္ဒသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၅၈-၅၉။
⁵ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အဋ္ဌကနိပါတ်ပါဠိ၊ ပုညာဘိသန္ဒသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၅၉။
⁶ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိ၊ ဓနဉ္ဇာနိသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၉၅-၃၉၉။
⁷ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိ၊ ဓနဉ္ဇာနိသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၉၆။
⁸ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိ၊ ဓနဉ္ဇာနိသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၉၇။
⁹ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိ၊ ဓနဉ္ဇာနိသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၉၈။
¹⁰ ဒီဃနိကာယ်၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ၊ ဗြဟ္မဇာလသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၅။
¹¹ ဒီဃနိကာယ်၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ္ဂပါဠိ၊ သာမညဖလသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၅၉။
¹² ဒီဃနိကာယ်၊ ပါထိကဝဂ္ဂပါဠိ၊ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၄၅-၁၅၁။
¹³ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသပါဠိ၊ သာလေယျကသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၄၈-၃၅၂။
¹⁴ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသပါဠိ၊ ဝတ္ထူပမသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၄၄။
¹⁵ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသပါဠိ၊ အလဂဒ္ဒူပမသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၇၄-၁၇၈။
¹⁶ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပဉ္စကနိပါတ်ပါဠိ၊ ဝဏိဇ္ဇာသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၉၆။
¹⁷ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်ပါဠိ၊ ပတ္တကမ္မသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၇၆။
¹၈ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်ပါဠိ၊ အာဏဏျသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၇၈။
¹⁹ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပဉ္စကနိပါတ်ပါဠိ၊ ဝိပတ္တိသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၃၀။
²⁰ ဝိနည်းပိဋကတ်၊ ပါရာဇိကကဏ္ဍပါဠိ၊ ဒုတိယပါရာဇိကသိက္ခာပုဒ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၄၅-၆၀။
²¹ ဝိနည်းပိဋကတ်၊ ပါစိတ္တိယပါဠိ၊ မုသာဝါဒဝဂ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁-၁၀။
²² ဝိနည်းပိဋကတ်၊ စူဠဝဂ္ဂပါဠိ၊ သမထက္ခန္ဓက၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၈၀-၁၉၅။
²³ ဝိနည်းပိဋကတ်၊ ပရိဝါရပါဠိ၊ သမုဋ္ဌာနသီသသင်္ခေပ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၉၅။
²⁴ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိ၊ ကုသလတ္တိက၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၈။
²⁵ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ဝိဘင်းပါဠိ၊ သစ္စဝိဘင်း၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၂၀။
²⁶ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ပဋ္ဌာန်းပါဠိ (ပထမတွဲ)၊ ဥပနိဿယပစ္စယနိဒ္ဒေသ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၆။
²⁷ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိ၊ ဓမ္မဋ္ဌဝဂ်၊ ဂါထာ ၂၅၆-၂၅၇၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၅၂။
²၈ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဇာတကပါဠိ (ပထမတွဲ)၊ ကုရုဓမ္မဇာတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၇၅-၈၂။
²၉ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ နေတ္တိပ္ပကရဏပါဠိ၊ သာသနပဋ္ဌာန၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၈။
³⁰ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ မိလိန္ဒပဉှာပါဠိ၊ သီလဝိသေသပဉှာ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၄။
³¹ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိ၊ သီလမယဉာဏနိဒ္ဒေသ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၄၂။
³² အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ဓာတုကထာပါဠိ၊ သင်္ဂဟော အသင်္ဂဟော နိဒ္ဒေသ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃။
³³ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိ၊ မာတိကာ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၀၁။
³⁴ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ကထာဝတ္ထုပါဠိ၊ ပုဂ္ဂလကထာ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁။
³⁵ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒုကနိပါတ်ပါဠိ၊ လောကပါလသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၅၄။
³⁶ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသပါဠိ၊ ကကစူပမသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၆၉။
³⁷ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဇ္ဈိမပဏ္ဏာသပါဠိ၊ ကိဋာဂိရိသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၅၃။
³⁸ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသပါဠိ၊ နိဝါပသုတ်၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၂၀၅-၂၁၀။
³⁹ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိ၊ အပ္ပမာဒဝဂ်၊ ဂါထာ ၅၄၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၂၁။
⁴⁰ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ထေရဂါထာပါဠိ၊ သီလဝတ္ထေရဂါထာ၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၃၃၃။