သဘောတူညီချက်ကို မှတ်တမ်းနှင့် အတည်ပြုခြင်း နံနက်ပိုင်းတရားတော်
သာသနာတော်နှစ် ၂၅၇၀ ခုနှစ် • မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ် • ဝါခေါင်လဆုတ် ၆ ရက် •
ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃ ရက် • ကြာသပတေးနေ့
“တိုးတက်မှု၊ ချဲ့ထွင်မှုနှင့် လူမှုတာဝန်”
သဘောတူညီချက်ကို မှတ်တမ်းနှင့် အတည်ပြုခြင်း
နံနက်ပိုင်းတရားတော်
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမနက် ဦးဇင်းတို့ အလုပ်ခွင်မှာ အရမ်းရိုးရိုးလေး ထင်ရပေမဲ့ လုပ်ငန်းကြီးလာလေလေ အရေးကြီးလာတဲ့ စကားတစ်ခုပြောကြမယ်။
“သဘောတူပြီးသား” ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။
အစည်းအဝေးတစ်ခု ထိုင်ကြတယ်။ လူငါးယောက် ဆွေးနွေးကြတယ်။ အဆုံးမှာ လူတိုင်း ခေါင်းညိတ်တယ်။ “ဟုတ်ပြီ၊ ဒီလိုလုပ်ကြမယ်” ဆိုတယ်။ အားလုံး ထွက်လာကြတယ်။
တစ်ပတ်ကြာတော့ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က တစ်မျိုးလုပ်တယ်။ နောက်တစ်ဖွဲ့က တစ်မျိုးလုပ်တယ်။
တစ်ယောက်က—
“အစည်းအဝေးနေ့က ဒီလိုသဘောတူခဲ့တာလေ”
ဆိုတယ်။
နောက်တစ်ယောက်က—
“မဟုတ်ဘူး၊ အဲဒီလိုမဟုတ်ဘူး”
ဆိုတယ်။
နှစ်ယောက်စလုံး လိမ်နေတာလား။
အမြဲမဟုတ်ဘူး။
နှစ်ယောက်စလုံး ကိုယ်ကြားခဲ့သလို မှတ်မိနေတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ကိုယ့်တာဝန်နဲ့ဆိုင်တဲ့အပိုင်းကို ပိုမှတ်မိပြီး တခြားအပိုင်းကို လျော့မှတ်မိတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ စကားတစ်ခွန်းကို တစ်ယောက်က “ခွင့်ပြုချက်” လို့ နားလည်ပြီး တစ်ယောက်က “စမ်းသပ်ကြည့်ခွင့်” လို့ နားလည်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီလိုအခါမှာ ပြဿနာက လူမကောင်းလို့ တစ်ခုပဲ မဟုတ်ဘူး။
မတူညီတဲ့မှတ်ဉာဏ်ကို တူညီတဲ့သဘောတူညီချက်လို့ ယူထားမိတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
လုပ်ငန်းသေးသေးတုန်း အဲဒီပြဿနာကို အကြီးအကဲက ကိုယ်တိုင် ပြန်ရှင်းလို့ရတယ်။ လူနည်းတယ်။ အားလုံးတစ်ခန်းတည်းမှာပဲ ရှိတယ်။ မရှင်းရင် လှမ်းမေးလို့ရတယ်။
လုပ်ငန်းတိုးလာပြီ။
ရုံးခွဲများလာပြီ။
နိုင်ငံခြားအဖွဲ့ပါလာပြီ။
ကုန်ပစ္စည်းပေးသွင်းသူ များလာပြီ။
ဖောက်သည်အုပ်စု မတူတော့ဘူး။
တာဝန်တွေ ခွဲလိုက်ရပြီ။
အဲဒီအချိန်မှာ “ဆရာပြောထားသလိုလုပ်” ဆိုတာ မလုံလောက်တော့ဘူး။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ “ဆရာပြောထားသလို” ကို လူဆယ်ယောက်က ဆယ်မျိုးနားလည်နိုင်တယ်။
ဒီတော့ တိုးတက်မှုနဲ့အတူ ဦးဇင်းတို့ လွှဲပေးရမယ့်အရာတစ်ခုရှိတယ်။
သဘောတူညီချက်ကို အဖွဲ့တစ်ခုလုံးပြန်ကြည့်နိုင်တဲ့ မှတ်တမ်းအဖြစ် ပြောင်းပေးခြင်း။
ဒါပေမဲ့ မှတ်တမ်းရှိတာနဲ့ မပြီးသေးဘူး။
မှတ်တမ်းထားတာကို သက်ဆိုင်သူတွေ တူညီတဲ့အဓိပ္ပာယ်နဲ့ နားလည်ကြောင်း ပြန်အတည်ပြုခြင်း။
ဒီနှစ်ခု အတူလိုတယ်။
မှတ်တမ်းမရှိရင် မှတ်ဉာဏ်ကိုပဲ အားကိုးရတယ်။
အတည်ပြုမှုမရှိရင် မှတ်တမ်းကိုယ်တိုင် ရေးသူရဲ့နားလည်မှုတစ်ခုတည်း ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
ဒီတော့ ဒီမနက် ဦးဇင်းတို့ “စာရေးထားရင်ကောင်းတယ်” လောက် မပြောချင်ဘူး။ ပိုနက်နက်ပြောချင်တယ်။
မှတ်တမ်းဆိုတာ အမှန်ကို အစားထိုးတဲ့စာရွက်မဟုတ်ဘူး။ အမှန်ကို အတူပြန်ကြည့်ဖို့ထားတဲ့ အထောက်အကူ။
ဒီဃနိကာယ် ၁၆ မှာ ဝဇ္ဇီတို့နဲ့ပတ်သက်ပြီး မကြာခဏစည်းဝေးကြခြင်း၊ ညီညွတ်စွာစည်းဝေးကြခြင်း၊ ညီညွတ်စွာထွက်ခွာကြခြင်း၊ မိမိတို့လုပ်ငန်းကို ညီညွတ်စွာဆောင်ရွက်ကြခြင်းတို့ကို မဆုတ်ယုတ်ရေးအခြေအနေတွေထဲမှာ ဖော်ပြထားတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီဟောချက်က ကုမ္ပဏီအစည်းအဝေးမိနစ်ရေးနည်းကို ဟောထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီလို မပြောရဘူး။
ဒါပေမဲ့ ဦးဇင်းတို့ ဆင်ခြင်ရမယ့်အချက်က ထင်ရှားတယ်။
အဖွဲ့တစ်ခုတည်တံ့ဖို့ အတူတွေ့ဆုံရုံ မလုံလောက်ဘူး။ အတူတကွဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ သဘောတူညီမှုလိုတယ်။
အစည်းအဝေးများတယ်။
ဒါပေမဲ့ ထွက်လာတော့ လူတိုင်း ကိုယ်နားလည်သလိုလုပ်တယ်။
ဒါဆို စည်းဝေးတာများပေမဲ့ ညီညွတ်မှု မဖြစ်သေးဘူး။
အစည်းအဝေးအဆုံးမှာ—
“ဒါဆို ဘာသဘောတူခဲ့ကြသလဲ”
ကို ရှင်းနိုင်ရမယ်။
“ဘယ်သူ ဘာလုပ်မလဲ”
ကို ရှင်းနိုင်ရမယ်။
“ဘယ်အချိန် ပြန်ကြည့်မလဲ”
ကို ရှင်းနိုင်ရမယ်။
“ဘာတွေ မဆုံးဖြတ်ရသေးဘူး”
ကိုလည်း ရှင်းနိုင်ရမယ်။
ဒီနောက်ဆုံးအချက်ကို လူတွေ မကြာခဏမေ့တယ်။
မဆုံးဖြတ်ရသေးတာကိုလည်း မဆုံးဖြတ်ရသေးလို့ မှတ်တမ်းတင်ရမယ်။
ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အစည်းအဝေးမှာ ဆွေးနွေးခဲ့ရုံနဲ့ သဘောတူခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။
လူတစ်ယောက်က အကြံတစ်ခုတင်တယ်။ လူတွေ တိတ်နေတယ်။ ရေးသူက—
“အားလုံးအတည်ပြုသည်”
လို့ရေးလိုက်တယ်။
ဒါ အန္တရာယ်ရှိတယ်။
ဆွေးနွေးမှုကို သဘောတူညီမှုအဖြစ် မပြောင်းနဲ့။
စိတ်ကူးကို ဆုံးဖြတ်ချက်အဖြစ် မပြောင်းနဲ့။
မေးခွန်းကို အတည်ပြုချက်အဖြစ် မပြောင်းနဲ့။
ဒီအချက်မှာ ဝိနယပိဋက ပရိဝါရအပိုင်းမှာ အမှုကို စိစစ်သူတစ်ယောက်ဟာ ပြောခဲ့တာကို မချန်ထားဖို့၊ မပြောခဲ့တာကို မထည့်ဖို့၊ စကားနဲ့စာသားကို သေချာလေ့လာပြီး တစ်ဖက်ကို ပြန်မေးစစ်ဖို့ ဆိုတဲ့ အခြေခံကို တွေ့ရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီအချက်က ဒီမနက်ခေါင်းစဉ်နဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတယ်။
အစည်းအဝေးမှတ်တမ်းရေးတဲ့သူဟာ အာဏာရှိတဲ့လူရဲ့စာရေးဆရာ မဖြစ်ရဘူး။
အမှန်ကို ထိန်းရမယ့်လူ ဖြစ်ရမယ်။
အကြီးအကဲပြောတာကို ပိုကောင်းအောင်လှပရေးလို့ မရဘူး။
အောက်ကလူပြောတာကို အဓိပ္ပာယ်လျှော့ရေးလို့ မရဘူး။
သဘောမတူသေးတာကို—
“သဘောတူပြီး”
လို့ မရေးရဘူး။
လူတစ်ယောက်က—
“ဒီအချက်ကို ထပ်စစ်ချင်တယ်”
ဆိုရင်—
“အတည်ပြုပြီး”
လို့ ရေးလို့မရဘူး။
လူတစ်ယောက်က—
“အခုတော့ စမ်းကြည့်လို့ရမယ်ထင်တယ်”
ဆိုရင်—
“အမြဲတမ်းသုံးရန် အတည်ပြုသည်”
လို့ မရေးရဘူး။
မှတ်တမ်းရဲ့သီလက ဒီမှာ စတယ်။
လူပြောတာကို ကိုယ့်အကျိုးရှိသလို မပြောင်းရေးခြင်း။
တိုးတက်မှုနဲ့ လူမှုတာဝန်ကို ဒီနေရာမှာ ချိတ်ကြည့်။
အဖွဲ့ကြီးလာလေလေ အစည်းအဝေးမှတ်တမ်းတစ်ကြောင်းရဲ့ သက်ရောက်မှု ကြီးလာတယ်။
ရုံးခွဲဆယ်ခုကို “ဒီမူ အတည်ပြုပြီး” ဆိုပြီး ပို့လိုက်တယ်ဆိုပါစို့။ တကယ်တော့ အတည်မပြုရသေးဘူး။ လူရာနဲ့ချီ အဲဒီအတိုင်း လိုက်လုပ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် မှတ်တမ်းတစ်ကြောင်းမှာလည်း လူမှုတာဝန်ရှိတယ်။
အမှန်ရေးရမယ်။
မသေချာတာကို မသေချာလို့ရေးရမယ်။
အတည်မပြုရသေးတာကို အတည်မပြုရသေးလို့ ရေးရမယ်။
မိမိတို့ဘဝမှာလည်း ဒီသဘောအလွန်အရေးကြီးတယ်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၁ မှာ လူတစ်ယောက်ကို အဖွဲ့အစည်း၊ မိသားစုအစည်းအဝေး၊ အသင်းအဖွဲ့ သို့မဟုတ် တရားခွင်လိုနေရာမှာ သက်သေခံခေါ်မေးတဲ့အခါ မသိရင် “မသိဘူး” လို့၊ သိရင် “သိတယ်” လို့၊ မမြင်ရင် “မမြင်ဘူး” လို့၊ မြင်ရင် “မြင်တယ်” လို့ အမှန်အတိုင်းပြောရမယ့် သီလကို ဖော်ပြထားတယ်။ ကိုယ့်အတွက်ဖြစ်စေ၊ အခြားသူအတွက်ဖြစ်စေ လောကီအကျိုးသေးသေးတစ်ခုကြောင့် မုသားမပြောရဘူးလို့လည်း ဖော်ပြထားတယ်။
ဒီမှာ ဦးဇင်းတို့ အရမ်းရှင်းတဲ့စကားတစ်ခွန်းရတယ်။
မသိတာကို မသိဘူးလို့ ပြောနိုင်ခြင်းဟာ အဖွဲ့ရဲ့အရည်အသွေး။
လုပ်ငန်းတိုးလာတဲ့အခါ အကြီးအကဲက လူတိုင်းအဖြေသိစေချင်တယ်။
မေးလိုက်တိုင်း—
“သေချာပါတယ်”
ဆိုစေချင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ တကယ်မသေချာတဲ့အချိန်မှာ—
“ဒီအချက်ကို မသေချာသေးပါဘူး။ စစ်ပြီး ပြန်အတည်ပြုပါမယ်”
လို့ ပြောနိုင်တာ ပိုတာဝန်ရှိတယ်။
မသိဘဲ “သိတယ်” ဆိုတာ အလုပ်မြန်သလိုထင်ပေမဲ့ နောက်မှာ အမှားကြီး ဖြစ်နိုင်တယ်။
မသေချာဘဲ “အတည်ပြုပြီး” ဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ချက်မြန်သလိုထင်ပေမဲ့ နောက်မှာ ယုံကြည်မှုပျက်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ အဖွဲ့ထဲမှာ စကားသုံးမျိုးကို ရိုးသားစွာ ပြောခွင့်ပေးရမယ်။
“သဘောတူပြီးပြီ။”
“မသဘောတူသေးဘူး။”
“မသေချာသေးဘူး၊ ထပ်စစ်ရမယ်။”
ဒီသုံးမျိုးကို ရောထားရင် ပဋိပက္ခဖြစ်တယ်။
တစ်ယောက်က “မသေချာသေး” လို့ပြောတာကို အကြီးအကဲက အားနည်းတယ်လို့ထင်ရင် လူတွေ ဘာလုပ်မလဲ။
နောက်တစ်ခါ မသေချာပေမဲ့—
“အဆင်ပြေပါတယ်”
ပြောမယ်။
ဒီကစပြီး မှတ်တမ်းဟာ အမှန်ကို မဖော်ပြတော့ဘူး။ အကြီးအကဲကြိုက်တဲ့အသံကို ဖော်ပြလာတယ်။
ဒီလိုအဖွဲ့မှာ စာရွက်တွေ အများကြီးရှိနိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ ယုံကြည်ရတဲ့ မှတ်တမ်း မရှိနိုင်ဘူး။
ဒါကြောင့် လူမှုတာဝန်ရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုတာ အမှန်ပြောနိုင်တဲ့အဖွဲ့ ဖြစ်ရမယ်။
ကိုယ့်အကျိုးထိခိုက်နိုင်လည်း အမှန်ပြောနိုင်ရမယ်။
အကြီးအကဲမကြိုက်နိုင်လည်း မသေချာတာကို မသေချာလို့ ပြောနိုင်ရမယ်။
ဖောက်သည်ကိုလည်း မသေချာတာကို အာမခံချက်အဖြစ် မပေးရဘူး။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၉၅ မှာ ယုံကြည်မှု၊ သဘောကျလက်ခံမှု၊ ပါးစပ်ကတစ်ဆင့်လက်ခံရရှိထားမှု၊ ဆင်ခြင်သုံးသပ်မှုစတာတွေဟာ အမှန်နဲ့ မမှန် နှစ်မျိုးစလုံး ဖြစ်သွားနိုင်တာကြောင့် ပညာရှိသူက “ဒီဟာပဲ အမှန်၊ အခြားအားလုံးမှား” လို့ ချက်ချင်းအတည်မပြုသင့်ကြောင်း ဟောထားတယ်။ ကိုယ်ရရှိထားတဲ့အခြေအနေကို ကိုယ်ရရှိထားသလို မှန်မှန်ပြောခြင်းကို အမှန်ကိုစောင့်ရှောက်ခြင်းဘက်က ဖော်ပြထားတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီဟာလည်း အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
အဖွဲ့ထဲမှာ တစ်ယောက်က—
“ဆရာက ဒီလိုပြောခဲ့တယ်”
ဆိုတယ်။
အဲဒီစကားဟာ အချက်တစ်ခုပါ။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီစကားတစ်ခုတည်းနဲ့—
“ဒါဆို အတည်ပဲ”
မလုပ်နဲ့။
ဘယ်အချိန်ပြောခဲ့တာလဲ။
ဘယ်အခြေအနေမှာပြောခဲ့တာလဲ။
အဲဒီနောက် ပြင်ခဲ့သလား။
တခြားသူတွေ နားလည်တာလည်း အတူတူလား။
နောက်ဆုံးအတည်ပြုထားတဲ့အချက် ဘာလဲ။
စစ်။
ဒီဃနိကာယ် ၁၆ ရဲ့ နောက်တစ်ပိုင်းမှာလည်း တစ်ယောက်က “ဒီတရားကို မြတ်စွာဘုရားထံက ကြားခဲ့တယ်” သို့မဟုတ် “သံဃာထံက ကြားခဲ့တယ်” လို့ပြောလာရင် ချက်ချင်း သဘောကျလက်ခံတာ၊ ချက်ချင်းပယ်တာ မလုပ်ဘဲ စကားနဲ့အက္ခရာကို သေချာမှတ်ပြီး တည်ရှိပြီးသား တရားနဲ့ဝိနယအခြေခံနဲ့ ပြန်နှိုင်းဖို့ ဟောထားတယ်။
ဦးဇင်းတို့ ဒီသုတ်ကို ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းသဘောတူညီချက်အတွက် တိုက်ရိုက်စည်းမျဉ်းအဖြစ် မကူးဘူး။
ဒါပေမဲ့ ပညာတစ်ခုယူလို့ရတယ်။
“သူပြောခဲ့တယ်” ဆိုတဲ့မှတ်ဉာဏ်ထက် အားလုံးလက်ခံထားတဲ့အခြေခံနဲ့ ပြန်တိုက်စစ်။
ဒီနေရာမှာ မှတ်တမ်းက အရေးကြီးလာတယ်။
အစည်းအဝေးပြောခဲ့တာကို ရေးထားတယ်။
နောက်ဆုံးပြင်ဆင်ချက်ကို ရေးထားတယ်။
ဘယ်သူဘာတာဝန်ယူတယ် ရေးထားတယ်။
ဘယ်အချိန်ကစ အတည်ဖြစ်တယ် ရေးထားတယ်။
အဟောင်းကို အသစ်နဲ့ ရောမထားဘူး။
ဒီလိုဆို နောက်ပိုင်း—
“ဆရာက ဒီလိုပြောခဲ့တာ”
ဆိုတာနဲ့ မပြီးဘူး။
“နောက်ဆုံးအတည်ပြုထားတာ ဘာလဲ”
ပြန်ကြည့်နိုင်တယ်။
ဒီဟာ တစ်ယောက်ကို မယုံလို့ မဟုတ်ဘူး။
အဖွဲ့အတွက် မျှဝေထားသောမှတ်ဉာဏ် တည်ဆောက်တာ။
လုပ်ငန်းကြီးလာရင် ဒီဟာမရှိလို့ မရဘူး။
တည်ထောင်သူတစ်ယောက်ရဲ့ခေါင်းထဲမှာ အားလုံးရှိတယ်။
“ဘယ်ဖောက်သည်ကို ဘာကတိပေးထားတယ်” သိတယ်။
“ဘယ်ပေးသွင်းသူနဲ့ ဘာသဘောတူထားတယ်” သိတယ်။
“ဘယ်ဝန်ထမ်းကို ဘယ်လိုတာဝန်လွှဲထားတယ်” သိတယ်။
အဲဒီလူ တစ်ပတ်လောက်မရှိတော့ရင် အဖွဲ့က မေးနေတယ်။
“ဆရာပြန်လာမှ သိမယ်”
ဆိုတယ်။
ဒီဟာ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုလား။
အရွယ်ကြီးလာတယ်။
ဒါပေမဲ့ မှတ်ဉာဏ်က လူတစ်ယောက်ဆီပဲ ပိတ်ထားတယ်။
အန္တရာယ်ရှိတယ်။
ဒီတော့ အကြီးအကဲရဲ့အတွေ့အကြုံကို အကုန်စာအုပ်လုပ်ရမယ်လို့ မဆိုဘူး။
ဒါပေမဲ့ အရေးကြီးတဲ့သဘောတူညီချက်တွေကို လူတစ်ယောက်ရဲ့ခေါင်းထဲမှာပဲ မထားရဘူး။
ဖောက်သည်နဲ့ ကတိပေးထားတာ။
ဝန်ထမ်းရဲ့အလုပ်နယ်နိမိတ်။
ကုန်ပစ္စည်းပေးသွင်းသူနဲ့ အဓိကအချက်။
ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားတဲ့စည်းမျဉ်း။
လူမှုဘေးကင်းရေးနဲ့ဆိုင်တဲ့ သတ်မှတ်ချက်။
ဒါတွေကို ပြန်ကြည့်နိုင်အောင် ထား။
ဒီနေရာမှာ နောက်တစ်ခုပြောချင်တယ်။
မှတ်တမ်းတင်တာ အာဏာရှိသူကိုပဲ ကာကွယ်ဖို့ မဖြစ်ရဘူး။
ဒီဟာ လူမှုတာဝန်နဲ့ တိုက်ရိုက်ဆိုင်တယ်။
အကြီးအကဲက ဝန်ထမ်းကို—
“တစ်လနောက် လစာပြန်ညှိပေးမယ်”
ပြောတယ်။
စာမရှိဘူး။
တစ်လနောက် အကြီးအကဲမေ့သွားတယ်။
ဝန်ထမ်းက ပြန်မေးတော့—
“ငါအဲဒီလိုပြောခဲ့လို့လား”
ဆိုတယ်။
အာဏာဘယ်ဘက်မှာလဲ။
အကြီးအကဲဘက်မှာ။
ဝန်ထမ်းက အားနည်းတဲ့ဘက် ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အရေးကြီးသဘောတူညီချက်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းမှတ်တမ်းထားတာက အဖွဲ့ကိုပဲ မကာကွယ်ဘူး။
အာဏာနည်းသူကိုလည်း ကာကွယ်နိုင်တယ်။
ဖောက်သည်ကို—
“ဒီနေ့ပေးပြီး နောက်လ ဒီလိုပြန်ပြင်ပေးမယ်”
ကတိပေးတယ်။
နောက်မှ လူပြောင်းသွားတယ်။
မှတ်တမ်းမရှိဘူး။
ဖောက်သည်က—
“အရင်ဝန်ထမ်းက ဒီလိုပြောခဲ့တယ်”
ဆိုတယ်။
အသစ်က—
“ကျွန်တော်မသိဘူး”
ဆိုတယ်။
ဒီမှာ ဘယ်သူဒုက္ခရောက်မလဲ။
ဖောက်သည်။
ဒါကြောင့် အဖွဲ့တစ်ခုရဲ့ ရိုးသားမှုဟာ အခုရှိနေတဲ့လူရဲ့မှတ်ဉာဏ်ပေါ်ပဲ မမူတည်သင့်ဘူး။
အဖွဲ့က ပေးခဲ့တဲ့ကတိကို အဖွဲ့က မှတ်မိနိုင်ရမယ်။
ဒီဟာ လူမှုတာဝန်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၃၂ မှာ ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးတဲ့အရာလေးမျိုးအဖြစ် ပေးကမ်းခြင်း၊ ချစ်ခင်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးရှိစွာပြုမူခြင်းနဲ့ မျှမျှတတဆက်ဆံခြင်းကို ဖော်ပြထားတယ်။
ဦးဇင်းတို့ မှတ်တမ်းတင်တာကို ဒီအချက်တွေနဲ့ ဆင်ခြင်ကြည့်။
စာရွက်ရှိတယ်။
ဒါပေမဲ့ လူကိုမလေးစားဘူး။
မကောင်းဘူး။
မှတ်တမ်းတိကျတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်လူအတွက် စည်းမျဉ်းတစ်မျိုး၊ အခြားသူအတွက် တစ်မျိုး။
မကောင်းဘူး။
အတည်ပြုချက်ရှိတယ်။
ဒါပေမဲ့ အားနည်းတဲ့သူကို လက်မှတ်ထိုးဖို့ ဖိအားပေးထားတယ်။
ဒါလည်း မျှတမှုမရှိဘူး။
ဒီတော့ သဘောတူညီချက်ကောင်းတစ်ခုဟာ စာရွက်မှန်ရုံမဟုတ်ဘူး။
ဆက်ဆံပုံလည်း မှန်ရမယ်။
အတည်ပြုခိုင်းတဲ့အခါ တစ်ဖက်လူကို ပြင်ခွင့်ပေးရမယ်။
“ဒီစာကြောင်းက ကျွန်တော်နားလည်ထားတာနဲ့ မတူဘူး”
လို့ ပြောခွင့်ရှိရမယ်။
အကြီးအကဲက—
“ငါရေးပြီးပြီ၊ လက်မှတ်ပဲထိုး”
ဆိုရင် အတည်ပြုမှုမဟုတ်တော့ဘူး။
ဖိအားဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ဝိနယမဟာဝဂ်ရဲ့ ဥပုသ်ခန္ဓကထဲက သံဃာ့ကိစ္စတချို့မှာ အဆိုပြုချက်ကို ရှင်းလင်းစွာ ကြားသိစေပြီး မနှစ်သက်သူက ပြောနိုင်အောင် လမ်းထားကာ၊ မကန့်ကွက်ခြင်းကို သံဃာ့သဘောတူမှုအဖြစ် နားလည်တဲ့ လုပ်ထုံးပုံစံကို တွေ့ရတယ်။
ဒီဝိနယလုပ်ထုံးကို ကုမ္ပဏီအစည်းအဝေးနည်းအဖြစ် တန်းကူးမသုံးရပါဘူး။
ဒါပေမဲ့ ဆင်ခြင်စရာက—
သဘောတူညီမှုဟာ မရှင်းမလင်း ခန့်မှန်းထားတာမဟုတ်ဘဲ ပါဝင်သူတွေ သိမြင်နိုင်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်ရတယ်။
“အတည်ပြုပြီ” ဆိုတာ ဘယ်လိုသိတာလဲ။
တစ်ယောက်က ပြောလိုက်လို့လား။
စာရေးသူကရေးလိုက်လို့လား။
အကြီးအကဲထင်လိုက်လို့လား။
မဟုတ်ဘူး။
ပါဝင်သူတွေ သိတယ်။
ကန့်ကွက်စရာရှိရင် ပြောနိုင်တယ်။
နောက်ဆုံး ဘာအတည်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အားလုံးသိတယ်။
ဒီသဘောကို ဦးဇင်းတို့ အဖွဲ့အစည်းဘဝမှာလည်း သန့်သန့်ရှင်းရှင်း အသုံးချလို့ရတယ်။
အရေးကြီးအစည်းအဝေးပြီးရင် တစ်ယောက်က အဓိကအချက်တွေ ရေး။
ပြီးရင်—
“ဒီဟာ ဦးဇင်းတို့ အတည်ပြုခဲ့တဲ့အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ကိုက်ရဲ့လား။ ကွာရင် အခု ပြင်ပါ”
လို့ ပို့။
ဒီနေရာမှာ “တိတ်နေရင် အတည်” ဆိုတဲ့ပုံစံကို ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းမှာ အမြဲတမ်းသုံးရမယ်လို့ မဆိုပါဘူး။ အရေးကြီးမှုအလိုက် တိတိကျကျ “အတည်ပြုသည်” လို့ ပြန်ပြောစေဖို့ ပိုကောင်းနိုင်တယ်။
အဓိကက—
အတည်ပြုမှုနည်းကို ကြိုသိထားဖို့။
ဒါဆို နောက်မှ—
“ကျွန်တော်မသိဘူး”
“ကျွန်မကို မပြောဘူး”
“အဲဒါ အတည်မဟုတ်ဘူးထင်တာ”
ဆိုတဲ့ ကွာဟချက်တွေ လျော့နိုင်တယ်။
ဒီမှာ အရမ်းရိုးရိုး နည်းတစ်ခု သုံးလို့ရတယ်။
အစည်းအဝေးပြီးရင် အချက်တစ်ခုကို တစ်ကြောင်းတည်း မရေးနဲ့။
ဆုံးဖြတ်ချက်၊ တာဝန်ရှိသူ၊ အချိန်ကန့်သတ်ချက်၊ မသေချာသေးတဲ့အချက် ကို ခွဲစဉ်းစား။
ဥပမာ—
“ရုံးခွဲအသစ်ဖွင့်မယ်”
လို့ မရေးနဲ့။
“ရုံးခွဲအသစ်ဖွင့်ရန် စမ်းသပ်လေ့လာမှုကို မောင်ဖြူ တာဝန်ယူမည်။ သုံးပတ်အတွင်း ကုန်ကျစရိတ်၊ လူအင်အား၊ ဒေသလိုအပ်ချက်အချက်အလက် စုစည်းမည်။ ဖွင့်ရန်နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကို မလုပ်ရသေး”
ဆိုတာ ပိုရှင်းတယ်။
ဒီမှာ မဆုံးဖြတ်ရသေးတာ မဆုံးဖြတ်ရသေးလို့ ရှင်းတယ်။
မောင်ဖြူက ဘာလုပ်ရမလဲ သိတယ်။
သုံးပတ်ဆိုတဲ့ အချိန် သိတယ်။
နောက်တစ်ယောက်က—
“ရုံးခွဲဖွင့်ဖို့ အတည်ပြုပြီးသား”
လို့ ပြောလို့မရတော့ဘူး။
ဒီဟာ ရှုပ်ထွေးတဲ့စနစ် မဟုတ်ဘူး။
ရှင်းလင်းမှု။
သူတော်ကောင်းတို့…
တိုးတက်တဲ့အဖွဲ့တစ်ခုမှာ “ဘယ်သူသိလဲ” ထက် “ဘယ်မှာပြန်ကြည့်လို့ရလဲ” ပိုအရေးကြီးလာတယ်။
အဲဒီစကားကို မှတ်ပါ။
ဘယ်သူသိလဲ—လူပေါ်မူတည်တယ်။
ဘယ်မှာပြန်ကြည့်လို့ရလဲ—စနစ်ပေါ်မူတည်တယ်။
လုပ်ငန်းကြီးလာတယ်ဆိုတာ လူပိုများတာပဲ မဟုတ်ဘူး။
အသိပညာကို လူတစ်ယောက်ဆီကနေ အဖွဲ့ပိုင်ဖြစ်အောင် ပြောင်းနိုင်ရမယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီနေရာမှာ စာရွက်ကို ဘုရားမလုပ်နဲ့။
မှတ်တမ်းရှိတာနဲ့ အမှန်တရားအပြည့်ဖြစ်ပြီလို့ မယူနဲ့။
စာရေးသူမှားနိုင်တယ်။
အချက်အသစ်ပေါ်နိုင်တယ်။
အခြေအနေပြောင်းနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် မှတ်တမ်းမှာ ပြင်ဆင်မှုသမိုင်း ရှင်းရမယ်။
“အရင်အတည်ပြုချက် ဘာလဲ”
“အခု ဘာပြောင်းတယ်”
“ဘာကြောင့်ပြောင်းတယ်”
“ဘယ်နေ့ကစ အသစ်ကိုသုံးမယ်”
ဒီလောက် ရှင်းရင် အဟောင်းနဲ့အသစ် ရောထွေးမှု နည်းတယ်။
တစ်ခါတလေ အဖွဲ့မှာ တစ်ယောက်က အဟောင်းစာရွက်ကိုကိုင်ထားတယ်။ တစ်ယောက်က အသစ်ကိုကိုင်ထားတယ်။ နှစ်ယောက်စလုံး ကိုယ့်ဟာအမှန်ထင်တယ်။
ဒါကြောင့် တစ်ခုတည်းသော ပြန်ကြည့်ရာအခြေခံ လိုတယ်။
ဒီဟာကို ဦးဇင်းတို့ နားလည်လွယ်ဖို့ မြေပုံဥပမာနဲ့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒါဟာ ဓမ္မကို သက်သေပြတဲ့ဥပမာမဟုတ်ဘူး။ နားလည်လွယ်ဖို့ပဲ။
လူငါးယောက် ခရီးတစ်ခုသွားမယ်။ လူတိုင်းဖုန်းထဲမှာ မြေပုံတစ်ပုံစီရှိတယ်။ တစ်ယောက်ရဲ့မြေပုံဟောင်းတယ်။ တစ်ယောက်ရဲ့လမ်းညွှန် အသစ်တယ်။ တစ်ယောက်က ကိုယ့်မှတ်ဉာဏ်နဲ့သွားတယ်။
လမ်းခွဲရောက်တော့ အားလုံးမတူဘူး။
ဒီအချိန်မှာ—
“ငါအရင်သွားဖူးတယ်”
ဆိုတာနဲ့ အနိုင်ယူမလား။
မဟုတ်ဘူး။
လက်ရှိအတည်ပြုထားတဲ့ လမ်းညွှန်ကို အတူပြန်ကြည့်မယ်။
အဖွဲ့အစည်းမှာလည်း ဒီလို။
မှတ်တမ်းရဲ့အလုပ်က “ဘယ်သူအနိုင်ရမလဲ” မဟုတ်ဘူး။
“ဦးဇင်းတို့ အခုဘယ်အခြေခံကို အတူသုံးနေလဲ” သိဖို့။
ဒီနေရာမှာ နောက်ထပ်လူမှုတာဝန်တစ်ခု ထွက်လာတယ်။
အဖွဲ့က အပြင်လူကို ကတိပေးထားတယ်ဆိုရင်—
အဲဒီကတိကို အဖွဲ့အတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားလား။
လူပြောင်းသွားလည်း ကတိမပျောက်ဘူးလား။
ဖောက်သည်နဲ့ အရောင်းသမားနှစ်ယောက်ကြား ပါးစပ်စကားပဲ ဖြစ်နေသလား။
ကုန်ပစ္စည်းပေးသွင်းသူနဲ့ အကြီးအကဲတစ်ယောက်ကြားပဲ သိနေသလား။
လုပ်ငန်းချဲ့လိုက်ပြီးနောက် အဲဒီကတိတွေ ပျောက်သွားရင် အပြင်လူက ဆုံးရှုံးတယ်။
ဒါကြောင့် အဖွဲ့ကြီးလာတာနဲ့အတူ ကတိကို မှတ်မိနိုင်တဲ့စနစ် လိုတယ်။
လူမှုတာဝန်ဆိုတာ အလှူလုပ်တာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ်ပေးခဲ့တဲ့စကားကို မပျောက်စေခြင်းလည်း လူမှုတာဝန်။
ဒီနေရာမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၃၂ ရဲ့ မျှတမှုနဲ့ အကျိုးရှိစွာပြုမူမှုကို ပြန်သတိရ။
ကိုယ့်အဖွဲ့အတွင်းလည်း မျှတမှုရှိရမယ်။
ဖောက်သည်ကိုလည်း မျှတရမယ်။
အာဏာနည်းတဲ့ဝန်ထမ်းကိုလည်း မျှတရမယ်။
ကိုယ့်ဆွေမျိုးနဲ့ လုပ်ငန်းလုပ်ရင်လည်း စံတူတူထားရမယ်။
ဒါကြောင့် သဘောတူညီချက်မှတ်တမ်းကို မိမိအကျိုးအတွက်ပဲ မသုံးနဲ့။
တာဝန်ကို နှစ်ဖက်စလုံးက မြင်ရအောင် သုံး။
ဒီမနက် ဦးဇင်းတို့ သင်ကြားရေးအတွက် စိတ်ကူးထားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ကြည့်ကြရအောင်။ ဒီဟာ ဖြစ်ရပ်မှန်သမိုင်း မဟုတ်ပါဘူး။
လူမှုဝန်ဆောင်မှုနဲ့ အစားအသောက်ပစ္စည်း ဖြန့်ဖြူးတဲ့ လုပ်ငန်းတစ်ခုရှိတယ်ဆိုပါစို့။ အစမှာ တစ်မြို့တည်း။ ဝန်ထမ်းဆယ်ယောက်။
ဖောက်သည်ပြဿနာတက်ရင် ပိုင်ရှင်ကိုယ်တိုင် ဖြေရှင်းတယ်။
“ပစ္စည်းမမှန်ရင် ပြန်လဲပေး”
“ပို့ချိန်နောက်ကျရင် ဖောက်သည်ကို ဖုန်းခေါ်ပြီး ရှင်းပြ”
“ပစ္စည်းပျက်ရင် အကြောင်းမရှာခင် အသစ်ပို့”
ဒီလို အလေ့အကျင့်ကောင်းတွေရှိတယ်။
လုပ်ငန်းအောင်မြင်တယ်။ ရုံးခွဲငါးခုဖြစ်လာတယ်။
ပိုင်ရှင်က—
“အရင်လိုပဲ ဖောက်သည်ကိုကောင်းကောင်းကိုင်တွယ်ကြ”
ပြောတယ်။
ဒါပေမဲ့ ရုံးခွဲတစ်ခုက ပစ္စည်းမမှန်ရင် ချက်ချင်းပြန်လဲပေးတယ်။
နောက်တစ်ခုက မန်နေဂျာခွင့်ပြုမှလဲပေးတယ်။
နောက်တစ်ခုက ဖောက်သည်သက်သေတင်ရင်ပဲ လဲပေးတယ်။
လူတိုင်း “အရင်လိုပဲ” လုပ်နေတာ။
ဒါပေမဲ့ “အရင်လို” ရဲ့အဓိပ္ပာယ် မတူတော့ဘူး။
ဖောက်သည်တစ်ယောက် ဒီနေ့တစ်ရုံးခွဲမှာ အကူအညီရတယ်။ နောက်နေ့တစ်ရုံးခွဲမှာ မရဘူး။
ကုမ္ပဏီအမည်တူတယ်။
အတွေ့အကြုံမတူဘူး။
ဒီအချိန်မှာ ပိုင်ရှင်က—
“ဝန်ထမ်းတွေ ငါ့စကားနားမလည်ဘူး”
လို့ ဆူရုံနဲ့ မပြီးဘူး။
အဖွဲ့အတူထိုင်ရမယ်။
“ဦးဇင်းတို့ ဘာကိုတကယ်သဘောတူထားတာလဲ”
ပြန်ရှင်းရမယ်။
ဖောက်သည်ပြဿနာကို ဘယ်အဆင့်အထိ အောက်ကဝန်ထမ်းဖြေရှင်းခွင့်ရှိတယ်။
ဘယ်အခြေအနေမှာ မန်နေဂျာဆီတင်ရမယ်။
ဖောက်သည်ကို ဘာကတိပေးနိုင်တယ်။
မပေးနိုင်တဲ့ကတိဘာလဲ။
အရေးကြီးပြောင်းလဲမှုဖြစ်ရင် ဘယ်လိုအဖွဲ့အားလုံးသိမယ်။
ရေးထား။
ပြီးတော့ ရုံးခွဲတစ်ခုချင်းကို—
“ဒီဟာနားလည်တူလား”
ပြန်အတည်ပြု။
အတည်ပြုပြီးနောက်လည်း အမှားပေါ်နိုင်တယ်။
အဲဒီအမှားကနေ မှတ်တမ်းပြန်ပြင်။
ဒီလိုနဲ့ ပိုင်ရှင်ရဲ့စိတ်ထဲမှာရှိတဲ့ “ကောင်းကောင်းဆက်ဆံ” ဆိုတဲ့အမြင်က အဖွဲ့တစ်ခုလုံး သုံးနိုင်တဲ့ မူဖြစ်လာတယ်။
ဒီဟာ တိုးတက်မှု။
ရုံးခွဲတိုးတာတင် မဟုတ်ဘူး။
အဖွဲ့ရဲ့နားလည်မှုတူညီလာတာလည်း တိုးတက်မှု။
ဒီဟာ ချဲ့ထွင်မှု။
နေရာများလာတာတင် မဟုတ်ဘူး။
ပိုင်ရှင်မရှိတဲ့နေရာမှာလည်း ပေးထားတဲ့ကတိ မပျောက်အောင် ချဲ့နိုင်တာ။
ဒီဟာ လူမှုတာဝန်။
ဖောက်သည်အပေါ်၊ ဝန်ထမ်းအပေါ်၊ ပေးသွင်းသူအပေါ် ကိုယ်ပေးခဲ့တဲ့အချက်ကို ကိုယ့်အဖွဲ့က မှတ်မိနိုင်တာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
သဘောတူညီချက်မှတ်တမ်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး အယူမှားတချို့ ရှိတယ်။
ပထမအယူမှားက—
“မိသားစုလိုပဲ ရင်းနှီးတဲ့အဖွဲ့ဆို စာရေးစရာမလိုဘူး” ဆိုတာ။
ယုံကြည်မှုကောင်းတယ်။ ရင်းနှီးမှုကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ လူ့မှတ်ဉာဏ် မတူနိုင်တယ်။
ရေးထားတာက မယုံလို့မဟုတ်ဘူး။
နောက်မှ မေတ္တာမပျက်အောင် ရှင်းထားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒုတိယအယူမှားက—
“ရေးထားရင် အမြဲလိုက်ရမယ်” ဆိုတာ။
မဟုတ်ဘူး။
အခြေအနေပြောင်းရင် ပြန်ပြင်လို့ရတယ်။
ဒါပေမဲ့ တိတ်တိတ်မပြင်နဲ့။
အတည်ပြုထားတဲ့အဟောင်းကို ပြင်ရင် အဲဒီပြင်ဆင်မှုကိုလည်း အတည်ပြု။
တတိယအယူမှားက—
“လက်မှတ်ထိုးထားရင် နားလည်ပြီးသား” ဆိုတာ။
မဟုတ်ဘူး။
ဖတ်မထားဘဲ လက်မှတ်ထိုးနိုင်တယ်။
အာဏာကြောင့် လက်မှတ်ထိုးနိုင်တယ်။
နားမလည်ပေမဲ့ မေးမရဲလို့ လက်မှတ်ထိုးနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အရေးကြီးရင်—
“ကိုယ်နားလည်သလို ပြန်ပြောကြည့်”
ဆိုတဲ့ အတည်ပြုနည်းက ပိုကောင်းတယ်။
စတုတ္ထအယူမှားက—
“မှတ်တမ်းရှိရင် ပဋိပက္ခမရှိတော့ဘူး” ဆိုတာ။
မဟုတ်ဘူး။
စာရွက်ရှိပြီး အတ္တကြီးရင်လည်း ရန်ဖြစ်နိုင်တယ်။
စာရွက်ရှိပြီး မေတ္တာမရှိရင်လည်း ရန်ဖြစ်နိုင်တယ်။
စာရွက်ကို အနိုင်ယူဖို့သုံးရင် ပိုဆိုးနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အပြင်မှာ မှတ်တမ်းရှိသလို အတွင်းမှာ သီလရှိရမယ်။
ဒီအချက်ကို မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၁ ရဲ့ အမှန်ပြောမှု၊ အဖွဲ့ကွဲစေမယ့်စကားကိုရှောင်ပြီး ညီညွတ်မှုကို အားပေးတဲ့စကားပြောမှုနဲ့ ချိတ်ပြီး ဆင်ခြင်လို့ရတယ်။
စာရွက်အမှန်ရေးပြီး ပါးစပ်နဲ့ မုသားပြောနေရင် မပြည့်ဘူး။
မှတ်တမ်းမှာ တာဝန်ရေးပြီး လက်တွေ့မှာ မလိုက်နာရင် မပြည့်ဘူး။
“တစ်လအတွင်းလုပ်မယ်” ရေးထားတယ်။
နှစ်လကြာလည်း မလုပ်ဘူး။
ဒါဆို မှတ်တမ်းက ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်တာမဟုတ်ဘဲ ယုံကြည်မှုဖျက်တဲ့ သက်သေဖြစ်လာတယ်။
ဒီတော့ သဘောတူညီချက်မှာ အဆင့်သုံးခုရှိတယ်လို့ ဦးဇင်းတို့ လက်တွေ့ပြောလို့ရတယ်။
ပထမ—
ပြောထားတာကို မှန်မှန်မှတ်။
ဒုတိယ—
နားလည်တူကြောင်း ပြန်အတည်ပြု။
တတိယ—
အတည်ပြုထားတာအတိုင်း လက်တွေ့လိုက်နာ။
ဒီသုံးခုထဲက တစ်ခုမရှိရင် အပြည့်မဖြစ်သေးဘူး။
မှတ်တမ်းရှိပြီး မအတည်ပြုရင် အဓိပ္ပာယ်ကွာနိုင်တယ်။
အတည်ပြုပြီး မလိုက်နာရင် ယုံကြည်မှုပျက်တယ်။
လိုက်နာပေမဲ့ မှတ်တမ်းမရှိရင် လူပြောင်းတဲ့အခါ ပျောက်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
မှတ်၊ အတည်ပြု၊ လိုက်နာ။
ဒီသုံးချက်ကို မှတ်ထား။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်စိတ်ကို ပြန်ကြည့်ရအောင်။
ဘာကြောင့် လူတစ်ယောက်က မှတ်တမ်းမထားချင်တာလဲ။
အမြဲမဟုတ်ပေမဲ့ တစ်ခါတလေ—
နောက်မှ ကိုယ့်စကားပြောင်းချင်လို့။
တာဝန်ရှင်းသွားမှာ မကြိုက်လို့။
“ဘယ်သူလုပ်ရမယ်” ထင်ရှားသွားရင် ကိုယ့်အပေါ်တာဝန်ရောက်မှာကြောက်လို့။
မသေချာတာ ပေါ်သွားမှာ မကြိုက်လို့။
ဒီနေရာမှာ စာရွက်အပြင် အတ္တကိုလည်း စစ်ရမယ်။
“ငါဘာကြောင့် ဒီအချက်ကို မရေးချင်တာလဲ”
မေး။
တစ်ဖက်မှာလည်း—
“ငါဘာကြောင့် အားလုံးကို လက်မှတ်ထိုးခိုင်းချင်တာလဲ”
မေး။
အမှန်တကယ် ရှင်းလင်းမှုအတွက်လား။
ဒါမှမဟုတ် တစ်ဖက်ကို ချည်ထားချင်လို့လား။
ဒီမှာ မှတ်တမ်းဟာ ဓမ္မလေ့ကျင့်ရာဖြစ်လာတယ်။
စာရွက်ရေးရင်း ကိုယ့်တဏှာကို မြင်နိုင်တယ်။
အတည်ပြုခိုင်းရင်း ကိုယ့်အာဏာလိုချင်စိတ်ကို မြင်နိုင်တယ်။
တစ်ဖက်က ပြင်ပြောလာတဲ့အခါ ကိုယ့်မာနကို မြင်နိုင်တယ်။
“ဒီစာကြောင်းနဲ့ ကျွန်တော်နားလည်တာ မတူဘူး”
လို့ အောက်ကလူပြောလာတယ်။
ကိုယ့်စိတ်ထဲ—
“မင်းက ငါရေးတာကို ပြန်ပြင်မလား”
ဆိုတဲ့စိတ်တက်လာတယ်။
အဲဒီနေရာမှာ ဓမ္မရှိတယ်။
မာနပေါ်လာတာ သိ။
အမှန်ကို ရှာချင်စိတ် ပြန်ယူ။
“ငါ့စာကြောင်းမှန်ရမယ်” မဟုတ်ဘူး။ “ဦးဇင်းတို့နားလည်မှုတူရမယ်” ဆိုတဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြန်ယူ။
ဒီလိုမှ သဘောတူညီချက်အတည်ပြုမှုက လူ့ဆက်ဆံရေးကို မပျက်စေဘူး။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၃၂ က ချစ်ခင်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးရှိစွာပြုမူမှု၊ မျှတမှုတို့ဟာ ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးတယ်လို့ ပြထားတာကို ဒီနေရာမှာ ထပ်ဆင်ခြင်လို့ရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမနက်အတွက် လက်တွေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခု ယူသွားကြရအောင်။
ဒီနေ့ အစည်းအဝေးတစ်ခုရှိရင် အဆုံးမှာ သုံးမိနစ်ထား။
“ဒီနေ့ ဘာသဘောတူခဲ့ကြသလဲ”
ပြန်ပြော။
တစ်ယောက်က မှတ်။
“ဘယ်သူ ဘာတာဝန်ယူမလဲ”
ရှင်း။
“ဘာကို မဆုံးဖြတ်ရသေးဘူး”
ရှင်း။
ပြီးတော့ သက်ဆိုင်သူတွေကို ပြန်ပို့ပြီး—
“နားလည်တာ မတူရင် အခု ပြင်ပါ”
ဆို။
ဒီလောက်နဲ့ စလို့ရတယ်။
တစ်ပတ်လေ့ကျင့်ချင်ရင် ပထမနေ့မှာ အရင်အစည်းအဝေးတစ်ခုကို ပြန်ကြည့်။ “သဘောတူပြီး” ဆိုတဲ့အချက်ထဲမှာ တကယ်အတည်ပြုထားတာ ဘယ်လောက်ရှိလဲ စစ်။ ဒုတိယနေ့မှာ “မသေချာသေး” လို့ ရိုးသားစွာပြောရမယ့်အချက်တစ်ခုကို ရှာ။ တတိယနေ့မှာ ဖောက်သည် သို့မဟုတ် ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ကို ပေးထားတဲ့ကတိတစ်ခု မှတ်တမ်းထဲရှိမရှိ စစ်။ စတုတ္ထနေ့မှာ အဟောင်းနဲ့အသစ် ရောနေတဲ့လုပ်ထုံးတစ်ခုရှိမရှိ စစ်။ ပဉ္စမနေ့မှာ အောက်ကလူတစ်ယောက်ကို “ကျွန်တော်နားလည်ထားတာနဲ့ မတူရင် ပြင်ပြောပါ” လို့ အတည်ပြုခွင့်ပေး။ ဆဋ္ဌမနေ့မှာ ကိုယ့်အဖွဲ့ရဲ့ အရေးကြီးဆုံးကတိတစ်ခုကို လူတစ်ယောက်မရှိလည်း အဖွဲ့က ပြန်ရှာလို့ရမရ စစ်။ သတ္တမနေ့မှာ “ဦးဇင်းတို့မှတ်တမ်းက အမှန်ကိုကာကွယ်နေတာလား၊ လူကိုဖမ်းဖို့သုံးနေတာလား” ပြန်မေး။
ဒီဟာ သေးသေးလေးပဲ။
ဒါပေမဲ့ အဖွဲ့ယဉ်ကျေးမှုကို ပြောင်းနိုင်တယ်။
“ဆရာပြောတယ်”
ဆိုတဲ့အဖွဲ့ကနေ—
“ဦးဇင်းတို့ အတည်ပြုထားတာ ဒီဟာ”
ဆိုတဲ့အဖွဲ့ ဖြစ်လာတယ်။
“ငါမှတ်မိတာ”
ကနေ—
“ဦးဇင်းတို့ အတူပြန်ကြည့်လို့ရတယ်”
ဖြစ်လာတယ်။
“မင်းအမှား”
ကနေ—
“ဘယ်နေရာမှာ အဓိပ္ပာယ်ကွာသွားလဲ”
ဖြစ်လာတယ်။
ဒီလိုပြောင်းလာရင် အဖွဲ့ရဲ့စကားပုံစံပဲ ပြောင်းတာမဟုတ်ဘူး။ ယုံကြည်မှုရဲ့အခြေခံ ပြောင်းလာတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဒီဃနိကာယ် ၁၆ ရဲ့ “ညီညွတ်စွာ စည်းဝေး၊ ညီညွတ်စွာ ဆောင်ရွက်” ဆိုတဲ့အခြေခံကို ပြန်သတိရလို့ရတယ်။
ညီညွတ်မှုဆိုတာ အားလုံးအမြင်တူတာ မဟုတ်ဘူး။
မတူတဲ့အမြင်ကို ရှင်းပြလို့ရတယ်။
ကန့်ကွက်လို့ရတယ်။
ပြန်ပြင်လို့ရတယ်။
ဒါပေမဲ့ နောက်ဆုံး ဘာအတည်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ အတူသိရမယ်။
ဒီလိုမှ အဖွဲ့က တစ်လမ်းတည်းလှမ်းနိုင်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
အခု ဦးဇင်းတို့ ဒီခေါင်းစဉ်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ရိုက်ချိတ်ကြရအောင်။
အဆုံးမှာ “ဒုက္ခ၊ သမုဒယ၊ နိရောဓ၊ မဂ္ဂ” ဆိုပြီး နာမည်တပ်ရုံ မလုပ်ချင်ဘူး။
ဒီမနက်ပြောခဲ့တဲ့ အဖြစ်မှန်ထဲမှာ သစ္စာလေးပါးကို မြင်ကြမယ်။
ဒုက္ခသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—
မရှင်းတဲ့သဘောတူညီချက်ကြောင့် လူတစ်ယောက်တစ်မျိုး နားလည်နေရတာ ဒုက္ခ။
“ငါဒီလိုမပြောခဲ့ဘူး” “မင်းဒီလိုပြောခဲ့တယ်” ဆိုပြီး ယုံကြည်မှုကျတာ ဒုက္ခ။
အကြီးအကဲပေးခဲ့တဲ့ကတိကို လူပြောင်းသွားလို့ ဖောက်သည်မရတော့တာ ဒုက္ခ။
ဝန်ထမ်းကိုပေးထားတဲ့စကား မှတ်တမ်းမရှိလို့ အားနည်းတဲ့ဘက်က သက်သေမရှိတာ ဒုက္ခ။
အဖွဲ့က အဟောင်းမူနဲ့အသစ်မူ ရောသုံးပြီး ရုံးခွဲတစ်ခုတစ်မျိုးဖြစ်တာ ဒုက္ခ။
မဆုံးဖြတ်ရသေးတာကို အတည်ပြုပြီးသားလို လုပ်လို့ ငွေ၊ အချိန်၊ ယုံကြည်မှု ဆုံးရှုံးတာ ဒုက္ခ။
စာရွက်ရှိပေမဲ့ အတည်ပြုမှုမရှိလို့ နောက်မှ ရန်ဖြစ်တာ ဒုက္ခ။
အတည်ပြုထားပေမဲ့ မလိုက်နာလို့ “စာရွက်ပေါ်မှာပဲ” ဖြစ်နေတာ ဒုက္ခ။
ဒီဒုက္ခကို အရင်သိရမယ်။
သမုဒယသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—
ပြင်ပမှာ စနစ်မရှင်းတာ၊ မှတ်တမ်းမရှိတာ၊ အတည်ပြုနည်းမရှိတာတွေ ရှိတယ်။ ဒါတွေကို လက်တွေ့ပြင်ရမယ်။
ဒါပေမဲ့ အတွင်းမှာ ပိုနက်တဲ့အကြောင်းရှိတယ်။
“ငါပြောတာပဲ နောက်ဆုံးဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ အာဏာတဏှာ။
“ငါမှတ်မိတာပဲ မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ အမြင်ဖမ်းဆုပ်မှု။
“ဒီတာဝန်ရှင်းသွားရင် ငါ့အပေါ်ရောက်မယ်” ဆိုတဲ့ တာဝန်ရှောင်စိတ်။
“နောက်မှပြောင်းချင်လို့ အခုမရေးချင်ဘူး” ဆိုတဲ့ ကိုယ်ကျိုးလိုချင်မှု။
“ဒီစာရွက်နဲ့ တစ်ဖက်ကို ချည်ထားမယ်” ဆိုတဲ့ အနိုင်လိုချင်မှု။
“အောက်ကလူက ငါ့စာကို ပြင်မလား” ဆိုတဲ့ မာန။
မသိတာကို မသိဘူးလို့ မပြောချင်တဲ့ မောဟနဲ့ မာန။
ဒီတဏှာ၊ မာန၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့က စကားကွာဟမှုကို ဒုက္ခကြီးအဖြစ် ပြောင်းတယ်။
နိရောဓသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—
“ငါ့မှတ်ဉာဏ်ပဲ မှန်တယ်” ဆိုတာ လျော့သွားတဲ့အခါ—
“ဦးဇင်းတို့ မှတ်တမ်းပြန်ကြည့်ရအောင်”
လို့ ပြောနိုင်တယ်။
“ငါရေးတာပဲ မှန်တယ်” ဆိုတဲ့မာန လျော့သွားတဲ့အခါ—
“ဒီစာကြောင်း မင်းနားလည်တာနဲ့ မတူရင် ပြင်ကြရအောင်”
လို့ ပြောနိုင်တယ်။
“ငါအနိုင်ရမယ်” ဆိုတာ လျော့သွားတဲ့အခါ မှတ်တမ်းကို လက်နက်မသုံးတော့ဘူး။
အမှန်ရှာဖို့ သုံးတယ်။
ဒီအခါ ပဋိပက္ခအပူ နည်းလာတယ်။
ယုံကြည်မှု ပြန်တည်လာတယ်။
ဒါကို နိရောဓသစ္စာအပြည့်အစုံနဲ့ တန်းတူ မပြောရဘူး။ နိရောဓသစ္စာဟာ တဏှာနဲ့ဖမ်းဆုပ်မှုတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ လွတ်မြောက်မှုကို ညွှန်တယ်။
ဒါပေမဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ—
ဖမ်းထားတာ လျော့သလောက် အပူလျော့တယ်
ဆိုတာ ကိုယ်တိုင်မြင်နိုင်တယ်။
ဒီဟာ ဦးဇင်းတို့ကို နိရောဓဘက် ဆင်ခြင်စေတယ်။
မဂ္ဂသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—
သမ္မာဒိဋ္ဌိရှိရင် “ငါမှတ်မိတာ = အမှန်” လို့ မယူဘူး။ သိတာ၊ မသိတာ၊ ကြားတာ၊ အတည်ပြုထားတာ ခွဲတတ်တယ်။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၉၅ ရဲ့ အမှန်ကိုစောင့်ရှောက်တဲ့သဘောလို ကိုယ်ရောက်နေတဲ့အဆင့်ကို ကိုယ်ရောက်နေသလို ပြောတတ်တယ်။
သမ္မာသင်္ကပ္ပရှိရင် မှတ်တမ်းကို အနိုင်ယူဖို့ မရေးဘူး။ လူမနာစေဖို့၊ အဖွဲ့မကွဲစေဖို့၊ အများအကျိုးရှိဖို့ ရည်ရွယ်တယ်။
သမ္မာဝါစာရှိရင် မသိတာကို သိတယ်မပြောဘူး။ မပြောခဲ့တာကို ပြောခဲ့တယ်မရေးဘူး။ ပြောခဲ့တာကို မချန်ဘူး။ လူကွဲစေမယ့်စကားထက် ညီညွတ်မှုကို အားပေးတဲ့စကား ပြောတတ်တယ်။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၁ နဲ့ ဝိနယပရိဝါရက ဒီနေရာမှာ အရမ်းရှင်းတဲ့သတိပေးချက်တွေ ပေးတယ်။
သမ္မာကမ္မန္တရှိရင် အတည်ပြုထားတဲ့တာဝန်ကို လက်တွေ့လိုက်နာတယ်။ “စာရွက်ပေါ်မှာ ဟုတ်တယ်၊ လက်တွေ့မှာ မဟုတ်ဘူး” မဖြစ်စေဘူး။
သမ္မာအာဇီဝရှိရင် မရှင်းတဲ့ကတိ၊ မသေချာတဲ့စာကြောင်း၊ အားနည်းသူမသိတဲ့အချက်ကို ကိုယ့်အမြတ်အတွက် အခွင့်ကောင်းမယူဘူး။ ဖောက်သည်၊ ဝန်ထမ်း၊ ပေးသွင်းသူတို့အပေါ် ရိုးသားတယ်။
သမ္မာဝါယာမရှိရင် ပဋိပက္ခဖြစ်ပြီးမှ လိုက်ရှင်းတာတင်မဟုတ်ဘူး။ မဖြစ်သေးတဲ့ ကွာဟမှုကို မဖြစ်အောင် အစည်းအဝေးအဆုံးမှာ ပြန်အတည်ပြုတယ်။ အဟောင်းနဲ့အသစ် မရောအောင် ပြင်ဆင်မှုကို ရှင်းတယ်။
သမ္မာသတိရှိရင် စာရွက်ကိုပဲ မကြည့်ဘူး။ ကိုယ့်စိတ်ကိုလည်း ကြည့်တယ်။ “ဒီစာကြောင်းပြင်တာကို ငါဘာကြောင့် မခံနိုင်တာလဲ” “အောက်ကလူမသဘောတူတာကို ငါ့အာဏာထိတယ်လို့ ဘာကြောင့်ထင်တာလဲ” “ဒီကိစ္စမှာ ကိုယ့်ဆွေမျိုးဘက်ကို စံလျှော့နေတာလား” ကို သိတယ်။
သမ္မာသမာဓိရှိရင် အငြင်းပွားလာတဲ့အချိန် ချက်ချင်း “မင်းမှားတယ်” မပြောဘဲ စိတ်တည်ငြိမ်အောင်ထားပြီး အချက်ကို ပြန်ကြည့်နိုင်တယ်။
ဒီတော့ ဒီမနက်တရားရဲ့ အဓိကချိတ်ဆက်ချက်က—
အပြင်မှာ မှတ်တမ်းကို ပြန်ကြည့်၊ အတွင်းမှာ စိတ်ကို ပြန်ကြည့်။
အပြင်က မှတ်တမ်းဟာ စကားပျောက်မှုနဲ့ မှတ်ဉာဏ်ကွာမှုကို ကူညီတယ်။
အတွင်းက မဂ္ဂအကျင့်ဟာ တဏှာ၊ မာန၊ မောဟက အဲဒီကွာဟမှုကို ရန်ပွဲအဖြစ် ပြောင်းမသွားအောင် ကာကွယ်တယ်။
စာရွက်က နိဗ္ဗာန်မပေးဘူး။
ဒါပေမဲ့ စာရွက်ကို ရိုးသားစွာရေးရင်း ကိုယ့်မုသားစိတ်ကို သိနိုင်တယ်။
အတည်ပြုမှုကို မျှတစွာလုပ်ရင်း ကိုယ့်အာဏာလိုချင်စိတ်ကို သိနိုင်တယ်။
အခြားသူပြင်ပြောတာကို လက်ခံရင်း ကိုယ့်မာနကို လျှော့နိုင်တယ်။
အဲဒီအခါ လောကီလုပ်ငန်းတစ်ခုဟာ ဓမ္မလေ့ကျင့်ရာနေရာ ဖြစ်လာတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမနက် တစ်ကြောင်းပဲ မှတ်သွားမယ်ဆိုရင်—
“သဘောတူတယ်ဆိုတာ ပြောပြီးတာမဟုတ်ဘူး။ နားလည်တူကြောင်း အတည်ပြုပြီး၊ အဖွဲ့က ပြန်ကြည့်နိုင်အောင် မှတ်ထားမှ တာဝန်ရှိတဲ့သဘောတူညီချက် ဖြစ်လာတယ်။”
ခေါင်းဆောင်တို့…
အစည်းအဝေးပြီးတိုင်း “အားလုံးနားလည်မှာပါ” လို့ မထင်ကြပါနဲ့။
အရေးကြီးတာကို ပြန်ဆိုပါ။
ဘာသဘောတူခဲ့တယ် ရှင်းပါ။
ဘာမဆုံးဖြတ်ရသေးဘူး ရှင်းပါ။
ဘယ်သူဘာတာဝန်ယူမယ် ရှင်းပါ။
အောက်ကလူကို “မတူရင် ပြင်ပြောပါ” ဆိုတဲ့အခွင့်ပေးပါ။
ဒါ ဂုဏ်ကျတာမဟုတ်ဘူး။
အဖွဲ့ရဲ့မှတ်ဉာဏ်ကို သန့်ရှင်းအောင် ထားတာ။
ဝန်ထမ်းတို့…
မသေချာတာကို သေချာတယ် မပြောကြပါနဲ့။
“မသိဘူး” လို့ပြောရမယ့်အချိန်မှာ မသိဘူးလို့ ပြောနိုင်ကြပါစေ။
“ထပ်စစ်ရမယ်” လို့ ပြောရမယ့်အချိန်မှာ ထပ်စစ်ရမယ်လို့ ပြောနိုင်ကြပါစေ။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၁ ရဲ့ အမှန်သက်သေခံမှုကို သတိရနိုင်ကြပါစေ။
အဖွဲ့အစည်းတို့…
လူတစ်ယောက်မရှိလည်း ကတိမပျောက်ပါစေနဲ့။
တည်ထောင်သူအနားယူလည်း အဓိကမူ မပျောက်ပါစေနဲ့။
ရုံးခွဲတိုးလည်း ဖောက်သည်အပေါ် ပေးထားတဲ့ကတိ မပျောက်ပါစေနဲ့။
ဝန်ထမ်းပြောင်းလဲလည်း အရင်သဘောတူထားတဲ့ တာဝန်ကို ရှာလို့ရပါစေ။
အာဏာရှိသူပြောတာကိုပဲ မှတ်ပြီး အားနည်းသူပြောတာကို ချန်မထားကြပါနဲ့။
ဝိနယပရိဝါရမှာ အမှုစိစစ်သူက ပြောခဲ့တာကိုမချန်၊ မပြောတာမထည့်ဖို့ သတိပေးသလို၊ မိမိတို့လည်း အမှန်ကို မျှတစွာ ထိန်းနိုင်ကြပါစေ။
မှတ်တမ်းကို လူကိုဖမ်းဖို့ မသုံးကြပါနဲ့။
တာဝန်ကို ရှင်းဖို့ သုံးကြပါစေ။
လက်မှတ်ကို အနိုင်ယူဖို့ မသုံးကြပါနဲ့။
နားလည်တူကြောင်း အတည်ပြုဖို့ သုံးကြပါစေ။
အဟောင်းစာရွက်ကို အမုန်းသိမ်းတဲ့နေရာ မလုပ်ကြပါနဲ့။
သင်ခန်းစာနဲ့ အကြောင်းရင်းသိမ်းတဲ့နေရာ လုပ်ကြပါစေ။
ပြောင်းရမယ့်အခါ ပညာနဲ့ ပြောင်းနိုင်ကြပါစေ။
မပြောင်းသင့်တဲ့ သီလအခြေခံကိုတော့ အမြတ်နဲ့အလျင်အတွက် မဖျက်ကြပါနဲ့။
မိမိတို့၏ တိုးတက်မှုသည်—
လူပိုများလာခြင်းတင် မဟုတ်ဘဲ လူများလာသော်လည်း နားလည်မှုမပျောက်သော တိုးတက်မှု ဖြစ်ပါစေ။
မိမိတို့၏ ချဲ့ထွင်မှုသည်—
ရုံးခွဲပိုများလာခြင်းတင် မဟုတ်ဘဲ ရုံးခွဲကွာသော်လည်း အတည်ပြုထားတဲ့မူကို အတူပြန်ကြည့်နိုင်သော ချဲ့ထွင်မှု ဖြစ်ပါစေ။
မိမိတို့၏ လူမှုတာဝန်သည်—
ကောင်းစကားပြောခြင်းတင် မဟုတ်ဘဲ ကိုယ်ပေးထားတဲ့ကတိကို မပျောက်စေခြင်း ဖြစ်ပါစေ။
ဖောက်သည်အပေါ် ကတိကို မှတ်မိနိုင်ပါစေ။
ဝန်ထမ်းအပေါ် ကတိကို မှတ်မိနိုင်ပါစေ။
ပေးသွင်းသူအပေါ် ကတိကို မှတ်မိနိုင်ပါစေ။
ကိုယ့်ဆွေမျိုးအတွက် စံမပြောင်းဘဲ မျှတနိုင်ပါစေ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၃၂ မှာ ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးတဲ့ ပေးကမ်းမှု၊ ချစ်ခင်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးရှိစွာပြုမူမှုနဲ့ မျှတမှုတို့ကို ဖော်ပြထားသလို မိမိတို့ရဲ့ မှတ်တမ်းနဲ့ အတည်ပြုမှုထဲမှာလည်း မေတ္တာနဲ့ မျှတမှု မပျောက်ကြပါစေနဲ့။
အကြီးအကဲတို့…
“ငါပြောပြီးသား” ဆိုတဲ့စကားကို နည်းနည်းလျှော့ပြီး—
“ဦးဇင်းတို့ ဘယ်လိုအတည်ပြုထားသလဲ ပြန်ကြည့်ရအောင်”
ဆိုတဲ့စကား ပိုပြောနိုင်ကြပါစေ။
အောက်ကလူတို့…
“ဆရာပြောတာလေ” ဆိုပြီး ကိုယ်ကြိုက်သလို မယူကြပါနဲ့။
မရှင်းရင် မေးပါ။
အဖွဲ့တို့…
ကြားဖူးတာကို အတည်မလုပ်ကြပါနဲ့။
တစ်ယောက်ပြောတာကို အားလုံးသဘောတူတယ် မထင်ကြပါနဲ့။
ဒီဃနိကာယ် ၁၆ မှာ သတင်းယူလာတဲ့စကားကို ချက်ချင်းလက်ခံ/ပယ်မလုပ်ဘဲ အတည်ရှိတဲ့အခြေခံနဲ့ ပြန်တိုက်စစ်ဖို့ ဟောထားသလို၊ မိမိတို့လည်း အရေးကြီးအချက်ကို အတူပြန်ကြည့်ရာအခြေခံနဲ့ ပြန်စစ်နိုင်ကြပါစေ။
မသိတာကို သိတယ်မပြောကြပါနဲ့။
မမြင်တာကို မြင်တယ်မပြောကြပါနဲ့။
မဆုံးဖြတ်ရသေးတာကို ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီ မရေးကြပါနဲ့။
အတည်ပြုထားပြီးတာကို မိမိအကျိုးအတွက် တိတ်တိတ်ပြောင်းမထားကြပါနဲ့။
အမှန်ကို စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။
ယုံကြည်မှုကို စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။
တစ်ဖက်လူရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာကို စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။
အဖွဲ့ကြီးလာလေလေ ရိုးသားမှု ပိုကြီးလာပါစေ။
စနစ်များလာလေလေ မေတ္တာမလျော့ပါစေနဲ့။
မှတ်တမ်းများလာလေလေ စာရွက်ကို အာဏာမလုပ်ကြပါနဲ့။
အတည်ပြုမှုများလာလေလေ လူတွေ မေးခွန်းမေးရဲတဲ့အဖွဲ့ ဖြစ်ပါစေ။
တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် နားလည်မှုကို အတည်ပြုရင်း ကိုယ့်မာနကိုလည်း သိနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ့်အမြင်ကို လွှတ်သင့်တဲ့အခါ လွှတ်နိုင်ကြပါစေ။
အမှန်တရားနဲ့ ကိုက်ရင် ကိုယ့်စကားကို ပြန်ပြင်ရဲကြပါစေ။
ဒုက္ခကို သိနိုင်ကြပါစေ။
ဒုက္ခကို ကြီးစေတဲ့ တဏှာ၊ မာန၊ အာဏာဖမ်းဆုပ်မှုနဲ့ မောဟကို သိနိုင်ကြပါစေ။
သိလာသလောက် လျှော့နိုင်ကြပါစေ။
လျှော့လာသလောက် အမှန်ကို အတူပြန်ကြည့်နိုင်ကြပါစေ။
အမှန်ကို အတူပြန်ကြည့်လာသလောက် ယုံကြည်မှုတည်နိုင်ကြပါစေ။
ယုံကြည်မှုတည်လာသလောက် တိုးတက်မှုနဲ့ ချဲ့ထွင်မှုဟာ အပြိုင်အဆိုင်ပူလောင်မှုမဖြစ်ဘဲ လူအများအကျိုးရှိတဲ့အောင်မြင်မှု ဖြစ်လာပါစေ။
တဏှာနဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှုတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ကြပါစေ။
ထိုချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ဦးတည်သော မဂ္ဂလမ်းကို—
စကားပြောရာမှာ၊
အစည်းအဝေးထိုင်ရာမှာ၊
သဘောတူရာမှာ၊
မှတ်တမ်းတင်ရာမှာ၊
အတည်ပြုရာမှာ၊
တာဝန်ခွဲရာမှာ၊
ကတိထိန်းရာမှာ၊
အဖွဲ့ချဲ့ထွင်ရာမှာ၊
လူမှုအကျိုးကို စောင့်ရှောက်ရာမှာ
လက်တွေ့ကျင့်သုံးနိုင်ကြပါစေ။
သတ္တဝါအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။
ယနေ့ တရားနာယူဆင်ခြင်ရသော ကုသိုလ်ကောင်းမှု၊ အမှန်ကို မှန်အတိုင်းပြောလိုသော ကုသိုလ်စိတ်၊ တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် ယုံကြည်မှုမပျက်စေရန် ရှင်းလင်းမှုတည်ဆောက်လိုသော ကောင်းမြတ်သောရည်ရွယ်ချက်တို့ကို မိဘဆရာသမား၊ ကျေးဇူးရှင်များ၊ ဆွေမျိုးမိတ်သင်္ဂဟများနှင့် သတ္တဝါအားလုံးအား အမျှဝေကြပါစေ။
အချိန်က ရပ်မနေဘူး။
လူတွေ ပြောင်းမယ်။
ရာထူးတွေ ပြောင်းမယ်။
အကြီးအကဲတွေ အနားယူမယ်။
ဝန်ထမ်းတွေ အသစ်ဝင်မယ်။
မှတ်ဉာဏ်တွေ မတူနိုင်တယ်။
ဒီနေ့ ရှင်းနိုင်တုန်း ရှင်းကြပါ။
အတည်ပြုနိုင်တုန်း အတည်ပြုကြပါ။
လူတစ်ယောက်ရဲ့မှတ်ဉာဏ်ထဲမှာပဲ ကောင်းမှုကို မပိတ်ထားကြပါနဲ့။
အဖွဲ့တစ်ခုလုံး ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်တဲ့ ပညာအဖြစ် ပြောင်းနိုင်ကြပါစေ။
နောက်ဆုံးမှာ စာရွက်ကျန်တာထက် သီလကျန်ပါစေ။
မှတ်တမ်းကျန်တာထက် အမှန်တရားကျန်ပါစေ။
လက်မှတ်ကျန်တာထက် ယုံကြည်မှုကျန်ပါစေ။
လုပ်ငန်းကြီးလာသော်လည်း လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ မကျပါစေနဲ့။
စနစ်ကြီးလာသော်လည်း မေတ္တာမခြောက်ပါစေနဲ့။
အောင်မြင်မှုကြီးလာသော်လည်း မာနမကြီးပါစေနဲ့။
ရှင်းလင်းမှုနဲ့ မေတ္တာ၊ တာဝန်နဲ့ ကရုဏာ၊ အမှန်နဲ့ ညီညွတ်မှုတို့ အတူတကွ တိုးပွားလာကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
Sao Dhammasami
အကိုးအကားကျမ်းများ
ဒီဃနိကာယ် ၁၆၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် — မကြာခဏစည်းဝေးခြင်း၊ ညီညွတ်စွာ စည်းဝေး/ထွက်ခွာ/လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်းဆိုင်ရာ မဆုတ်ယုတ်ရေးအခြေအနေများနှင့်၊ ကြားသိရသောဟောချက်ကို ချက်ချင်းလက်ခံ/ပယ်မလုပ်ဘဲ တည်ရှိသော တရားနှင့်ဝိနယအခြေခံတို့နှင့် ပြန်တိုက်စစ်ရန် ဟောထားသော အပိုင်းများ။
ဝိနယပိဋက၊ ပရိဝါရ ၁၄ — စိစစ်ဆုံးဖြတ်သူက ပြောခဲ့သောအရာကို မချန်၊ မပြောခဲ့သောအရာကို မထည့်ဘဲ စကားနှင့်စာသားကို မှန်ကန်စွာလေ့လာပြီး ပြန်မေးကာ အတည်ပြုချက်အလိုက် ဆောင်ရွက်ရန် အခြေခံ။
ဝိနယပိဋက၊ ဥပုသ်ခန္ဓက — သံဃာ့ကိစ္စအချို့တွင် အဆိုကို ရှင်းလင်းစွာ ကြားသိစေခြင်း၊ မနှစ်သက်သူပြောနိုင်စေခြင်းနှင့် သဘောတူမှုကို ထင်ရှားစွာ အတည်ပြုသော လုပ်ထုံးပုံစံ။ ဤတရားတော်တွင် ခေတ်သစ်အဖွဲ့အစည်းအတွက် တိုက်ရိုက်လုပ်ထုံးအဖြစ် မကူးဘဲ “အတည်ပြုမှုကို မခန့်မှန်းဘဲ ထင်ရှားစေခြင်း” ကို နားလည်ရန်သာ အသုံးပြုထားသည်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၉၅၊ စင်္ကီသုတ် — ယုံကြည်မှု၊ သဘောကျလက်ခံမှု၊ ပါးစပ်အဆင့်ဆင့်ကြားသိမှု၊ ဆင်ခြင်မှုတို့တစ်ခုတည်းကြောင့် အပြီးသတ်အမှန်ဟု မသတ်မှတ်သင့်ခြင်းနှင့် ကိုယ့်အထောက်အထားအဆင့်ကို ကိုယ့်အတိုင်းအတာဖြင့် မှန်ကန်စွာဖော်ပြရာတွင် အမှန်ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ဟောချက်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၁၊ သာလေယျကသုတ် — အဖွဲ့၊ မိသားစု၊ အသင်းအဖွဲ့ သို့မဟုတ် တရားခွင်၌ သက်သေခံမေးမြန်းရာတွင် သိ/မသိ၊ မြင်/မမြင်ကို အမှန်အတိုင်းပြောခြင်း၊ မုသားနှင့် အဖွဲ့ကွဲစေသောစကားကို ရှောင်ပြီး ညီညွတ်မှုကို အားပေးသောစကားပြောမှုဆိုင်ရာ အခြေခံ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၃၂၊ သင်္ဂဟသုတ် — ပေးကမ်းခြင်း၊ ချစ်ခင်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးရှိစွာပြုမူခြင်းနှင့် မျှတမှုတို့က ဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးကြောင်း ဖော်ပြထားသော ဟောချက်။