ငွေကြေးနှင့် လူမှုအကျိုးကို အတူတကွ ချိန်ညှိခြင်း
သာသနာနှစ် ၂၅၇၀ ခုနှစ် • မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ် • ဝါခေါင်လဆုတ် ၄ ရက် •
ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် • အင်္ဂါနေ့
“မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှု”
ငွေကြေးနှင့် လူမှုအကျိုးကို အတူတကွ ချိန်ညှိခြင်း
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီည ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ရမယ့် အကြောင်းက ငွေအကြောင်းပါ။
ဒါပေမဲ့ ငွေရှာနည်းတစ်ခုကို သင်ပေးမယ့်တရား မဟုတ်ဘူး။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုသင်တန်းလည်း မဟုတ်ဘူး။
အမြတ်များအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲဆိုတဲ့ စီးပွားရေးသင်ခန်းစာလည်း မဟုတ်ဘူး။
ဒီည မေးချင်တာက ပိုနက်တယ်။
ကိုယ်စုဆောင်းထားတဲ့ ဥစ္စာဓန၊ ကိုယ်တည်ဆောက်ထားတဲ့လုပ်ငန်း၊ ကိုယ်ချန်ထားမယ့်အမွေဟာ နောက်မျိုးဆက်အတွက် ငြိမ်းချမ်းမှုဖြစ်မလား၊ ပဋိပက္ခဖြစ်မလား။
ဒီမေးခွန်းပါ။
လူတစ်ယောက် တစ်သက်လုံး အလုပ်လုပ်တယ်။
စုတယ်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတယ်။
လုပ်ငန်းတည်ဆောက်တယ်။
မြေဝယ်တယ်။
အိမ်ဆောက်တယ်။
သားသမီးတွေကို ပညာသင်ပေးတယ်။
မိသားစုအတွက် ရည်ရွယ်တယ်။
အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ—
“ဒါတွေအားလုံး နောက်မျိုးဆက်အတွက်”
လို့ ပြောတယ်။
အဲဒါ ကောင်းတဲ့ရည်ရွယ်ချက်ပဲ။
ဒါပေမဲ့ သူတော်ကောင်းတို့…
အမွေဆိုတာ ပိုက်ဆံတစ်ခုတည်းလား။
မဟုတ်ဘူးနော်။
ပိုက်ဆံနဲ့အတူ ပိုက်ဆံကို ဘယ်လိုမြင်ရမယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ် ပါ လွှဲသွားတယ်။
လုပ်ငန်းနဲ့အတူ အလုပ်သမားကို ဘယ်လိုဆက်ဆံမယ်ဆိုတဲ့ ယဉ်ကျေးမှု ပါ လွှဲသွားတယ်။
ပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့အတူ အကျိုးအမြတ်နဲ့ လူ့အကျိုးကြား ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုတဲ့ မူ ပါ လွှဲသွားတယ်။
အာဏာနဲ့အတူ ယူရုံလား၊ ပြန်ပေးတတ်သလား ဆိုတဲ့အလေ့အကျင့်ပါ လွှဲသွားတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီည ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားရမယ့်အရာက—
ငွေကို မချန်ထားခင် ငွေသုံးတဲ့ပညာကို ချန်ထားနိုင်ပြီလား။
လုပ်ငန်းကို မလွှဲခင် လူမှုတာဝန်ကိုပါ လွှဲပေးနိုင်ပြီလား။
အမြတ်ကို ဆက်ခံစေသလို အပြစ်ကင်းတဲ့အောင်မြင်မှုကိုလည်း ဆက်ခံစေနိုင်ပြီလား။
ဆိုတာပါ။
ငွေဟာ တရားရဲ့ရန်သူလား
တချို့သူတွေ ဓမ္မနဲ့ ငွေကို ရန်ဘက်နှစ်ခုလို ထင်တတ်ကြတယ်။
“တရားသမားဆို ပိုက်ဆံမရှာသင့်ဘူး”
“စီးပွားရေးအောင်မြင်ရင် လောဘကြီးတာပဲ”
“ပိုက်ဆံရှိရင် တရားနဲ့ဝေးတယ်”
ဆိုတာမျိုး။
ဒီလို ယေဘုယျပြောလို့ မရဘူး။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က အိမ်ရှင်လောကသားတွေအတွက် တရားမျှတစွာ အားထုတ်ပြီး ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာ၊ ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို ချိန်ညှိခြင်း စတာတွေကို တိတိကျကျ ဟောထားတယ်။
ဒိဃဇာဏုသုတ်မှာ လောကီဘဝအကျိုးချမ်းသာအတွက် ကြိုးစားအားထုတ်တတ်မှု၊ ရရှိထားသော ဥစ္စာကို စောင့်ရှောက်တတ်မှု၊ ကောင်းသောအဖော်အပေါင်းရှိမှုနဲ့ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို မလွန်မကျွံ ချိန်ညှိတတ်မှုကို အခြေခံအဖြစ် ဖော်ပြတော်မူတယ်။
ဒီမှာ ဦးဇင်းတို့မြင်ရတာ ဘာလဲ။
ဥစ္စာရှာတာကို ပယ်မထားဘူး။
အလုပ်ကြိုးစားတာကို ပယ်မထားဘူး။
ဝင်ငွေထွက်ငွေတွက်တာကို ပယ်မထားဘူး။
ဥစ္စာကို ထိန်းသိမ်းတာကို ပယ်မထားဘူး။
ဒါပေမဲ့ “ပိုက်ဆံရှိရင်ပြီးပြီ” လို့လည်း မထားဘူး။
နောက်တစ်ဆင့်ရှိတယ်။
သီလရှိရမယ်။
စွန့်ကြဲတတ်ရမယ်။
ပညာရှိရမယ်။
ကောင်းတဲ့အဖော်အပေါင်းရှိရမယ်။
ဒီမှာ ဓမ္မအမြင်က အလွန်လှတယ်။
ငွေကြေးအောင်မြင်မှုကို မငြင်းဘူး။ ဒါပေမဲ့ ငွေကြေးအောင်မြင်မှုတစ်ခုတည်းကို ဘဝအောင်မြင်မှုလို့ မသတ်မှတ်ဘူး။
“တရားမျှတစွာ ရရှိထားသောဥစ္စာ” ဆိုတဲ့စကား
အာဏဏျသုတ်၊ ပတ္တကမ္မသုတ်၊ အာဒိယသုတ်တို့လို အိမ်ရှင်လောကသားဆိုင်ရာ သုတ်တော်တွေမှာ ဥစ္စာကို ပြောတဲ့အခါ အရေးကြီးတဲ့ အခြေခံတစ်ခု ထပ်ခါထပ်ခါ ပါလာတယ်။
ဥစ္စာဟာ အားထုတ်မှုနဲ့ ရရှိထားတာ ဖြစ်ရမယ်။
တရားမျှတစွာ ရရှိထားတာ ဖြစ်ရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒါဆို ဦးဇင်းတို့ မေးခွန်းတစ်ခု ရပြီ။
ဘယ်လောက်ရတယ်ဆိုတာမတိုင်ခင် ဘယ်လိုရတယ်ဆိုတာ မေးရမယ်။
နှစ်တစ်နှစ်မှာ အမြတ်ဘယ်လောက်ရတယ်။
ကောင်းပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘယ်လိုရတာလဲ။
ဖောက်သည်ကို လှည့်စားပြီး ရတာလား။
လူတွေမသိအောင် အရည်အသွေးလျှော့ပြီး ရတာလား။
အလုပ်သမားကို ပေးသင့်တာ မပေးဘဲ ရတာလား။
အားနည်းသူရဲ့ အခက်အခဲကို အသုံးချပြီး ရတာလား။
အခြားသူထိခိုက်မယ့်အရာကို သိသိကြီးနဲ့ ရောင်းပြီး ရတာလား။
ဒါတွေ မေးရမယ်။
အမြတ်က စာရင်းထဲမှာ ကောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ သီလစာရင်းထဲမှာ ဘယ်လိုလဲ။
ဒါက ဦးဇင်းတို့ မမေ့သင့်တဲ့စာရင်းပါ။
အမြတ်စာရင်းအပြင် နောက်ထပ်စာရင်းနှစ်ခု
အဖွဲ့အစည်းအများစုမှာ ဘဏ္ဍာရေးစာရင်းရှိတယ်။
ဝင်ငွေ ဘယ်လောက်။
ထွက်ငွေ ဘယ်လောက်။
ပိုင်ဆိုင်မှု ဘယ်လောက်။
အကြွေး ဘယ်လောက်။
အမြတ် ဘယ်လောက်။
အဲဒါတွေ မရှိရင် စီးပွားရေးလည်ပတ်လို့ မရဘူး။
ဒါပေမဲ့ ဦးဇင်းတို့ စိတ်ထဲမှာ နောက်ထပ်စာရင်းနှစ်ခုလည်း ရှိသင့်တယ်။
ပထမတစ်ခု—
လူ့အကျိုးစာရင်း။
ငါတို့ကြောင့် ဘယ်သူ အလုပ်ရသလဲ။
ဘယ်သူ ပညာရသလဲ။
ဘယ်သူ ပိုလုံခြုံလာသလဲ။
ဘယ်သူ့မိသားစု ပိုတည်ငြိမ်လာသလဲ။
ဘယ်သူ့ဘဝအခက်အခဲ နည်းလာသလဲ။
တစ်ဖက်မှာ—
ဘယ်သူ ဝန်ပိလာသလဲ။
ဘယ်သူ မတရားခံရသလဲ။
ဘယ်သူ့အသံ မကြားရသလဲ။
ဘယ်သူ့အခွင့်အရေး ပျောက်သလဲ။
ဒီစာရင်းလည်းရှိရမယ်။
ဒုတိယတစ်ခု—
အပြစ်ကင်းမှုစာရင်း။
ဒီနေ့ရထားတဲ့ အမြတ်ကို ညအိပ်ခါနီး ပြန်စဉ်းစားလိုက်ရင် စိတ်အေးသလား။
“ဒီငွေကို ရဖို့ ငါသိသိကြီးနဲ့ မတရားလုပ်ခဲ့တယ်”
ဆိုတဲ့နောင်တ ရှိသလား။
“လူတစ်ယောက် ဘဝပျက်သွားတာ သိရက်နဲ့ ကိုယ့်အမြတ်ကို ရွေးခဲ့တယ်”
ဆိုတဲ့ အပူ ရှိသလား။
ဒီစာရင်းလည်း အရေးကြီးတယ်။
အာဏဏျသုတ်မှာ အိမ်ရှင်တစ်ယောက် ရရှိနိုင်တဲ့ပျော်ရွှင်မှုအဖြစ် ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ဥစ္စာကို အသုံးပြုမှု၊ အကြွေးကင်းမှုနဲ့ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အပြုအမူ အပြစ်ကင်းမှုတို့ကို ဟောထားပြီး၊ အပြစ်ကင်းမှုရဲ့ပျော်ရွှင်မှုကို ထူးခြားစွာ မြင့်တင်ထားတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီည ဦးဇင်းတို့အတွက် စကားတစ်ခုပဲ မှတ်ထားပါ။
အမြတ်ရတဲ့ပျော်ရွှင်မှုရှိတယ်။ အပြစ်ကင်းတဲ့ပျော်ရွှင်မှုက ပိုနက်တယ်။
ငွေရှိတာနဲ့ ငွေကိုကောင်းကောင်းအသုံးချတတ်တာ မတူဘူး
ဥစ္စာရှိတယ်ဆိုတာ ကောင်းပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဥစ္စာရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဘာလဲ။
ပတ္တကမ္မသုတ်မှာ တရားမျှတစွာ ရရှိထားသော ဥစ္စာကို မိမိ၊ မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်လုပ်သူနဲ့ မှီခိုသူတွေကို ကောင်းစွာစောင့်ရှောက်ရာမှာ အသုံးပြုခြင်း၊ အန္တရာယ်နဲ့ ဆုံးရှုံးမှုများအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်း၊ သင့်တော်တဲ့ လူမှုရေး–ဘာသာရေးပေးကမ်းမှုများ ပြုခြင်းတို့ကို ဥစ္စာ၏ သင့်တော်တဲ့အသုံးအဖြစ် ဖော်ပြထားတယ်။
အာဒိယသုတ်မှာလည်း ဥစ္စာကို မိမိနဲ့ မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်လုပ်သူတွေ ကောင်းစွာနေထိုင်နိုင်စေရေး၊ မိတ်ဆွေတွေကို စောင့်ရှောက်ရေး၊ အန္တရာယ်အတွက် ကာကွယ်ရေးနဲ့ သင့်တော်တဲ့ကောင်းမှုတွေမှာ အသုံးပြုရေးကို တွေ့ရတယ်။
ဒါဟာ အလွန်တန်ဖိုးရှိတဲ့ အမြင်တစ်ခုပါ။
ငွေကို “ငါပိုင်တယ်” လို့ပဲ မမြင်ဘူး။
“ဒီဥစ္စာနဲ့ ငါဘယ်သူတွေကို စောင့်ရှောက်ဖို့ တာဝန်ရှိသလဲ”
လို့ပါ ကြည့်တယ်။
ဒီနေရာမှာ လူမှုအကျိုး စလာတယ်။
မိမိကို စောင့်ရှောက်တာနဲ့ လူမှုအကျိုးလုပ်တာ ရန်ဘက်မဟုတ်ဘူး
တချို့က ကောင်းမှုလုပ်ချင်လွန်းလို့ ကိုယ့်လုပ်ငန်းတည်တံ့မှုကို မစဉ်းစားဘူး။
ငွေဝင်တာနဲ့ အကုန်ပေးတယ်။
အရန်ငွေမရှိဘူး။
ဝန်ထမ်းလုပ်ခအတွက် အားနည်းတယ်။
အရေးပေါ်ဖြစ်ရင် ခံနိုင်ရည်မရှိဘူး။
တစ်နေ့ လုပ်ငန်းကျသွားတယ်။
နောက်တော့ ကူညီနိုင်သူ မဟုတ်တော့ဘူး။
ဒီဟာကို ကရုဏာလို့ပဲ ပြောလို့မရဘူး။
ပညာလိုတယ်။
ဒိဃဇာဏုသုတ်မှာ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို သိပြီး မလွန်မကျွံနေထိုင်ဖို့ ဟောထားတယ်။ ဝင်ငွေထက် ထွက်ငွေမကျော်စေဖို့ ချိန်ညှိတတ်ရမယ့်သဘောရှိတယ်။
ဒါကြောင့်—
မိသားစုကို စောင့်ရမယ်။
လုပ်ငန်းကို စောင့်ရမယ်။
အနာဂတ်အတွက် အရန်ထားရမယ်။
အလုပ်သမားကို ပေးရမယ့်တာဝန်ရှိတယ်။
တစ်ဖက်မှာ စွန့်ကြဲတတ်ရမယ်။
လူမှုအကျိုးကိုလည်း မြင်ရမယ်။
အဲဒီဟန်ချက်က ဓမ္မနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့ အိမ်ရှင်ပညာပါ။
“လူမှုအကျိုး” ဆိုတာ လုပ်ငန်းပြီးမှ လှူတဲ့ငွေပဲ မဟုတ်ဘူး
ဒီအချက်ကို ဦးဇင်း အထူးပြောချင်တယ်။
အချို့လုပ်ငန်းတွေက အမြတ်အများကြီးရတယ်။
ပြီးတော့ နှစ်ကုန်ရင် လူမှုကူညီရေးအလှူလုပ်တယ်။
အဲဒါ ကောင်းမှုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ လူမှုအကျိုးကို အဲဒီတစ်ချက်နဲ့ မတိုင်းရဘူး။
တစ်နှစ်လုံး ကိုယ့်ဝန်ထမ်းကို ဘယ်လိုဆက်ဆံခဲ့လဲ။
အလုပ်အခြေအနေ ဘယ်လိုလဲ။
လုပ်ခနဲ့အကျိုးခံစားခွင့် တရားမျှတသလား။
နာမကျန်းရင် လူလိုစောင့်ရှောက်သလား။
အလုပ်နဲ့ကိုက်ညီတဲ့ တာဝန်ပေးသလား။
နားချိန်ရှိသလား။
အမှားပြောနိုင်သလား။
ဒီဟာတွေလည်း လူမှုအကျိုးပဲ။
သိင်္ဂါလသုတ်မှာ အလုပ်ကို ဦးစီးသူက အလုပ်လုပ်သူတို့ကို စွမ်းရည်နဲ့ကိုက်ညီအောင် တာဝန်ပေးခြင်း၊ အစားအစာနဲ့လုပ်ခပေးခြင်း၊ နာမကျန်းမှုကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ အထူးရရှိမှုမျှဝေခြင်းနဲ့ အနားယူချိန်ပေးခြင်းတို့ကို အပြန်အလှန်တာဝန်အဖြစ် ဖော်ပြထားတယ်။ အလုပ်လုပ်သူဘက်မှာလည်း ရိုးသားမှုနဲ့ တာဝန်ကျေမှုရှိတယ်။
ဒီမှာ လူမှုတာဝန်ရဲ့ သဘောက ရှင်းလာတယ်။
အပြင်မှာ ဘယ်လောက်လှူသလဲမတိုင်ခင် အတွင်းမှာ ဘယ်လောက်တရားမျှတသလဲ စစ်ရမယ်။
တည်ထောင်သူတစ်ယောက်ရဲ့ အမွေစာ
စိတ်ကူးထားတဲ့ ဥပမာတစ်ခု ကြည့်ကြရအောင်။
ဒါဟာ ဖြစ်ရပ်မှန်သမိုင်းမဟုတ်ဘူး။
ဦးဇင်းတို့ နားလည်လွယ်အောင် ပြုလုပ်ထားတဲ့ သင်ကြားရေးဥပမာပဲ။
ဖခင်တစ်ယောက်မှာ စက်ရုံတစ်ခုရှိတယ်ဆိုပါစို့။
နှစ်ပေါင်းသုံးဆယ် တည်ဆောက်လာတယ်။
အခု အသက်ကြီးလာပြီ။
သားသမီးနှစ်ယောက်ကို လွှဲပေးမယ်။
သူတို့ကို ဘာပေးမလဲ။
စက်ရုံပေးမယ်။
မြေပေးမယ်။
ဘဏ်ငွေပေးမယ်။
ဖောက်သည်စာရင်းပေးမယ်။
စာချုပ်ပေးမယ်။
ဒါတွေ လိုတယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒါနဲ့ မပြီးဘူး။
သူ့အတွင်းစိတ်မှာ ရေးထားသင့်တဲ့ အမွေစာတစ်ခုရှိတယ်။
“ဒီလုပ်ငန်းက ငွေရှာဖို့ပဲ မဟုတ်ဘူး။ ဒီလုပ်ငန်းနဲ့ မိသားစုများစွာ စားဝတ်နေရေးရှိတယ်။”
“ဝန်ထမ်းကို ကုန်ကျစရိတ်အဖြစ်ပဲ မမြင်နဲ့။ လူတစ်ယောက်အဖြစ်မြင်။”
“အမြတ်မရရင် လုပ်ငန်းမတည်နိုင်ဘူး။ ဒါကြောင့် ဘဏ္ဍာရေးစည်းကမ်းကို ထိန်း။”
“ဒါပေမဲ့ အမြတ်တိုးဖို့ဆိုပြီး ရိုးသားမှု မရောင်းနဲ့။”
“အကူအညီလုပ်ချင်ရင် လုပ်ငန်းပျက်အောင် မလုပ်နဲ့။ တည်တံ့အောင်လုပ်ပြီး ရေရှည်ကူညီ။”
“ကိုယ်ပိုင်မိသားစုကို စောင့်ရှောက်သလို ကိုယ့်အောက်မှာ အလုပ်လုပ်သူတွေရဲ့ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကိုလည်း မဖျက်နဲ့။”
“မင်းတို့ရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ဘဏ်စာရင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မတိုင်းနဲ့။ ညအိပ်ချိန် စိတ်အေးမအေးနဲ့ပါ တိုင်း။”
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီလိုအမွေ ရှိလား။
မရှိဘူးဆိုရင် အဆောက်အဦးလွှဲပေးပြီး အောင်မြင်မှုရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို မလွှဲပေးနိုင်သေးဘူး။
ပိုက်ဆံချန်ခဲ့ပေမဲ့ အငြင်းပွားမှုချန်ခဲ့ရင်
မိသားစုတွေမှာ တစ်ခါတလေ အမွေကြီးလာလေလေ ပဋိပက္ခကြီးလာတတ်တယ်။
မြေရှိတယ်။
လုပ်ငန်းရှိတယ်။
အိမ်ရှိတယ်။
ငွေရှိတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူ ဘယ်လောက်ယူမယ် မရှင်းဘူး။
ဘယ်သူ့တာဝန် ဘယ်လောက် မရှင်းဘူး။
လုပ်ငန်းအမြတ်ထဲက ဘယ်လောက်ကို ပြန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမယ် မသိဘူး။
ဘယ်လောက်ကို မိသားစုထုတ်ယူမယ် မသိဘူး။
ဘယ်လောက်ကို လူမှုအကျိုးမှာ သုံးမယ် မသိဘူး။
တစ်ယောက်က—
“အဖေတုန်းက အမြဲလှူတယ်”
လို့ ပြောတယ်။
တစ်ယောက်က—
“အခုလုပ်ငန်းအခြေအနေမတူဘူး၊ ပထမဆုံး ငွေစုရမယ်”
လို့ ပြောတယ်။
နှစ်ဖက်လုံးမှာ အမှန်အပိုင်း ရှိနိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ စံမရှိရင် အငြင်းပွားမှု ဖြစ်လာတယ်။
ဒါကြောင့် မျိုးဆက်မလွှဲခင် ငွေသုံးစွဲမှုရဲ့ အခြေခံမူ ကိုပါ လွှဲပေးရတယ်။
ဘယ်လောက်လှူရမလဲ
ဒကာ ဒကာမတို့… ဒီမေးခွန်းကို အများကြီးမေးတတ်ကြတယ်။
“အမြတ်ရဲ့ ဘယ်နှရာခိုင်နှုန်း လှူရမလဲ။”
ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်း တိတိကျကျပြောမယ်။
အားလုံးအတွက် သုံးရမယ့် ရာခိုင်နှုန်းတစ်ခုကို ဒီသုတ်တော်တွေက မသတ်မှတ်ပေးထားဘူး။
ဒါကြောင့် “ဗုဒ္ဓဘာသာအရ အမြတ်ရဲ့ ဆယ်ရာခိုင်နှုန်း မဖြစ်မနေ လှူရမယ်” ဆိုတာမျိုး ဦးဇင်း မပြောဘူး။
အဲဒါကို သက်သေမရှိဘဲ မပြောသင့်ဘူး။
ဒါပေမဲ့ အခြေခံမူတွေ ရှင်းတယ်။
တရားမျှတစွာ ရရှိရမယ်။
မိမိနဲ့ မိမိတာဝန်ရှိသူတွေကို စောင့်ရှောက်ရမယ်။
အန္တရာယ်အတွက် ကာကွယ်ရမယ်။
မိတ်ဆွေ၊ လူမှုဆက်ဆံရေးနဲ့ သင့်တော်တဲ့ကောင်းမှုတွေမှာ အသုံးပြုရမယ်။
စွန့်ကြဲတတ်ရမယ်။
အဲဒီတော့ ရာခိုင်နှုန်းတစ်ခုထက် ပိုအရေးကြီးတာက—
ရည်ရွယ်ချက်၊ စွမ်းရည်၊ တာဝန်၊ တည်တံ့မှုနဲ့ ကရုဏာကို အတူကြည့်ခြင်း ပါ။
ပေးကမ်းခြင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ လူမှုအကျိုးမပြီးသေးဘူး
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် သင်္ဂဟသုတ်မှာ လူမှုဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးတဲ့အခြေခံလေးရပ်အဖြစ် ပေးကမ်းခြင်း၊ ချစ်ဖွယ်စကားပြောခြင်း၊ အကျိုးပြုဆောင်ရွက်ခြင်းနဲ့ အခြေအနေသင့်လျော်စွာ မျှတစွာ ဆက်ဆံခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားတယ်။
ဒါဆို လူမှုအကျိုးမှာ ငွေတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
ပေးကမ်းမှုရှိတယ်။
စကားရှိတယ်။
အကျိုးပြုမှုရှိတယ်။
မျှတမှုရှိတယ်။
တစ်ယောက်ကို ငွေလှူလိုက်တာ ကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်မှာ ကိုယ့်အဖွဲ့ထဲ လူတွေကို အရှက်ခွဲပြောနေရင် လိုနေသေးတယ်။
လူမှုကူညီရေးဘတ်ဂျက်ရှိတယ်။
ကောင်းပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အလုပ်ခန့်ရာမှာ မျက်နှာလိုက်တယ်ဆိုရင် လိုနေသေးတယ်။
အလှူအများကြီးလုပ်တယ်။
ကောင်းပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ လုပ်ငန်းတွဲဖက်တွေကို ငွေရှင်းပေးဖို့ လနဲ့ချီ ဆွဲထားပြီး ကိုယ့်အကျိုးအတွက် အသုံးချနေတယ်ဆိုရင် ပြန်စစ်ရမယ်။
လူမှုအကျိုးမှာ ပေးခြင်းလည်း ပါတယ်။ မမျှတမှုမလုပ်ခြင်းလည်း ပါတယ်။
ပိုက်ဆံကူညီပေးရုံနဲ့ လူမှုဒုက္ခ ပြီးသလား
ဒီဃနိကာယ် စက္ကဝတ္တိသုတ်မှာ အလွန်သတိပြုစရာ ဇာတ်ကြောင်းတစ်ခု ရှိတယ်။
ဥစ္စာမဲ့သူတွေကို လိုအပ်သလို မစောင့်ရှောက်နိုင်တဲ့အခြေအနေနဲ့ ဆင်းရဲမှု၊ ခိုးမှု၊ အကြမ်းဖက်မှုတို့ ပိုမိုပြန့်ပွားလာတဲ့ ဆက်စပ်ဇာတ်ကြောင်းကို တွေ့ရတယ်။
ဒီသုတ်တော်ကို ခေတ်သစ်စီးပွားရေးပညာရဲ့ တိုက်ရိုက်မော်ဒယ်လို မယူရဘူးနော်။
“ဒီသုတ်က ခေတ်သစ်စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းအားလုံးကို ရှင်းပြတယ်” လို့ မပြောရဘူး။
ဒါပေမဲ့ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုတစ်ခု ရတယ်။
လူ့အဖွဲ့အစည်းမှာ လူတစ်ဦးချင်းရဲ့ အပြုအမူကိုပဲ ကြည့်ပြီး သူတို့နေရတဲ့ အခြေအနေကို လုံးဝမကြည့်ဘူးဆိုရင် ပြဿနာကို မပြည့်စုံစွာ မြင်နိုင်ဘူး။
လူတစ်ယောက် အကူအညီလိုတယ်။
ပေးလိုက်တယ်။
အဲဒါ တစ်ကြိမ်အတွက် ကောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့—
ဘာကြောင့် ထပ်ခါထပ်ခါ အကူအညီလိုနေသလဲ။
အလုပ်အကိုင်မရှိလို့လား။
အရည်အချင်းသင်ယူခွင့် မရှိလို့လား။
ကျန်းမာရေးကိစ္စလား။
ကြီးမားတဲ့အကြွေးပြဿနာလား။
မိသားစုအကျပ်အတည်းလား။
ဒါတွေကို မကြည့်ဘဲ ငွေပေးနေရုံနဲ့ အမြဲမလုံလောက်နိုင်ဘူး။
တစ်ခါတလေ ငွေလိုတယ်။
တစ်ခါတလေ အခွင့်အရေးလိုတယ်။
တစ်ခါတလေ အလုပ်လိုတယ်။
တစ်ခါတလေ လေ့ကျင့်ရေးလိုတယ်။
တစ်ခါတလေ ရိုးသားတဲ့ အကြံပေးမှုလိုတယ်။
ကရုဏာမှာ အကြောင်းရင်းကို ကြည့်တဲ့ပညာ ပါရမယ်။
စီးပွားရေးရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို မျိုးဆက်သစ်နဲ့ အရင်ညှိ
မျိုးဆက်လွှဲတဲ့အချိန်မှာ အရေးကြီးတဲ့ စကားဝိုင်းတစ်ခု ရှိသင့်တယ်။
“ငါတို့ ဒီလုပ်ငန်းကို ဘာကြောင့် ဆက်ထားချင်တာလဲ။”
မေးရမယ်။
ငွေရှာဖို့လား။
ဟုတ်တယ်—အဲဒါလည်း ပါတယ်။
မိသားစုအတွက်လား။
ပါမယ်။
ဝန်ထမ်းတွေအတွက် အလုပ်အကိုင်ဆက်ရှိဖို့လား။
ပါနိုင်တယ်။
ကောင်းတဲ့ကုန်ပစ္စည်း၊ ဝန်ဆောင်မှု ပေးဖို့လား။
ပါနိုင်တယ်။
လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းမှာ တန်ဖိုးတစ်ခု ဖန်တီးဖို့လား။
ပါနိုင်တယ်။
ဒီရည်ရွယ်ချက်တွေ မပြောထားဘူးဆိုရင် လူတစ်ယောက်စီက မတူတဲ့အောင်မြင်မှုကို လိုက်မယ်။
တည်ထောင်သူက—
“ဝန်ထမ်းတွေကို မပစ်ထားရဘူး”
လို့ တွေးတယ်။
ဆက်ခံသူက—
“အမြတ်နည်းရင် အားလုံးပြောင်းရမယ်”
လို့ တွေးတယ်။
တစ်ဖက်က လူပဲကြည့်တယ်။
တစ်ဖက်က ငွေပဲကြည့်တယ်။
အငြင်းပွားမှု စတယ်။
အမှန်က—
လုပ်ငန်းမတည်ရင် လူကို ရေရှည်မစောင့်နိုင်ဘူး။ လူကို မစောင့်ရင် အောင်မြင်မှုက ငြိမ်းချမ်းမှုမဖြစ်ဘူး။
နှစ်ဖက်လုံး လိုတယ်။
အမြတ်ကို မရှက်နဲ့၊ မတရားအမြတ်ကို ရှက်
ဦးဇင်းတို့ ငွေကြေးကိစ္စပြောရင် တစ်ခါတလေ အမြတ်ရတာကိုပဲ မကောင်းသလို ပြောတတ်ကြတယ်။
မလိုဘူး။
လုပ်ငန်းတစ်ခု တရားမျှတစွာ လည်ပတ်ပြီး အမြတ်ရတာဟာ အလိုအလျောက် အကုသိုလ်မဟုတ်ဘူး။
အမြတ်မရှိရင် လုပ်ငန်းဘယ်လိုရပ်တည်မလဲ။
အလုပ်သမားလုပ်ခ ဘယ်လိုပေးမလဲ။
အရေးပေါ်ကာလ ဘယ်လိုခံမလဲ။
တိုးတက်မှုအတွက် ဘယ်လိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံမလဲ။
လူမှုကောင်းမှုကို ဘယ်လိုဆက်လုပ်မလဲ။
ဒါကြောင့် အမြတ်ကို မုန်းဖို့ မလိုဘူး။
ပြန်မေးရမှာ—
ဘယ်လိုရတဲ့အမြတ်လဲ။
ဘယ်သူ့ဒုက္ခပေါ် တည်ဆောက်ထားသလဲ။
ရလာတဲ့အမြတ်ကို ဘယ်လိုသုံးသလဲ။
ဒါတွေပါ။
ဓမ္မမှာ စီးပွားရေးနယ်နိမိတ်လည်း ရှိတယ်
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ဝဏိဇ္ဇသုတ်မှာ အိမ်ရှင်ဥပါသကာတစ်ဦး မလုပ်သင့်တဲ့ ကုန်သွယ်မှုငါးမျိုးအဖြစ် လက်နက်၊ လူသတ္တဝါ၊ အသား၊ မူးယစ်စေသောအရာနဲ့ အဆိပ်အတောက်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုတို့ကို ဖော်ပြထားတယ်။
ဒီမှာ အဓိကသဘောတစ်ခုရှိတယ်။
“အမြတ်ရှိရင် လုပ်”
လို့ မပြောဘူး။
အချို့အရာမှာ—
“အမြတ်ရှိသော်လည်း မလုပ်သင့်တဲ့ နယ်နိမိတ်ရှိတယ်”
ဆိုတာ ပေါ်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒါက မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းရာမှာ အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။
သားသမီးကို—
“ပိုက်ဆံရရင် ဘာလုပ်လုပ် ရတယ်”
ဆိုတဲ့အမွေ မပေးနဲ့။
“ပိုက်ဆံရပေမဲ့ မလုပ်ရတဲ့အရာ ရှိတယ်”
ဆိုတဲ့ သီလနယ်နိမိတ်ကို လွှဲပေး။
ဒါဟာ ငွေထက် ပိုကြီးတဲ့အမွေပါ။
“ဒီအမြတ်ကို မယူဘူး” လို့ ပြောရဲသလား
မျိုးဆက်သစ်က တစ်နေ့ စီးပွားရေးအခွင့်အရေးကြီးတစ်ခု တွေ့နိုင်တယ်။
ငွေများမယ်။
အမြတ်ကောင်းမယ်။
ဒါပေမဲ့ တရားမျှတမှုနဲ့ မကိုက်ဘူး။
အဲဒီအချိန်မှာ—
“ဒီအမြတ်ကို မယူဘူး”
လို့ ပြောနိုင်သလား။
တည်ထောင်သူက အဲဒီစိတ်ကို သင်ပေးခဲ့သလား။
ဒါဟာ လက်တွေ့သီလပါ။
သီလဆိုတာ ဥပုသ်နေ့မှာပဲ မဟုတ်ဘူး။
စာချုပ်မှာ ဝင်တယ်။
အရောင်းအဝယ်မှာ ဝင်တယ်။
လုပ်ခသတ်မှတ်မှုမှာ ဝင်တယ်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ ဝင်တယ်။
အမြတ်ယူမယူ ဆုံးဖြတ်ရာမှာ ဝင်တယ်။
ဓမ္မဟာ စီးပွားရေးတံခါးရှေ့မှာ ရပ်မနေဘူး။
မိသားစုအမြတ်နဲ့ လုပ်ငန်းအရင်းကို မရောနဲ့
မျိုးဆက်လွှဲတဲ့ မိသားစုလုပ်ငန်းတွေမှာ အရေးကြီးတဲ့ ဘဏ္ဍာရေးနယ်နိမိတ်တစ်ခု ရှိတယ်။
“ကုမ္ပဏီထဲ ငွေရှိတာ = မိသားစုသုံးလို့ရတဲ့ငွေ”
လို့ မယူဆသင့်ဘူး။
လုပ်ငန်းမှာ အရင်းလိုတယ်။
အလုပ်သမားလုပ်ခလိုတယ်။
အခွန်နဲ့ ပေးရန်ရှိတာတွေ ရှိတယ်။
ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးလိုတယ်။
အရေးပေါ်အရန်လိုတယ်။
ဆက်လက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုလိုတယ်။
ဒီအရာတွေ မခွဲဘဲ မိသားစုလိုချင်တာတိုင်း ထုတ်ယူနေရင် တစ်နေ့ အလုပ်သမားကို လုပ်ခမပေးနိုင်တဲ့အခြေအနေ ရောက်နိုင်တယ်။
ဒါဟာ မိသားစုအကျိုးကိုကြည့်ရင်း လူမှုတာဝန်ပျောက်သွားတာ။
တစ်ဖက်မှာ လုပ်ငန်းအမြတ်အားလုံးကို ထပ်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး မိဘ၊ မိသားစု၊ တာဝန်ရှိသူတွေကို လုံးဝမစောင့်ရှောက်ဘူးဆိုရင်လည်း ဟန်ချက်မရှိဘူး။
ဒိဃဇာဏုသုတ်ရဲ့ ဝင်ငွေထွက်ငွေချိန်ညှိမှု သဘောက ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းတို့ကို အလွန်သတိပေးတယ်။
ငွေဟာ ရေလို ဖြစ်တယ်
ဦးဇင်းတို့ ဥပမာတစ်ခုနဲ့ စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။
ဒါက ဓမ္မကို သက်သေပြတဲ့ သိပ္ပံအဆိုမဟုတ်ဘူး။
နားလည်လွယ်အောင် သုံးတဲ့ ဥပမာပဲ။
ရေက မစီးဘဲ တစ်နေရာတည်း အမြဲပိတ်ထားရင် ဘာဖြစ်မလဲ။
သုံးလို့မရတော့နိုင်ဘူး။
အခြားသူဆီ မရောက်ဘူး။
တစ်ဖက်မှာ ရေရှိသမျှ အကုန်လွှတ်ပေးလိုက်ရင်?
ကိုယ့်အိမ်မှာ သုံးစရာ မကျန်တော့ဘူး။
အရေးပေါ်အတွက် မရှိတော့ဘူး။
အဲဒီတော့ ကောင်းတဲ့ရေစီမံမှုမှာ—
သိမ်းရတယ်။
အသုံးချရတယ်။
လိုရာကို ပို့ရတယ်။
ဆုံးရှုံးမှုကို ကာကွယ်ရတယ်။
ဒီလိုပဲ ဥစ္စာမှာ—
စုရမယ့်အပိုင်းရှိတယ်။
သုံးရမယ့်အပိုင်းရှိတယ်။
တာဝန်ရှိသူကို ပေးရမယ့်အပိုင်းရှိတယ်။
ကောင်းမှုအတွက် စွန့်ရမယ့်အပိုင်းရှိတယ်။
အန္တရာယ်အတွက် သိမ်းရမယ့်အပိုင်းရှိတယ်။
ဒီဟာကို ပညာနဲ့ ချိန်ညှိရတယ်။
အမွေခံကို ပိုက်ဆံပေးပြီး ပိုက်ဆံစီမံပုံမသင်ရင်
သားသမီးကို ငွေတစ်သန်းပေးတယ်ဆိုပါစို့။
ဒါပေမဲ့ ဝင်ငွေထွက်ငွေမသင်ဘူး။
သုံးစွဲမှုမသင်ဘူး။
အကြွေးနားလည်မှုမသင်ဘူး။
အန္တရာယ်နားမလည်ဘူး။
ရရှိလာတဲ့ဥစ္စာကို မိမိအတွက်ပဲသုံးရမှာမဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ တာဝန်မသင်ဘူး။
ဒါဆို ငွေပေးတာ ကောင်းသလား။
ကောင်းတဲ့ရည်ရွယ်ချက်ရှိတယ်။
ဒါပေမဲ့ မပြည့်စုံသေးဘူး။
အမွေခံကို အမွေထက် ပိုအရေးကြီးတဲ့အရာတစ်ခု သင်ပေးရတယ်။
ငွေနဲ့ ဆက်ဆံတတ်တဲ့ သီလ။
ငွေနဲ့ ဆက်ဆံတတ်တဲ့ ပညာ။
ငွေကို ကိုယ့်အတ္တတိုးဖို့မဟုတ်ဘဲ တာဝန်ထမ်းဖို့ အသုံးချနိုင်တဲ့စိတ်။
ဒီအရာတွေ မရှိရင် ဥစ္စာများလေလေ ဒုက္ခပိုဖြစ်နိုင်တယ်။
ငွေကြေးပညာမှာ “အကြွေးကင်းမှု” အဓိပ္ပာယ်
အာဏဏျသုတ်မှာ အကြွေးကင်းခြင်းရဲ့ပျော်ရွှင်မှုကို ထည့်ပြောထားတယ်။
ဒီဟာကို ဦးဇင်းတို့ အလွန်ရိုးရိုးလေး မကြည့်သင့်ဘူး။
မိမိအကြွေးမရှိတာ ပျော်တယ်။
ဒါပေမဲ့ အခြားသူကို ပေးရန်ရှိတာ မပေးဘဲ “ငါ့မှာ ငွေများတယ်” လို့ ဂုဏ်ယူရင် ဘာအဓိပ္ပာယ်လဲ။
ဝန်ထမ်းလုပ်ခ ကြန့်ကြာနေတယ်။
ကုန်ပစ္စည်းပေးသူကို ပေးရန်ရှိတယ်။
အခွန်၊ ငွေပေးရန်တွေ ရှိတယ်။
ဒါတွေဟာ စာရင်းထဲမှာ ရှိနေတယ်။
ကိုယ့်ဘဏ်ထဲ ငွေရှိလို့ “ချမ်းသာပြီ” လို့ ပြောလို့ မပြည့်စုံဘူး။
ရသင့်သူကို ရသင့်တဲ့အချိန်မှာ ပေးနိုင်ခြင်းလည်း ငွေကြေးသီလတစ်ခု ဖြစ်တယ်။
ဆက်ခံသူက အမြတ်ပိုရအောင် ဝန်ထမ်းလျှော့ချချင်ရင်
စိတ်ကူးထားတဲ့ ဥပမာတစ်ခု ထပ်ကြည့်ရအောင်။
တည်ထောင်သူက အသက်ကြီးလာပြီ။
သားက လုပ်ငန်းယူတယ်။
စနစ်သစ်တင်တယ်။
အမြတ်တိုးချင်တယ်။
စရိတ်လျှော့ချမယ်။
ဝန်ထမ်းတချို့ကို ဖယ်မယ်။
အခု ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ အလိုအလျောက် မှားသလား။
မဟုတ်ဘူး။
တစ်ခါတလေ လုပ်ငန်းတည်တံ့ဖို့ မဖြစ်မနေ ပြန်ဖွဲ့စည်းရနိုင်တယ်။
ဒါကို “ကရုဏာမရှိဘူး” လို့ အလွယ်မပြောရဘူး။
ဒါပေမဲ့ မေးခွန်းတွေရှိတယ်။
တကယ်မဖြစ်မနေ လိုသလား။
အခြားနည်း ရှိသလား။
အလုပ်သစ်အတွက် ပြန်လေ့ကျင့်ပေးနိုင်သလား။
သင့်တော်တဲ့ အချိန်နဲ့ သိသာအောင် ပြောပေးသလား။
အောက်ဆုံးဝန်ထမ်းပဲ နာပြီး အထက်အကျိုးအမြတ်မလျော့ဘူးလား။
ထိခိုက်သူကို လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ ဆက်ဆံသလား။
ဒီမေးခွန်းတွေက လူမှုတာဝန်ပါ။
စီးပွားရေးဆုံးဖြတ်ချက် မလုပ်ရဘူးလို့ မဆိုဘူး။
ဆုံးဖြတ်ချက်လုပ်ရင်း လူကို မမေ့ဖို့ ပါ။
တည်ထောင်သူကလည်း “လူမှုအကျိုး” ဆိုပြီး စနစ်ပျက်မထားရ
တစ်ဖက်မှာ အရင်မျိုးဆက်ကလည်း—
“ဒီလူက ငါနဲ့ နှစ်ပေါင်းနှစ်ဆယ်လုပ်လာတာ”
“မထုတ်နဲ့”
“အမြတ်မရှိလည်း ထား”
ဆိုတာမျိုး အမြဲပြောနေရင် ဆက်ခံသူ လုပ်ငန်းစီမံရခက်မယ်။
ကရုဏာရှိတာ ကောင်းတယ်။
ကျေးဇူးသိတာကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကရုဏာကို စနစ်မဲ့အလိုလိုက်မှုနဲ့ မရောရဘူး။
အလုပ်မလုပ်နိုင်တော့တဲ့သူကို ဘယ်လိုစောင့်ရှောက်မလဲ။
အခြားသင့်တော်တဲ့တာဝန် ရှိမလား။
အငြိမ်းစားအကူအညီရှိမလား။
ကျေးဇူးတင်မှုကို ဘယ်လိုပြမလဲ။
ဒီလိုစနစ်တကျလုပ်နိုင်တယ်။
ဒါက လူကို ပစ်မထားဘူး။
လုပ်ငန်းကိုလည်း မဖျက်ဘူး။
ငွေကြေးနဲ့ လူမှုအကျိုးကို “တစ်ဖက်ရွေး” မလုပ်နဲ့
တချို့အစည်းအဝေးမှာ အငြင်းပွားတတ်တယ်။
“အမြတ်ကြည့်မလား လူကြည့်မလား”
လို့။
ဦးဇင်းကတော့ ဒီမေးခွန်းကို နည်းနည်းပြောင်းချင်တယ်။
“လူကို မဖျက်ဘဲ တည်တံ့နိုင်တဲ့ ဘဏ္ဍာရေးပုံစံ ဘာလဲ။”
“လုပ်ငန်းကို မဖျက်ဘဲ လူမှုအကျိုးကို ဘယ်လိုဆောင်ရွက်မလဲ။”
လို့ မေး။
မေးခွန်းပြောင်းလိုက်ရင် အဖြေရှာပုံလည်း ပြောင်းတယ်။
တစ်ဖက်အနိုင်ယူဖို့ မဟုတ်တော့ဘူး။
ချိန်ညှိဖို့ ဖြစ်လာတယ်။
ငွေကြေးအောင်မြင်မှုရဲ့ အစွန်းနှစ်ဖက်
အစွန်းတစ်ဖက်က—
မတန်တဆ စုဆောင်းစွဲလမ်းခြင်း။
ငွေရှိတယ်။
ပိုလိုတယ်။
ပိုရှိတယ်။
ထပ်လိုတယ်။
မိဘအတွက် မသုံးချင်ဘူး။
မိသားစုအတွက် မသုံးချင်ဘူး။
ဝန်ထမ်းအတွက် မသုံးချင်ဘူး။
လူမှုအကျိုး မစဉ်းစားဘူး။
ဆုံးရှုံးမှာကိုပဲ ကြောက်တယ်။
တစ်ဖက်အစွန်းက—
မစီမံဘဲ အကုန်သုံးခြင်း။
ရတာနဲ့ သုံးတယ်။
မနက်ဖြန် မစဉ်းစားဘူး။
အရေးပေါ် မထားဘူး။
လုပ်ငန်းအရင်းကိုတောင် ခွဲမထားဘူး။
ကောင်းမှုလုပ်တယ်ဆိုပြီး တာဝန်ရှိသူတွေကို ပေးစရာမကျန်ဘူး။
နှစ်ဖက်လုံးမှာ ပညာလိုနေတယ်။
ဒိဃဇာဏုသုတ်ရဲ့ မလွန်မကျွံ ချိန်ညှိတတ်မှုက ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတယ်။
ငွေကြေးနဲ့ လူမှုအကျိုး ချိန်ညှိရာမှာ မေးရမယ့် မေးခွန်းခုနစ်ခု
လုပ်ငန်းတစ်ခု အမြတ်ရပြီဆိုရင် ဦးဇင်းတို့ ဒီလိုမေးလို့ရတယ်။
တစ် — ဒီငွေ ဘယ်လိုရလာတာလဲ။
တရားမျှတသလား။
နှစ် — လုပ်ငန်းဆက်တည်ဖို့ ဘယ်လောက်ပြန်ထည့်ရမလဲ။
အရင်းမပျက်စေရဘူး။
သုံး — မိဘ၊ မိသားစု၊ ဝန်ထမ်း၊ တာဝန်ရှိသူတွေအတွက် ဘာရှိသင့်သလဲ။
တာဝန်မပျောက်ရဘူး။
လေး — အရေးပေါ်အတွက် ဘာထားသင့်သလဲ။
နောက်တစ်နေ့ဘေးမှာ လူတွေမပစ်ရအောင်။
ငါး — လူမှုအကျိုးအတွက် ဘာလုပ်နိုင်သလဲ။
ပေးကမ်းမှု၊ အခွင့်အရေး၊ သင်တန်း၊ အလုပ်အကိုင်၊ ကူညီမှု—ငွေတစ်မျိုးတည်း မဟုတ်ဘူး။
ခြောက် — ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဘယ်သူဝန်ပိမလဲ။
မမြင်ရသေးသူကို မြင်အောင်ကြည့်။
ခုနစ် — ညအိပ်တဲ့အခါ ဒီငွေကို စိတ်အေးအေးနဲ့ ပြန်ကြည့်နိုင်မလား။
အပြစ်ကင်းမှုကို စစ်။
ဒီမေးခွန်းခုနစ်ခုက ဘဏ္ဍာရေးစာရင်းထက် ပိုကျယ်တဲ့ သီလစာရင်း ဖြစ်လာတယ်။
“လူမှုအကျိုး” ကို ဆက်ခံသူရဲ့ အလုပ်ထဲ ထည့်ပေး
တည်ထောင်သူတစ်ယောက်ရဲ့ စေတနာက သူနဲ့အတူ ပျောက်သွားမယ်ဆိုရင် စနစ်မဖြစ်သေးဘူး။
သူရှိတုန်း အလှူလုပ်တယ်။
သူမရှိတော့တာနဲ့ အားလုံးရပ်တယ်။
ဒါဆို ကောင်းမှုဟာ လူတစ်ယောက်နဲ့ ချိတ်နေတယ်။
နောက်မျိုးဆက်ဆီ လွှဲချင်ရင် လူမှုအကျိုးကို မူတစ်ခုအဖြစ်ထားရတယ်။
“နှစ်စဉ် ဘာအမျိုးအစား လူမှုအကျိုးကို ဦးစားပေးမလဲ။”
“ဘယ်သူဆုံးဖြတ်မလဲ။”
“အဖွဲ့ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေကို ဘယ်လိုစစ်မလဲ။”
“ကူညီမှု တကယ်အကျိုးရှိမရှိ ဘယ်လိုပြန်ကြည့်မလဲ။”
“လူမှုကူညီရေးအမည်နဲ့ ကိုယ့်ပုံရိပ်ကြော်ငြာတာဖြစ်မနေဘူးလား။”
ဒီလိုစနစ်ရှိရတယ်။
ဒါဆို ကောင်းမှုက တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ စိတ်ကောင်းရာမှ အဖွဲ့ရဲ့ယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်လာတယ်။
အလှူလုပ်ပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်ရမလား
လူမှုကူညီရေးလုပ်တဲ့အခါလည်း စိတ်ကို ပြန်ကြည့်ရတယ်။
အများသိအောင် ပြောဖို့ လိုတဲ့အချိန်ရှိတယ်။
စာရင်းရှင်းလင်းမှုအတွက် ထုတ်ပြန်ရမယ့်အချိန်ရှိတယ်။
အခြားသူတွေလည်း ပူးပေါင်းနိုင်အောင် ဖော်ပြရမယ့်အချိန်ရှိတယ်။
ဒါက မမှားဘူး။
ဒါပေမဲ့ အတွင်းမှာ—
“ငါတို့ကုမ္ပဏီကို လူတွေချီးကျူးရမယ်”
ဆိုတာပဲ အဓိကဖြစ်သွားလား။
ကူညီခံရသူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိခိုက်အောင် ပုံတင်နေလား။
လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဆင်းရဲမှုကို ကိုယ့်ကြော်ငြာအဖြစ် အသုံးချနေလား။
ဒါတွေကို သတိထားရမယ်။
လူမှုအကျိုးလုပ်ရင်း လူ့ဂုဏ်သိက္ခာမပျက်စေရဘူး။
နောက်မျိုးဆက်ကို “ပေးတတ်မှု” သင်ပေးပုံ
သားသမီးကို—
“ကောင်းမှုလုပ်”
လို့ ပြောရုံ မလုံလောက်ဘူး။
ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ခိုင်း။
ဘတ်ဂျက်စီမံခိုင်း။
အကူအညီလိုသူအကြောင်း သေချာနားလည်ခိုင်း။
“ဘယ်သူ့ကို ပေးမလဲ” သာမက—
“ဘာကြောင့် ပေးမလဲ”
“ဒီကူညီမှုရဲ့ရေရှည်အကျိုး ဘာလဲ”
“တစ်ကြိမ်ပေးခြင်းနဲ့ ရပ်တည်နိုင်အောင်ကူညီခြင်း ဘာကွာလဲ”
မေးခိုင်း။
ဒီလိုလုပ်ရင် နောက်မျိုးဆက်က “အဖေ၊အမေတို့ လှူလို့ ငါလည်းလှူ” အဆင့်ကနေ—
ပညာနဲ့ ပေးတတ်သူ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
မမျှဝေတတ်တဲ့ချမ်းသာမှုဟာ စိတ်ကို ကျဉ်းစေတတ်တယ်
ဥစ္စာများလာတဲ့အခါ စိတ်က ပိုကျယ်လာသင့်တယ်။
ဒါပေမဲ့ တခါတလေ ဥစ္စာများလာလေလေ ပိုကြောက်လာတယ်။
ဆုံးရှုံးမှာကြောက်တယ်။
သူများယူမှာကြောက်တယ်။
သားသမီးမကောင်းသုံးမှာကြောက်တယ်။
ဝန်ထမ်းခိုးမှာကြောက်တယ်။
အခွန်ဆောင်ရမှာတောင် စိတ်မကောင်းဘူး။
အဲဒီအခါ ငွေကို ကိုယ်ပိုင်ထားတာလား၊ ငွေက ကိုယ့်စိတ်ကို ပိုင်ထားတာလား စဉ်းစားရမယ်။
စွန့်ကြဲခြင်းဟာ ငွေဆုံးရှုံးတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
စွဲလမ်းမှုကို လျော့အောင်လေ့ကျင့်တာ လည်း ဖြစ်တယ်။
ဒါကြောင့် ဒိဃဇာဏုသုတ်က လောကီတည်တံ့မှုကို ဟောသလို အနာဂတ်အကျိုးအတွက် သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ စွန့်ကြဲမှုနဲ့ ပညာကိုလည်း အတူထားတယ်။
ငွေကြေးဆိုင်ရာ ပွင့်လင်းမှုမရှိရင် မျိုးဆက်လွှဲရ ခက်တယ်
မျိုးဆက်လွှဲတဲ့အခါ အရင်ဆုံး ရှင်းသင့်တဲ့အရာတစ်ခုက ငွေကြေးပုံရိပ်ပါ။
ဘယ်လောက်ပိုင်တယ်။
ဘယ်လောက်အကြွေးရှိတယ်။
ဘယ်သူ့ကို ပေးရန်ရှိတယ်။
ဘယ်သူက ကိုယ့်ကို ပေးရန်ရှိတယ်။
ဘယ်ပစ္စည်းက ဘယ်သူပိုင်တယ်။
ဘယ်ငွေက မိသားစုပိုင်တယ်။
ဘယ်ငွေက လုပ်ငန်းပိုင်တယ်။
ဘယ်ကူညီရေးကတိတွေ ရှိတယ်။
ဘယ်အလှူ၊ ဘယ်တာဝန်တွေ ပုံမှန်ရှိတယ်။
ဒါတွေကို ဖုံးထားပြီး—
“နောက်တော့ သိလိမ့်မယ်”
ဆိုရင် မျိုးဆက်သစ်အတွက် အန္တရာယ်ရှိတယ်။
ပိုက်ဆံပေးခြင်းထက် အမှန်စာရင်းပေးခြင်း က ပိုအရေးကြီးတဲ့အချိန် ရှိတယ်။
ချမ်းသာမှုကို လွှဲပေးသလို အကြွေးမလွှဲအောင်လည်း ကြည့်
တခါတလေ လူတွေ ပိုင်ဆိုင်မှုအမွေကိုပဲ ပြတယ်။
တာဝန်နဲ့ အကြွေးကို မပြောဘူး။
“ဒီမြေ၊ ဒီအိမ်၊ ဒီလုပ်ငန်း မင်းတို့အတွက်”
လို့ ပြောတယ်။
ဒါပေမဲ့—
ဘဏ်အကြွေးရှိတယ်။
မဖြေရှင်းရသေးတဲ့ စာချုပ်ရှိတယ်။
အလုပ်သမားအကျိုးခံစားခွင့်ပေးရန်ရှိတယ်။
ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ဆက်ဆံရေးပြဿနာရှိတယ်။
အဲဒါတွေပါ အမွေအဖြစ် ရောက်လာတယ်။
ဒါကြောင့် မျိုးဆက်လွှဲရာမှာ အမှန်ပြောမှုလိုတယ်။
အောင်မြင်မှုကိုပဲ မပြနဲ့။
ကျန်နေတဲ့ တာဝန်ကိုလည်း ပြော။
ဒါဟာ နောက်မျိုးဆက်အပေါ် ကရုဏာပါ။
တစ်နေ့ ကိုယ့်အမွေခံက မေးလာရင်
“အဖေ၊ ဒီကုမ္ပဏီရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ဘာလဲ”
မေးတယ်ဆိုပါစို့။
ကိုယ်ဘာဖြေမလဲ။
“ပိုက်ဆံရဖို့”
တစ်ကြောင်းတည်းလား။
အဲဒါတစ်ခုတည်းဆိုရင် နောက်မျိုးဆက်က ပိုက်ဆံပိုရနိုင်တဲ့ ဘယ်လမ်းကိုမဆို ရွေးနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အဖြေကို ပိုပြည့်အောင်လုပ်ရမယ်။
“ရိုးသားစွာ ဝင်ငွေရဖို့”
“မိသားစုနဲ့ အလုပ်လုပ်သူတွေ တည်တံ့ဖို့”
“ဖောက်သည်အတွက် ကောင်းတဲ့တန်ဖိုးပေးဖို့”
“အန္တရာယ်မဖြစ်အောင် တာဝန်ယူဖို့”
“ရရှိလာတဲ့အောင်မြင်မှုထဲက သင့်တော်တာကို လူမှုအကျိုးဆီ ပြန်လည်စီးဆင်းစေဖို့”
ဒီလိုအခြေခံမူတွေရှိရင် ငွေဟာ အဆုံးမဟုတ်တော့ဘူး။
တာဝန်ထမ်းဆောင်ဖို့ ကိရိယာဖြစ်လာတယ်။
လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရန် အဆင့်များ
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့တရားကို လက်တွေ့မလုပ်ဘဲ နားထောင်ရုံနဲ့ မထားကြရအောင်။
မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းတော့မယ့် မိသားစု၊ လုပ်ငန်း၊ အဖွဲ့အစည်းတို့အတွက် အောက်ကအဆင့်တွေကို စတင်လုပ်နိုင်ပါတယ်။
၁။ “ငွေဘယ်လိုရမလဲ” ထက် “ဘယ်လိုငွေကို မယူဘူးလဲ” ကို အရင်ရေးပါ
မိသားစု သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းမှာ သီလနယ်နိမိတ် သတ်မှတ်ပါ။
လိမ်လည်မှု မလုပ်ဘူး။
အန္တရာယ်ကို သိသိကြီးနဲ့ ဖုံးမထားဘူး။
အားနည်းသူကို အသုံးမချဘူး။
မတရားတဲ့ စီးပွားရေးပုံစံ မယူဘူး။
တရားမျှတမှုနဲ့ မကိုက်တဲ့ အမြတ်ကို ငြင်းနိုင်ရမယ်။ အိမ်ရှင်ဥပါသကာအတွက် မလုပ်သင့်တဲ့ စီးပွားရေးအချို့ကို သုတ်တော်က တိကျစွာ နယ်နိမိတ်ထားထားတာကို သတိပြုပါ။
၂။ မိသားစုငွေနဲ့ လုပ်ငန်းငွေကို ခွဲပါ
ဘယ်ငွေက လုပ်ငန်းအရင်း။
ဘယ်ငွေက ပေးရန်ရှိတာ။
ဘယ်ငွေက အရေးပေါ်အရန်။
ဘယ်ငွေက မိသားစုသုံးစွဲနိုင်တာ။
ရှင်းပါ။
မျိုးဆက်သစ်လည်း အဲဒီကွာခြားချက်ကို သိရမယ်။
၃။ ဝင်ငွေ–ထွက်ငွေ ချိန်ညှိမှုကို အတူသင်ပါ
ဆက်ခံသူကို အမြတ်ဘယ်လောက်ရတယ်ဆိုတာပဲ မပြပါနဲ့။
ငွေဘယ်လောက်ဝင်တယ်။
ပုံမှန်ထွက်ငွေဘယ်လောက်။
အန္တရာယ်ကဘာ။
အရန်ဘယ်လောက်လိုတယ်။
ဘယ်အချိန်မှာ ချဲ့ထွင်သင့်တယ်။
ဘယ်အချိန်မှာ ရပ်သင့်တယ်။
အတူကြည့်ပါ။ ဒိဃဇာဏုသုတ်ရဲ့ မလွန်မကျွံ ဘဏ္ဍာရေးချိန်ညှိမှုကို အခြေခံသဘောအဖြစ် သုံးနိုင်တယ်။
၄။ ဥစ္စာအသုံးပြုမှုကို အုပ်စုခွဲရေးပါ
အဖွဲ့ရဲ့အခြေအနေနဲ့ ကိုက်ညီအောင်—
လုပ်ငန်းတည်တံ့ရေး။
မိသားစုနှင့် မှီခိုသူများ။
ဝန်ထမ်းနှင့် တာဝန်ရှိသူများ။
အန္တရာယ်အရန်။
လူမှုအကျိုးနှင့် ကောင်းမှု။
စတဲ့အုပ်စုတွေကို ရှင်းပါ။
သုတ်တော်က ရာခိုင်နှုန်းတစ်ခုကို မသတ်မှတ်ထားပေမဲ့ တရားမျှတစွာရရှိသော ဥစ္စာကို မိမိ၊ မိသားစု၊ အလုပ်လုပ်သူ၊ အန္တရာယ်ကာကွယ်မှုနဲ့ သင့်တော်တဲ့ကောင်းမှုတွေအတွက် အသုံးချဖို့ လမ်းညွှန်ထားတယ်။
၅။ လူမှုအကျိုးအတွက် ငွေပဲမမေးပါနဲ့
အဖွဲ့က—
အလုပ်အကိုင် ပေးနိုင်သလား။
လေ့ကျင့်ပေးနိုင်သလား။
ကျွမ်းကျင်မှု မျှဝေနိုင်သလား။
အခွင့်အရေးပေးနိုင်သလား။
အန္တရာယ်လျော့အောင် လုပ်နိုင်သလား။
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ ကာကွယ်နိုင်သလား။
မေးပါ။
လူမှုအကျိုး = အလှူငွေ တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။
၆။ ဝန်ထမ်းအကျိုးကို ဘဏ္ဍာရေးအစည်းအဝေးထဲ ထည့်ပါ
အမြတ်၊ ရောင်းအား၊ စရိတ်ပဲ မဆွေးနွေးပါနဲ့။
အလုပ်ပမာဏ။
နာမကျန်းမှု။
ဝန်ထမ်းပြောင်းနှုန်း။
အလုပ်ခွင်လုံခြုံမှု။
တာဝန်မမျှတမှု။
အနားယူမှု။
စတဲ့ လူ့အခြေအနေတွေကိုပါ ပုံမှန်ပြန်ကြည့်ပါ။ သိင်္ဂါလသုတ်က အလုပ်ရှင်–အလုပ်လုပ်သူ ဆက်ဆံရေးကို အပြန်အလှန်တာဝန်အဖြစ် ဖော်ပြထားတယ်။
၇။ “အပြစ်ကင်းမှုစစ်ဆေးချက်” တစ်ခုထားပါ
အကြီးစားငွေကြေးဆုံးဖြတ်ချက်မချခင်—
“ဒါကို လူတွေသိသွားရင် ငါရှက်မလား”
“မိမိသားသမီးရှေ့မှာ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရိုးသားစွာ ရှင်းပြနိုင်မလား”
“ညအိပ်တဲ့အခါ စိတ်အေးနိုင်မလား”
မေးပါ။
ဒီမေးခွန်းက ငွေကြေးစာရင်းနဲ့ သီလစာရင်းကို ချိတ်ပေးတယ်။
၈။ ဆက်ခံသူနဲ့ “ငါတို့ဘာအတွက် ငွေရှာတာလဲ” ဆွေးနွေးပါ
အဖြေကို စာတစ်မျက်နှာထက် မရှည်စေပါနဲ့။
မိသားစုတည်တံ့ရေး။
တရားမျှတသောအသက်မွေးမှု။
အလုပ်အကိုင်နှင့် အကျိုးပြုတန်ဖိုးဖန်တီးမှု။
ရေရှည်အဖွဲ့တည်တံ့ရေး။
သင့်တော်တဲ့ လူမှုအကျိုး။
ဒီလို အခြေခံအချက်တွေ ရေးပါ။
၉။ လူမှုကူညီမှုကို တစ်ကြိမ်ပေးခြင်းကနေ ရေရှည်အကျိုးဆီ ပြန်စစ်ပါ
ပေးခဲ့တယ်ဆိုတာနဲ့ မပြီးပါနဲ့။
တကယ်အကျိုးရှိသလား။
မှီခိုမှု ပိုဖြစ်လာသလား။
အရင်းပြဿနာကို မဖြေရှင်းသေးဘူးလား။
အလုပ်၊ ပညာ၊ လေ့ကျင့်မှုလိုသလား။
ပြန်ကြည့်ပါ။
၁၀။ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အမွေအားလုံးကို ပွင့်လင်းအောင် စာရင်းပြုစုပါ
ပိုင်ဆိုင်မှုသာ မဟုတ်ဘူး။
အကြွေး။
ပေးရန်ရှိငွေ။
အာမခံတာဝန်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု။
ဝန်ထမ်းအကျိုးခံစားခွင့်တာဝန်။
နှစ်ရှည်ကတိများ။
လူမှုကူညီရေးကတိ။
အားလုံးပါ။
“အောင်မြင်မှု” ကိုပဲ မလွှဲဘဲ “တာဝန်” ကိုပါ လွှဲပါ။
၁၁။ မျိုးဆက်သစ်ကို ငွေဆုံးဖြတ်ချက် သေးသေးကစပြီး လုပ်ခိုင်းပါ
ဘတ်ဂျက်သေးတစ်ခု ပေးပါ။
သုံးစွဲခိုင်းပါ။
လူမှုအကျိုးတစ်ခု ရွေးခိုင်းပါ။
ဘာကြောင့် ဒီလိုရွေးတယ် ပြောခိုင်းပါ။
နောက်မှ အတူပြန်ကြည့်ပါ။
ငွေစီမံပညာက စာဖတ်ရုံနဲ့ မရဘူး။
လုပ်ရင်း သင်ရတယ်။
၁၂။ တစ်နှစ်တစ်ကြိမ် “ငွေကြေး–လူမှုအကျိုး–သီလ” သုံးမျိုးလုံးကို ပြန်ကြည့်ပါ
မေးပါ—
ငွေကြေးအရ တည်တံ့သလား။
လူမှုအကျိုးအရ ပိုကောင်းလာသလား။
သီလအရ ပိုအေးချမ်းလာသလား။
တစ်ခုတိုးပြီး နှစ်ခုကျနေသလား။
ဒီသုံးခုကို အတူပြန်ကြည့်ပါ။
တစ်ပတ်စာ လက်တွေ့အစီအစဉ်
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီတစ်ပတ် အားလုံးပြောင်းဖို့ မလိုဘူး။
တစ်နေ့တစ်ချက်။
ခုနစ်ရက်အပြီး ကိုယ့်ငွေကို ကြည့်တဲ့အမြင် နည်းနည်းပြောင်းလာရင် တန်ဖိုးရှိပြီ။
ပထမနေ့ — “ငွေဘယ်လိုရလာသလဲ” စစ်သည့်နေ့
ဒီနေ့ ကိုယ့်အဓိကဝင်ငွေတွေကို စာရင်းရေးပါ။
ပြီးတော့ တစ်ခုချင်း မေးပါ—
ဒီဝင်ငွေ ရိုးသားသလား။
တရားမျှတသလား။
ဘယ်သူ့အခွင့်အရေးကို မတရားထိခိုက်ထားသလား။
ကိုယ်မသိချင်ယောင်ဆောင်နေတဲ့အချက် ရှိသလား။
ညနေမှာ တစ်ကြောင်းရေးပါ—
“ငါ မယူသင့်တဲ့အမြတ် ဘာမျိုးလဲ။”
ဒုတိယနေ့ — “ငွေဘယ်ကို စီးသွားသလဲ” ကြည့်သည့်နေ့
ဒီနေ့ လွန်ခဲ့တဲ့တစ်လရဲ့ အဓိကထွက်ငွေကို ကြည့်ပါ။
မိသားစု။
လုပ်ငန်း။
အကြွေး။
အရန်။
အပျော်အပါး။
အလှူအတန်း။
အခြားသူစောင့်ရှောက်မှု။
အုပ်စုခွဲပါ။
အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘူး။
မြင်ဖို့ပါ။
ညနေမှာ မေးပါ—
“ငါ့အသုံးစရိတ်က ငါ့တန်ဖိုးတွေကို တကယ်ပြသလား။”
တတိယနေ့ — “ပေးရန်ရှိသူ” ကို စစ်သည့်နေ့
ကိုယ့်ဆီက ရသင့်ပြီး မရသေးသူရှိသလား ကြည့်ပါ။
အလုပ်သမားလုပ်ခ။
ပေးသွင်းသူ။
မိသားစုတာဝန်။
အကြွေး။
ကတိပေးထားတာ။
ရှိရင် ဦးစားပေးစာရင်း ရေးပါ။
ကိုယ့်ဘဏ်စာရင်းတိုးတာထက် တာဝန်ကျေဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချိန် ရှိတယ်။
ညနေမှာ မေးပါ—
“ငါ့ချမ်းသာမှုအောက်မှာ တစ်ယောက်ယောက်ရဲ့ မရသေးတဲ့အခွင့်အရေး ရှိနေသလား။”
စတုတ္ထနေ့ — “လူမှုအကျိုးကို ငွေမဟုတ်တဲ့နည်းနဲ့ လုပ်သည့်နေ့”
ဒီနေ့ ငွေပေးတာ မဟုတ်တဲ့ လူမှုအကျိုးတစ်ခု လုပ်ပါ။
တစ်ယောက်ကို ပညာမျှဝေပါ။
အလုပ်အကိုင်သတင်းပေးပါ။
လူငယ်တစ်ယောက်ကို လမ်းညွှန်ပါ။
အခက်အခဲရှိသူရဲ့စကားကို နားထောင်ပါ။
အလုပ်လုပ်သူတစ်ယောက်ရဲ့ လိုအပ်ချက်ကို စစ်ပါ။
ညနေမှာ မေးပါ—
“ငါ့မှာ ငွေမရှိဘဲ ပေးနိုင်တာ ဘာတွေရှိသလဲ။”
ပဉ္စမနေ့ — “အပြစ်ကင်းတဲ့အမြတ်” စစ်သည့်နေ့
ဒီနေ့ လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုကို ရွေးပါ။
အမြတ်ရမယ့်ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်နိုင်တယ်။
အဲဒါကို မေးပါ—
တရားမျှတသလား။
ဘယ်သူထိခိုက်မလဲ။
မိမိသားသမီးရှေ့ ရှင်းပြနိုင်သလား။
လူသိသွားရင် ဖုံးချင်မလား။
ညအိပ်ခါနီး စိတ်အေးမလား။
အာဏဏျသုတ်က ဦးဇင်းတို့ကို ပိုင်ဆိုင်မှုထက် အပြစ်ကင်းမှုရဲ့ပျော်ရွှင်မှုကို ပြန်သတိပေးတယ်။
ဆဋ္ဌမနေ့ — “နောက်မျိုးဆက်နဲ့ ငွေအကြောင်း ပြောသည့်နေ့”
သားသမီး၊ ဆက်ခံသူ၊ အဖွဲ့ဝင်တစ်ယောက်နဲ့ မိနစ်သုံးဆယ်ထိုင်ပါ။
မေးပါ—
“ငွေရှာတာ ဘာအတွက်လဲ။”
“ငွေရှိရင် ဘယ်သူတွေအပေါ် တာဝန်ရှိလာသလဲ။”
“ပိုက်ဆံရပေမဲ့ မလုပ်သင့်တဲ့အရာ ဘာတွေရှိသလဲ။”
“ငါတို့လုပ်ငန်းရဲ့ လူမှုအကျိုးက ဘာလဲ။”
အဖြေမပေးခင် သူ့အမြင်ကို နားထောင်ပါ။
ဒီနေ့ဟာ ပိုက်ဆံလွှဲပေးတဲ့နေ့ မဟုတ်ဘူး။
ငွေကြေးအမြင် လွှဲပေးတဲ့နေ့ ပါ။
သတ္တမနေ့ — “အမွေသုံးမျိုး” ရေးသည့်နေ့
စာရွက်တစ်ရွက်ပေါ်မှာ သုံးပိုင်းခွဲရေးပါ။
ငွေကြေးအမွေ
ဘာချန်ထားမလဲ။
လူမှုအမွေ
ဘယ်သူတွေကို ကောင်းကျိုးဖြစ်စေချင်သလဲ။
ဓမ္မအမွေ
ဘယ်သီလ၊ ဘယ်တန်ဖိုး၊ ဘယ်စိတ်ဓာတ်ကို နောက်မျိုးဆက် မပျောက်စေချင်သလဲ။
နောက်ဆုံးမှာ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းရေးပါ—
“ငါမရှိတော့တဲ့အခါ ငါ့သားသမီးတွေ ငွေပိုရှိတာတင်မဟုတ်ဘဲ ငွေကို ပိုပညာရှိစွာ အသုံးချတတ်စေချင်တယ်။”
ဒီစာကြောင်းကို ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ ကိုက်အောင် ပြင်ရေးပါ။
အကြီးအကဲရဲ့ စွန့်လွှတ်မှု
ဒကာ ဒကာမတို့…
မျိုးဆက်လွှဲတဲ့အချိန်မှာ ငွေကြေးကိစ္စက စိတ်ကို အရမ်းစမ်းသပ်တယ်။
“ဒီဟာ ငါရှာထားတာ”
ဆိုတဲ့စိတ်ရှိတယ်။
မှန်ပါတယ်။
ကိုယ်ကြိုးစားခဲ့တယ်။
ကိုယ်အိပ်မပျော်ခဲ့တဲ့ညတွေရှိတယ်။
ကိုယ်ခံခဲ့ရတဲ့အခက်အခဲရှိတယ်။
ဒါကို မငြင်းဘူး။
ဒါပေမဲ့ တစ်နေ့ လွှဲရမယ်။
လွှဲပြီးရင် နောက်လူကို အသုံးပြုခွင့်ပေးရမယ်။
တစ်ချို့အကြီးအကဲက လုပ်ငန်းကို လွှဲတယ်။
ဒါပေမဲ့ ငွေဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းကို ဆက်ကိုင်ထားတယ်။
“ငါမရှိရင် ဖြုန်းပစ်မယ်”
ဆိုတဲ့ ကြောက်စိတ်ရှိတယ်။
ဒီကြောက်စိတ်ကို နားလည်လို့ရတယ်။
ဒါပေမဲ့ အမြဲထိန်းနေရင် နောက်လူ ပညာမရဘူး။
လွှဲပေးတဲ့အချိန်မှာ စည်းကမ်းထား။
အစီရင်ခံစနစ်ထား။
အန္တရာယ်နယ်နိမိတ်ထား။
ပြီးတော့ တဖြည်းဖြည်း လက်လွှတ်။
ဒါဟာ အတ္တကို ကျင့်တဲ့ နေရာတစ်ခုပါ။
ဆက်ခံသူရဲ့ ကျေးဇူးသိမှု
နောက်မျိုးဆက်ကလည်း—
“အခုငါတို့ခေတ်၊ ဟောင်းတာတွေ ဖျက်”
ဆိုပြီး မလုပ်သင့်ဘူး။
ကိုယ်အသုံးပြုနေတဲ့ အရင်းဘယ်သူဖန်တီးခဲ့လဲ။
ယုံကြည်မှုဘယ်သူတည်ဆောက်ခဲ့လဲ။
ဖောက်သည်ဆက်ဆံရေး ဘယ်သူစခဲ့လဲ။
အမှားတွေ ဘယ်သူခံပြီး သင်ခန်းစာယူခဲ့လဲ။
အဲဒီကျေးဇူးတွေ ရှိတယ်။
ကျေးဇူးသိတယ်ဆိုတာ အဟောင်းကို မပြင်ရဘူးလို့ မဆိုလိုဘူး။
အရင်မျိုးဆက်ရဲ့ အခြေခံရည်ရွယ်ချက်ကို နားလည်ပြီး ပြင်သင့်တာကို ပညာနဲ့ပြင်တာ။
ဒါက ငြိမ်းချမ်းတဲ့မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုပါ။
ပိုက်ဆံကို ပိုင်ဆိုင်သူလား၊ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူလား
ဦးဇင်းတို့ အမြင်တစ်ခု ပြောင်းကြည့်ရအောင်။
“ဒါငါ့ပိုက်ဆံ”
လို့ပဲ မြင်ရင် ပေးရခက်တယ်။
လွှဲရခက်တယ်။
ဆုံးရှုံးမှာကြောက်တယ်။
တစ်ဖက်မှာ—
“ငါ့လက်ထဲ ဒီကာလတစ်ခု ရောက်လာတဲ့ ဥစ္စာကို မှန်မှန်ကန်ကန် အသုံးချဖို့ ငါတာဝန်ရှိတယ်”
လို့ မြင်ရင် စိတ်နည်းနည်းပြောင်းတယ်။
ဒီနေ့ ကိုယ်ထိန်းတယ်။
နောက်နေ့ သားသမီးထိန်းမယ်။
နောက်တစ်နေ့ တခြားမျိုးဆက်။
ပစ္စည်းက အမြဲကိုယ့်လက်ထဲ မနေဘူး။
ဒီသဘောကို မြင်တာနဲ့ “ငါ့ဟာ” ဆိုတဲ့ဖမ်းဆုပ်မှု နည်းလာနိုင်တယ်။
လောကမှာ ပိုင်ဆိုင်မှုကြီး၊ အတွင်းမှာ ကြောက်စိတ်ကြီး
ပိုက်ဆံများလာလေလေ စိတ်ငြိမ်းချမ်းလာမယ်လို့ လူအများမျှော်လင့်တယ်။
အချို့အပိုင်းမှာ အခက်အခဲလျော့နိုင်တယ်။
အစားအစာအတွက် မပူရဘူး။
ဆေးကုသနိုင်တယ်။
ပညာသင်နိုင်တယ်။
အန္တရာယ်အတွက် ပြင်နိုင်တယ်။
ဒါက ဥစ္စာရဲ့ အကျိုးပါ။
ဒါပေမဲ့ ဥစ္စာများလာတာနဲ့ အလိုအလျောက် လောဘကင်းသွားမလား။
မကင်းဘူး။
ပိုရှိလို့ ပိုကြောက်လာနိုင်တယ်။
ပိုရှိလို့ မျှဝေရခက်လာနိုင်တယ်။
ပိုရှိလို့ မာနကြီးလာနိုင်တယ်။
အဲဒါကြောင့် ငွေကြေးပညာနဲ့အတူ စိတ်ပညာ—ဓမ္မပညာ လိုတယ်။
ငွေရှိသူရဲ့ ကရုဏာမှာ တာဝန်ပိုရှိသလား
ကိုယ့်မှာ အင်အားနည်းတယ်ဆိုရင် ကူညီနိုင်တာ အကန့်အသတ်ရှိတယ်။
အဖွဲ့ကြီးလာတယ်။
ဥစ္စာများလာတယ်။
သက်ရောက်မှုများလာတယ်။
အဲဒီအခါ ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့ လူမှုအကျိုးဆက်လည်း ပိုများလာတယ်။
လူတစ်ယောက်ကို အလုပ်ခန့်တာ မိသားစုတစ်စုအပေါ် သက်ရောက်နိုင်တယ်။
လုပ်ငန်းတစ်ခု ပိတ်တာ လူအများအပေါ် သက်ရောက်နိုင်တယ်။
ပေးသွင်းသူကို ငွေရှင်းနောက်ကျတာ အခြားလုပ်ငန်းငယ်တစ်ခုကို ထိခိုက်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အာဏာကြီးလေလေ သတိကြီးရတယ်။
ချမ်းသာလေလေ မျှဝေဖို့လည်း စဉ်းစားရတယ်။
ဒါပေမဲ့ အားလုံးကို မစီမံဘဲ ပေးရမယ်လို့ မဆိုဘူး။
စွမ်းရည်ကြီးလာသလောက် တာဝန်လည်း ကြီးလာတယ် ဆိုတဲ့ သဘောပါ။
ငွေကြေးကို လူမှုယုံကြည်မှုနဲ့ ခွဲမရ
လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ငွေအပြင် တန်ဖိုးကြီးတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုရှိတယ်။
အဲဒါက ယုံကြည်မှု။
ဖောက်သည်က ယုံတယ်။
ဝန်ထမ်းက ယုံတယ်။
ပေးသွင်းသူက ယုံတယ်။
အသိုင်းအဝိုင်းက ယုံတယ်။
ဒီယုံကြည်မှုကို ဘဏ်စာရင်းမှာ မမြင်ရဘူး။
ဒါပေမဲ့ ပျက်သွားရင် အကျိုးဆက်ကြီးတယ်။
နောက်မျိုးဆက်ဆီ လုပ်ငန်းလွှဲတဲ့အခါ ငွေစာရင်းပေးရုံ မလုံလောက်ဘူး။
ယုံကြည်မှုအရင်းအနှီးကို ဘယ်လိုထိန်းမလဲ သင်ရတယ်။
ယုံကြည်မှုကို ထိန်းတာ—
ရိုးသားမှု။
ကတိတည်မှု။
လူကို မျှတစွာဆက်ဆံမှု။
အမှားရှိရင် ဝန်ခံမှု။
ရသင့်သူကို ပေးမှု။
စကားနဲ့ အလုပ်ညီမှု။
ဒီလိုအရာတွေပါ။
ဒီအရာတွေက ငွေမဟုတ်ပေမဲ့ ငွေထက်ကြာရှည်တဲ့အမွေဖြစ်နိုင်တယ်။
“ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှု” ကို ဘယ်လိုတိုင်းမလဲ
သူတော်ကောင်းတို့…
အောင်မြင်မှုကို ဒီလိုတိုင်းကြည့်။
ပိုင်ဆိုင်မှု တိုးသလား။
ဟုတ်။
အကြွေးကို ထိန်းနိုင်သလား။
ဟုတ်။
လုပ်ငန်းတည်တံ့သလား။
ဟုတ်။
မိသားစု အပြန်အလှန်မုန်းလာသလား။
မုန်းလာတယ်ဆိုရင် ပြန်ကြည့်။
ဝန်ထမ်းတွေ မတရားခံနေရသလား။
ခံနေရရင် ပြန်ကြည့်။
အလှူအတန်းရှိပေမဲ့ စာရင်းမရိုးသားဘူးလား။
ပြန်ကြည့်။
နောက်မျိုးဆက်က ငွေရှိပေမဲ့ အတ္တ၊ လောဘနဲ့ အချင်းချင်းတိုက်နေသလား။
ပြန်ကြည့်။
ငြိမ်းချမ်းတဲ့အောင်မြင်မှုဆိုတာ ပိုက်ဆံနဲ့အတူ အပြစ်ကင်းမှု၊ ယုံကြည်မှု၊ တာဝန်ယူမှုနဲ့ မေတ္တာ ကျန်ရစ်ခြင်းပါ။
သစ္စာလေးပါးဆီ ပြန်ဆင်းကြရအောင်
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ငွေကြေးနဲ့ လူမှုအကျိုးကို အများကြီးပြောခဲ့ပြီ။
အဆုံးမှာ ဦးဇင်းတို့ ဒီအကြောင်းကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ပြန်ကြည့်ရမယ်။
ဒုက္ခသစ္စာ
ငွေမရှိလို့ ဒုက္ခရှိတယ်။
အခြေခံလိုအပ်ချက် မပြည့်လို့ ဒုက္ခရှိတယ်။
အကြွေးဖိအားကြောင့် ဒုက္ခရှိတယ်။
လုပ်ငန်းမတည်လို့ ဝန်ထမ်းတွေပူရတယ်။
မိသားစုငွေကြေးမရှင်းလို့ အချင်းချင်း ရန်ဖြစ်ရတယ်။
အမွေခွဲမရှင်းလို့ မောင်နှမကွဲတယ်။
လူမှုအကျိုးပဲပြောပြီး စီးပွားရေးမတည်တော့လည်း ဒုက္ခရှိတယ်။
ငွေပဲကြည့်ပြီး လူကိုမမြင်တော့လည်း ဒုက္ခရှိတယ်။
ချမ်းသာနေပေမဲ့—
ဆုံးရှုံးမှာကြောက်တယ်။
မျှဝေရမှာကြောက်တယ်။
သားသမီးယူသွားမှာကြောက်တယ်။
ပြိုင်ဘက်ကျော်သွားမှာကြောက်တယ်။
အဲဒီကြောက်စိတ်လည်း ဒုက္ခပါ။
အမြတ်ရှိပေမဲ့ အပြစ်ရှိသလို စိတ်မအေးဘူးဆိုရင် အဲဒါလည်း ဒုက္ခ။
ဒါကို အရင်သိရမယ်။
သမုဒယသစ္စာ
ဒီဒုက္ခရဲ့ အတွင်းမှာ ဘာရှိသလဲ။
“ပိုရရမယ်”
ဆိုတဲ့ တဏှာရှိတယ်။
“ငါ့ဟာ မပျောက်ရဘူး”
ဆိုတဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှုရှိတယ်။
“ငါ့သားပဲ ပိုင်ရမယ်”
“ငါ့မိသားစုပဲ အကျိုးရှိရမယ်”
ဆိုတဲ့ ကျဉ်းမြောင်းမှုရှိနိုင်တယ်။
“သူများထက် ငါချမ်းသာရမယ်”
ဆိုတဲ့ မာနရှိနိုင်တယ်။
“အမြတ်ရရင် ဘာလုပ်လုပ်ရတယ်”
ဆိုတဲ့ မောဟရှိနိုင်တယ်။
တစ်ဖက်မှာ—
ဘဏ္ဍာရေးပညာမရှိတာ။
စာရင်းမရှင်းတာ။
တာဝန်မခွဲတာ။
အကြွေးမသိတာ။
အမွေမစီမံတာ။
လူမှုကူညီမှုကို စနစ်မချတာ
စတဲ့ လက်တွေ့အကြောင်းအရာတွေလည်း ရှိတယ်။
ဓမ္မက ဒီလက်တွေ့အကြောင်းတွေကို မငြင်းဘူး။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီပြဿနာတွေနဲ့ ဆက်ဆံနေတဲ့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ တဏှာ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ဘယ်လောက်ပါသလဲ ပြန်မြင်စေတယ်။
နိရောဓသစ္စာ
“အကုန်ငါ့ဟာ”
ဆိုတဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှု နည်းလာရင်?
လွှဲပေးရ ပိုလွယ်တယ်။
“ပိုရတာပဲ အောင်မြင်မှု”
ဆိုတာ လျော့လာရင်?
အပြစ်ကင်းမှုကိုပါ တန်ဖိုးထားလာတယ်။
“သူများအကျိုးကြည့်ရင် ငါရှုံးမယ်”
ဆိုတဲ့ ကြောက်စိတ် လျော့လာရင်?
မျှဝေတတ်လာတယ်။
“အကုန်ပေးမှ ကောင်းတာ”
ဆိုတဲ့ အစွန်းလည်း လျော့လာရင်?
တည်တံ့အောင် ကူညီတတ်လာတယ်။
ငွေရှိလို့ မာနမတက်။
ငွေနည်းလို့ မိမိတန်ဖိုး မပျောက်။
ရရှိတာကို ပညာနဲ့ အသုံးချ။
လွှဲရမယ့်အချိန် လွှဲ။
ပေးရမယ့်အချိန် ပေး။
ကာကွယ်ရမယ့်အချိန် ကာကွယ်။
အဲဒီလိုဖြစ်လာတဲ့အခါ စိတ်အပူ နည်းလာတယ်။
အဲဒီအေးချမ်းမှုဟာ နိရောဓဘက်ကို ဦးတည်တဲ့ အရသာပါ။
မဂ္ဂသစ္စာ
ဒါဆို ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ ဘယ်လိုလမ်းလျှောက်မလဲ။
မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့—
ငွေကို အဆုံးမမြင်ဘဲ ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် မြင်မယ်။
မှန်ကန်တဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့—
ကိုယ့်အကျိုးနဲ့ သူတစ်ပါးအကျိုး နှစ်ခုလုံးကို ကြည့်မယ်။
မှန်ကန်တဲ့စကားနဲ့—
ငွေကြေးကိစ္စတွေကို ဖုံးမထားဘဲ မိသားစု၊ ဆက်ခံသူ၊ အဖွဲ့နဲ့ ရိုးသားစွာ ပြောမယ်။
မှန်ကန်တဲ့အပြုအမူနဲ့—
မတရားအမြတ် မယူဘူး။
သီလနယ်နိမိတ်ကို ထိန်းမယ်။
မှန်ကန်တဲ့အသက်မွေးမှုနဲ့—
အမြတ်ရပေမဲ့ မလုပ်သင့်တဲ့လုပ်ငန်းကို မလုပ်ဘူး။
မှန်ကန်တဲ့အားထုတ်မှုနဲ့—
လောဘ၊ မျက်နှာလိုက်မှု၊ အလွန်အကျွံနှမြောမှုနဲ့ မစီမံဘဲ ဖြုန်းတီးမှု နှစ်ဖက်လုံးကို ပြန်ပြင်မယ်။
သတိနဲ့—
ငွေဆုံးဖြတ်ချက်လုပ်တဲ့အခါ ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်မယ်။
“ငါ့မှာ ကြောက်စိတ်နဲ့လား။ လောဘနဲ့လား။ ကရုဏာနဲ့လား။ ပညာနဲ့လား။”
မေးမယ်။
တည်ငြိမ်တဲ့စိတ်နဲ့—
အမြတ်တစ်ခုလွတ်သွားတာနဲ့ ကိုယ့်သီလမဖျက်ဘူး။
လူတစ်ယောက် စိတ်မကောင်းဖြစ်တာနဲ့ မှန်ကန်တဲ့ဘဏ္ဍာရေးနယ်နိမိတ်ကို မဖျက်ဘူး။
ဒီလိုလမ်းလျှောက်မယ်။
နိဂုံးချုပ်မေတ္တာ
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီညတရားအဆုံးမှာ ဦးဇင်းတို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တစ်ခါလောက် မေးကြရအောင်။
ငါ့သားသမီးအတွက် ဘာချန်ထားမလဲ။
ငွေချန်ထားမယ်။
ကောင်းပါတယ်။
မြေချန်ထားမယ်။
ကောင်းပါတယ်။
လုပ်ငန်းချန်ထားမယ်။
ကောင်းပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒါထက် ပိုနက်တဲ့ အမွေပါ ချန်ထားပါ။
ရိုးသားစွာ ရှာတတ်တဲ့အမွေ။
မလွန်မကျွံ သုံးတတ်တဲ့အမွေ။
တာဝန်ရှိသူကို စောင့်ရှောက်တတ်တဲ့အမွေ။
အန္တရာယ်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်တတ်တဲ့အမွေ။
ရရှိတာကို မိမိတစ်ယောက်တည်း မဖမ်းဘဲ မျှဝေတတ်တဲ့အမွေ။
အမြတ်နဲ့ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ ထိပ်တိုက်တွေ့တဲ့အခါ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို မလွယ်လွယ်ရောင်းစားတဲ့အမွေ။
ပိုင်ဆိုင်မှုထက် အပြစ်ကင်းမှုကို ပိုတန်ဖိုးထားတဲ့အမွေ။
ဒီအမွေတွေပါ လွှဲပေးနိုင်ကြပါစေ။
အကြီးအကဲတို့…
ကိုယ်တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ ဥစ္စာကို ပညာနဲ့ လွှဲနိုင်ကြပါစေ။
လွှဲပေးရာမှာ ငွေစာရင်းကို ရှင်းနိုင်ကြပါစေ။
အကြွေးကို မဖုံးကြပါစေ။
တာဝန်ကို မဖုံးကြပါစေ။
ကောင်းမှုအစဉ်အလာကို မသိမသာပျောက်မသွားစေဘဲ အဓိပ္ပာယ်နဲ့အတူ လွှဲပေးနိုင်ကြပါစေ။
နောက်မျိုးဆက်တို့…
ဥစ္စာရတာကို အခွင့်အရေးတစ်ခုတည်းအဖြစ် မမြင်ဘဲ တာဝန်အဖြစ်လည်း မြင်နိုင်ကြပါစေ။
အရင်မျိုးဆက်ရဲ့ ကြိုးစားမှုကို ကျေးဇူးသိနိုင်ကြပါစေ။
ဒါပေမဲ့ မကောင်းတဲ့စနစ်ရှိရင် ပညာနဲ့ ပြင်နိုင်ကြပါစေ။
အမြတ်များစေချင်သလို အပြစ်ကင်းမှုလည်း မလျော့စေကြပါစေ။
ဝန်ထမ်းတို့ကို ကုန်ကျစရိတ်တစ်ခုလိုပဲ မမြင်ဘဲ မိသားစုရှိတဲ့ လူသားများအဖြစ် မြင်နိုင်ကြပါစေ။
ဖောက်သည်တို့ကို ငွေဝင်ရာလမ်းတစ်ခုတည်းလို မမြင်ဘဲ ယုံကြည်မှုအပ်နှံထားသူများအဖြစ် မြင်နိုင်ကြပါစေ။
လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းကို ကိုယ်အမြတ်ရဖို့ အသုံးချရတဲ့ နောက်ခံတစ်ခုလို မမြင်ဘဲ ကိုယ့်အောင်မြင်မှုနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ အကျိုးခံစားသူ၊ ထိခိုက်ခံစားသူများအဖြစ် မြင်နိုင်ကြပါစေ။
ဥစ္စာရလာကြပါစေ။
ဒါပေမဲ့ ရလာတဲ့ဥစ္စာကြောင့် စိတ်ကျဉ်းမသွားကြပါစေ။
စုဆောင်းနိုင်ကြပါစေ။
ဒါပေမဲ့ စုဆောင်းခြင်းဟာ စွဲလမ်းမှု မဖြစ်ပါစေနဲ့။
အသုံးပြုနိုင်ကြပါစေ။
ဒါပေမဲ့ မစီမံဘဲ ဖြုန်းတီးခြင်း မဖြစ်ပါစေနဲ့။
စွန့်ကြဲနိုင်ကြပါစေ။
ဒါပေမဲ့ တာဝန်ရှိသူတွေကို မစောင့်ရှောက်ဘဲ အပြင်ပုံရိပ်အတွက် ပေးခြင်းမျိုး မဖြစ်ပါစေနဲ့။
လုပ်ငန်းတည်တံ့စေကြပါစေ။
ဒါပေမဲ့ လုပ်ငန်းတည်တံ့ဖို့ဆိုပြီး လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို မနင်းကြပါစေနဲ့။
လူမှုအကျိုးဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ။
ဒါပေမဲ့ ကောင်းမှုအမည်နဲ့ စီးပွားရေးစည်းကမ်းမပျက်ကြပါစေနဲ့။
နှစ်ဖက်အကျိုးကို ပညာနဲ့ ချိန်ညှိနိုင်ကြပါစေ။
ပိုက်ဆံရှိတဲ့ပျော်ရွှင်မှု ရရှိကြပါစေ။
ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာကို ကောင်းစွာအသုံးချနိုင်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုလည်း ရကြပါစေ။
အကြွေးကင်းတဲ့ စိတ်ပေါ့ပါးမှု ရကြပါစေ။
ဒါအားလုံးထက် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အရ အပြစ်ကင်းစွာ ပြန်ကြည့်နိုင်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှု ကို တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ့်အောင်မြင်မှုကြောင့် မိဘချမ်းသာကြပါစေ။
မိသားစုချမ်းသာကြပါစေ။
အလုပ်လုပ်သူတွေ တရားမျှတစွာ အကျိုးခံစားရကြပါစေ။
မိတ်ဆွေ၊ မိတ်ဖက်နဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းတွေအပေါ် ကောင်းကျိုးရှိကြပါစေ။
ဘေးအန္တရာယ်အတွက် ပညာနဲ့ စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။
ကုသိုလ်ကောင်းမှုကိုလည်း မမေ့ကြပါစေ။
ငွေကြေးကြောင့် မောင်နှမမကွဲကြပါစေနဲ့။
အမွေကြောင့် မိသားစုမပြိုကြပါစေနဲ့။
လုပ်ငန်းအာဏာကြောင့် အရင်မျိုးဆက်နဲ့ နောက်မျိုးဆက် ရန်မဖြစ်ကြပါစေနဲ့။
ငွေရှိသူက ငွေနဲ့ အနိုင်မကျင့်ကြပါစေနဲ့။
ငွေနည်းသူကလည်း မနာလိုမှုနဲ့ စိတ်မလောင်ကြပါစေနဲ့။
ကိုယ်ပိုင်သင့်တာကို ပိုင်နိုင်ကြပါစေ။
ပေးသင့်တာကို ပေးနိုင်ကြပါစေ။
စွန့်သင့်တာကို စွန့်နိုင်ကြပါစေ။
လွှဲသင့်တဲ့အချိန် လွှဲနိုင်ကြပါစေ။
ကာကွယ်သင့်တာကို ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။
ဒုက္ခကို သိနိုင်ကြပါစေ။
ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းကို သိနိုင်ကြပါစေ။
တဏှာနဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှု လျော့ပါးလာသည်နှင့်အမျှ စိတ်ပူလောင်မှုလည်း လျော့ပါးလာကြပါစေ။
စွဲလမ်းမှုချုပ်ငြိမ်းရာ အေးချမ်းမှုကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။
ထိုအေးချမ်းရာသို့ ဦးတည်သော မဂ္ဂအကျင့်ကို မိမိတို့၏ ငွေကြေးဆုံးဖြတ်ချက်၊ မိသားစုဘဝ၊ လုပ်ငန်းခွင်၊ လူမှုဆက်ဆံရေးနှင့် မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုတို့ထဲမှာ လက်တွေ့ကျင့်သုံးနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ်ချန်ခဲ့တဲ့ နောက်ဆုံးအမွေဟာ—
“ငွေဘယ်လောက်များခဲ့သလဲ”
ဆိုတာတစ်ခုတည်း မဖြစ်ပါစေနဲ့။
“ဒီလူက ဥစ္စာကို ရိုးသားစွာ ရှာခဲ့တယ်။
တာဝန်ရှိစွာ ထိန်းခဲ့တယ်။
မိသားစုနဲ့ မှီခိုသူတွေကို စောင့်ရှောက်ခဲ့တယ်။
လူမှုအကျိုးကို မမေ့ခဲ့ဘူး။
အမြတ်ရတဲ့အချိန် သီလကို မရောင်းခဲ့ဘူး။
လွှဲရမယ့်အချိန် ငြိမ်းချမ်းစွာ လွှဲပေးခဲ့တယ်”
လို့ နောက်မျိုးဆက်က သတိရနိုင်တဲ့ အမွေဖြစ်ပါစေ။
ဒါဟာ ငွေကြေးအောင်မြင်မှုထက် ပိုနက်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှု ပါပဲ။
သတ္တဝါအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။
အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းတို့ တရားမျှတကြပါစေ။
ဥစ္စာရရှိကြပါစေ။
ဥစ္စာကြောင့် မပူလောင်ကြပါစေ။
ရရှိသောဥစ္စာကို ပညာနဲ့အသုံးချနိုင်ကြပါစေ။
စွန့်ကြဲခြင်းဖြင့် မစ္ဆရိယစိတ် လျော့ပါးကြပါစေ။
သီလဖြင့် ဥစ္စာကို သန့်ရှင်းစေနိုင်ကြပါစေ။
ပညာဖြင့် ကိုယ့်အကျိုးနဲ့ သူတစ်ပါးအကျိုးကို ချိန်ညှိနိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
Sao Dhammasami
အကိုးအကားကျမ်းများ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒိဃဇာဏုသုတ် — တရားမျှတစွာ ကြိုးစားရှာဖွေမှု၊ ဥစ္စာကာကွယ်မှု၊ ကောင်းသောအဖော်အပေါင်းနှင့် ဝင်ငွေ–ထွက်ငွေ ချိန်ညှိမှု။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပတ္တကမ္မသုတ် — တရားမျှတစွာရရှိသော ဥစ္စာကို မိမိ၊ မိသားစု၊ အလုပ်လုပ်သူ၊ အန္တရာယ်ကာကွယ်မှုနှင့် သင့်တော်သော ကောင်းမှုများအတွက် အသုံးချခြင်း။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အာဒိယသုတ် — ဥစ္စာ၏ သင့်တော်သောအသုံးချမှုများ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အာဏဏျသုတ် — ပိုင်ဆိုင်မှု၊ အသုံးပြုမှု၊ အကြွေးကင်းမှုနှင့် အပြစ်ကင်းမှုတို့မှ ဖြစ်သော ပျော်ရွှင်မှု။
ဒီဃနိကာယ်၊ သိင်္ဂါလသုတ် — မိသားစု၊ မိတ်ဆွေ၊ အလုပ်ရှင်နှင့် အလုပ်လုပ်သူတို့အကြား အပြန်အလှန်တာဝန်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သင်္ဂဟသုတ် — ပေးကမ်းခြင်း၊ ချစ်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးပြုဆောင်ရွက်မှုနှင့် မျှတစွာ ဆက်ဆံခြင်း။
ဒီဃနိကာယ်၊ စက္ကဝတ္တိသုတ် — ဆင်းရဲမှုနှင့် လူမှုမတည်ငြိမ်မှု ဆက်စပ်ပုံကို ဖော်ပြသည့် canonical narrative။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဝဏိဇ္ဇသုတ် — အိမ်ရှင်ဥပါသကာ မလုပ်သင့်သော ကုန်သွယ်မှုအမျိုးအစားငါးမျိုး။