ငွေကြေးနှင့် လူမှုအကျိုးကို အတူတကွ ချိန်ညှိခြင်း နံနက်ခင်းတရားတော်
သာသနာနှစ် ၂၅၇၀ ခု • မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခု • ဝါခေါင်လဆုတ် ၄ ရက် • ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၁ ရက် • အင်္ဂါနေ့
“တိုးတက်မှု၊ ချဲ့ထွင်မှုနှင့် လူမှုတာဝန်”
ငွေကြေးနှင့် လူမှုအကျိုးကို အတူတကွ ချိန်ညှိခြင်း
နံနက်ခင်းတရားတော်
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမနက် ဦးဇင်းတို့ ငွေကြေးအကြောင်း ပြောကြမယ်။
ဒါပေမဲ့ ငွေဘယ်လိုများအောင် ရှာရမလဲဆိုတဲ့ တရား မဟုတ်ဘူး။
ဘယ်လုပ်ငန်းကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမလဲဆိုတာလည်း မဟုတ်ဘူး။
ဈေးနှုန်းတက်မတက်၊ အစုရှယ်ယာတက်မတက်၊ စျေးကွက်ဘယ်လိုဖြစ်မလဲဆိုတာလည်း မဟုတ်ဘူး။
ဦးဇင်းတို့ ဒီမနက် မေးချင်တဲ့မေးခွန်းက—
“ကိုယ့်လုပ်ငန်း ပိုကြီးလာသလောက် ကိုယ့်ဘဏ်စာရင်းပဲ ပိုကြီးလာတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်ကြောင့် အကျိုးရှိတဲ့လူတွေရဲ့ အဝန်းအဝိုင်းလည်း ပိုကျယ်လာသလား”
ဆိုတာပါ။
အဲဒီမေးခွန်းကို သေချာစဉ်းစားဖို့လိုတယ် သူတော်ကောင်းတို့။
အောင်မြင်တယ်ဆိုတာ ဘာလဲ။
ဆိုင်တစ်ဆိုင်ကနေ ဆယ်ဆိုင်ဖြစ်သွားတာလား။
ဝန်ထမ်းဆယ်ယောက်ကနေ တစ်ထောင်ဖြစ်သွားတာလား။
တစ်လအမြတ် သိန်းတစ်ရာကနေ သန်းချီဖြစ်သွားတာလား။
အိမ်တစ်လုံးကနေ အိမ်ငါးလုံးဖြစ်သွားတာလား။
အဲဒါတွေဟာ တိုးတက်မှုအတိုင်းအတာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဓမ္မအမြင်နဲ့ ပြန်မေးရမယ့်အချက်ရှိတယ်။
တိုးတက်လာတဲ့ငွေနဲ့အတူ တိုးတက်လာတဲ့ကောင်းကျိုး ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။
အမြတ်များလာပေမဲ့ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ဘဝ ပိုပင်ပန်းလာတယ်။
လုပ်ငန်းကြီးလာပေမဲ့ ဖောက်သည်အပေါ် ရိုးသားမှု လျော့လာတယ်။
ကုမ္ပဏီနာမည်ကြီးလာပေမဲ့ ပေးသွင်းသူတွေကို ပေးရန်ရှိငွေ အချိန်မီမရှင်းဘူး။
အပြင်မှာ လူမှုကူညီရေးအများကြီးလုပ်ပေမဲ့ အတွင်းမှာ အားနည်းတဲ့ဝန်ထမ်းကို မတရားဆက်ဆံနေတယ်။
အဲဒီလိုဆိုရင်—
ပိုက်ဆံတော့ တိုးတက်တယ်။
အောင်မြင်မှုကော တိုးတက်ရဲ့လား။
ဦးဇင်းတို့ အဲဒါကို ခွဲစဉ်းစားရမယ်။
ငွေဟာ မကောင်းတာမဟုတ်ဘူး
ဒီနေရာမှာ အရင်ရှင်းရမယ့်အချက်တစ်ခုရှိတယ်။
ဗုဒ္ဓဘာသာပြောပြီဆိုတာနဲ့ ငွေမရှိရင် ကောင်းတယ်၊ ငွေရှိရင် မကောင်းဘူးဆိုပြီး မယူသင့်ဘူး။
အိမ်ရှင်လောကသားတစ်ယောက်အတွက် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းရှိရမယ်။
မိဘကို စောင့်ရှောက်ရမယ်။
သားသမီးကို စောင့်ရှောက်ရမယ်။
မိသားစုကို ထောက်ပံ့ရမယ်။
ကိုယ့်အလုပ်ကို မှီခိုနေတဲ့သူတွေ ရှိနိုင်တယ်။
အရေးပေါ်အတွက် ပြင်ဆင်ရမယ်။
အနာဂတ်အတွက် စီမံရမယ်။
ဒါတွေကို လုပ်ဖို့ ဥစ္စာလိုတယ်။
ဒိဃဇာဏုသုတ်မှာ အိမ်ရှင်လောကသားအတွက် လက်ရှိဘဝအကျိုးချမ်းသာ ဖြစ်စေတဲ့အချက်တွေထဲမှာ အားထုတ်ကြိုးစားမှု၊ ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းမှု၊ ကောင်းတဲ့အဖော်အပေါင်းရှိမှုနဲ့ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို ချိန်ညှိတတ်မှုတို့ကို ဟောထားတယ်။ ငွေဝင်ငွေထွက်ကို သိပြီး မဖြုန်းတီးလွန်း၊ မနှမြောလွန်းဘဲ ဟန်ချက်ညီအောင် စီမံဖို့ဆိုတဲ့သဘောပါ။
ဒါဆို စီးပွားရေးတည်တံ့အောင် လုပ်တာ တရားနဲ့ဆန့်ကျင်တာ မဟုတ်ဘူး။
စာရင်းကြည့်တာ တရားမရှိတာ မဟုတ်ဘူး။
အမြတ်ရအောင် ရိုးသားစွာ ကြိုးစားတာ တရားမရှိတာ မဟုတ်ဘူး။
ငွေစုတာ အကုသိုလ်လို့လည်း တန်းမပြောရဘူး။
အရေးကြီးတာက—
ဘယ်လိုရှာသလဲ။
ဘယ်လိုသုံးသလဲ။
ဘယ်လိုမျှဝေသလဲ။
ဘယ်လိုစွဲလမ်းသလဲ။
ဒီလေးခုပါ။
ပိုက်ဆံကို မကောင်းစေတဲ့အရာက ပိုက်ဆံကိုယ်တိုင်ထက် ကိုယ့်ရဲ့ လောဘ၊ မောဟ၊ မတရားမှု၊ စွဲလမ်းမှုတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။
“အမြတ်ရရင် အောင်မြင်ပြီ” ဆိုတဲ့အမြင်ကို တစ်ချက်ပြန်ကြည့်
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့…
စီးပွားရေးလုပ်တဲ့အခါ အမြတ်မလိုဘူးလား။
လိုတယ်။
အမြတ်မရှိရင် လုပ်ငန်းက အကြာကြီးဘယ်လိုရပ်တည်မလဲ။
လုပ်ခပေးရမယ်။
ပစ္စည်းဝယ်ရမယ်။
အခွန်ပေးရမယ်။
ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရမယ်။
အရေးပေါ်အရန်ထားရမယ်။
နောင်တိုးချဲ့ဖို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမယ်။
အဲဒီတော့ အမြတ်ဟာ လုပ်ငန်းတစ်ခုတည်တံ့ဖို့ လိုအပ်နိုင်တဲ့အရာ။
ဒါပေမဲ့—
အမြတ်ရခြင်းသည် လုပ်ငန်း၏ ကျန်းမာရေးအချက်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ အမြတ်တစ်ခုတည်းသည် လုပ်ငန်း၏ ကိုယ်ကျင့်တရားအောင်မြင်မှုကို မတိုင်းနိုင်ဘူး။
စဉ်းစားကြည့်။
ကုမ္ပဏီတစ်ခု အမြတ်ကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ ရောင်းတဲ့ပစ္စည်းကို မမှန်မကန်ပြောတယ်။
အမြတ်ကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ ရသင့်တဲ့လူကို ပေးရမယ့်ငွေ အမြဲနောက်ကျတယ်။
အမြတ်ကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ အောက်ခြေဝန်ထမ်းတွေ အလွန်အကျွံ ဖိအားခံနေရတယ်။
အမြတ်ကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ အမှားသိရင် ဖုံးတယ်။
ဒါဆို အမြတ်စာရင်းတစ်ခုက ကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ အခြားစာရင်းတွေကော။
သီလစာရင်း ဘယ်လိုလဲ။
လူ့အကျိုးစာရင်း ဘယ်လိုလဲ။
စိတ်အေးချမ်းမှုစာရင်း ဘယ်လိုလဲ။
ဒီစာရင်းတွေပါ ကြည့်ရမယ်။
ရှာတဲ့ငွေက သန့်ရှင်းရမယ်
အာဏဏျသုတ်မှာ အိမ်ရှင်လောကသားတစ်ဦး ရရှိနိုင်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုလေးမျိုးကို ဟောတော်မူထားတယ်။
ဥစ္စာပိုင်ဆိုင်ရတဲ့ပျော်ရွှင်မှု။
ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို သုံးစွဲရတဲ့ပျော်ရွှင်မှု။
အကြွေးကင်းရတဲ့ပျော်ရွှင်မှု။
ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ် အပြစ်ကင်းတဲ့အပြုအမူရှိလို့ ဖြစ်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှု။
အဲဒီမှာ တရားမျှတစွာ ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို အခြေခံပြီး ရှင်းပြထားသလို၊ အပြစ်ကင်းတဲ့ပျော်ရွှင်မှုကိုလည်း ထူးခြားစွာ မြင့်တင်ထားတယ်။
ဒီအချက် သိပ်အရေးကြီးတယ်။
ပိုက်ဆံရတဲ့ပျော်ရွှင်မှု ရှိတယ်။
ငွေရှိလို့ မိဘကို စောင့်ရှောက်နိုင်တယ်။
သားသမီးပညာသင်ပေးနိုင်တယ်။
ကျန်းမာရေးကိစ္စမှာ သုံးနိုင်တယ်။
ကောင်းမှုလုပ်နိုင်တယ်။
ဒါဟာ ပျော်ရွှင်စရာပါ။
ဒါပေမဲ့ ညဘက် အိပ်ရာဝင်တိုင်း—
“ဒီငွေဟာ ငါ မတရားရထားတာပါ”
ဆိုတဲ့ အသိစိတ်နဲ့ အိပ်နေရရင်?
ဘဏ်ထဲမှာ ငွေရှိတယ်။
ရင်ထဲမှာ မလုံဘူး။
ဘယ်ဟာ ပိုအရေးကြီးသလဲ။
အဲဒါကြောင့် ကိုယ့်လုပ်ငန်းအတွက် မေးခွန်းတစ်ခု ထားပါ။
“ဒီဝင်ငွေကို ကိုယ့်မိဘရှေ့မှာ၊ ကိုယ့်သားသမီးရှေ့မှာ၊ ကိုယ်လေးစားရတဲ့ဆရာရှေ့မှာ ရိုးရိုးသားသားပြောနိုင်သလား။”
ပြောမရဲဘူးဆိုရင် တစ်ခုခု ပြန်စစ်ရမယ်။
တိုးချဲ့မယ်ဆိုရင် သီလနယ်နိမိတ်ကို အရင်ချဲ့
သူတော်ကောင်းတို့…
အဖွဲ့တစ်ခုက တိုးချဲ့တော့မယ်။
ရုံးခွဲအသစ်ဖွင့်မယ်။
ဈေးကွက်အသစ်ဝင်မယ်။
ပစ္စည်းအသစ်ထုတ်မယ်။
ဖောက်သည်အရေအတွက် တိုးမယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ လူတိုင်းအာရုံစိုက်တာ—
“အရင်းဘယ်လောက်လိုမလဲ။”
“အမြတ်ဘယ်လောက်ရမလဲ။”
“ဘယ်နှစ်လအတွင်း ပြန်ရမလဲ။”
ကောင်းပါတယ်။
မေးသင့်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တစ်ဖက်မှာ ဒီမေးခွန်းတွေပါ ထည့်ပါ။
“ဒီတိုးချဲ့မှုကြောင့် ကိုယ့်ဝန်ထမ်းတွေ ဘယ်လောက်အလုပ်ပိုလာမလဲ။”
“သင်တန်းလုံလောက်ပြီလား။”
“အရည်အသွေးထိန်းနိုင်သေးလား။”
“အမြန်ချဲ့ချင်လို့ အန္တရာယ်စစ်ဆေးမှုလျှော့နေတာရှိသလား။”
“ဖောက်သည်ကို ပိုရချင်လို့ မမှန်တဲ့ကတိပေးနေတာရှိသလား။”
“အမြတ်လိုချင်လို့ မလုပ်သင့်တဲ့လုပ်ငန်းမျိုးဆီ တဖြည်းဖြည်း ရောက်သွားနေတာရှိသလား။”
ဝဏိဇ္ဇသုတ်မှာ အိမ်ရှင်ဥပါသကာတစ်ဦး မလုပ်သင့်တဲ့ ကုန်သွယ်မှုငါးမျိုးကို တိတိကျကျ နယ်နိမိတ်ထားထားတယ်—လက်နက်၊ လူသား၊ အသား၊ မူးယစ်စေတဲ့အရာနဲ့ အဆိပ်အတောက်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုတို့ ဖြစ်တယ်။
ဒီနေရာမှာ အဓိကသင်ခန်းစာက ဘာလဲ။
အမြတ်ရှိနိုင်သော်လည်း မဝင်သင့်တဲ့အမြတ် ရှိတယ်။
ဒီစကားကို နောက်မျိုးဆက်ကို သင်ပေးရမယ်။
“ငွေရရင် လုပ်”
မဟုတ်ဘူး။
“ရိုးသားပြီး သီလနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့အမြတ်ကို ရှာ”
ဖြစ်ရမယ်။
လူမှုတာဝန်ဆိုတာ အမြတ်ရပြီးမှ လှူတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု အောင်မြင်လာတယ်။
နှစ်ကုန်ရင် အလှူလုပ်တယ်။
ကျောင်းဆောက်တယ်။
ဆေးရုံကူညီတယ်။
အစားအစာလှူတယ်။
ကောင်းပါတယ်။
ဦးဇင်း အဲဒါတွေကို မပယ်ဘူး။
ဒါပေမဲ့ မေးစရာရှိတယ်။
လူမှုအကျိုးက နှစ်ကုန်လှူငွေကနေ စတာလား။
မဟုတ်ဘူးနော်။
လူမှုအကျိုးဟာ မနက်အလုပ်စကတည်းက စတယ်။
ဝန်ထမ်းကို ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ။
ပေးသွင်းသူကို ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ။
ဖောက်သည်ကို ဘယ်လောက်ရိုးသားသလဲ။
ပစ္စည်းအရည်အသွေးကို ဘယ်လိုထိန်းသလဲ။
လုပ်ခကို အချိန်မီပေးသလား။
အလုပ်ကို လူ့စွမ်းအားနဲ့ ကိုက်ညီအောင် ပေးသလား။
နာမကျန်းသူကို လူလိုမြင်သလား။
အလုပ်သမားတစ်ယောက်ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာကို ကုန်ကျစရိတ်တစ်ခုလိုပဲ မြင်သလား။
သိင်္ဂါလသုတ်မှာ အလုပ်ရှင်နဲ့ အလုပ်လုပ်သူတို့ကြား တစ်ဖက်သတ်တာဝန်မဟုတ်ဘဲ အပြန်အလှန်တာဝန်ရှိတဲ့ပုံစံကို ဟောထားတယ်။ အလုပ်ရှင်ဘက်က စွမ်းရည်နဲ့ ကိုက်ညီတဲ့အလုပ်ပေးခြင်း၊ စားဝတ်နေရေးနဲ့ လုပ်ခပေးခြင်း၊ နာမကျန်းသူကို ကြည့်ရှုခြင်း၊ သင့်တော်တဲ့အထူးရရှိမှု မျှဝေခြင်း၊ သင့်တော်တဲ့အနားယူချိန်ပေးခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားတယ်။
ဒါဆို ကိုယ့်အဖွဲ့ထဲကလူကို မမျှတဘဲ အပြင်မှာ လှူရင်—
ကောင်းမှုမရှိဘူးလို့ မပြောဘူး။
ဒါပေမဲ့ လူမှုတာဝန် မပြည့်စုံသေးဘူး လို့ ပြောရမယ်။
ဥစ္စာက ဘာအတွက်လဲ
ပတ္တကမ္မသုတ်မှာ တရားမျှတစွာရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို သင့်တော်တဲ့နေရာမှာ အသုံးပြုပုံကို ဖော်ပြထားတယ်။
မိမိကို ကောင်းစွာစောင့်ရှောက်တယ်။
မိဘ၊ မိသားစု၊ သားသမီးနဲ့ အလုပ်လုပ်သူတို့ကို စောင့်ရှောက်တယ်။
မိတ်ဆွေ၊ အပေါင်းအသင်းတို့ကိုလည်း အကျိုးပြုတယ်။
မီး၊ ရေ၊ အာဏာပိုင်၊ ခိုးသူ စတဲ့ ဆုံးရှုံးနိုင်မယ့်အန္တရာယ်တွေကို ကာကွယ်ဖို့ ပြင်ဆင်တယ်။
သင့်တော်တဲ့ ကောင်းမှုအတွက်လည်း အသုံးပြုတယ်။
အာဒိယသုတ်မှာလည်း တရားမျှတစွာ ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို မိမိနဲ့ မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်လုပ်သူတို့အတွက် အသုံးချခြင်း၊ မိတ်ဆွေတို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ အန္တရာယ်ကာကွယ်ခြင်းနဲ့ သင့်တော်တဲ့ကောင်းမှုတွေအတွက် အသုံးပြုခြင်းကို ဖော်ပြထားတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီတရားတွေကို ကြည့်ရင် ဥစ္စာရဲ့သဘော အလွန်ပြည့်စုံတယ်။
သုံးလို့ပဲ မဟုတ်ဘူး။
စုလို့ပဲ မဟုတ်ဘူး။
လှူလို့ပဲ မဟုတ်ဘူး။
စောင့်ရှောက်ရမယ်။
အသုံးချရမယ်။
မျှဝေရမယ်။
ကာကွယ်ရမယ်။
တာဝန်ကျေရမယ်။
ဒါဟာ အိမ်ရှင်လောကသားရဲ့ ငွေကြေးပညာပါ။
ဝင်ငွေကို လေးပိုင်း၊ ငါးပိုင်း ခွဲရမလား
တရားနာပရိသတ်ထဲမှာ တချို့မေးနိုင်တယ်။
“ဒါဆို ဘယ်လောက်စုရမလဲ။”
“ဘယ်လောက်လှူရမလဲ။”
“အမြတ်ရဲ့ ဘယ်နှရာခိုင်နှုန်း လူမှုအကျိုးလုပ်ရမလဲ။”
ဒီနေရာမှာ သတိထားရမယ်။
သိင်္ဂါလသုတ်ရဲ့ ဘာသာပြန်အချို့မှာ ဥစ္စာကို အသုံးပြု၊ လုပ်ငန်းတွင်ပြန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ၊ အန္တရာယ်အတွက် သိုလှောင်စတဲ့ အချိုးခွဲဖော်ပြချက်တွေ ရှိတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ခေတ်ကုမ္ပဏီတိုင်းအတွက် “ဒီအချိုးကို မဖြစ်မနေ သုံးရမယ်” ဆိုတဲ့ universal accounting rule လို့ ဦးဇင်းတို့ မပြောင်းရဘူး။
စီးပွားရေးအရွယ်အစား မတူဘူး။
လုပ်ငန်းအမျိုးအစား မတူဘူး။
အန္တရာယ် မတူဘူး။
မိသားစုတာဝန် မတူဘူး။
ဒါကြောင့် ဓမ္မက ပေးတဲ့ အခြေခံသဘော ကို ယူရမယ်။
မဖြုန်းတီးနဲ့။
မနှမြောလွန်းနဲ့။
ဝင်ငွေထွက်ငွေ သိ။
အရင်းကို ထိန်း။
အန္တရာယ်အတွက် ပြင်။
တာဝန်ရှိသူကို စောင့်ရှောက်။
ကောင်းမှုမမေ့နဲ့။
ဒီမူတွေကို ကိုယ့်အခြေအနေမှာ ပညာနဲ့ အသုံးချရမယ်။
အဖွဲ့အစည်းကြီးလာရင် ကရုဏာကို စနစ်ထဲထည့်
လုပ်ငန်းငယ်တုန်းက ပိုင်ရှင်က လူတိုင်းကို သိတယ်။
“မောင်အေးရဲ့ အမေ ဆေးရုံတက်နေတယ်”
သိတယ်။
“မသီတာရဲ့ သားလေး စာမေးပွဲရှိတယ်”
သိတယ်။
“ဒီဝန်ထမ်းက နာတာရှည်မဟုတ်ပေမဲ့ ဒီတစ်ပတ်အရေးပေါ်ရှိတယ်”
သိတယ်။
လူနှစ်ထောင်၊ သုံးထောင်ဖြစ်လာတော့ ပိုင်ရှင်တစ်ယောက်က လူတိုင်းကို မသိနိုင်တော့ဘူး။
ဒါဆို ကရုဏာပျောက်ရမလား။
မပျောက်ရဘူး။
အခု ကရုဏာကို စနစ်အဖြစ်ပြောင်းရတယ်။
နာမကျန်းခွင့်။
အရေးပေါ်အကူအညီ။
အလုပ်ခွင်တိုင်ကြားမှု။
ဘေးကင်းရေး။
တရားမျှတတဲ့လုပ်ခ။
သင်တန်းနဲ့ တိုးတက်ခွင့်။
အမှားတင်ပြလို့ရတဲ့ လမ်းကြောင်း။
ဒီလိုအရာတွေဟာ ကရုဏာရဲ့ အဖွဲ့အစည်းပုံစံ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
မန်နေဂျာသဘောကောင်းတဲ့နေ့မှ အကူအညီရမယ်။
သဘောမကောင်းတဲ့နေ့မှာ မရဘူး။
ဒီလိုဆိုရင် စနစ်မရှိဘူး။
ကရုဏာကို စည်းမျဉ်းနဲ့ တရားမျှတမှုအတွင်း ထားရတယ်။
လူမှုအကျိုးနဲ့ မျက်နှာလိုက်မှု မရောနဲ့
သင်္ဂဟသုတ်မှာ လူမှုဆက်ဆံရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးတဲ့ အခြေခံလေးခု—ပေးကမ်းခြင်း၊ ချစ်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးပြုဆောင်ရွက်ခြင်းနဲ့ မျှတစွာ ဆက်ဆံခြင်းတို့ကို ဟောထားတယ်။
ဒါကို သေချာကြည့်။
ပေးတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
ချိုချိုသာသာပြောတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
အကျိုးရှိအောင် လုပ်တာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
မျှတမှု ပါတယ်။
တစ်ယောက်ကို သနားတယ်။
အမြဲခွင့်ပေးတယ်။
တခြားသူတွေကိုတော့ တင်းတင်းကြပ်ကြပ် သတ်မှတ်တယ်။
ဒါဟာ ကရုဏာလား။
တစ်ယောက်ကို ပိုမိုကူညီဖို့ လိုတဲ့အခြေအနေ တကယ်ရှိရင် ကူညီနိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘာကြောင့်ကူညီတယ်၊ ဘယ်စံနဲ့ကူညီတယ် ရှင်းရမယ်။
ဆွေမျိုးဖြစ်လို့လား။
ကိုယ်ချစ်လို့လား။
ဒါမှမဟုတ် အမှန်တကယ် လိုအပ်ချက်ရှိပြီး တရားမျှတတဲ့စံနဲ့လား။
ဒီကွာခြားချက်ကို ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက် သိရမယ်။
ငွေကြေးဆုံးဖြတ်ချက်မှာ အသံမရှိတဲ့သူကို ရှာ
ဒကာကြီးတို့…
လုပ်ငန်းအစည်းအဝေးတစ်ခုမှာ လူဆယ်ယောက်ထိုင်တယ်ဆိုပါစို့။
CEO ရှိတယ်။
ဘဏ္ဍာရေးတာဝန်ခံ ရှိတယ်။
အရောင်းတာဝန်ခံ ရှိတယ်။
ဥပဒေကြောင်း အကြံပေး ရှိတယ်။
စျေးကွက်တာဝန်ခံ ရှိတယ်။
အမြတ်ဘယ်လောက်ရမယ် ဆိုတာ ဆွေးနွေးတယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် တစ်နေ့တစ်နေ့ အလုပ်လုပ်ရမယ့် အောက်ခြေဝန်ထမ်းရဲ့အသံ မရှိဘူး။
အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်တွေ့ခံရမယ့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့အသံ မရှိဘူး။
အဲဒီအခါ ဘာဖြစ်နိုင်သလဲ။
စာရင်းအရ အောင်မြင်ပေမဲ့ လက်တွေ့မှာ ဒုက္ခပေးနိုင်တယ်။
လူမှုတာဝန်ရှိတဲ့ ခေါင်းဆောင်က—
“ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဘယ်သူအကျိုးရှိမလဲ” မေးရုံနဲ့ မပြီးဘူး။
“ဘယ်သူဝန်ပိမလဲ”
“ဘယ်သူ့အသံကို ငါတို့မကြားသေးဘူး”
ဆိုတာပါ မေးတယ်။
လုပ်ငန်းချဲ့သင့်တဲ့အချိန်နဲ့ မချဲ့သင့်သေးတဲ့အချိန်
လုပ်ငန်းချဲ့တာက ကောင်းတာပဲလို့ ထင်တတ်ကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ အချိန်မတန်ဘဲ ချဲ့တာက အဖွဲ့ကို ဒုက္ခပေးနိုင်တယ်။
စိတ်ကူးထားတဲ့ ဥပမာတစ်ခု ကြည့်ကြရအောင်။
ဒါဟာ သင်ကြားရေးအတွက် စိတ်ကူးထားတဲ့ ဥပမာဖြစ်ပြီး သမိုင်းဖြစ်ရပ်မဟုတ်ဘူး။
ဆိုင်သုံးဆိုင်ရှိတဲ့လုပ်ငန်းတစ်ခု အောင်မြင်တယ်ဆိုပါစို့။
တည်ထောင်သူက—
“အခု ဆယ်ဆိုင်လုပ်မယ်”
ပြောတယ်။
ဈေးကွက်အခွင့်အရေးလည်း ရှိတယ်။
ဘဏ်ကလည်း ချေးမယ်။
ဒါပေမဲ့ မန်နေဂျာသင်တန်းမပြည့်ဘူး။
စာရင်းစနစ် မတည်ငြိမ်သေးဘူး။
အလုပ်သမားဘေးကင်းရေးမူ မပြည့်စုံသေးဘူး။
ဖောက်သည်တိုင်ကြားမှုကို ဘယ်သူကိုင်ရမယ် မရှင်းဘူး။
ဒီအခြေအနေမှာ ဆယ်ဆိုင်ဖွင့်နိုင်လား။
ဖွင့်နိုင်ချင် ဖွင့်နိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ မေးခွန်းက—
“ဖွင့်နိုင်သလား” မဟုတ်ဘူး။
“တာဝန်ရှိစွာ ဖွင့်နိုင်ပြီလား” ဆိုတာ။
တိုးတက်မှုနဲ့ လူမှုတာဝန်ကို ချိန်ညှိတာ ဒီနေရာမှာ စတယ်။
အခွင့်အရေးတိုင်းကို လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်အဖွဲ့က ဘယ်လောက်ခံနိုင်သလဲ သိတာလည်း ပညာ။
ဝန်ထမ်းကို ကုန်ကျစရိတ်တစ်ခုထက်ပိုမြင်
စီးပွားရေးစာရင်းမှာ လုပ်ခက ကုန်ကျစရိတ်တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်တယ်။
မှန်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ လူတစ်ယောက်ကို စာရင်းကော်လံတစ်ခုနဲ့ပဲ မမြင်သင့်ဘူး။
ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်မှာ အိမ်ရှိတယ်။
မိဘရှိတယ်။
သားသမီးရှိတယ်။
အိမ်ငှားခရှိတယ်။
အိပ်မက်ရှိတယ်။
ကျန်းမာရေးရှိတယ်။
သူ့အလုပ်ဟာ သူတစ်ယောက်တည်းအပေါ် သက်ရောက်တာမဟုတ်ဘူး။
အဲဒါကြောင့် လုပ်ငန်းအခြေအနေကြောင့် အလုပ်အင်အားပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရမယ်ဆိုရင်တောင် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ကြည့်ရမယ်။
တစ်ခါတလေ ဝန်ထမ်းလျှော့ချမှု လိုအပ်နိုင်တယ်။
ဒါကို အလိုအလျောက် မတရားဘူးလို့ မပြောရဘူး။
လုပ်ငန်းမတည်တော့ရင် အားလုံးဒုက္ခရောက်နိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့—
ကြိုတင်သတိပေးလို့ရလား။
ပြန်လည်လေ့ကျင့်ပေးလို့ရလား။
အခြားတာဝန်တစ်ခု ရှိလား။
တရားမျှတတဲ့လုပ်ထုံးလုပ်နည်းရှိလား။
အရှက်မခွဲဘဲ လေးလေးစားစား ဆက်ဆံသလား။
ဒီမေးခွန်းတွေက လူမှုတာဝန်ပါ။
လုပ်ငန်းမတည်ဘဲ ကူညီတာလည်း ရေရှည်မတည်နိုင်ဘူး
တစ်ဖက်အစွန်းကိုလည်း ကြည့်ရမယ်။
တချို့ခေါင်းဆောင်က စေတနာအရမ်းကောင်းတယ်။
တောင်းသမျှ ကူညီတယ်။
နှစ်ကုန်အမြတ် အများစုကို ချက်ချင်းလှူတယ်။
အရေးပေါ်အရန် မထားဘူး။
စက်ပစ္စည်းပြုပြင်စရိတ် မထားဘူး။
အလုပ်သမားအကျိုးခံစားခွင့်အတွက် အရန်မရှိဘူး။
နောက်နှစ် စီးပွားရေးကျတယ်။
လုပ်ငန်းကိုယ်တိုင် ပြဿနာဖြစ်တယ်။
ဒါဆို ဒီစေတနာ မကောင်းဘူးလား။
စေတနာက ကောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ ပညာမပြည့်စုံသေးဘူး။
ကရုဏာနဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု ပေါင်းရတယ်။
ပတ္တကမ္မသုတ်နဲ့ အာဒိယသုတ်တို့မှာ ဥစ္စာကို မိမိနဲ့ မှီခိုသူတွေကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ အန္တရာယ်ကာကွယ်ခြင်း၊ သင့်တော်တဲ့ ကောင်းမှုတွေအတွက် အသုံးပြုခြင်းတို့ကို တစ်ဖက်တည်းမဟုတ်ဘဲ အတူထားတာဟာ ဒီအချက်ကို နားလည်ဖို့ ကောင်းတဲ့အခြေခံပဲ။
ကူညီတာနဲ့ မှီခိုမှုဖန်တီးတာ မတူဘူး
လူမှုအကျိုးလုပ်တဲ့အခါ ငွေပေးတာကိုပဲ ကူညီမှုလို့ ထင်တတ်ကြတယ်။
တစ်ခါတလေ ငွေလိုတယ်။
အရေးပေါ်အစာမရှိရင် အစာလိုတယ်။
ဆေးကုသရန်ငွေမရှိရင် ငွေလိုနိုင်တယ်။
ဒါကို မလျှော့ပြောရဘူး။
ဒါပေမဲ့ ထပ်ခါထပ်ခါ အတူတူပြဿနာဖြစ်နေရင် အကြောင်းရင်းကို ကြည့်ရမယ်။
အလုပ်မရှိလို့လား။
အရည်အချင်းမရှိလို့လား။
ဘဏ္ဍာရေးစီမံခန့်ခွဲမှု မသိလို့လား။
အခြားအခက်အခဲရှိလို့လား။
တစ်ကြိမ်ငွေပေးတာ လိုနိုင်တယ်။
နောက်တစ်ကြိမ် အလုပ်အကိုင်ချိတ်ဆက်ပေးတာ ပိုအကျိုးရှိနိုင်တယ်။
တစ်ခါတလေ သင်တန်းပေးတာ ပိုကောင်းတယ်။
တစ်ခါတလေ အကြွေးစာရင်းအတူထိုင်ကြည့်ပေးတာ ပိုကောင်းတယ်။
လူမှုအကျိုးဆိုတာ လူတစ်ယောက်ကို ကိုယ့်အပေါ် ပိုမှီခိုလာစေဖို့ မဟုတ်ဘူး။ သူ့စွမ်းအားနဲ့ ပိုရပ်တည်လာနိုင်အောင် ကူညီတာလည်း ဖြစ်တယ်။
ကောင်းတဲ့သူတစ်ယောက်ရဲ့ ဥစ္စာဟာ လူအများအကျိုးဖြစ်နိုင်တယ်
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်မှာ ကောင်းတဲ့လူတစ်ယောက် မိသားစုတစ်စုအတွင်း ပေါ်ပေါက်လာတာဟာ မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်လုပ်သူ၊ မိတ်ဆွေ၊ ဘာသာရေးကျင့်သုံးသူများ အပါအဝင် လူများစွာရဲ့ အကျိုးချမ်းသာအတွက် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားတဲ့ သုတ်တော်ရှိတယ်။ မိုးတိမ်ကြီးတစ်ခုက သီးနှံများကို အကျိုးပြုသလို ဥပမာပေးထားတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီအမြင် သိပ်လှတယ်။
“ငါချမ်းသာတာ ငါ့အတွက်”
ကနေ—
“ငါ့မှာ စွမ်းရည်များလာတာကြောင့် ဘယ်သူတွေ ပိုကောင်းလာနိုင်သလဲ”
ဆိုတဲ့အမြင်ကို ပြောင်းပေးတယ်။
ဥစ္စာရှိသူက အလိုအလျောက် သူတော်ကောင်းဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမဲ့ ကောင်းတဲ့လူတစ်ယောက်မှာ ဥစ္စာရှိလာရင် အဲဒီဥစ္စာက လူများစွာအတွက် အကျိုးဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ချမ်းသာချင်တာကို အကုသိုလ်လို့ မပြောဘဲ—
ချမ်းသာလာတဲ့အခါ စိတ်ကျဉ်းမသွားဖို့ သတိထားရမယ်။
အလှူပုံရိပ်ထက် အကျိုးခံစားသူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ
အခုခေတ်မှာ လူမှုကူညီရေးလုပ်ရင် ဓာတ်ပုံရိုက်တယ်။
ဗီဒီယိုရိုက်တယ်။
လူမှုကွန်ရက်တင်တယ်။
ဒါကို တန်းပြီး မကောင်းဘူးလို့ မပြောနိုင်ဘူး။
အလှူရှင်တွေကို စာရင်းရှင်းဖို့လိုနိုင်တယ်။
လူအများ ပူးပေါင်းလာအောင် အသိပေးဖို့လိုနိုင်တယ်။
အခြားသူတွေ ကောင်းမှုအားကျလာအောင် မျှဝေဖို့ လိုနိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ ခေါင်းဆောင်က တစ်ခုမေးရမယ်။
“ကူညီခံရသူရဲ့ ဒုက္ခကို ကိုယ့်ကုမ္ပဏီကြော်ငြာအဖြစ် သုံးနေတာလား။”
လူတစ်ယောက် ဆင်းရဲနေတာကို အရှက်ရအောင် ပြထားသလား။
သူ့ခွင့်ပြုချက်ရှိသလား။
သူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို စောင့်ထားသလား။
ကရုဏာရှိတဲ့လူမှုအကျိုးမှာ—
ပေးတာတင်မကဘူး။
ဘယ်လိုပေးသလဲ ဆိုတာပါ အရေးကြီးတယ်။
အမြတ်ပိုရပေမဲ့ မယူသင့်တဲ့အခွင့်အရေး
တစ်ခါတလေ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်ရှေ့မှာ အခွင့်အရေးတစ်ခု ရောက်လာတယ်။
အမြတ်ကောင်းတယ်။
ဥပဒေအရလည်း လွတ်လပ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမဲ့ လူတွေကို မတရားထိခိုက်နိုင်တယ်။
ဒီအချိန်မှာ—
“ဥပဒေအရရတယ်ဆိုရင် လုပ်”
ဆိုတာနဲ့ သီလပြည့်စုံသလား။
ဥပဒေတစ်ခုက အနိမ့်ဆုံးနယ်နိမိတ် ဖြစ်နိုင်တယ်။
သီလက တစ်ခါတလေ ပိုမေးတယ်။
“မလုပ်သင့်တာလား။”
“တရားမျှတသလား။”
“တစ်ဖက်လူရဲ့ အားနည်းချက်ကို အသုံးချနေတာလား။”
“ဒီငွေကို ရလာပြီးနောက် စိတ်အေးမလား။”
ဒီမေးခွန်းတွေကို ပညာနဲ့ မေးရတယ်။
ငွေကြေးဆိုင်ရာ အကြွေးထက် ကိုယ်ကျင့်တရားအကြွေး ပိုကြောက်ရတယ်
အာဏဏျသုတ်က အကြွေးကင်းတဲ့ပျော်ရွှင်မှုကို ပြောတယ်။
အကြွေးရှိရင် စိတ်ပင်ပန်းတတ်တယ်။
ပေးရန်ရှိတယ်။
နေ့ရက်နီးလာတယ်။
ဝင်ငွေမလုံလောက်ဘူး။
စိတ်ဖိစီးတယ်။
ဒါကြောင့် အကြွေးကို ပညာနဲ့စီမံတာ အရေးကြီးတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဦးဇင်းတို့ လောကအသုံးချသဘောနဲ့ တစ်ခုဆက်စဉ်းစားလို့ရတယ်။
ဘဏ်အကြွေးမရှိပေမဲ့—
ဝန်ထမ်းကို ပေးရန်ရှိတာ မပေးသေးဘူး။
ပေးသွင်းသူကို ရသင့်တာ ကြာကြာချန်ထားတယ်။
ကိုယ့်အမှားကြောင့် ထိခိုက်သူကို ပြန်ပြင်ပေးရန်ရှိတယ်။
မိဘအပေါ် တတ်နိုင်သမျှလုပ်ရမယ့်တာဝန်ကို မလုပ်ဘူး။
ဒါတွေကို ဦးဇင်းတို့ ပေါ့ပေါ့မထားသင့်ဘူး။
ငွေကြေးစာရင်းရှင်းသလို တာဝန်စာရင်းလည်း ရှင်းရမယ်။
ကိုယ့်ပိုင်ငွေနဲ့ လုပ်ငန်းငွေ ခွဲမထားရင် လူမှုတာဝန်ပျက်နိုင်တယ်
မိသားစုလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ ပြဿနာကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။
ကုမ္ပဏီဘဏ်ထဲမှာ ငွေရှိတယ်။
မိသားစုက—
“ငါတို့ပိုင်ကုမ္ပဏီပဲ”
ဆိုပြီး လိုသလိုထုတ်သုံးတယ်။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီငွေထဲမှာ—
ဝန်ထမ်းလုပ်ခ ရှိတယ်။
အခွန်ပေးရန် ရှိတယ်။
ပေးသွင်းသူကို ရှင်းရန်ရှိတယ်။
စက်ပစ္စည်းပြုပြင်စရိတ် ရှိတယ်။
အရေးပေါ်အရန်ရှိရမယ်။
ဒီအရာတွေကို မခွဲဘဲ သုံးလိုက်ရင်?
ကိုယ့်မိသားစုအကျိုးကို ကြည့်ရင်း အခြားသူတွေရဲ့ အခွင့်အရေးကို ထိခိုက်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ငွေကြေးနယ်နိမိတ်က လူမှုတာဝန်နဲ့ ဆက်စပ်တယ်။
စာရင်းရှင်းတာဟာ ငွေကိုချစ်လို့ မဟုတ်ဘူး။
ရသင့်သူရဖို့ ကာကွယ်တာလည်း ဖြစ်တယ်။
“ကျွန်တော်တို့က အလှူအများကြီးလုပ်ပါတယ်” ဆိုတဲ့စကား
အဖွဲ့တစ်ခုက အပြင်မှာ အလှူအများကြီးလုပ်တယ်။
တစ်နေ့ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က အတွင်းမမျှတမှုအကြောင်း ပြောလာတယ်။
ခေါင်းဆောင်က—
“ငါတို့ကုမ္ပဏီက လူမှုအကျိုးအများကြီးလုပ်နေတယ်။ ဘာတွေပြောနေတာလဲ”
လို့ တုံ့ပြန်တယ်ဆိုပါစို့။
ဒီမှာ အလှူနဲ့ အမှားကို အစားမထိုးရဘူး။
အပြင်က ကောင်းမှုတစ်ခုက အတွင်းက မတရားမှုတစ်ခုကို အလိုအလျောက် ပယ်ဖျက်ပေးတာ မဟုတ်ဘူး။
ဒီအချက် အရေးကြီးတယ်။
ဒါနက သီလအစားထိုးမဟုတ်ဘူး။
သီလကလည်း ဒါနမလိုတော့ဘူးလို့ မဆိုဘူး။
ကောင်းမှုအပိုင်းတွေကို အပြန်အလှန် ဖျက်ပေးတဲ့စာရင်းလို မမြင်ရဘူး။
တစ်ဖက်မှာ ရိုးသားရမယ်။
တစ်ဖက်မှာ ပေးကမ်းတတ်ရမယ်။
နှစ်ခုလုံး လိုတယ်။
လူမှုတာဝန်မှာ ခိုင်မာတဲ့ “မလုပ်ဘူး” လည်း လိုတယ်
တချို့ကုမ္ပဏီတွေက—
“ဖောက်သည်လိုချင်တာ အကုန်လုပ်မယ်”
လို့ စျေးကွက်အတွေးနဲ့ သွားတတ်တယ်။
ဒါပေမဲ့ ဖောက်သည်လိုချင်တိုင်း မှန်သလား။
အန္တရာယ်ရှိတဲ့အရာကို တောင်းရင်?
မရိုးသားတဲ့အရာကို တောင်းရင်?
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ချိုးဖောက်တဲ့အရာကို တောင်းရင်?
ဒီအချိန်မှာ—
“ဖောက်သည်ပဲ”
ဆိုပြီး လိုက်မလုပ်သင့်ဘူး။
အဖွဲ့တစ်ခုမှာ သီလနယ်နိမိတ်ရှိရမယ်။
“ဒီလိုအလုပ်ကို မယူဘူး။”
“ဒီလိုရောင်းအားကို မလိုချင်ဘူး။”
“ဒီလိုအမြတ်ကို မယူဘူး။”
ပြောရဲရမယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
တစ်ခါတလေ ကိုယ့်လုပ်ငန်းရဲ့ အကောင်းဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ အမြတ်တစ်ခုကို ငြင်းလိုက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
“ငွေကြေး” နဲ့ “လူမှုအကျိုး” ကို ချိန်ညှိတာ တစ်ဝက်စီခွဲတာမဟုတ်ဘူး
ဒီနေရာမှာ ထပ်ရှင်းချင်တယ်။
ချိန်ညှိတယ်ဆိုတာ—
“ငွေကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကြည့်၊ လူကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကြည့်”
ဆိုတဲ့ သင်္ချာမဟုတ်ဘူး။
တစ်ချို့ကိစ္စမှာ စီးပွားရေးတည်တံ့မှုကို ဦးစားပေးရနိုင်တယ်။
အရေးပေါ်အန္တရာယ်ကြုံရင် ငွေသိုလှောင်ရမယ်။
လုပ်ငန်းပျက်မသွားဖို့ ခက်ခဲတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက် ချရနိုင်တယ်။
တစ်ချို့ကိစ္စမှာ လူ့အကျိုး၊ ဘေးကင်းမှုကို ဦးစားပေးပြီး အမြတ်လျော့ခံရနိုင်တယ်။
အရေးကြီးတာက—
ဘယ်အချိန်မှာ ဘာကို ဘာကြောင့် ဦးစားပေးတာလဲဆိုတာ ပညာနဲ့ ရိုးသားမှုရှိဖို့ ပါ။
လုပ်ငန်းတိုးလာရင် သက်ရောက်မှုလည်း တိုးလာတယ်
ဆိုင်လေးတစ်ဆိုင်က ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု မှားရင် လူနည်းနည်း ထိခိုက်နိုင်တယ်။
နိုင်ငံအနှံ့ရှိတဲ့အဖွဲ့က ဆုံးဖြတ်ချက်မှားရင် လူအများကြီး ထိခိုက်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အဖွဲ့ကြီးလာလေလေ—
“ငါ့ငွေ၊ ငါ့လုပ်ငန်း”
ဆိုတဲ့အမြင်နဲ့ မလုံလောက်တော့ဘူး။
ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ အခြားသူတွေရဲ့ဘဝ ပါလာတယ်။
အာဏာကြီးလာလေလေ တာဝန်ကြီးလာတယ်ဆိုတာ သာမန်စကားပဲ ဖြစ်ပေမဲ့ အဖွဲ့အစည်းဘဝမှာ အလွန်အရေးကြီးတယ်။
ဥစ္စာကို လူအများအကျိုးအတွက် ကောင်းစွာအသုံးချတတ်တဲ့သူအကြောင်း canonical သဘောတွေကလည်း ဥစ္စာဟာ တစ်ဦးတည်းရဲ့စားသုံးစရာ မဟုတ်ဘဲ မှီခိုသူများနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်အကျိုးကို သက်ရောက်စေနိုင်ကြောင်း ပြတယ်။
ပိုက်ဆံများလာပြီး စိတ်ကျဉ်းလာတာ မဖြစ်စေနဲ့
ဆင်းရဲတုန်းက—
“တစ်နေ့ ငွေရှိလာရင် လူတွေကို ကူညီမယ်”
ပြောတယ်။
တကယ် ငွေရှိလာတော့—
“နောက်ထပ်နည်းနည်းများမှ ကူညီမယ်”
ဆိုတယ်။
နောက်ထပ်ရတယ်။
“အခုအန္တရာယ်ရှိသေးတယ်၊ နောက်မှ”
ပြောတယ်။
နောက်ဆုံး ဘယ်တော့မှ မလုံလောက်တော့ဘူး။
ဘာကြောင့်လဲ။
ငွေမလုံလောက်လို့ အမြဲမဟုတ်ဘူး။
တဏှာမှာ “လုံလောက်ပြီ” ဆိုတဲ့စကား နည်းတယ်။
ဒါကြောင့် စီးပွားရေးပညာနဲ့အတူ အတွင်းစိတ်ကိုလည်း လေ့ကျင့်ရတယ်။
“ငါ့မှာ ဘယ်လောက်ဆို လုံလောက်တယ်။”
“ဘယ်လောက်ကို တည်တံ့ရေးအတွက် ထားမယ်။”
“ဘယ်လောက်ကို တာဝန်ကျေအောင် သုံးမယ်။”
“ဘယ်လိုနည်းနဲ့ မျှဝေမယ်။”
ကိုယ့်ဘဝမှာ ဒီလိုစံတစ်ခုရှိရတယ်။
စွန့်ကြဲမှုဟာ ပိုက်ဆံလျော့တာပဲ မဟုတ်ဘူး
ဒါနပြုတဲ့အခါ ဘဏ်စာရင်းလျော့တယ်။
ဒါပေမဲ့ အတွင်းမှာ ဘာလျော့နိုင်သလဲ။
မစ္ဆရိယစိတ် လျော့နိုင်တယ်။
“ငါ့ဟာ” ဆိုတဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှု လျော့နိုင်တယ်။
လောကမှာ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့အသိ ပိုတက်လာနိုင်တယ်။
အခြားသူဒုက္ခကို မြင်တဲ့စိတ် ပိုနူးညံ့လာနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ကောင်းတဲ့စွန့်ကြဲမှုဟာ ငွေထုတ်ပေးတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်စိတ်ကိုလည်း ပြုပြင်တာ။
ဒါပေမဲ့ စွန့်ကြဲမှုအမည်နဲ့ မိမိတာဝန်ရှိသူကို ပစ်မထားရဘူး။
မိဘကို မစောင့်ရှောက်ဘဲ အပြင်မှာ အကုန်လှူတာ ပညာပြည့်စုံသလား ပြန်ကြည့်ရမယ်။
ဝန်ထမ်းလုပ်ခပေးရန်ကျန်နေပြီး လူသိများတဲ့အလှူလုပ်တာလည်း ပြန်စစ်ရမယ်။
ပတ္တကမ္မသုတ်နဲ့ အာဒိယသုတ်တို့ရဲ့ အိမ်ရှင်ဥစ္စာအသုံးချပုံမှာ မိမိ၊ မိသားစု၊ မှီခိုသူနဲ့ သင့်တော်တဲ့ကောင်းမှုတို့ကို အတူထားတာကို ဒီနေရာမှာ သတိရသင့်တယ်။
ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ မေးခွန်းက “ဘယ်လောက်လှူမလဲ” ထက် ကျယ်ရမယ်
“ဒီနှစ် ဘယ်လောက်လှူမလဲ”
ကောင်းတဲ့မေးခွန်းပါ။
ဒါပေမဲ့ နောက်ထပ် မေး။
“ဒီနှစ် ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ဘဝ ပိုကောင်းလာသလား။”
“လုပ်ငန်းတိုးလာတာနဲ့ အလုပ်ပမာဏ မတန်တဆဖြစ်လာသလား။”
“လူသစ်တွေအတွက် သင်တန်းကောင်းလာသလား။”
“ပေးသွင်းသူတွေကို အချိန်မီပေးနိုင်သလား။”
“လူမှုအကျိုးနဲ့ အဖွဲ့ရဲ့ အဓိကလုပ်ငန်း တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်သလား။”
“ကူညီမှုက ရေရှည်အကျိုးရှိသလား။”
“ကိုယ့်ပုံရိပ်တိုးတာလား၊ တစ်ဖက်လူတကယ်အကျိုးရှိတာလား။”
ဒီမေးခွန်းတွေ မေးရမယ်။
နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ ငွေနဲ့ကရုဏာ
ဒီတရားက ကုမ္ပဏီကြီးတွေအတွက်ပဲ မဟုတ်ဘူး။
အိမ်ထောင်စုတစ်စုမှာလည်း သက်ဆိုင်တယ်။
လင်မယားနှစ်ယောက် ဝင်ငွေရှိတယ်။
တစ်ယောက်က အားလုံးစုချင်တယ်။
“မနက်ဖြန်အတွက်”
ဆိုတယ်။
တစ်ယောက်က—
“မိဘကို ကူညီရမယ်၊ အလှူလုပ်ရမယ်၊ သားသမီးကို ကောင်းကောင်းထားရမယ်”
ဆိုတယ်။
နှစ်ယောက်ရန်ဖြစ်တယ်။
ဘယ်သူမှားသလဲ။
ချက်ချင်း တစ်ယောက်ကို မပြောနိုင်ဘူး။
မနက်ဖြန်အတွက် စုဖို့လိုတယ်။
ဒီနေ့တာဝန်လည်း ကျေရမယ်။
မိဘကို စောင့်ရှောက်ရမယ်။
သားသမီးလိုအပ်ချက်လည်း ရှိတယ်။
အရေးပေါ်အတွက် အရန်လိုတယ်။
ကောင်းမှုလည်း လုပ်နိုင်သလောက် လုပ်သင့်တယ်။
ဒါကြောင့်—
ဘဏ္ဍာရေးချိန်ညှိမှုဟာ လင်မယားနှစ်ယောက် ငွေကို ဘယ်လိုမြင်သလဲဆိုတဲ့ တန်ဖိုးဆွေးနွေးမှုလည်း ဖြစ်တယ်။
အိမ်ထောင်စုမှာ ငွေကြေးအကြောင်း မပြောဘဲထားရင် နောက်ပိုင်း ပဋိပက္ခများတတ်တယ်။
ဝင်ငွေ ဘယ်လောက်။
အကြွေး ဘယ်လောက်။
စုငွေ ဘယ်လောက်။
မိဘစောင့်ရှောက်မှု ဘယ်လောက်။
အလှူအတန်း ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။
သွားလာပျော်ရွှင်မှု ဘယ်လောက်။
ထိုင်ပြောရတယ်။
အဲဒါလည်း ဓမ္မအသုံးချမှုပါ။
ပိုချမ်းသာလာရင် သားသမီးကို ပိုက်ဆံပေးတာထက် ပိုက်ဆံနဲ့ ဆက်ဆံပုံသင်
မိဘတစ်ယောက်က သားသမီးကို အများကြီးချန်ထားချင်တယ်။
ကောင်းပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ သားသမီးကို ငွေဘယ်လိုသုံးရမလဲ မသင်ဘဲ ငွေပဲပေးရင်?
ပိုင်ဆိုင်မှုရှိပြီး စီမံပညာမရှိဘူး။
ဝင်ငွေရှိပေမဲ့ မလုံလောက်သလို အမြဲခံစားတယ်။
အမြတ်ရှိရင် ဘာလုပ်လုပ်ရတယ်လို့ ယူဆတယ်။
လူ့အကျိုးအပေါ် တာဝန်မမြင်ဘူး။
ဒါဆို ငွေကြေးအမွေရှိပေမဲ့ ပညာအမွေ မပြည့်စုံသေးဘူး။
နောက်မျိုးဆက်ကို အနည်းဆုံး လေးချက် သင်ပါ။
ရှာတဲ့အခါ ရိုးသား။
သုံးတဲ့အခါ ချိန်ညှိ။
စုတဲ့အခါ စွဲလမ်းမနေ။
ပေးတဲ့အခါ ပညာနဲ့ပေး။
ဒီလေးချက်က တန်ဖိုးကြီးတယ်။
တစ်ခါတလေ လူမှုအကျိုးကို အလုပ်အကိုင်နဲ့ ဖန်တီးတယ်
အလှူငွေပေးတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
လုပ်ငန်းတစ်ခု တရားမျှတစွာ အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးတာလည်း လူမှုအကျိုးဖြစ်နိုင်တယ်။
လူတစ်ယောက် အလုပ်ရတယ်။
ဝင်ငွေတည်ငြိမ်လာတယ်။
မိသားစုစားဝတ်နေရေး ကောင်းလာတယ်။
ကျွမ်းကျင်မှုရလာတယ်။
နောက်တစ်နေ့ ကိုယ်တိုင်အခြားလူကို ကူညီနိုင်လာတယ်။
ဒီလို ကောင်းကျိုးကွင်းဆက် ရှိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အမြတ်ရတဲ့လုပ်ငန်းနဲ့ လူမှုအကျိုးကို အမြဲဆန့်ကျင်ဘက်မမြင်ရဘူး။
တရားမျှတတဲ့လုပ်ငန်းကိုယ်တိုင် လူမှုအကျိုးဖန်တီးနိုင်တယ်။
အရေးကြီးတာက လုပ်ငန်းရဲ့ လုပ်ပုံကိုင်ပုံ။
“လူမှုအကျိုး” လုပ်ရင်း လူတိုင်းကို အရမ်းပျော့မထားနဲ့
တစ်ယောက်က အလုပ်မလုပ်ဘူး။
အမြဲတမ်းအကြောင်းပြချက်ပေးတယ်။
တခြားဝန်ထမ်းတွေက သူ့အလုပ်ပါ လုပ်ရတယ်။
မန်နေဂျာက—
“သူ့ဘဝခက်ခဲလို့ပါ၊ သနားပါ”
လို့ပဲ အမြဲပြောတယ်။
ကရုဏာရှိတာ ကောင်းတယ်။
ဒါပေမဲ့ တခြားဝန်ထမ်းတွေကို ကရုဏာရှိသလား။
တာဝန်ယူနေသူတွေ ပိုပင်ပန်းနေရတယ်။
ဒါကြောင့် ကရုဏာမှာ တာဝန်ယူမှုလည်း ပါရမယ်။
အခက်အခဲရှိသူကို—
အချိန်ပေး။
အကူအညီပေး။
တာဝန်ပြန်စီမံ။
သင်တန်းပေး။
လိုအပ်ရင် သင့်တော်တဲ့နားချိန်ပေး။
ဒါပေမဲ့ ရေရှည်အတွက် ဘာမျှမပြောင်းဘဲ အမြဲတမ်း သူ့တာဝန်ကို တခြားလူတွေထမ်းရမယ်ဆိုတာ မဖြစ်သင့်ဘူး။
လူမှုအကျိုးနဲ့ တရားမျှတမှု အတူတူသွားရမယ်။
အရင်းအမြစ်ဟာ အကန့်အသတ်ရှိတယ်
မိသားစုတစ်စုလည်း အားလုံးကို မကူညီနိုင်ဘူး။
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလည်း လူတိုင်းရဲ့ ပြဿနာအားလုံးကို မဖြေရှင်းနိုင်ဘူး။
ဒါကို ဝန်ခံရမယ်။
အရင်းအမြစ် အကန့်အသတ်ရှိတာ မေတ္တာမရှိတာ မဟုတ်ဘူး။
အဲဒီအခါ ပညာလိုတယ်။
ဘယ်သူကို ဦးစားပေးမလဲ။
ဘယ်ပြဿနာက ကိုယ့်အဖွဲ့ရဲ့ စွမ်းရည်နဲ့ သင့်တော်လဲ။
တစ်ကြိမ်ကူညီမလား။
ရေရှည်စီမံကိန်းလုပ်မလား။
ငွေပေးမလား။
ကျွမ်းကျင်မှုမျှဝေမလား။
အဲဒီဆုံးဖြတ်ချက်တွေမှာ ရှင်းလင်းတဲ့စံရှိရတယ်။
မဟုတ်ရင် လူတစ်ယောက်အနီးကပ်လာလို့ ပိုရ၊ တစ်ယောက်မသိလို့ မရ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
အဲဒါ လူမှုအကျိုးမဟုတ်တော့ဘဲ အဆက်အသွယ်ကောင်းသူ အကျိုးဖြစ်သွားတတ်တယ်။
မိုးတိမ်လို ဖြစ်နိုင်သလား
ကောင်းတဲ့လူတစ်ယောက်ရဲ့ဥစ္စာဟာ မိုးတိမ်ကြီးက လယ်ကွင်းများကို အကျိုးပြုသလို လူအများအကျိုးအတွက် အသုံးဝင်နိုင်ကြောင်း ဟောထားတဲ့သဘောကို ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပါ။
မိုးတိမ်က ကိုယ့်အတွက်ပဲ မိုးမရွာဘူး။
မြေကို စိုစေတယ်။
စပါးကို ရှင်စေတယ်။
သစ်ပင်ကို ရှင်စေတယ်။
တိရစ္ဆာန်အတွက် ရေရစေတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဦးဇင်းတို့ အဲဒီဥပမာကို စီးပွားရေးသဘောနဲ့ အတင်းမဆွဲရဘူး။
အဓိကဆင်ခြင်ရမှာက—
ကိုယ့်စွမ်းအားကြီးလာသလောက် ကိုယ့်ကြောင့် အကျိုးရှိတဲ့သူ များလာနိုင်သလား ဆိုတာပါ။
စိတ်အေးချမ်းမှုက လုပ်ငန်း KPI တစ်ခုမဟုတ်ပေမဲ့ ဘဝအတွက် အရေးကြီးတယ်
စီးပွားရေးမှာ တိုင်းတာရတဲ့အရာတွေ ရှိတယ်။
ရောင်းအား။
အမြတ်။
ငွေသားလည်ပတ်မှု။
အကြွေး။
ဖောက်သည်အရေအတွက်။
ဒါတွေ အရေးကြီးတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘဝကို အဲဒီဂဏန်းတွေတင်နဲ့ မတိုင်းနိုင်ဘူး။
အာဏဏျသုတ်က အပြစ်ကင်းတဲ့ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အပြုအမူက ပေးတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကို သတိပေးတယ်။
ဒီမှာ ဦးဇင်းတို့ တစ်နေ့တစ်ခါ ပြန်မေးရမယ့်မေးခွန်း—
“ဒီနေ့ ငါရတဲ့ငွေကြောင့် စိတ်ချမ်းသာသလား။”
“ဒီနေ့ ငါလုပ်တဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မဖုံးချင်ဘဲ နေနိုင်သလား။”
“အမြတ်ရသွားပေမဲ့ လူတစ်ယောက်အပေါ် မတရားလုပ်မိတယ်လို့ သိနေလား။”
စိတ်က သိတယ်။
တစ်ခါတလေ စာရင်းစာအုပ်က ခွင့်ပြုတယ်။
ဥပဒေက ခွင့်ပြုတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်စိတ်က—
“ဒါမသင့်ဘူး”
လို့ သိနေတယ်။
ဒီအသိကို မဖိနှိပ်နဲ့။
တိုးတက်မှုရဲ့ အရည်အသွေး
သူတော်ကောင်းတို့…
တိုးတက်မှုမှာ အရေအတွက်တိုးတာ ရှိတယ်။
အရည်အသွေးတိုးတာ ရှိတယ်။
ငွေအများကြီးရတယ်—အရေအတွက်တိုးတယ်။
ရိုးသားမှုပိုခိုင်လာတယ်—အရည်အသွေးတိုးတယ်။
ဝန်ထမ်းပိုများတယ်—အရေအတွက်တိုးတယ်။
ဝန်ထမ်းတွေ ပိုတတ်လာတယ်—အရည်အသွေးတိုးတယ်။
ဖောက်သည်ပိုများတယ်—အရေအတွက်တိုးတယ်။
ယုံကြည်မှုပိုများတယ်—အရည်အသွေးတိုးတယ်။
လှူဒါန်းငွေပိုများတယ်—အရေအတွက်တိုးတယ်။
အကူအညီက ပိုရေရှည်အကျိုးရှိတယ်—အရည်အသွေးတိုးတယ်။
ဒါကြောင့်—
အဖွဲ့ကြီးလာတာထက် အဖွဲ့ကောင်းလာသလား ပါ မေးရမယ်။
မနက်တိုင်း စီးပွားရေးမစခင် ငါးမိနစ်ဆင်ခြင်
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီတရားကို ကိုယ့်အလုပ်ခွင်ထဲ သယ်သွားမယ်ဆိုရင် ရိုးရိုးလေး စလို့ရတယ်။
မနက်အလုပ်မစခင် ငါးမိနစ်။
ကိုယ့်ကိုယ်ကို မေး။
“ဒီနေ့ ငါရချင်တာ ဘာလဲ။”
အမြတ်လား။
ရောင်းအားလား။
အောင်မြင်မှုလား။
ကောင်းပါတယ်။
ပြီးရင် ထပ်မေး။
“ဒီနေ့ ငါမပျက်စေချင်တာ ဘာလဲ။”
သီလ။
ရိုးသားမှု။
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ။
ကတိတည်မှု။
တာဝန်ကျေမှု။
ဒီနှစ်ဖက်ကို အတူထား။
ဒါက ငွေကြေးနဲ့ လူမှုအကျိုးကို ချိန်ညှိတဲ့ စိတ်အခြေခံပါ။
လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရန် အဆင့်များ
ကဲ… သူတော်ကောင်းတို့၊ အခု ဒီတရားကို လက်တွေ့ဘဝထဲ ယူသွားကြရအောင်။
၁။ ငွေကြေးစာရင်းနဲ့ လူ့အကျိုးစာရင်း နှစ်ခုလုံးကြည့်ပါ
လတိုင်း အမြတ်စာရင်းကြည့်သလို—
ဒီလ ဘယ်သူအကျိုးရှိသလဲ။
ဘယ်သူ ပိုဝန်ပိသလဲ။
ဘယ်တိုင်ကြားမှုများလာသလဲ။
ဘယ်ဝန်ထမ်းအုပ်စု အလွန်ပင်ပန်းနေသလဲ။
ဘယ်ပေးသွင်းသူနဲ့ မမျှတမှုဖြစ်နေသလဲ။
ဆိုတာပါ ထည့်ကြည့်ပါ။
၂။ ဝင်ငွေတိုင်းအတွက် “ရိုးသားမှုစစ်ဆေးချက်” ထားပါ
အရေးကြီးတဲ့လုပ်ငန်းအသစ်တစ်ခု မယူခင်—
တရားမျှတသလား။
လှည့်စားရမလား။
တစ်ယောက်ရဲ့ အားနည်းမှုကို အသုံးချရမလား။
လူကိုထိခိုက်မယ့်အန္တရာယ်ကို ဖုံးထားရမလား။
မေးပါ။
မဖြေရှင်းနိုင်ရင် ဝင်ငွေကောင်းလည်း ပြန်စဉ်းစားပါ။
၃။ “ရသင့်သူကို အရင်ပေး” ဆိုတဲ့စည်းကမ်းထားပါ
လုပ်ခ။
ပေးသွင်းသူငွေ။
အခွန်နဲ့ တရားဝင်ပေးရန်ရှိတာ။
စာချုပ်အရ ပေးရန်ရှိတာ။
ဒီတာဝန်တွေကို မိသားစုအပိုသုံးစွဲမှု၊ ပုံရိပ်အတွက် အသုံးစရိတ်တွေထက် ဦးစားပေးဖို့ စနစ်ထားပါ။
၄။ ဝင်ငွေ–ထွက်ငွေကို မလွန်မကျွံ ချိန်ညှိပါ
ဝင်ငွေဘယ်လောက်။
ပုံမှန်စရိတ်ဘယ်လောက်။
အရေးပေါ်အရန်ဘယ်လောက်။
ပြန်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဘယ်လောက်။
မိသားစုအတွက် ဘယ်လောက်။
လူမှုအကျိုးအတွက် ဘယ်လိုလုပ်နိုင်မလဲ။
ကိုယ့်အခြေအနေကိုယ် ပြန်ချိန်ညှိပါ။ ဓမ္မက တစ်ခုတည်းသောခေတ်သစ်ရာခိုင်နှုန်းကို မပေးပေမဲ့ မဖြုန်းတီးလွန်း၊ မနှမြောလွန်းဘဲ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို သိတတ်ဖို့ ရှင်းလင်းစွာ ညွှန်ပြထားတယ်။
၅။ လူမှုအကျိုးဘတ်ဂျက်ကို ကြော်ငြာဘတ်ဂျက်နဲ့ မရောပါနဲ့
လူမှုကူညီရေးလုပ်ငန်းဟာ လူ့အကျိုးအတွက်လား။
အဓိကအားဖြင့် ပုံရိပ်မြှင့်ဖို့လား။
နှစ်ခုလုံးပါရင် ဘယ်ဟာဦးစားလဲ။
ရိုးသားစွာကြည့်ပါ။
အကူအညီခံရသူရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ကိုယ်ရေးအချက်အလက်နဲ့ ခွင့်ပြုချက်ကိုလည်း လေးစားပါ။
၆။ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ကို နံပါတ်မဟုတ်ဘဲ လူတစ်ယောက်အဖြစ် ပြန်ကြည့်ပါ
ဒီအပတ်မှာ ကိုယ့်အဖွဲ့ထဲက စကားနည်းတဲ့သူတစ်ယောက်နဲ့ ထိုင်ပြောပါ။
“အလုပ်မှာ ဘာအခက်ဆုံးလဲ”
မေး။
ချက်ချင်းဆင်ခြေမပေးနဲ့။
နားထောင်ပါ။
သိင်္ဂါလသုတ်မှာ လုပ်ငန်းဆက်ဆံရေးကို အပြန်အလှန်တာဝန်အဖြစ်ထားတဲ့သဘောကို အဖွဲ့ထဲ လက်တွေ့အသုံးချကြည့်ပါ။
၇။ “မယူသင့်တဲ့အမြတ်စာရင်း” ရေးပါ
ကုမ္ပဏီ သို့မဟုတ် ကိုယ့်မိသားစုလုပ်ငန်းမှာ—
ဘယ်လုပ်ငန်းမျိုး မလုပ်ဘူး။
ဘယ်လိုရောင်းချမှုနည်း မသုံးဘူး။
ဘယ်လိုလှည့်စားမှု မလုပ်ဘူး။
ဘယ်လိုဖောက်သည်ကို အသုံးမချဘူး။
ရေးထားပါ။
အမြတ်ရှိတဲ့အချိန်မှာမှ စဉ်းစားရင် လောဘက ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲ ဝင်လာလွယ်တယ်။
ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားပါ။
၈။ ပေးကမ်းမှုကို ရေရှည်အကျိုးနဲ့ ပြန်စစ်ပါ
အကူအညီပေးပြီး—
တကယ်အကျိုးရှိသလား။
ထပ်မံမှီခိုမှု ဖန်တီးသလား။
ပညာ၊ အလုပ်၊ အခွင့်အရေးနဲ့ ချိတ်လို့ရလား။
မေးပါ။
ပေးကမ်းခြင်း၊ ချစ်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးပြုဆောင်ရွက်မှုနဲ့ မျှတမှုတို့ကို အတူထားတဲ့ သင်္ဂဟတရားသဘောကို မှတ်ထားပါ။
၉။ တိုးချဲ့မှုမတိုင်မီ “လူ့စွမ်းရည်စစ်ဆေးချက်” လုပ်ပါ
ရုံးခွဲအသစ်မဖွင့်ခင်—
လူအင်အား လုံလောက်သလား။
သင်တန်း အဆင်သင့်လား။
ခေါင်းဆောင်အသစ် အဆင်သင့်လား။
လုံခြုံရေး စနစ်ရှိလား။
အမှားတင်ပြမှု လမ်းကြောင်းရှိလား။
အလုပ်ချိန် သင့်တော်လား။
စစ်ပါ။
ငွေရှိတာနဲ့ ချဲ့နိုင်ပြီ မဟုတ်သေးဘူး။
၁၀။ အဖွဲ့ရဲ့ ကရုဏာကို စနစ်အဖြစ် ပြောင်းပါ
“ကျွန်တော်သနားမှ ကူညီမယ်” ပုံစံမဟုတ်ဘဲ—
နာမကျန်းခွင့်။
အရေးပေါ်အကူအညီ။
တိုင်ကြားမှုလမ်းကြောင်း။
နားချိန်စည်းမျဉ်း။
ဘေးကင်းရေး။
လေ့ကျင့်ရေး။
လိုအပ်ရာမှာ စနစ်ချပါ။
၁၁။ ခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် မျှဝေမှုနဲ့ စည်းကမ်း နှစ်ခုလုံးလုပ်ပြပါ
ခေါင်းဆောင်က—
ကိုယ့်အတွက် စည်းကမ်းတစ်မျိုး။
အောက်ကလူအတွက် တစ်မျိုး
မဖြစ်စေနဲ့။
တစ်ဖက်မှာ ကိုယ်တိုင်စွန့်ကြဲမှုလုပ်ပြ။
တစ်ဖက်မှာ စာရင်းတိကျမှု၊ တာဝန်ကျေမှုလည်း လုပ်ပြ။
၁၂။ လတိုင်း မေးခွန်းသုံးခု မေးပါ
ငါတို့ ဒီလ ဘယ်လောက်ရခဲ့သလဲ။
ငါတို့ကြောင့် ဘယ်သူတွေ ပိုကောင်းလာခဲ့သလဲ။
အဲဒီအောင်မြင်မှုကို ရဖို့ ငါတို့သီလတစ်ခုခု လျှော့ခဲ့သလား။
ဒီသုံးချက်ကို မပျက်မကွက်မေးပါ။
တစ်ပတ်စာ လက်တွေ့အစီအစဉ်
ဒီတစ်ပတ်မှာ ငွေကိုပဲ ပြောင်းဖို့ မဟုတ်ဘူး။
ငွေကို မြင်တဲ့စိတ်ကို ပြောင်းဖို့ လေ့ကျင့်ကြမယ်။
ပထမနေ့ — “ရတဲ့ငွေရဲ့အရင်း” ကို စစ်သည့်နေ့
ဒီနေ့ ကိုယ့်အဓိကဝင်ငွေတွေကို စာရင်းရေးပါ။
ပြီးရင် တစ်ခုချင်းမေး။
ဒီဝင်ငွေ ရိုးသားသလား။
အခြားသူကို မတရားနာစေသလား။
ဖုံးကွယ်ထားရတဲ့အရာ ရှိသလား။
ကိုယ်မယူသင့်တဲ့ဝင်ငွေမျိုး ဘာလဲ။
ညအိပ်ခါနီး စာတစ်ကြောင်းရေးပါ—
“ငါ့ဘဝမှာ ငွေထက် မရောင်းချသင့်တဲ့ တန်ဖိုးက ______ ဖြစ်တယ်။”
သီလဖြစ်နိုင်တယ်။
ရိုးသားမှုဖြစ်နိုင်တယ်။
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒုတိယနေ့ — “ငွေဘယ်ကို စီးသွားသလဲ” ကြည့်သည့်နေ့
ပြီးခဲ့တဲ့တစ်လ ထွက်ငွေကို ကြည့်ပါ။
မိသားစု။
အကြွေး။
စားဝတ်နေရေး။
လုပ်ငန်း။
အပျော်အပါး။
အရန်ငွေ။
မိဘစောင့်ရှောက်မှု။
ကောင်းမှု။
အုပ်စုခွဲပါ။
ပြီးရင် မေးပါ—
“ငါပြောတဲ့တန်ဖိုးနဲ့ ငါသုံးတဲ့ငွေ တူရဲ့လား။”
တတိယနေ့ — “ရသင့်သူ” ကို ရှာသည့်နေ့
ကိုယ့်ဆီက ရသင့်တာ မရသေးသူရှိသလား စစ်ပါ။
ပေးရန်ရှိငွေ။
ကတိပေးထားတာ။
လုပ်ခ။
အကြွေး။
အချိန်။
တာဝန်။
တွေ့ရင် အနည်းဆုံးတစ်ခုကို ဒီနေ့ရှင်းပါ။
ညမှာ—
“ငါ့ဆီမှာ ရှိနေတဲ့အရာထဲမှာ တစ်ပါးသူရဲ့အခွင့်အရေး ပါနေသလား”
မေးပါ။
စတုတ္ထနေ့ — “ငွေမဟုတ်တဲ့ ပေးကမ်းမှု” လုပ်သည့်နေ့
ဒီနေ့ ငွေမပေးဘဲ အကျိုးပြုပါ။
ပညာသင်ပေး။
အလုပ်အကိုင်ချိတ်ဆက်ပေး။
အချိန်ပေး။
မိတ်ဆက်ပေး။
နားထောင်ပေး။
သူတစ်ပါးရပ်တည်နိုင်မယ့် အခွင့်အရေးတစ်ခု ပေးပါ။
ညမှာ မေးပါ—
“ငါ့မှာ ငွေထက်ပိုတန်ဖိုးရှိပြီး မျှဝေလို့ရတာ ဘာရှိသလဲ။”
ပဉ္စမနေ့ — “အပြစ်ကင်းတဲ့ အမြတ်” စစ်သည့်နေ့
ဒီနေ့ အရေးကြီးတဲ့ ငွေကြေးဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ရွေးပါ။
ပြီးရင် အချက်ငါးခုမေး။
အမှန်လား။
တရားမျှတသလား။
ဘယ်သူထိခိုက်မလဲ။
လူသိသွားရင် ဖုံးချင်မလား။
ညအိပ်ချိန် စိတ်အေးမလား။
အာဏဏျသုတ်ရဲ့ အပြစ်ကင်းမှုမှ ရတဲ့ပျော်ရွှင်မှုကို သတိရပါ။
ဆဋ္ဌမနေ့ — “အဖွဲ့ထဲက မကြားရသေးသောအသံ” ကို နားထောင်သည့်နေ့
အဖွဲ့ထဲမှာ အာဏာနည်းတဲ့သူတစ်ယောက်ကို ရွေးပါ။
“အခုအလုပ်စနစ်မှာ ဘာအခက်ဆုံးလဲ”
မေးပါ။
“ငါတို့ပိုကောင်းအောင် ဘာပြင်သင့်လဲ”
မေးပါ။
သူပြောတဲ့အချိန် ဆင်ခြေမပေးပါနဲ့။
နားထောင်ပါ။
ပြီးရင် ပြင်နိုင်တဲ့အချက်တစ်ခုကို မှတ်ပါ။
သတ္တမနေ့ — “အောင်မြင်မှုသုံးမျိုး” ပြန်သုံးသပ်သည့်နေ့
အချိန်မိနစ်သုံးဆယ်ယူပါ။
စာရွက်သုံးပိုင်းခွဲပါ။
ငွေကြေးအောင်မြင်မှု
ဒီတစ်ပတ် ဘာကောင်းခဲ့သလဲ။
လူမှုအကျိုး
ကိုယ့်ကြောင့် ဘယ်သူ့အကျိုးကောင်းလာသလဲ။
အပြစ်ကင်းမှု
ကိုယ်ပြန်စဉ်းစားတဲ့အခါ မလုံတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက် ဘာရှိသလဲ။
ပြီးရင် နောက်တစ်ပတ်အတွက် တစ်ချက်ရွေးပါ။
ငွေပိုရှာမယ့်ပန်းတိုင်တစ်ခုပဲ မထားနဲ့။
ပိုရိုးသားမယ့်ပန်းတိုင်တစ်ခု။
ပိုမျှတမယ့်ပန်းတိုင်တစ်ခု။
ပိုအကျိုးရှိမယ့်ပန်းတိုင်တစ်ခု။
ထည့်ပါ။
ခဏတိတ်ပြီး ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်ကြရအောင်
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ခဏလေး စိတ်ကို အေးအေးထားကြည့်။
ကိုယ့်အလုပ်၊ ကိုယ့်မိသားစု၊ ကိုယ့်ဥစ္စာကို စိတ်ထဲယူ။
မေးကြည့်။
“ငါငွေရှာရတဲ့ အဓိကအကြောင်းက ဘာလဲ။”
လုံခြုံချင်လို့လား။
မိသားစုကို စောင့်ရှောက်ချင်လို့လား။
သူများထက် သာချင်လို့လား။
ကြောက်လို့လား။
နာမည်လိုချင်လို့လား။
ကောင်းမှုလုပ်ချင်လို့လား။
အများကြီးရောနေလို့လား။
စိတ်ကို အပြစ်မတင်နဲ့။
သိရုံသိ။
ပြီးတော့—
“ငါ့မှာ လုံလောက်တယ်လို့ ဘယ်အချိန်ပြောနိုင်မလဲ”
မေး။
“အခုငါ့မှာရှိတာထဲက တခြားသူအကျိုးအတွက် ဘာလုပ်နိုင်လဲ”
မေး။
“ငါကူညီချင်တာကို အလျင်စလိုပေးခြင်းအစား ပိုပညာရှိတဲ့နည်း ရှိသလား”
မေး။
“ငါ့လုပ်ငန်းတိုးလာသလောက် ငါ့မေတ္တာနဲ့ တာဝန်ယူမှုလည်း တိုးလာရဲ့လား”
မေး။
ဒီမေးခွန်းတွေကို အဖြေချက်ချင်းမရလည်း ရတယ်။
မေးထား။
စိတ်ထဲမှာ အလုပ်လုပ်သွားလိမ့်မယ်။
ငွေကြေးဆုံးဖြတ်ချက်ကလည်း စိတ်လေ့ကျင့်ရာနေရာပဲ
လူတွေက တရားကျင့်မယ်ဆို ဘုရားခန်းထဲ၊ တရားထိုင်ခန်းထဲကိုပဲ စဉ်းစားတတ်တယ်။
တကယ်တော့ ဘဏ်စာရင်းကြည့်တဲ့အချိန်လည်း စိတ်ကို ကြည့်လို့ရတယ်။
ဝင်ငွေတိုးလာရင်—
လောဘတက်သလား။
မာနတက်သလား။
ကြောက်စိတ်တက်သလား။
စွန့်ကြဲချင်စိတ် တက်သလား။
အမြတ်နည်းလာရင်—
ဒေါသထွက်သလား။
ဝန်ထမ်းကို အပြစ်တင်ချင်သလား။
မရိုးသားတဲ့နည်းနဲ့ ဖြည့်ချင်သလား။
ဒီနေရာမှာ သတိတရားဝင်တယ်။
ဒါကြောင့် စီးပွားရေးက ဓမ္မနဲ့ ခွဲထားရတဲ့ကမ္ဘာမဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်စိတ်ကို မြင်ဖို့ နေ့စဉ်အခွင့်အရေးများတဲ့နေရာတစ်ခု ဖြစ်တယ်။
ငွေရှာနိုင်တဲ့ပညာထက် “လုံလောက်ပြီ” လို့ သိတဲ့ပညာ
သူတော်ကောင်းတို့…
ငွေရှာတတ်တဲ့လူ တော်တယ်။
လုပ်ငန်းတိုးတက်အောင်လုပ်တတ်တဲ့လူ တော်တယ်။
ဒါပေမဲ့ တစ်နေ့—
“ဒီလောက်ဆို လုံလောက်တယ်။ အခု တစ်ဖက်လူရဲ့အကျိုးကိုလည်း ပိုကြည့်မယ်”
လို့ ပြောတတ်ဖို့လည်း ပညာလိုတယ်။
တဏှာက “နောက်ထပ်” လို့ပဲ ပြောတတ်တယ်။
ပညာက—
“ဘယ်လောက်က သင့်တော်သလဲ”
လို့ မေးတယ်။
လောဘက—
“အမြတ်ရှိရင်ယူ”
ပြောတယ်။
သီလက—
“ယူသင့်ရဲ့လား”
မေးတယ်။
မစ္ဆရိယက—
“အားလုံးသိမ်း”
ပြောတယ်။
ဒါနနဲ့ ကရုဏာက—
“ဘယ်နေရာမှာ မျှဝေသင့်သလဲ”
မေးတယ်။
အဲဒီအသံတွေကြားမှာ ပညာနဲ့ ချိန်ညှိရတယ်။
သစ္စာလေးပါးဆီ ပြန်ဆင်းကြရအောင်
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမနက် ဦးဇင်းတို့ ပြောလာတာ ငွေကြေးအကြောင်းပါ။
လုပ်ငန်းတိုးချဲ့မှုအကြောင်းပါ။
လူမှုအကျိုးအကြောင်းပါ။
ဒါပေမဲ့ အဆုံးမှာတော့ ဘုရားရှင်၏ ဓမ္မတော်ရဲ့ အဓိကနှလုံးသားဖြစ်တဲ့ သစ္စာလေးပါးဆီ ပြန်ဆင်းရမယ်။
ဒုက္ခသစ္စာ
ငွေမရှိလို့ ဒုက္ခရှိတယ်။
အခြေခံစားဝတ်နေရေး မလုံလောက်တာ ဒုက္ခ။
အကြွေးပူပန်မှု ဒုက္ခ။
လုပ်ငန်းမတည်လို့ အလုပ်အကိုင်မလုံခြုံတာ ဒုက္ခ။
ဒါတွေကို ပေါ့ပေါ့မထားရဘူး။
တစ်ဖက်မှာ ငွေရှိလို့လည်း ဒုက္ခပျောက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး။
ပိုရှိလို့ ပိုဆုံးရှုံးမှာ ကြောက်တယ်။
ပြိုင်ဘက်ကို အမြဲကြည့်တယ်။
သားသမီးမထိန်းနိုင်မှာ ကြောက်တယ်။
အမွေကြောင့် မိသားစုရန်ဖြစ်တယ်။
လုပ်ငန်းကြီးလာတော့ လူအများပေါ် တာဝန်ပိုများလာတယ်။
အမြတ်ရပေမဲ့ အပြစ်ရှိသလိုခံစားနေရတယ်။
အောင်မြင်မှုထဲမှာလည်း ဒုက္ခ ရှိနိုင်တယ်။
ကိုယ့်လိုချင်သလောက် မရတာ ဒုက္ခ။
ရပြီးလည်း ပျောက်မှာကြောက်တာ ဒုက္ခ။
ပျောက်သွားရင် ပူတာ ဒုက္ခ။
ဒါကို သိရမယ်။
သမုဒယသစ္စာ
အဲဒီဒုက္ခတွေရဲ့ အတွင်းမှာ ဘာရှိသလဲ။
“ပိုရရမယ်”
ဆိုတဲ့တဏှာ။
“ဒါငါ့ဟာ”
ဆိုတဲ့ဖမ်းဆုပ်မှု။
“သူများထက် ငါကြီးရမယ်”
ဆိုတဲ့မာန။
“အမြတ်ရရင် ဘာလုပ်လုပ်ရတယ်”
ဆိုတဲ့မောဟ။
“ဆုံးရှုံးမှာ ကြောက်တယ်”
ဆိုတဲ့စိတ်။
“ပေးလိုက်ရင် ငါနည်းသွားမယ်”
ဆိုတဲ့ မစ္ဆရိယစိတ်။
ဒါတွေက စိတ်ကို ပူစေတယ်။
တစ်ချိန်တည်းမှာ လက်တွေ့လောကရဲ့ အခြေအနေတွေရှိတယ်။
စာရင်းမသိတာ။
အကြွေးမစီမံတာ။
လုပ်ငန်းအရင်းနဲ့ ကိုယ်ပိုင်ငွေမခွဲတာ။
တာဝန်မရှင်းတာ။
ဝန်ထမ်းအခြေအနေမကြည့်တာ။
လူမှုကူညီမှုကို အကျိုးမတိုင်းတာတာ။
ဒီလိုအခြေအနေတွေလည်း ဒုက္ခကို အားပေးတယ်။
ဓမ္မအမြင်က လောကီပြဿနာအားလုံးကို “လောဘကြောင့်ပဲ” လို့ ရိုးရိုးလျှော့မပြောဘူး။
ဒါပေမဲ့ ပြဿနာတွေကို ကိုင်တွယ်နေတဲ့ ကိုယ့်စိတ်က ဘယ်လောက်စွဲနေသလဲ ပြန်ကြည့်စေတယ်။
နိရောဓသစ္စာ
“နောက်ထပ်ရမှ ငါပျော်မယ်”
ဆိုတဲ့စိတ်ကို နည်းနည်းလွှတ်နိုင်ရင်?
ဒီနေ့ရှိတာကို အသုံးချတတ်လာတယ်။
“အကုန်ငါ့ဟာ”
ဆိုတဲ့စိတ် နည်းလာရင်?
မျှဝေတတ်လာတယ်။
“အမြတ်ရရင် ဘာလုပ်လုပ်ရတယ်”
ဆိုတဲ့အမြင် လျော့လာရင်?
အပြစ်ကင်းမှုကို တန်ဖိုးထားလာတယ်။
“ငါကပဲ လူတိုင်းကို ကယ်ရမယ်”
ဆိုတဲ့ စွဲလမ်းမှု လျော့လာရင်?
တည်တံ့ပြီး ပညာရှိတဲ့ ကူညီမှုကို ရွေးလာတယ်။
“အဖွဲ့ကြီးရမယ်၊ အခုချက်ချင်းကြီးရမယ်”
ဆိုတဲ့ လောဘလျော့လာရင်?
ခံနိုင်တဲ့အမြန်နှုန်းနဲ့ တိုးတက်တတ်လာတယ်။
ဒီလို စွဲလမ်းမှုနည်းလာလေလေ စိတ်အပူလည်း နည်းလာတယ်။
နိရောဓဆိုတာ လုပ်ငန်းအမြတ်အာမခံချက်မဟုတ်ဘူး။
လောကီအခက်အခဲအားလုံး ပျောက်မယ်ဆိုတဲ့ ကတိလည်း မဟုတ်ဘူး။
တဏှာနဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှုချုပ်ငြိမ်းရာ အေးချမ်းမှုကို ဦးတည်တာ။
ဒီအရသာကို နေ့စဉ် ငွေကြေးဆုံးဖြတ်ချက်တွေမှာတောင် အနည်းငယ်မြင်နိုင်တယ်။
မဂ္ဂသစ္စာ
ဒါဆို ဘယ်လိုကျင့်မလဲ။
မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့—
ငွေကို အဆုံးမမြင်ဘဲ အသုံးချရမယ့်ကိရိယာအဖြစ် မြင်မယ်။
အမြတ်ကို အောင်မြင်မှုတစ်ခုအဖြစ် မြင်ပေမဲ့ အပြစ်ကင်းမှု၊ လူ့အကျိုးနဲ့ သီလကိုပါ ထည့်တိုင်းမယ်။
မှန်ကန်တဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့—
ကိုယ့်အကျိုးသာ မဟုတ်ဘဲ သူတစ်ပါးအကျိုးကိုလည်း ကြည့်မယ်။
လူကို အသုံးချပြီး တိုးတက်ဖို့မဟုတ်ဘဲ လူနဲ့အတူ တိုးတက်ဖို့ စိတ်ထားမယ်။
မှန်ကန်တဲ့စကားနဲ့—
ဖောက်သည်ကို မလှည့်စားဘူး။
စာချုပ်ကို မဖုံးဘူး။
ဝန်ထမ်းနဲ့ ငွေကြေးကိစ္စကို ရိုးသားစွာပြောမယ်။
အမှားရှိရင် ဝန်ခံမယ်။
မှန်ကန်တဲ့အပြုအမူနဲ့—
မတရားအမြတ်ကို ရှောင်မယ်။
ရသင့်သူကို ရသင့်သလို ပေးမယ်။
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို မချိုးဘူး။
မှန်ကန်တဲ့အသက်မွေးမှုနဲ့—
ငွေရှိပေမဲ့ မလုပ်သင့်တာ မလုပ်ဘူး။
မှန်ကန်တဲ့အားထုတ်မှုနဲ့—
လောဘကို လျော့မယ်။
မစ္ဆရိယကို လျော့မယ်။
မစီမံဘဲ ဖြုန်းတီးတာကိုလည်း ပြင်မယ်။
အလွန်အကျွံနှမြောတာကိုလည်း ပြင်မယ်။
မှန်ကန်တဲ့သတိနဲ့—
ငွေဝင်လာတဲ့အခါ ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်မယ်။
ငွေလျော့လာတဲ့အခါ ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်မယ်။
စွန့်ရတဲ့အခါ ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်မယ်။
အမြတ်တစ်ခုကို ငြင်းရတဲ့အခါ ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်မယ်။
တည်ငြိမ်တဲ့စိတ်နဲ့—
လောဘနဲ့ ချက်ချင်းမတုံ့ပြန်ဘဲ ပညာနဲ့ ဆုံးဖြတ်မယ်။
ဒီလို မဂ္ဂအကျင့်ဟာ ဘုရားခန်းထဲမှာပဲ မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်ရုံးခန်းထဲ ဝင်ရတယ်။
ကိုယ့်ဆိုင်ထဲ ဝင်ရတယ်။
စာရင်းခန်းထဲ ဝင်ရတယ်။
အရောင်းအဝယ်စာချုပ်ထဲ ဝင်ရတယ်။
လူမှုအကျိုးစီမံချက်ထဲ ဝင်ရတယ်။
ဒီလိုမှ ဓမ္မဟာ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ တရားဖြစ်လာမယ်။
နိဂုံးချုပ်မေတ္တာ
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမနက် တရားနာပြီး တစ်ချက်ပဲ ယူသွားမယ်ဆိုရင်—
“ငွေတိုးလာသလောက် အကျိုးလည်း တိုးပါစေ”
ဆိုတဲ့စိတ် ယူသွားပါ။
ကိုယ့်လုပ်ငန်း တိုးတက်ပါစေ။
ကိုယ့်အလုပ် အောင်မြင်ပါစေ။
ဥစ္စာဓန ရှိပါစေ။
အကြွေးဖိအား လျော့ပါစေ။
မိဘကို စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ။
သားသမီးကို ပညာသင်ပေးနိုင်ပါစေ။
မိသားစုကို လုံခြုံစေနိုင်ပါစေ။
အလုပ်လုပ်သူတွေကို တရားမျှတစွာ စောင့်ရှောက်နိုင်ပါစေ။
ဒါပေမဲ့ ဥစ္စာရလာတဲ့အခါ—
ဥစ္စာက ကိုယ့်စိတ်ကို မပိုင်ပါစေနဲ့။
လောဘ မကြီးပါစေနဲ့။
ဆုံးရှုံးမှာကြောက်တဲ့စိတ်ကြောင့် လူ့အကျိုး မမေ့ပါစေနဲ့။
အမြတ်ကြောင့် သီလကို မရောင်းပါနဲ့။
အောင်မြင်မှုကြောင့် အားနည်းသူကို မနင်းပါနဲ့။
လုပ်ငန်းကြီးလာသလောက်—
ရိုးသားမှုကြီးလာပါစေ။
တာဝန်ယူမှုကြီးလာပါစေ။
ကရုဏာကြီးလာပါစေ။
ပေးကမ်းမှုကြီးလာပါစေ။
တရားမျှတမှုကြီးလာပါစေ။
မိမိတို့ ရရှိသောဥစ္စာများသည် ရိုးသားသောနည်းဖြင့် ရရှိသောဥစ္စာများ ဖြစ်ကြပါစေ။
ရရှိထားသောဥစ္စာကို မလွန်မကျွံ အသုံးပြုတတ်ကြပါစေ။
မိမိကိုယ်ကိုလည်း စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။
မိဘ၊ မိသားစု၊ မှီခိုသူများကိုလည်း စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။
လုပ်ငန်းတည်တံ့ရေးအတွက်လည်း ပညာနဲ့ စီမံနိုင်ကြပါစေ။
ဘေးအန္တရာယ်အတွက်လည်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်ကြပါစေ။
လိုအပ်သူတို့အတွက်လည်း ကရုဏာနဲ့ မျှဝေနိုင်ကြပါစေ။
အလုပ်ရှင်တို့က အလုပ်လုပ်သူကို လူသားအဖြစ် မြင်နိုင်ကြပါစေ။
အလုပ်လုပ်သူတို့ကလည်း ကိုယ့်တာဝန်ကို ရိုးသားစွာ ထမ်းဆောင်နိုင်ကြပါစေ။
တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် အသုံးချခြင်းမဟုတ်ဘဲ အပြန်အလှန်စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။
ပေးကမ်းခြင်းရှိကြပါစေ။
ချစ်ဖွယ်စကားရှိကြပါစေ။
အကျိုးပြုဆောင်ရွက်မှုရှိကြပါစေ။
မျှတသောဆက်ဆံမှုရှိကြပါစေ။
အမြတ်ရှိပေမဲ့ မလုပ်သင့်တဲ့လုပ်ငန်းကို ငြင်းရဲကြပါစေ။
လောဘကြောင့် မိမိတန်ဖိုးကို မရောင်းကြပါစေနဲ့။
ပိုင်ဆိုင်မှုရဲ့ ပျော်ရွှင်မှုလည်း ရကြပါစေ။
တရားမျှတစွာ ရရှိထားတာကို အသုံးချရတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုလည်း ရကြပါစေ။
အကြွေးကင်းတဲ့ စိတ်ပေါ့ပါးမှုလည်း ရကြပါစေ။
ဒါအားလုံးထက် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အရ အပြစ်ကင်းစွာ ပြန်ကြည့်နိုင်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုကို ပိုတန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
အောင်မြင်မှုကို ငွေတစ်ခုတည်းနဲ့ မတိုင်းကြပါစေနဲ့။
ကိုယ့်ကြောင့် လူဘယ်လောက် ပိုကောင်းလာသလဲနဲ့လည်း တိုင်းနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ့်အဖွဲ့ကြောင့် မိသားစုဘယ်လောက် တည်ငြိမ်လာသလဲ။
ပညာဘယ်လောက် တိုးလာသလဲ။
အလုပ်အကိုင်ဘယ်လောက် ကောင်းလာသလဲ။
ယုံကြည်မှုဘယ်လောက် တိုးလာသလဲ။
အဲဒီကောင်းကျိုးတွေနဲ့လည်း ကိုယ့်တိုးတက်မှုကို ပြန်ကြည့်နိုင်ကြပါစေ။
တစ်နေ့ ကိုယ့်သားသမီးက—
“အဖေ၊ အမေတို့ ဘာအမွေချန်ခဲ့သလဲ”
လို့ မေးတဲ့အခါ—
“ပိုက်ဆံချန်ခဲ့တယ်”
တစ်ကြောင်းတည်း မဟုတ်ဘဲ—
“ရိုးသားစွာ ငွေရှာတတ်တဲ့စိတ် ချန်ခဲ့တယ်။
မလွန်မကျွံ စီမံတတ်တဲ့ပညာ ချန်ခဲ့တယ်။
ကိုယ့်အောင်မြင်မှုထဲမှာ တခြားသူအကျိုးကို မမေ့တတ်တဲ့စိတ် ချန်ခဲ့တယ်။
အမြတ်ရပေမဲ့ မလုပ်သင့်တာကို မလုပ်ရဲတဲ့ သီလနယ်နိမိတ် ချန်ခဲ့တယ်။
ရရှိတဲ့ဥစ္စာကို ဖမ်းဆုပ်ရုံမဟုတ်ဘဲ သင့်တော်တဲ့အချိန်မှာ မျှဝေတတ်တဲ့စိတ် ချန်ခဲ့တယ်”
လို့ ပြောနိုင်တဲ့ အမွေဖြစ်ကြပါစေ။
ဒုက္ခကို သိနိုင်ကြပါစေ။
ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းကို သိနိုင်ကြပါစေ။
“ပိုရမှ၊ ပိုကြီးမှ၊ ပိုနိုင်မှ” ဆိုတဲ့ တဏှာရဲ့ အပူကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။
ဖမ်းဆုပ်မှုလျော့သလောက် စိတ်အေးချမ်းမှုတိုးလာတာကို ကိုယ်တိုင်သိနိုင်ကြပါစေ။
ထိုအေးချမ်းရာသို့ ဦးတည်တဲ့ မဂ္ဂအကျင့်ကို ငွေကြေးရှာဖွေရာမှာလည်း ကျင့်နိုင်ကြပါစေ။
သုံးစွဲရာမှာလည်း ကျင့်နိုင်ကြပါစေ။
စုဆောင်းရာမှာလည်း ကျင့်နိုင်ကြပါစေ။
မျှဝေရာမှာလည်း ကျင့်နိုင်ကြပါစေ။
လုပ်ငန်းတိုးချဲ့ရာမှာလည်း ကျင့်နိုင်ကြပါစေ။
လူမှုအကျိုးဆောင်ရွက်ရာမှာလည်း ကျင့်နိုင်ကြပါစေ။
သတ္တဝါအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။
စားဝတ်နေရေးအခက်အခဲများ လျော့ပါးကြပါစေ။
တရားမျှတသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းများ ရရှိကြပါစေ။
အကြွေးပူပန်မှုမှ လွတ်ကင်းနိုင်ကြပါစေ။
ရရှိသောဥစ္စာကို ပညာနှင့် သီလဖြင့် ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပါစေ။
ဥစ္စာကြောင့် အချင်းချင်းရန်မဖြစ်ကြပါစေနဲ့။
အမြတ်ကြောင့် မေတ္တာမပျောက်ကြပါစေနဲ့။
စွန့်ကြဲမှုကြောင့် တာဝန်မပျက်ကြပါစေနဲ့။
တာဝန်ယူမှုကြောင့် ကရုဏာမပျောက်ကြပါစေနဲ့။
တိုးတက်မှုနဲ့ လူမှုတာဝန်ကို ပညာရှိစွာ ချိန်ညှိနိုင်ကြပါစေ။
မိမိတို့၏ အောင်မြင်မှုသည်—
ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း မြင့်တက်သွားသော အောင်မြင်မှုမဟုတ်ဘဲ၊
မိမိနှင့်အတူ အခြားသူများလည်း အကျိုးခံစားနိုင်သော အောင်မြင်မှု၊
မိမိပြန်စဉ်းစားတိုင်း လိပ်ပြာလုံနိုင်သော အောင်မြင်မှု၊
သီလမပျက်သော အောင်မြင်မှု၊
ကရုဏာမပျောက်သော အောင်မြင်မှု၊
မစ္ဆရိယနည်း၍ စွန့်ကြဲတတ်သော အောင်မြင်မှု၊
လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို စောင့်ရှောက်သော အောင်မြင်မှု
ဖြစ်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
Sao Dhammasami
အကိုးအကားကျမ်းများ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒိဃဇာဏုသုတ် — လက်ရှိဘဝအကျိုးအတွက် ကြိုးစားအားထုတ်မှု၊ ဥစ္စာကာကွယ်မှု၊ ကောင်းသောအဖော်အပေါင်းနှင့် ဝင်ငွေ–ထွက်ငွေ ချိန်ညှိမှု။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပတ္တကမ္မသုတ် — တရားမျှတစွာ ရရှိသောဥစ္စာကို မိမိ၊ မိသားစု၊ အလုပ်လုပ်သူ၊ မိတ်ဆွေ၊ အန္တရာယ်ကာကွယ်မှုနှင့် သင့်တော်သောကောင်းမှုများအတွက် အသုံးပြုခြင်း။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အာဒိယသုတ် — တရားမျှတစွာရရှိထားသော ဥစ္စာ၏ သင့်တော်သော အသုံးချမှုများ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ အာဏဏျသုတ် — ပိုင်ဆိုင်မှု၊ အသုံးပြုမှု၊ အကြွေးကင်းမှုနှင့် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အပြစ်ကင်းမှုတို့မှ ဖြစ်သော ပျော်ရွှင်မှု။
ဒီဃနိကာယ်၊ သိင်္ဂါလသုတ် — မိသားစုနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးတာဝန်များ၊ အထူးသဖြင့် အလုပ်ရှင်နှင့် အလုပ်လုပ်သူတို့၏ အပြန်အလှန်တာဝန်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သင်္ဂဟသုတ် — ပေးကမ်းခြင်း၊ ချစ်ဖွယ်စကား၊ အကျိုးပြုဆောင်ရွက်မှုနှင့် မျှတစွာ ဆက်ဆံခြင်း။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဝဏိဇ္ဇသုတ် — အိမ်ရှင်ဥပါသကာတစ်ဦး မလုပ်သင့်သော ကုန်သွယ်မှုအမျိုးအစားငါးမျိုး။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သူတော်ကောင်း၏ လူများစွာအကျိုးဆိုင်ရာသုတ် — ကောင်းသောလူတစ်ဦး၏ အရည်အချင်းနှင့် ဥစ္စာတို့သည် မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်လုပ်သူ၊ မိတ်ဆွေနှင့် အခြားသူများ၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြချက်။