လိုအပ်ချက်နှင့် လိုလားချက်ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း
“တိုးတက်မှု၊ ချဲ့ထွင်မှုနှင့် လူမှုတာဝန်”
လိုအပ်ချက်နှင့် လိုလားချက်ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း
**သာသနာနှစ် — ၂၅၇၀ ခုနှစ်**
**မြန်မာသက္ကရာဇ် — ၁၃၈၈ ခုနှစ်**
**ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်**
**ခရစ်နှစ် — ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၈ ရက်**
**အင်္ဂါနေ့**
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့...
ဒီနေ့တရားကို နေ့စဉ်ဘဝက ရိုးရိုးမေးခွန်းနဲ့ စရအောင်။
**“ဒါကို တကယ်လိုတာလား၊ လိုချင်တာလား”**
စကားလေး ရိုးရိုးပဲ။
ဒါပေမယ့် လူ့ဘဝတော်တော်များများကို စီမံနိုင်တဲ့ မေးခွန်း။
ဖုန်းအသစ်ဝယ်ချင်တယ်။
လိုလားချက်လား။
တကယ်လိုအပ်လား။
ကားအသစ်လိုချင်တယ်။
လိုအပ်ချက်လား။
ဂုဏ်ပြချင်တာလား။
လုပ်ငန်းမှာ ရုံးအသစ်ကြီးချင်တယ်။
တကယ်လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်လား။
လူတွေ အထင်ကြီးစေချင်တာလား။
ဝန်ထမ်းအသစ်ထပ်ခန့်ချင်တယ်။
အလုပ်တကယ်များလို့လား။
စနစ်မကောင်းလို့ လူနဲ့ပဲဖြည့်နေတာလား။
ပစ္စည်းအမျိုးအစား ဆယ်မျိုးထပ်ထုတ်ချင်တယ်။
ဖောက်သည်လိုအပ်လို့လား။
ပြိုင်ဘက်လုပ်လို့ ကိုယ်လည်းလိုက်ချင်တာလား။
ဒီမေးခွန်းကို မေးတတ်ရင် သယံဇာတကို ပိုတိကျစွာ သုံးနိုင်တယ်။
ငွေ။
အချိန်။
လူအား။
အာရုံစိုက်မှု။
အားလုံးက အကန့်အသတ်ရှိတယ်။
ဒါကြောင့် လိုအပ်တာနဲ့ လိုချင်တာ မခွဲနိုင်ရင်—
အရေးမကြီးတာတွေအတွက် အရေးကြီးတာတွေ ဆုံးရှုံးတတ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့...
ဒီနေရာမှာ အရင်ဆုံး တစ်ခုရှင်းရမယ်။
ဗုဒ္ဓတရားက **ဆန္ဒအားလုံးမကောင်းဘူး** လို့ မဆိုဘူး။
အဲဒီလိုလွယ်လွယ် မပြောသင့်ဘူး။
သမ္မာရည်ရွယ်ချက် ရှိတယ်။
ကုသိုလ်လုပ်လိုတဲ့ ဆန္ဒ ရှိတယ်။
ပညာတိုးချင်တဲ့ ဆန္ဒ ရှိတယ်။
ဒုက္ခလျော့ချင်တဲ့ အားထုတ်မှု ရှိတယ်။
ဒီလို ဆန္ဒတွေကို တဏှာနဲ့ အလိုလိုတူတူမထားရဘူး။
ဓမ္မစကြာသုတ်မှာ ဒုက္ခ၏အကြောင်းအဖြစ် တဏှာကို ဖော်ပြထားပြီး ကာမတဏှာ၊ ဘဝတဏှာ၊ ဝိဘဝတဏှာတို့ကို ခွဲထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်မှာ—
“လိုချင်တာ မကောင်းဘူး”
လို့ မဟောဘူး။
အဓိကက—
**လိုချင်မှုရဲ့ သဘောကို သိ။
လိုအပ်ချက်နဲ့ မရော။
လိုချင်တာနောက် လောဘနဲ့ မျက်မမြင်မလိုက်။**
ဒါပဲ။
ကဲ... လိုအပ်ချက်ဆိုတာ ဘာလဲ။
လက်တွေ့အဖွဲ့အစည်းမှာ—
အလုပ်လုပ်ဖို့ မဖြစ်မနေလိုတဲ့ အရာ။
လုံခြုံရေးအတွက် လိုတဲ့ အရာ။
ဥပဒေနဲ့စည်းမျဉ်းအရ လိုတဲ့ အရာ။
အရည်အသွေးထိန်းဖို့ လိုတဲ့ အရာ။
ဝန်ထမ်းရဲ့ အခြေခံအလုပ်လုပ်နိုင်မှုအတွက် လိုတဲ့ အရာ။
ဒါတွေ လိုအပ်ချက်ဖြစ်နိုင်တယ်။
လိုလားချက်က—
ကောင်းရင်ကောင်းတယ်။
ရှိချင်တယ်။
အဆင်ပြေစေတယ်။
ဂုဏ်တက်စေတယ်။
အတွေ့အကြုံပိုကောင်းစေတယ်။
ဒါပေမယ့် မရှိလည်း အဓိကရည်ရွယ်ချက် မပျက်နိုင်တဲ့အရာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
အဲဒီလို ခွဲကြည့်လို့ရတယ်။
ဒါပေမယ့် အခြေအနေလိုက် ပြောင်းတတ်တယ်။
ဥပမာ—
အင်တာနက်က တစ်ချိန်က အပိုအဆင်ပြေမှု ဖြစ်နိုင်တယ်။
အခု လုပ်ငန်းတချို့အတွက် အခြေခံလိုအပ်ချက် ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် “လိုအပ်ချက်/လိုလားချက်” စာရင်းက အမြဲတမ်းတစ်ပုံစံမဟုတ်ဘူး။
**အခြေအနေ၊ ရည်ရွယ်ချက်၊ အကျိုးဆက်နဲ့ ပြန်စစ်ရတယ်။**
ဒီနေရာမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာ အိမ်ရှင်ဘဝအတွက် ဒီဘဝအကျိုးနဲ့ဆိုင်တဲ့ အချက်တွေထဲမှာ ကြိုးစားလုပ်ကိုင်မှု၊ စောင့်ရှောက်ထိန်းသိမ်းမှု၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းနဲ့ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို ချိန်ညှိသောဘဝတို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဝင်ငွေနဲ့အသုံးစရိတ်ကို သိပြီး အလွန်အကျွံမသုံး၊ လွန်လွန်ကဲကဲ မချွေတာဘဲ မျှတစွာနေဖို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီတရားကို အခုခေတ် ဘတ်ဂျက်ရေးနည်းအဖြစ် တိုက်ရိုက်မပြောဘူး။
ဒါပေမယ့် ထင်ရှားတဲ့သင်ခန်းစာက—
**အရင်းအမြစ်ရှိတာနဲ့ အကုန်သုံးရမယ်မဟုတ်ဘူး။
ဝင်ငွေ၊ ထွက်ငွေ၊ အခြေအနေကို သိပြီး မျှတအောင် နေရတယ်။**
ဒါက လိုအပ်ချက်နဲ့ လိုလားချက်ခွဲခြားဖို့ အလွန်ကောင်းတဲ့ အခြေခံ။
ဒကာကြီးတို့...
တချို့လုပ်ငန်းတွေ အမြတ်ကောင်းလာတဲ့အခါ ကုန်ကျစရိတ်ကလည်း အမြန်တက်တယ်။
ရုံးကြီး။
ကားကြီး။
အခမ်းအနားကြီး။
မလိုအပ်တဲ့ subscription များ။
မသုံးတဲ့ software များ။
တူညီအလုပ်လုပ်တဲ့ အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့သုံးဖွဲ့။
နောက်ဆုံး စျေးကွက်ကျလာတဲ့အခါ ခက်တယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
ကောင်းတဲ့အချိန်မှာ လိုအပ်ချက်နဲ့ လိုလားချက် မခွဲခဲ့လို့။
ဒါပေမယ့် ဒီစကားကို “အကုန်ချွေတာ” လို့ မယူရဘူး။
တခါတလေ မသုံးတာက ပိုကုန်တယ်။
ဝန်ထမ်းလေ့ကျင့်မှုကို မသုံးချင်ဘူး။
နောက်မှ အမှားကြီးတယ်။
စက်ပြုပြင်မှုကို မသုံးချင်ဘူး။
နောက်မှ ပိုကုန်တယ်။
လုံခြုံရေးစနစ်ကို မသုံးချင်ဘူး။
နောက်မှ ပြဿနာကြီးတယ်။
ဒါကြောင့် **ချွေတာခြင်းနဲ့ ပညာရှိစွာသုံးခြင်း မတူဘူး။**
လိုအပ်တာကို မသုံးဘဲထားတာ ပညာမဟုတ်ဘူး။
လိုလားချက်တိုင်းနောက် လိုက်သုံးတာလည်း ပညာမဟုတ်ဘူး။
ကြားမှာ ခွဲသိရမယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ မှာ အိမ်ရှင်တစ်ဦး ရနိုင်တဲ့ ချမ်းသာမှုလေးမျိုးအဖြစ် တရားသဖြင့်ရရှိထားသော ပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်ခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ အကြွေးကင်းခြင်း၊ အပြစ်ကင်းသော ကိုယ်နှုတ်စိတ်အကျင့်ရှိခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ ထိုထဲမှာ အပြစ်ကင်းသောဘဝရဲ့ ချမ်းသာမှုကို အလွန်မြင့်စွာထားပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ လောကီအသုံးအနှုန်းနဲ့ အလွန်တန်ဖိုးရှိတဲ့မေးခွန်းတစ်ခု ရလာတယ်။
**“ရနိုင်လို့ ယူမလား၊ ယူသင့်လို့ ယူမလား”**
မတူဘူး။
ငွေရှိလို့ ဝယ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဝယ်သင့်သလား။
အာဏာရှိလို့ လူတစ်ယောက်ကို ခိုင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ခိုင်းသင့်သလား။
အမြတ်ရလို့ ပစ္စည်းတစ်ခု ရောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် အပြစ်ကင်းစွာ ရောင်းနိုင်သလား။
ဒီမေးခွန်းတွေက လိုအပ်ချက်–လိုလားချက်ထက် နက်သွားတယ်။
**လိုလားတာ ရနိုင်တာနဲ့ ကောင်းတာ မတူဘူး။**
ဒီမှာ ဓမ္မပဒ ၂၀၄ မှာ ကျန်းမာရေးကို အကောင်းဆုံးအကျိုး၊ ရောင့်ရဲမှုကို အကြီးဆုံးဥစ္စာအဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။
ရောင့်ရဲမှုဆိုတာ ဘာမှမတိုးတက်နဲ့လို့ မဆိုဘူး။
အလုပ်မလုပ်နဲ့လို့ မဆိုဘူး။
အောင်မြင်မချင်နဲ့လို့ မဆိုဘူး။
ရောင့်ရဲမှုကို ပျင်းရိမှုနဲ့ မရောရဘူး။
ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်အတွင်း သတိပြုမယ့်အချက်က—
**မရှိသေးတာကို မရမချင်း စိတ်မငြိမ်နိုင်တဲ့အခြေအနေ** နဲ့ **တိုးတက်ဖို့ ပညာရှိစွာ ကြိုးစားခြင်း** မတူဘူး။
လိုချင်မှုမှာ အဆုံးမရှိရင် ဘာဖြစ်မလဲ။
တစ်ခုရတယ်။
နောက်တစ်ခုလိုတယ်။
အဲဒါရတယ်။
နောက်တစ်ခုလိုတယ်။
ကုမ္ပဏီတစ်ခုက—
“ဆိုင်ဆယ်ဆိုင်ရရင်ကောင်းမယ်”
ရတယ်။
“ငါးဆယ်လိုတယ်”
ရတယ်။
“နိုင်ငံလုံးလိုတယ်”
ရတယ်။
“ပြည်ပလိုတယ်”
ရတယ်။
ဒီမှာ မေးရမယ့်မေးခွန်းက—
ချဲ့ထွင်တာ မကောင်းဘူးလား။
မဟုတ်ဘူး။
**ဘာကြောင့် ဆက်ချဲ့ချင်တာလဲ။**
တကယ်လိုအပ်လို့လား။
အများအကျိုးတိုးလို့လား။
မူလရည်ရွယ်ချက်ကို ပိုကောင်းစွာလုပ်နိုင်လို့လား။
ဒါမှမဟုတ် ရပ်လိုက်ရင် ကိုယ့်ဂုဏ်နည်းသွားသလို ခံစားရလို့လား။
ဒီကို စစ်။
ဒါဟာ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ အတွင်းစိတ်သတိ။
ဒကာ ဒကာမတို့...
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၉ မှာ အတွေးတစ်ခု ကိုယ့်ကို၊ သူတစ်ပါးကို၊ နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်စေမလားဆိုတာ ဆင်ခြင်တဲ့ သဘောကို ပြခဲ့ပါတယ်။
လိုချင်မှုတစ်ခုကိုလည်း ဒီလိုစစ်လို့ရတယ်။
“ဒီလိုချင်မှုက ငါ့ကို ပိုပူလောင်စေသလား”
“သူတစ်ပါးကို ဖိအားပေးသလား”
“နှစ်ဖက်အကျိုးကို ပျက်သလား”
ဥပမာ—
လုပ်ငန်းပိုင်ရှင်က ဆိုင်အသစ်ဖွင့်ချင်တယ်။
သူ့လိုချင်မှုကြောင့် ဝန်ထမ်းတွေ မနားမနေ အလုပ်လုပ်ရတယ်။
ငွေစီးဆင်းမှု အရမ်းတင်းတယ်။
အရည်အသွေးကျတယ်။
ဖောက်သည်နစ်နာတယ်။
ဒါဆို ဆိုင်အသစ်ဖွင့်တာက မူလအကျိုးနဲ့ ကိုက်သလား ပြန်ကြည့်ရမယ်။
တစ်ဖက်မှာလည်း—
ချဲ့ထွင်မထားလို့ လူအများလိုအပ်တဲ့ဝန်ဆောင်မှု မရနိုင်ဘူးဆိုရင် တိုးချဲ့ဖို့ အကြောင်းရှိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အဖြေကို “ချဲ့/မချဲ့” လို့ လွယ်လွယ်မထားဘူး။
**လိုအပ်ချက်၊ အကျိုး၊ အရင်းအမြစ်၊ အန္တရာယ်၊ တန်ဖိုး—အားလုံးကြည့်။**
ဒီလိုမှ ပညာဖြစ်တယ်။
ကဲ... စိတ်ကူးဥပမာတစ်ခု ယူကြည့်မယ်။
ဖြစ်ရပ်မှန်မဟုတ်ပါဘူး။
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ ဝန်ထမ်းတွေက ကွန်ပျူတာအသစ်လိုတယ်လို့ တောင်းတယ်။
ပိုင်ရှင်က—
“အသစ်တွေကြိုက်လို့ တောင်းတာ”
လို့ ထင်တယ်။
မဝယ်ပေးဘူး။
နောက်ပိုင်းကြည့်တော့ လက်ရှိကွန်ပျူတာဟောင်းတွေကြောင့် အလုပ်နှေးတယ်။
အမှားများတယ်။
ဝန်ထမ်းတွေ အချိန်ပိုလုပ်ရတယ်။
ကဲ... ဒီနေရာမှာ ကွန်ပျူတာအသစ်က လိုလားချက်လား။
တချို့ဌာနအတွက် လိုအပ်ချက်ဖြစ်နိုင်တယ်။
အခြားဌာနမှာတော့ အဟောင်းနဲ့အဆင်ပြေနိုင်တယ်။
ဒီလို ခွဲရတယ်။
တစ်ဖက်မှာ မန်နေဂျာက ရုံးခန်းကို အလွန်စျေးကြီးတဲ့ အလှဆင်ပစ္စည်းသုံးချင်တယ်။
“Brand image”
လို့ ပြောတယ်။
တကယ်အကျိုးရှိသလား။
ဖောက်သည်အတွက် လိုအပ်လား။
လုပ်ငန်းရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ကိုက်လား။
အခြားလိုအပ်ချက်တွေထက် ဦးစားပေးသင့်လား။
ပြန်မေးရမယ်။
ဒီမှာ အရေးကြီးတာ—
**လိုအပ်ချက်လို့ နာမည်တပ်ထားတဲ့ လိုလားချက်တွေ ရှိတတ်တယ်။**
လူ့စိတ်က ကိုယ်လိုချင်တာကို “လိုအပ်တယ်” လို့ ပြောတတ်တယ်။
“ဒီဖုန်းမရှိလို့ မရဘူး”
“ဒီကားမရှိလို့ မရဘူး”
“ဒီရာထူးမရလို့ မရဘူး”
“ဒီချီးကျူးမှုမရလို့ မရဘူး”
တကယ်မရရင် အသက်မရှင်နိုင်လား။
တာဝန်မထမ်းနိုင်လား။
ဒါမှမဟုတ် စိတ်က စွဲနေတာလား။
ဒီလို ပြန်စစ်ရတယ်။
ဒကာကြီးတို့...
လိုအပ်ချက်ကို ခွဲတဲ့အခါ အခြားမေးခွန်းတစ်ခုက—
**“အခုလိုတာလား၊ နောက်မှလိုတာလား”**
အချိန်ကိုပါ ကြည့်ရတယ်။
စက်ဝယ်ဖို့လိုတယ်။
အခုလား။
ခြောက်လနောက်လား။
ဝန်ထမ်းထပ်ခန့်ဖို့လိုတယ်။
တကယ်အခုလား။
လုပ်ငန်းစနစ်ပြင်ပြီးမှလား။
ပစ္စည်းထပ်ထုတ်ဖို့လိုတယ်။
ဈေးကွက်အချက်အလက်ရှိပြီလား။
ဒါမျိုး။
လိုအပ်တာမှန်ပေမယ့် အချိန်မှားရင် အန္တရာယ်ရှိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် လိုအပ်ချက်ခွဲခြင်းဟာ “ဝယ်/မဝယ်” တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
**ဘယ်အချိန်၊ ဘယ်ပမာဏ၊ ဘယ်အရည်အသွေး၊ ဘယ်သူ့အတွက်** လိုသလဲကို ခွဲရတယ်။
ဒီနေရာမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ ရဲ့ မျှတသောအသက်မွေးမှုနှင့် ဝင်ငွေထွက်ငွေကို ချိန်ညှိသိမြင်မှုက အလွန်သင့်တော်တဲ့ အခြေခံဖြစ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့...
တချို့လူတွေ “ရောင့်ရဲ” ဆိုတာနဲ့ အဖွဲ့အစည်းမတိုးတက်တော့ဘူးလို့ စိုးရိမ်တတ်တယ်။
မဟုတ်ဘူး။
ရောင့်ရဲမှုရှိတဲ့သူလည်း ကြိုးစားနိုင်တယ်။
မိမိရှိတာကို ကျေးဇူးတင်ပြီး လုပ်စရာကို ဆက်လုပ်နိုင်တယ်။
တဏှာနဲ့ တိုးတက်မှုတူတူမဟုတ်ဘူး။
တစ်ယောက်က—
“လူအများအကျိုးရှိလို့ အလုပ်တိုးချဲ့မယ်”
ဆိုနိုင်တယ်။
အဲဒီမှာ တာဝန်ရှိတယ်။
တစ်ယောက်က—
“ငါ့ပြိုင်ဘက်ထက် အမြဲကြီးရမယ်”
ဆိုနိုင်တယ်။
အဲဒီမှာ စွဲလမ်းမှုပါလာတယ်။
အပြင်ပန်းလုပ်ရပ် တူနိုင်တယ်။
အတွင်းအကြောင်းမတူဘူး။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့တရားက နောက်ဆုံးမှာ ပြန်ရောက်လာတာ—
**ကိုယ့်စိတ်ကို သိဖို့။**
ဒီကိစ္စကို “လိုအပ်တယ်” လို့ ဘာကြောင့်ပြောနေတာလဲ။
တကယ်အကျိုးအတွက်လား။
မာနလား။
ကြောက်စိတ်လား။
ပြိုင်ဆိုင်မှုလား။
အဆင်ပြေချင်တာလား။
ဒီမေးခွန်းတွေကို တိတိကျကျ မေး။
ဒါပေမယ့် မလိုအပ်တဲ့ guilt မထားနဲ့။
ကောင်းတဲ့အရာကို ခံစားချင်တာ အလိုလိုအပြစ်မဟုတ်ဘူး။
အဓိကက—
**ကိုယ့်လိုလားချက်က ကိုယ့်ကို ထိန်းချုပ်နေသလား၊ ကိုယ်က ပညာနဲ့ သုံးနိုင်သလား။**
ဒါကို စစ်။
ကဲ... လက်တွေ့အတွက် မေးခွန်းခြောက်ခုထားရအောင်။
တစ်—
**မရှိရင် အဓိကတာဝန် ပျက်သလား။**
ပျက်ရင် လိုအပ်ချက်နီးတယ်။
နှစ်—
**အခြားနည်းနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ရသလား။**
ရရင် ပိုကောင်းတဲ့ရွေးချယ်မှု ရှိနိုင်တယ်။
သုံး—
**ဘယ်သူအကျိုးရမလဲ။**
လူနည်းစုလား။
အများလား။
ကိုယ့်ဂုဏ်ပဲလား။
လေး—
**မသုံးရင် အန္တရာယ်ဘာလဲ၊ သုံးရင် အန္တရာယ်ဘာလဲ။**
နှစ်ဖက်စစ်။
ငါး—
**လက်ရှိအရင်းအမြစ်နဲ့ ကိုက်သလား။**
ဝင်ငွေ၊ အချိန်၊ လူအားနဲ့ ကိုက်သလား။
ခြောက်—
**လိုချင်တာ မရရင် စိတ်မှာ ဘာဖြစ်လဲ။**
အလွန်ဒေါသထွက်လား။
ဂုဏ်ကျသလိုခံစားလား။
ဒီမေးခွန်းက စွဲလမ်းမှုကို မြင်စေတယ်။
ဒီခြောက်ခုလည်း ပိဋကတ်စာရင်းမဟုတ်ဘူး။
ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်အတွက် လက်တွေ့ဆင်ခြင်နည်း။
ဒကာကြီးတို့...
လိုအပ်ချက်နဲ့ လိုလားချက်ကို ခွဲတတ်တာဟာ ငွေသုံးရာမှာပဲ မဟုတ်ဘူး။
အာရုံစိုက်မှုမှာလည်း လိုတယ်။
နေ့တိုင်း မက်ဆေ့ချ်တိုင်းကို ချက်ချင်းပြန်ရမလား။
အစည်းအဝေးတိုင်း တက်ရမလား။
သတင်းတိုင်း သိရမလား။
လူတိုင်း ကိုယ့်ကို ကြိုက်ဖို့ လိုအပ်လား။
လူတိုင်းထံက ချီးကျူးမှု လိုအပ်လား။
တခါတလေ ဦးဇင်းတို့ “လိုတယ်” ထင်နေတာတွေဟာ စိတ်က “လိုချင်တယ်” ပဲ ဖြစ်နေတတ်တယ်။
ဒီဟာကို မြင်လာရင် စိတ်ပေါ့လာတယ်။
အလွန်အကျွံလိုက်မပြေးတော့ဘူး။
ဓမ္မစကြာသုတ်မှာ အလယ်အလတ်လမ်းကို အစွန်းနှစ်ဖက်ရှောင်ပြီး ဟောထားပါတယ်။
ဒီတရားကို စီးပွားရေး budget rule လို့ မပြောင်းရဘူး။
ဒါပေမယ့် အစွန်းနှစ်ဖက်ကို မလိုက်တဲ့ ဓမ္မအမြင်က ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်မှာ အလင်းပေးတယ်။
အလွန်ဖြုန်းတာတစ်ဖက်။
လိုအပ်တာတောင် မသုံးဘဲ အလွန်ချွေတာတာတစ်ဖက်။
နှစ်ခုလုံးကို ပညာနဲ့ကြည့်။
မိသားစုဘဝမှာလည်း အတူတူ။
သားသမီးလိုချင်သမျှ အကုန်ပေးတာ မေတ္တာလား။
မသေချာဘူး။
လိုအပ်တာတောင် မပေးတာလည်း စည်းကမ်းမဟုတ်ဘူး။
အဓိက—
လိုအပ်တာ ပေး။
လိုလားတာကို ပညာနဲ့ဆွေးနွေး။
စိတ်ထိန်းတတ်အောင် သင်။
ဒီလိုမှ ရေရှည်အကျိုးရှိတယ်။
ကဲ... ဒီနေ့တရားကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ပြန်ချိတ်ကြရအောင်။
**ဒုက္ခသစ္စာ**—
လိုချင်တာ မရလို့ ပူလောင်တယ်။
ရတာနဲ့ မလုံလောက်ဘူး။
နောက်တစ်ခုလိုတယ်။
အဖွဲ့အစည်းက လိုအပ်တာမလုပ်ဘဲ အလှအပနောက်လိုက်လို့ အရင်းအမြစ်ပျက်တယ်။
လိုအပ်တာကို မပေးလို့ ဝန်ထမ်းတွေ ပင်ပန်းတယ်။
လိုလားချက်တိုင်းနောက်လိုက်လို့ ငွေကြေးဖိအားတက်တယ်။
မိသားစုမှာလည်း “လိုချင်တာ = လိုအပ်တာ” ဖြစ်လာရင် ပူလောင်မှုများတယ်။
ဒါတွေ ဒီခေါင်းစဉ်ရဲ့ ဒုက္ခ။
**သမုဒယသစ္စာ**—
တဏှာ။
လိုချင်တာကို ရမချင်း မနေရနိုင်တဲ့ စွဲမှု။
ဂုဏ်လိုချင်မှု။
ရှိသူနဲ့ နှိုင်းယှဉ်မှု။
ပြိုင်ဘက်ထက် ကျော်ချင်မှု။
ကြောက်စိတ်ကြောင့် ပိုများများစုချင်မှု။
ဒါတွေ အကြောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။
တစ်ဖက်မှာ အချက်အလက်မရှိတာ၊ ဘတ်ဂျက်မရှင်းတာ စတဲ့ လောကီအကြောင်းတွေလည်း ပါတယ်။
**နိရောဓသစ္စာ**—
လိုချင်မှုနောက် မလိုက်ဘဲ ကြည့်နိုင်လာတယ်။
မရတာနဲ့ စိတ်အကုန်မပျက်တော့ဘူး။
ရှိတာကို သိပြီး လိုတာကို ပညာနဲ့ ရွေးနိုင်တယ်။
ရောင့်ရဲမှု တိုးလာတယ်။
ဒါပေမယ့် လောကီရောင့်ရဲမှုကို နိဗ္ဗာန်နဲ့ တူတူမထားဘူး။
နိရောဓသစ္စာရဲ့ အဆုံးစွန်က တဏှာချုပ်ငြိမ်းခြင်း။
**မဂ္ဂသစ္စာ**—
မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့ လိုအပ်ချက်နဲ့ တဏှာကို ခွဲကြည့်။
မှန်ကန်တဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အများအကျိုးကို ကြည့်။
မှန်ကန်တဲ့စကားနဲ့ “လိုတယ်” “လိုချင်တယ်” ကို ရိုးသားစွာပြော။
မှန်ကန်တဲ့အပြုအမူနဲ့ အရင်းအမြစ်ကို မဖြုန်း။
မှန်ကန်တဲ့အသက်မွေးမှုနဲ့ မတရားတဲ့အမြတ်နောက် မလိုက်။
မှန်ကန်တဲ့အားထုတ်မှုနဲ့ လောဘအလေ့အထကို လျော့။
သတိနဲ့ လိုချင်စိတ်တက်လာတဲ့အချိန် သိ။
စိတ်တည်ငြိမ်ပြီး မျက်စိတွေ့တိုင်း လိုက်မလုပ်ဘဲ ပညာနဲ့ရွေး။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့...
ဒီနေ့ကစပြီး ဝယ်မယ့်အရာတစ်ခု၊ လုပ်မယ့်စီမံကိန်းတစ်ခု၊ ချဲ့မယ့်လုပ်ငန်းတစ်ခုရှေ့မှာ စကားတစ်ကြောင်းပဲ မေးကြည့်ပါ။
**“ဒါကို တကယ်လိုတာလား၊ လိုချင်တာလား”**
လိုချင်တာဆိုလည်း အလိုလိုမကောင်းဘူး မဆိုနဲ့။
ထပ်မေး—
“ဒီလိုချင်မှုက အကျိုးရှိသလား”
“သုံးနိုင်သလား”
“အခြားသူမနစ်နာဘူးလား”
“ကိုယ့်မူနဲ့ ကိုက်သလား”
ဒီလိုပဲ။
လုပ်ငန်းတိုးတက်ကြပါစေ။
ဒါပေမယ့် တိုးတက်မှုအမည်နဲ့ အဆုံးမဲ့တဏှာနောက် မလိုက်ကြပါစေနဲ့။
အရင်းအမြစ်များလာပါစေ။
ဒါပေမယ့် အရင်းအမြစ်များလာလို့ ပေါ့ဆမသုံးကြပါစေနဲ့။
လိုအပ်တာကို ရဲရင့်စွာ ရင်းနှီးနိုင်ကြပါစေ။
မလိုအပ်တာကိုလည်း ပညာနဲ့ “မလိုဘူး” လို့ ပြောနိုင်ကြပါစေ။
ရောင့်ရဲမှုနဲ့ ကြိုးစားမှုကို တွဲနိုင်ကြပါစေ။
ချွေတာမှုနဲ့ တာဝန်မဲ့မှုကို မရောကြပါစေနဲ့။
အသုံးချမှုနဲ့ ဖြုန်းတီးမှုကို ခွဲနိုင်ကြပါစေ။
အမြတ်နဲ့ အပြစ်ကင်းခြင်းကြားမှာ အပြစ်ကင်းခြင်းကို မပျောက်စေကြပါစေနဲ့။
ကိုယ့်လိုလားချက်ကြောင့် သူတစ်ပါးဒုက္ခ မတိုးပါစေနဲ့။
ကိုယ့်လိုအပ်ချက်ကို ရိုးသားစွာ သိနိုင်ကြပါစေ။
လိုချင်မှုတက်လာတာကို သတိနဲ့ ကြည့်နိုင်ကြပါစေ။
ရရှိသမျှအပေါ် ကျေးဇူးသိနိုင်ကြပါစေ။
အကျိုးရှိသော တိုးတက်မှုကို ပညာနဲ့ ဆက်လက်လုပ်နိုင်ကြပါစေ။
သတ္တဝါအပေါင်း ချမ်းသာကြပါစေ။
တဏှာလျော့ပါစေ။
သီလတိုးပါစေ။
သတိပညာ တိုးပါစေ။
ဒုက္ခကို သိနိုင်ကြပါစေ။
ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းတဏှာကို ပယ်နိုင်ကြပါစေ။
နိရောဓသစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ပွားများအားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
Sao Dhammasami
---
## ကျမ်းကိုးစာရင်း
၁။ **သံယုတ္တနိကာယ် ၅၆.၁၁၊ ဓမ္မစက္ကပဝတ္တနသုတ်။** အစွန်းနှစ်ဖက်ရှောင်ခြင်း၊ အလယ်အလတ်လမ်းနှင့် တဏှာကို ဒုက္ခသမုဒယအဖြစ် ဖော်ပြထားသည့် အဓိက canonical anchor အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။
၂။ **အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄၊ ဒီဃဇာဏုသုတ်။** ဝင်ငွေ၊ ထွက်ငွေကို သိပြီး အလွန်ဖြုန်းတီးခြင်းနှင့် အလွန်ချွေတာခြင်းတို့ကို ရှောင်၍ မျှတစွာနေထိုင်ခြင်းဆိုင်ရာ အဓိက household support အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။
၃။ **အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂၊ အာဏဏျသုတ်။** တရားသဖြင့်ရသောပစ္စည်း၊ အသုံးပြုမှု၊ အကြွေးကင်းမှုနှင့် အပြစ်ကင်းသောအကျင့်တို့မှ ရသော ချမ်းသာမှုဆိုင်ရာ supporting source အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။
၄။ **ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒ၊ သုခဝဂ်၊ ဂါထာ ၂၀၄။** ရောင့်ရဲမှုကို အကြီးဆုံးဥစ္စာအဖြစ် ဖော်ပြထားသော supporting source အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။
၅။ **မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၉၊ ဒွေဓာဝိတက္ကသုတ်။** ကိုယ်၊ သူတစ်ပါးနှင့် နှစ်ဖက်စလုံးအပေါ် ထိခိုက်စေနိုင်မှုကို ပြန်ဆင်ခြင်ခြင်းဆိုင်ရာ support အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။
၆။ **ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ ပါဠိတိပိဋက။** မူရင်း canonical identity အတွက် primary witness အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။