လိုအပ်ချက်နှင့် လိုလားချက်ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း

 

“မျိုးဆက်လွှဲပြောင်းမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှု”

လိုအပ်ချက်နှင့် လိုလားချက်ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း

သာသနာနှစ် ၂၅၇၀ — မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ — ဝါခေါင်လပြည့်ကျော် ၁၁ ရက် — ၂၀၂၆ စက်တင်ဘာ ၈ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့...

မျိုးဆက်လွှပြောင်းချိန်ရောက်တဲ့အခါ မိသားစုလုပ်ငန်းတွေမှာ အငြင်းပွားမှုတစ်မျိုး အရမ်းဖြစ်တတ်တယ်။

အရင်မျိုးဆက်က—

“ဒါမလိုဘူး”

ဆိုတယ်။

နောက်မျိုးဆက်က—

“ဒီခေတ်မှာ မဖြစ်မနေလိုတယ်”

ဆိုတယ်။

အရင်လူက—

“အပိုကုန်ကျတယ်”

ဆိုတယ်။

နောက်လူက—

“မသုံးရင် နောက်ကျမယ်”

ဆိုတယ်။

ကဲ... ဘယ်သူမှန်လဲ။

အဖြေက အမြဲတစ်ယောက်တည်း မှန်မနေဘူး။

အဓိကက—

ဒါဟာ တကယ်လိုအပ်ချက်လား၊ လိုလားချက်လားဆိုတာ ပညာနဲ့ ခွဲရမယ်။

အဖေက လုပ်ငန်းကို အနှစ်သုံးဆယ် ထိန်းလာတယ်။

ကုန်ကျစရိတ်ကို သိတယ်။

အန္တရာယ်ကို သိတယ်။

သားသမီးတွေက နည်းပညာအသစ်ကို သိတယ်။

ဈေးကွက်ပြောင်းလဲမှုကို သိတယ်။

ဒီနှစ်ခု မတိုက်ခိုက်ဘဲ တစ်ခါတည်းပြန်မေးရမယ့် စကားက—

“ဒီဟာ ဘာအတွက်လိုတာလဲ”

အဲဒီကစ။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာ အိမ်ရှင်တစ်ယောက်အတွက် ဝင်ငွေနဲ့ထွက်ငွေကို သိပြီး အလွန်အကျွံဖြုန်းတီးခြင်းနဲ့ အလွန်ချွေတာခြင်းနှစ်ဖက်လုံး မလွန်ဘဲ မျှတစွာ နေထိုင်ဖို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒီသဘောက မျိုးဆက်လွှပြောင်းရာမှာ တကယ်အသုံးဝင်တယ်။

အရင်မျိုးဆက်ဟာ တခါတလေ အလွန်ချွေတာတတ်တယ်။

“အရင်ကလည်း ဒီစက်နဲ့ လုပ်ခဲ့တာ”

ဆိုတယ်။

ဒါပေမယ့် အခုစက်ဟောင်းလို့ အမှားများတယ်။

လူတွေပိုပင်ပန်းတယ်။

အချိန်ပိုကုန်တယ်။

ဒီလိုဆိုရင် အသစ်ဝယ်တာ အပျော်သုံးမဟုတ်တော့ဘူး။

လိုအပ်ချက်ဖြစ်နိုင်တယ်။

နောက်မျိုးဆက်ကလည်း တခါတလေ—

“အခုလူတိုင်းသုံးနေပြီ”

ဆိုပြီး ဝယ်ချင်တယ်။

ဒါပေမယ့် ကိုယ့်လုပ်ငန်းမှာ မလိုဘူး။

အကျိုးမရှိဘူး။

ဒီလိုဆိုရင် လိုလားချက်ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါကြောင့် အသစ်ဆိုတာနဲ့ လိုအပ်ချက်မဖြစ်ဘူး။

အဟောင်းဆိုတာနဲ့ လုံလောက်တယ်လို့လည်း မဆိုနိုင်ဘူး။

စစ်ရတယ်။

လိုအပ်ချက်နဲ့ လိုလားချက် ခွဲဖို့ မေးလို့ရတယ်—

မရှိရင် အဓိကတာဝန် ပျက်သလား။

လူဘေးကင်းရေး ထိခိုက်သလား။

ဖောက်သည်အပေါ် အရည်အသွေးကျသလား။

တခြားနည်းနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ရသလား။

အခုလိုတာလား၊ နောက်မှလိုတာလား။

ကုန်ကျစရိတ်ထက် အကျိုးက သင့်တော်သလား။

ဒါတွေ ပိဋကတ်တော်က တိုက်ရိုက်စာရင်း မဟုတ်ပါဘူး။

လက်တွေ့ဆင်ခြင်နည်းပါ။

ဒကာကြီးတို့...

ဒီခေါင်းစဉ်မှာ ပိုနက်တာက စိတ်ပါ။

လူ့စိတ်က ကိုယ်လိုချင်တာကို—

“လိုအပ်တယ်”

လို့ နာမည်ပြောင်းတပ်တတ်တယ်။

“ဒီရာထူး ငါလိုတယ်”

“ဒီဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် ငါလိုတယ်”

“အားလုံး ငါ့ကို မေးဖို့လိုတယ်”

တကယ် လုပ်ငန်းလိုအပ်ချက်လား။

ဒါမှမဟုတ်—

ကိုယ့်အရေးပါမှုကို မလွှတ်နိုင်တာလား။

မျိုးဆက်လွှပြောင်းရာမှာ အရင်မျိုးဆက်အတွက် အကြီးဆုံး “လိုလားချက်” တစ်ခုဟာ ဆက်ပြီးထိန်းချုပ်ချင်မှု ဖြစ်နိုင်တယ်။

နောက်မျိုးဆက်မှာလည်း—

“ချက်ချင်းအာဏာအကုန်လိုတယ်”

ဆိုတဲ့ လိုလားချက် ရှိနိုင်တယ်။

တကယ်လိုအပ်တာက တဖြည်းဖြည်းတာဝန်ယူမှုဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါကြောင့် အပြင်က ပစ္စည်းလိုအပ်ချက်ထက် စိတ်ထဲက လိုချင်မှုကိုပါ ခွဲရတယ်။

ဓမ္မစကြာတရားမှာ ဒုက္ခ၏အကြောင်းကို တဏှာနဲ့ ဆက်စပ်ရှင်းပြထားပြီး၊ မိမိလိုချင်တာ မရခြင်းလည်း ဒုက္ခအတွင်း ပါပါတယ်။

ဒီမှာ သတိထားရမယ့်အချက်က ဆန္ဒအားလုံးကို တဏှာလို့ တစ်ထပ်တည်း မခေါ်ရဘူး။

ကောင်းတာလုပ်ချင်တာရှိတယ်။

ပညာသင်ချင်တာရှိတယ်။

တာဝန်ယူချင်တာရှိတယ်။

အဓိကက စွဲလမ်းတဏှာနဲ့ ပညာရှိရည်ရွယ်ချက်ကို ခွဲသိဖို့။

စိတ်ကူးဥပမာ—

ဖြစ်ရပ်မှန်မဟုတ်ပါဘူး။

သားက ဖခင်ကို ပြောတယ်—

“အွန်လိုင်းအရောင်းစနစ်အသစ် သုံးရမယ်”

ဖခင်က—

“မလိုဘူး၊ အခုလည်း ရောင်းကောင်းတယ်”

ဆိုတယ်။

သားက—

“မလုပ်ရင် ကုမ္ပဏီပျက်မယ်”

ဆိုတယ်။

နှစ်ဖက်လုံး စိတ်နဲ့ပြောနေတယ်။

တစ်ဖက်က အဟောင်းကို စွဲနေတယ်။

တစ်ဖက်က အသစ်ကို စွဲနေတယ်။

ဒီနေရာမှာ အဖြေက “ဖခင်မှန်” “သားမှန်” မဟုတ်ဘူး။

အချက်အလက်ကြည့်။

ဖောက်သည်တကယ်ပြောင်းသလား။

ကုန်ကျစရိတ်ဘယ်လောက်။

အကျိုးဘယ်လောက်။

လူလေ့ကျင့်နိုင်သလား။

လုံခြုံရေးအန္တရာယ်ဘာရှိသလဲ။

တစ်ပိုင်းစမ်းလို့ရသလား။

ဒီလိုနဲ့ လိုအပ်ချက်ကို ပညာနဲ့ စစ်။

ဒါဟာ မျိုးဆက်နှစ်ခု ငြိမ်းချမ်းတဲ့နည်း။

အရင်လူက “မလုပ်နဲ့” တစ်ကြောင်းနဲ့ မပိတ်။

နောက်လူက “ခေတ်မီဖို့” တစ်ကြောင်းနဲ့ မဖိ။

အကြောင်းပြချက်ပေါ်မှာ တွေ့။

ဒကာ ဒကာမတို့...

တကယ့်ငြိမ်းချမ်းသောအောင်မြင်မှုဆိုတာ အားလုံးလိုချင်တာရခြင်း မဟုတ်ဘူး။

အရေးကြီးတာကို သိပြီး အရေးမကြီးတာကို လွှတ်နိုင်ခြင်း။

ဒီဟာ အောင်မြင်မှုကြီးတစ်မျိုး။

မျိုးဆက်လွှပြောင်းချိန်မှာ—

ဘယ်ရာထူးကို အခုလွှဲဖို့လိုတယ်။

ဘယ်ရာထူးကို နောက်မှလွှဲဖို့လိုတယ်။

ဘယ်ပညာကို ချက်ချင်းသင်ဖို့လိုတယ်။

ဘယ်အစဉ်အလာက အဓိကတန်ဖိုးမဟုတ်လို့ ပြောင်းလို့ရတယ်။

ခွဲ။

ဒီလိုမှ ပဋိပက္ခ နည်းတယ်။

သစ္စာလေးပါးနဲ့—

ဒုက္ခ က မလိုအပ်တာကို မလွှတ်နိုင်ခြင်း၊ လိုအပ်တာကို မပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တဲ့ ပူလောင်မှု။

သမုဒယ က တဏှာ၊ မာန၊ အဟောင်းစွဲမှု၊ အသစ်စွဲမှု။

နိရောဓ က “ငါလိုချင်တာ” ထက် “တကယ်လိုတာ” ကို မြင်နိုင်လာတဲ့အခါ စွဲမှုလျော့ခြင်း။

မဂ် က ပညာနဲ့အချက်အလက်စစ်ခြင်း၊ မှန်ကန်တဲ့ရည်ရွယ်ချက်ထားခြင်း၊ ရိုးသားစွာဆွေးနွေးခြင်း၊ မျှတစွာသုံးစွဲခြင်း၊ သတိနဲ့ လိုချင်စိတ်ကို ကြည့်ခြင်း။

ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့...

မျိုးဆက်နှစ်ခုစလုံး “ငါလိုချင်တာ” ကို အနည်းငယ်ချပြီး “လုပ်ငန်းနဲ့ လူတွေအတွက် တကယ်လိုတာ” ကို ပိုကြည့်နိုင်ကြပါစေ။

ရောင့်ရဲမှုရှိပြီး ကြိုးစားမှုမပျက်ကြပါစေနဲ့။

ချွေတာမှုရှိပြီး လိုအပ်တာကို မဖျက်ကြပါစေနဲ့။

တိုးတက်ချင်ပြီး တဏှာနောက် မလိုက်ကြပါစေနဲ့။

အရင်မျိုးဆက်က လွှတ်သင့်တာ လွှတ်နိုင်ကြပါစေ။

နောက်မျိုးဆက်က စောင့်သင့်တာ စောင့်နိုင်ကြပါစေ။

ဒုက္ခကို သိနိုင်ကြပါစေ။

သမုဒယကို ပယ်နိုင်ကြပါစေ။

နိရောဓကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။

မဂ်ကို ပွားများနိုင်ကြပါစေ။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

Sao Dhammasami 

---