အမှားမဖြစ်မီ စစ်ဆေးချက်တစ်ခု ထည့်သွင်းခြင်း နံနက်ပိုင်းတရားတော်

 သာသနာတော်နှစ် ၂၅၇၀ ခုနှစ် • မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ် • ဝါခေါင်လဆုတ် ၆ ရက် • 

ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၃ ရက် • ကြာသပတေးနေ့

“တိုးတက်မှု၊ ချဲ့ထွင်မှုနှင့် လူမှုတာဝန်”

အမှားမဖြစ်မီ စစ်ဆေးချက်တစ်ခု ထည့်သွင်းခြင်း

နံနက်ပိုင်းတရားတော်

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။

စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။

ဒကာ ဒကာမတို့…

ဒီမနက် ဦးဇင်းတို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ သေးသေးလေးလိုထင်ရပေမဲ့ အဖွဲ့အစည်းကြီးလာလေလေ ပိုပြီးအရေးကြီးလာတဲ့ အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို တရားနဲ့ဆက်ပြီး ဆင်ခြင်ကြမယ်နော်။

အဲဒါကတော့—

အမှားမဖြစ်မီ စစ်ဆေးချက်တစ်ခု ထည့်သွင်းခြင်း။

အမှားဖြစ်ပြီးမှ ပြန်ပြင်တာက ပညာရှိတဲ့လုပ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မှားတာကို ဖုံးမထားဘဲ ဝန်ခံတယ်၊ ပြန်ပြင်တယ်၊ နောက်တစ်ခါ မဖြစ်အောင် သင်ယူတယ်ဆိုရင် အဲဒါက ကောင်းတယ်။

ဒါပေမဲ့ တချို့အမှားတွေက ပြင်လို့ရပေမဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ကြီးတယ်။ တချို့အမှားတွေက ငွေနဲ့ပြန်မဝယ်နိုင်တဲ့ ယုံကြည်မှုကို ထိတယ်။ တချို့အမှားတွေက လူတစ်ယောက်ရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိတယ်။ တချို့အမှားတွေက ကိုယ့်လုပ်ငန်းတစ်ခုတည်းကို မထိဘဲ ဖောက်သည်၊ ဝန်ထမ်း၊ မိသားစုနဲ့ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းထိ ရောက်သွားနိုင်တယ်။

ဒီလိုနေရာမှာ—

“မှားရင် ပြင်မယ်” ဆိုတဲ့စိတ်ကောင်းတစ်ခုတည်း မလုံလောက်တော့ဘူး။

“မမှားခင် ဘာတစ်ချက်စစ်ထားရမလဲ” ဆိုတဲ့ ပညာလိုလာတယ်။

လုပ်ငန်းသေးသေးတုန်းက ပိုင်ရှင်က အရာတိုင်းကို ကိုယ်တိုင်မြင်နိုင်တယ်။ လူငါးယောက်၊ ဆယ်ယောက်တုန်းက စာချုပ်တစ်စောင်လည်း ကိုယ်ဖတ်တယ်၊ ပစ္စည်းတစ်ခုလည်း ကိုယ်ကြည့်တယ်၊ လူခန့်တာလည်း ကိုယ်ဆုံးဖြတ်တယ်။ အမှားတစ်ခုဖြစ်ခါနီးရင် ကိုယ့်အတွေ့အကြုံက ချက်ချင်းသတိပေးနိုင်တယ်။

လုပ်ငန်းကြီးလာပြီဆိုရင်တော့ အဲဒီလိုမရတော့ဘူး။

ရုံးခွဲများလာတယ်။

လူများလာတယ်။

ငွေပမာဏများလာတယ်။

တစ်နေ့တည်း ဆုံးဖြတ်ချက်အများကြီးချရတယ်။

ကိုယ်မမြင်တဲ့နေရာတွေ ပိုများလာတယ်။

အဲဒီအချိန်မှာ “ပိုင်ရှင်ကြည့်ရင် သိတယ်” ဆိုတဲ့ပညာကို “ဘယ်သူလုပ်လုပ် မလုပ်မီ ဒီအချက်ကို စစ်” ဆိုတဲ့ အလေ့အကျင့်အဖြစ် ပြောင်းပေးရတယ်။

ဒီနေရာမှာ ဓမ္မဘက်က အလွန်ရှင်းတဲ့အခြေခံတစ်ခုရှိတယ်။

သံယုတ္တနိကာယ် ၄၉.၄ မှာ မှန်ကန်တဲ့အားထုတ်မှုလေးမျိုးကို ဟောရာတွင် မဖြစ်သေးတဲ့ မကောင်းသောတရားတွေ မဖြစ်လာအောင် အားထုတ်ခြင်း ကို ထည့်ထားတယ်။ ဖြစ်ပြီးသားမကောင်းမှုကို ပယ်ရုံတင်မဟုတ်ဘူး၊ မဖြစ်သေးတာကို မဖြစ်အောင်လည်း ကြိုးစားရတယ်။ ပြီးတော့ မဖြစ်သေးတဲ့ကောင်းမှုကို ဖြစ်လာအောင်၊ ဖြစ်ပြီးသားကောင်းမှုကို မပျောက်ဘဲ တိုးပွားလာအောင်လည်း အားထုတ်ရတယ်။

သူတော်ကောင်းတို့…

ဒီဟောချက်ကို ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းအန္တရာယ်ထိန်းချုပ်ရေး စည်းမျဉ်းလို့ တိုက်ရိုက်ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ မူရင်းဟောချက်က ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်အပေါ် မှန်ကန်တဲ့အားထုတ်မှုကို ဟောထားတာပါ။

ဒါပေမဲ့ ဦးဇင်းတို့ ဆင်ခြင်သင့်တာက—

ပညာဟာ ဖြစ်ပြီးသားအဆိုးကိုပဲ လိုက်ရှင်းတာမဟုတ်ဘူး။ မဖြစ်သေးတဲ့အဆိုး မဖြစ်လာအောင်လည်း အားထုတ်တတ်တယ်။

ဒေါသစကား ထွက်ပြီးမှ တောင်းပန်တာ ကောင်းတယ်။

ဒါပေမဲ့ မထွက်ခင် ကိုယ့်စိတ်ကို တစ်ချက်သိနိုင်ရင် ပိုကောင်းတယ်။

ငွေလွှဲမှားပြီးမှ ပြန်ယူတာ ကောင်းတယ်။

ဒါပေမဲ့ မလွှဲခင် နာမည်နဲ့ပမာဏကို တစ်ချက်စစ်ထားရင် ပိုကောင်းတယ်။

လူမှားကို ရာထူးပေးပြီးမှ ပြန်ချရတာထက် မပေးခင် အရည်အချင်း၊ အကျင့်၊ တာဝန်ယူနိုင်မှုကို စစ်ထားရင် ပိုကောင်းတယ်။

စာချုပ်ထိုးပြီးမှ—

“ဒီစာပိုဒ် မဖတ်မိဘူး”

ဆိုတာထက် မထိုးခင် သက်ဆိုင်သူတစ်ယောက်ကို ထပ်ကြည့်ခိုင်းတာ ပိုကောင်းတယ်။

ဒီအချက်မှာ—

စစ်ဆေးခြင်းကို မယုံကြည်ခြင်းနဲ့ မရောရဘူး။

လူဆိုတာ မေ့နိုင်တယ်။

အလျင်လိုနိုင်တယ်။

ကိုယ့်အမြင်ထဲ ပိတ်မိနိုင်တယ်။

ကိုယ်ချစ်တဲ့သူကို မျက်နှာလိုက်နိုင်တယ်။

ကိုယ်ကြောက်နေတဲ့အရာကြောင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အမြန်ချင်လာနိုင်တယ်။

ပင်ပန်းတဲ့အချိန်မှာ သာမန်နေ့ထက် ပိုလွဲနိုင်တယ်။

အဲဒီအကန့်အသတ်ကို သိထားတဲ့အဖွဲ့က စစ်ဆေးချက်ထည့်တယ်။

ဒါ လူကို အထင်သေးတာမဟုတ်ဘူး။

လူသားဖြစ်ခြင်းရဲ့ အကန့်အသတ်ကို ပညာနဲ့ အသိအမှတ်ပြုတာ။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၁၀.၁၅ မှာ မပေါ့ဆခြင်းကို ကုသိုလ်တရားတွေအတွက် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အခြေခံအဖြစ် ချီးမွမ်းထားတယ်။ ဆင်ခြေရာများ ဆင်ခြေရာကြီးထဲ ဝင်သလို၊ အိမ်အမိုးတန်းတွေ အမိုးခေါင်ဆီ စုသလို ကုသိုလ်တရားတွေ မပေါ့ဆမှုဆီ စုဝေးကြောင်း ဥပမာမျိုးစုံနဲ့ ဟောထားတယ်။

ဓမ္မပဒ မပေါ့ဆမှုဝဂ်မှာလည်း ပညာရှိသူဟာ မပေါ့ဆမှုကို အဖိုးတန်ပစ္စည်းတစ်ခုလို စောင့်ရှောက်တတ်ကြောင်း သတိပေးထားတယ်။

မပေါ့ဆဘူးဆိုတာ အရာတိုင်းကို ကြောက်နေတာ မဟုတ်ဘူးနော်။

အရာတိုင်းကို နှစ်ခါသုံးခါစစ်ပြီး ဘယ်တော့မှ မဆုံးဖြတ်တော့တာလည်း မဟုတ်ဘူး။

အရေးကြီးတာကို အရေးကြီးမှန်းသိခြင်း၊ အန္တရာယ်ရှိတဲ့နေရာကို မြင်ခြင်း၊ လိုအပ်တဲ့အချိန်မှာ သတိမလွတ်ခြင်း ပါ။

ဥပမာ နေ့တိုင်းဝယ်နေတဲ့ အသေးစားအသုံးစရိတ်ကို လူသုံးယောက်လက်မှတ်ထိုးရမယ်ဆိုရင် စစ်ဆေးမှုလွန်သွားနိုင်တယ်။

တစ်ဖက်မှာ ငွေပမာဏအလွန်ကြီးတဲ့ ပေးချေမှုကို လူတစ်ယောက်က တစ်ချက်တည်းနဲ့ ပို့လိုက်တယ်ဆိုရင် စစ်ဆေးချက်မရှိတာ အန္တရာယ်ရှိနိုင်တယ်။

ဒီတော့ ပညာရှိတဲ့စနစ်က—

“စစ်မစစ်” တစ်ခုတည်း မမေးဘူး။

“ဘယ်နေရာမှာ ဘယ်လောက်စစ်ရမလဲ” ကိုပါ သိရတယ်။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၄ မှာ သင့်တော်တဲ့အချိန်ကို သိခြင်းနဲ့ အတိုင်းအတာသိခြင်းတို့ကို လေးစားထိုက်စေတဲ့ အရည်အသွေးတွေအဖြစ် ဖော်ပြထားတယ်။

အလုပ်ထဲမှာ ဆင်ခြင်မယ်ဆို—

မစစ်သင့်တာကို နေရာတိုင်းလိုက်စစ်ပြီး စစ်သင့်တာကို မစစ်ရင် စနစ်က အမည်ပဲကျန်မယ်။

အဖွဲ့တစ်ခု ကြီးလာတယ်ဆိုပါစို့။

အရင်က လူဆယ်ယောက်။

အခု လူတစ်ရာ။

အရင်က ဖောက်သည်တစ်ရာ။

အခု ဖောက်သည်တစ်သောင်း။

အရင်က အမှားတစ်ခုဖြစ်ရင် လူနည်းနည်းပဲ ထိတယ်။

အခု စနစ်တစ်ခုလွဲသွားရင် လူအများကြီး ထိနိုင်တယ်။

ဒီလိုဆို ချဲ့ထွင်မှုနဲ့အတူ ဘာတိုးရမလဲ။

အရောင်းတိုးရမယ်။

ဝန်ထမ်းတိုးရမယ်။

နည်းပညာတိုးရမယ်။

အဲဒါတွေကောင်းပါတယ်။

ဒါပေမဲ့—

အမှားကာကွယ်နိုင်စွမ်းလည်း တိုးရမယ်။

မဟုတ်ရင် အရွယ်အစားကကြီးပြီး ပေါ့ဆမှုရဲ့အကျိုးဆက်လည်း အတူကြီးလာမယ်။

တစ်ယောက်တည်းမှားတာက လူတစ်ယောက်ရဲ့အမှား ဖြစ်နိုင်တယ်။

တူညီတဲ့အမှားကို လူအသစ်ဝင်တိုင်း၊ ရုံးခွဲပြောင်းတိုင်း ထပ်ဖြစ်နေပြီဆိုရင်—

လူတွေကိုပဲ ဆူမနေဘဲ—

“ဒီအမှား မဖြစ်ခင် စနစ်က ဘာသတိပေးထားသလဲ”

မေးရမယ်။

ဥပမာ ပစ္စည်းပို့တဲ့လိပ်စာ မကြာခဏမှားတယ်။

နေ့တိုင်း—

“သတိထားပါ”

လို့ ဆူတယ်။

နောက်နေ့လည်းမှားတယ်။

ဒီလိုဆို “သတိထား” ဆိုတဲ့စကားကို အလေ့အကျင့်ဖြစ်အောင် မပြောင်းရသေးဘူး။

ပို့မယ့်မတိုင်ခင် လိပ်စာနဲ့ ဖုန်းနံပါတ် ပြန်ဖတ်လား။

တံဆိပ်ကပ်တဲ့အချိန်မှာ အခြားအချက်နဲ့ ကိုက်မကိုက် စစ်လား။

ဒီလို လက်တွေ့ဖြစ်လာမှ သတိဟာ စနစ်ထဲဝင်လာတယ်။

ဒါပေမဲ့—

စစ်ဆေးချက်ရှိလို့ အမှားသုညဖြစ်မယ် လို့တော့ မပြောနိုင်ဘူး။

လူ့အသိမှာ အကန့်အသတ်ရှိတယ်။

မမြင်ဖူးတဲ့ အန္တရာယ်ပေါ်နိုင်တယ်။

အခြေအနေသစ်ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါကြောင့်—

“ဒီစနစ်ရှိပြီးပြီ၊ ဘယ်တော့မှမမှားတော့ဘူး”

မပြောနဲ့။

“ဒီစနစ်က ဒီအန္တရာယ်ကို လျှော့ဖို့ထားတာ။ တကယ်လျော့သလား ပြန်ကြည့်မယ်”

ဆိုတဲ့ သဘောထားထား။

ဒီနေရာမှာ မပေါ့ဆမှုက စာရွက်တစ်ရွက်ထက် ပိုနက်သွားပြီ။

စိတ်ဓာတ်ဖြစ်လာတယ်။

သံယုတ္တနိကာယ် ၃၅.၉၇ မှာ ပေါ့ဆစွာနေသူနဲ့ မပေါ့ဆစွာနေသူတို့ကို အာရုံတံခါးထိန်းသိမ်းမှုရှိမရှိနဲ့ ခွဲပြထားတယ်။ မထိန်းသိမ်းတဲ့အခါ စိတ်ညစ်နွမ်းမှုနဲ့ တည်ငြိမ်မှုလျော့နည်းလာနိုင်ပုံ၊ ထိန်းသိမ်းတဲ့အခါ စိတ်ရှင်းလင်းတည်ငြိမ်လာနိုင်ပုံကို အဆင့်လိုက်ဖော်ပြထားတယ်။

မူရင်းဟောချက်က ကိုယ့်အတွင်းအာရုံတံခါးကို စောင့်ရှောက်ဖို့ပါ။

ဒါကို လုပ်ငန်းစည်းမျဉ်းလို့ တန်းမပြောပါဘူး။

ဒါပေမဲ့ အဖွဲ့အစည်းဘက် ဆင်ခြင်ရင်—

တံခါးတိုင်း ဖွင့်ထားတာ လွတ်လပ်မှုမဟုတ်ဘူး။ တချို့တံခါးမှာ စောင့်ရှောက်မှုလိုတယ်။

ငွေထွက်တဲ့တံခါးရှိတယ်။

လူခန့်တဲ့တံခါးရှိတယ်။

သတင်းထုတ်ပြန်တဲ့တံခါးရှိတယ်။

ပစ္စည်းအတည်ပြုတဲ့တံခါးရှိတယ်။

ဖောက်သည်အချက်အလက်နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့တံခါးရှိတယ်။

အရေးကြီးတံခါး ဘယ်ဟာလဲ သိဖို့လိုတယ်။

သံယုတ္တနိကာယ် ၄၇.၁၂ မှာ တံတိုင်းခိုင်မာတဲ့ နယ်စပ်မြို့နဲ့ ပညာရှိကျွမ်းကျင်တဲ့ တံခါးစောင့်ကို ဥပမာပြထားတယ်။ တံခါးစောင့်က ဝင်သင့်သူ၊ မဝင်သင့်သူကို ခွဲခြားစောင့်ရှောက်တတ်တယ်။ မူရင်းဟောချက်ရဲ့အဓိပ္ပာယ်က ဓမ္မပိုင်းနဲ့ ဆိုင်တာပါ။

ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းတို့က အဖွဲ့အစည်းနားလည်ဖို့ ဥပမာအဖြစ်သာ ယူမယ်။

စစ်ဆေးချက်က—

“အဆင်ပြေပြီလား”

ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကျယ်ကျယ်မဟုတ်ဘဲ—

“ဘာကို စစ်ပြီး အဆင်ပြေတယ်လို့ပြောတာလဲ”

ဆိုတဲ့မေးခွန်း ဖြစ်ရမယ်။

ငွေပေးချေမယ်ဆို—

ပမာဏမှန်လား။

လက်ခံသူမှန်လား။

အကြောင်းပြချက်ရှိလား။

လိုအပ်တဲ့ခွင့်ပြုချက်ရှိလား။

ပုံမှန်မဟုတ်တာရှိရင် ဘာကြောင့်လဲ။

လူခန့်မယ်ဆို—

ရာထူးလိုအပ်ချက်နဲ့ ကိုက်လား။

ဆွေမျိုး၊ မိတ်ဆွေဖြစ်တာနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ရောနေလား။

အရေးကြီးတာဝန်ဆို အခြားအမြင်တစ်ခု ကြားပြီးပြီလား။

တစ်ခါတလေ စစ်ဆေးချက်က စာမျက်နှာဆယ်မျက်နှာ မလိုဘူး။

မေးခွန်းတစ်ခုပဲ လုံလောက်နိုင်တယ်။

“ဒီဆုံးဖြတ်ချက်မှားရင် ဘယ်သူထိခိုက်မလဲ။”

ဒီမေးခွန်းပေါ်လာတာနဲ့ ကိုယ့်အမြတ်ကနေ အခြားသူအကျိုးဆီ မျက်စိရောက်လာနိုင်တယ်။

ဒီမှာ လူမှုတာဝန် ပါလာပြီ။

လုပ်ငန်းတစ်ခု တိုးတက်ချင်တယ်။

ချဲ့ထွင်ချင်တယ်။

ကောင်းပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ချဲ့ထွင်မှုနဲ့အတူ ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုရဲ့ သက်ရောက်မှုလည်း ချဲ့လာတယ်။

ဆိုင်သေးသေးလေးမှာ အမှားတစ်ခုက လူအနည်းငယ်ထိနိုင်တယ်။

စနစ်ကြီးတစ်ခုမှာ တူညီတဲ့အမှားက လူအများကြီးဆီ တစ်ပြိုင်နက်ရောက်နိုင်တယ်။

ဒါကြောင့်—

အရွယ်ကြီးလာလေလေ စစ်ဆေးမှုက လူမှုတာဝန်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။

အီတိဝုတ္တက ၂၃ မှာ ကုသိုလ်တရားတွေမှာ မပေါ့ဆခြင်းကို ဖွံ့ဖြိုးကျင့်သုံးခြင်းဟာ ယခုအကျိုးနဲ့ နောင်အကျိုးနှစ်မျိုးစလုံးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်ကြောင်း ဟောထားတယ်။

ဒီဟောချက်ကို လုပ်ငန်းအမြတ်နဲ့ တိုက်ရိုက်မတန်းတူပါဘူး။

ဒါပေမဲ့ ခဏတာအကျိုးတင်မကြည့်ဘဲ ရေရှည်ကိုပါ ကြည့်တတ်ခြင်း ကို ဆင်ခြင်နိုင်တယ်။

ဒီနေ့ ဖြတ်လမ်းတစ်ခုသုံးလို့ မြန်သွားတယ်။

သုံးလနောက် ဘာဖြစ်မလဲ။

ဒီနေ့ သတင်းမပြည့်စုံဘဲ ထုတ်လိုက်လို့ လုပ်ငန်းအဆင်ပြေသွားတယ်။

တစ်နှစ်နောက် ယုံကြည်မှု ဘယ်လိုဖြစ်မလဲ။

ဒီနေ့ ကိုယ့်လူကို စံလျှော့ပြီး ရာထူးပေးလိုက်တယ်။

နောက်မှ အခြားဝန်ထမ်းတွေ ဘာသင်ယူမလဲ။

ဒီလို ရေရှည်ကိုပါ စစ်ရမယ်။

ဒကာ ဒကာမတို့…

“စစ်ဆေးချက်ရှိရင် လူကို မယုံလို့” ဆိုတဲ့အယူကို ပြန်ပြင်ကြရအောင်။

ယုံကြည်မှုက လူကို တာဝန်ပေးတယ်။

စစ်ဆေးချက်က တာဝန်ကြီးတဲ့နေရာမှာ လူသားအကန့်အသတ်ကို ကာကွယ်တယ်။

နှစ်ခုအတူရှိလို့ရတယ်။

ကျွမ်းကျင်သူတစ်ယောက်ဖြစ်လို့ မစစ်ရတော့ဘူးလို့ မဆိုနိုင်ဘူး။

အရေးကြီးတဲ့အရာမှာ တစ်ချက်ပြန်ကြည့်တာဟာ အားနည်းမှုမဟုတ်ဘူး။

“ငါလည်း လူပဲ၊ မမြင်မိတာရှိနိုင်တယ်” ဆိုတဲ့ ရင့်ကျက်မှုပါ။

နောက်တစ်ခု—

“စစ်ဆေးချက်များလေလေ ပိုကောင်းလေလေ”

လည်း မဟုတ်ဘူး။

အဆင့်တွေ အလွန်များသွားရင် လူတွေ တကယ်စစ်တာမဟုတ်ဘဲ အကွက်ခြစ်ရုံ၊ လက်မှတ်ထိုးရုံ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။

ရှေ့လူက—

“နောက်လူစစ်မှာ”

ထင်တယ်။

နောက်လူက—

“ရှေ့လူစစ်ပြီးသား”

ထင်တယ်။

နောက်ဆုံး ဘယ်သူမှ တကယ်မစစ်ဘူး။

ဒါကြောင့် အတိုင်းအတာသိရမယ်။

အရေးကြီးတာကို အလေးထား။

မလိုတာကို လျှော့။

စစ်နိုင်တဲ့လူကို စစ်ခိုင်း။

ဘာစစ်ရမယ်ဆိုတာ ရှင်း။

စစ်ပြီး မကိုက်ရင် ဘာလုပ်မလဲ ရှင်း။

ဒီလိုမှ စစ်ဆေးချက်က အသက်ဝင်တယ်။

နောက်တစ်ယူမှားက—

“အမှားမဖြစ်အောင် စစ်မယ်ဆိုရင် ဘယ်တော့မှ မမှားရဘူး”

ဆိုတဲ့ဖိအား။

ဒီဟာလည်း မကောင်းဘူး။

“မမှားရဘူး” လို့ အရမ်းဖိထားတဲ့အဖွဲ့မှာ အမှားပေါ်ရင် လူတွေ ဘာလုပ်မလဲ။

ဖုံးမယ်။

နောက်ကျမှ ပြောမယ်။

တစ်ပါးသူပေါ် ပစ်မယ်။

စာရင်းလှအောင်လုပ်မယ်။

ဒါဆို အမှားနည်းတာ မဟုတ်ဘူး။

အမှားမြင်ရမှု နည်းသွားတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။

ယဉ်ကျေးမှုက ဒီလိုဖြစ်ရမယ်—

မစစ်ဘဲ အလျင်လိုမလုပ်နဲ့။

ဒါပေမဲ့—

စစ်ပြီးမှားသွားရင် အမှန်အတိုင်း မြန်မြန်ပြော၊ ပြန်ပြင်၊ သင်ယူ။

နှစ်ခုလုံး။

အမှားမကြောက်ဘူးဆိုပြီး ပေါ့ဆမနေ။

အမှားကြောက်လွန်းလို့ မလှုပ်မနေ။

ပညာနဲ့ လုပ်။

အဖွဲ့တစ်ခုမှာ စတင်မယ်ဆိုရင် အရာအားလုံးကို စာရင်းရှည်ကြီး မလုပ်ပါနဲ့။

ပထမဆုံး—

အမှားဖြစ်ရင် အကျိုးဆက်ကြီးတဲ့နေရာ သုံးနေရာ

ကို ရွေး။

ငွေကြေး။

လူခန့်မှု။

လူအများဆီ ထုတ်ပြန်မယ့်သတင်း။

ဒါမှမဟုတ် ကိုယ့်လုပ်ငန်းအလိုက် ဘေးကင်းရေး၊ အစားအသောက်၊ ကျန်းမာရေး၊ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် စတဲ့ အခြားနေရာတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။

ပြီးရင် မေး—

“မမှားခင် ဘာတစ်ချက်က အမှားကြီးကို ဖမ်းနိုင်မလဲ။”

တစ်ခါတလေ နာမည်တစ်ချက်ပြန်စစ်တာ။

တစ်ခါတလေ ပမာဏတစ်ချက်အတည်ပြုတာ။

တစ်ခါတလေ ဆွေမျိုး၊ မိတ်ဆွေနဲ့ အကျိုးစီးပွားဆက်စပ်မှုရှိမရှိ မေးတာ။

တစ်ခါတလေ အခြားလူတစ်ယောက်ကို—

“မတူတဲ့အမြင်နဲ့ ကြည့်ပေးပါ”

လို့ တောင်းတာ။

တစ်ခါတလေ—

“အခုချက်ချင်း မလုပ်ရင် တကယ်ဘာဖြစ်မလဲ”

လို့ မေးပြီး အလျင်လိုမှုကို စစ်တာ။

စစ်ဆေးချက်က သေးသေးလေးဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါပေမဲ့ တန်ဖိုးကြီးနိုင်တယ်။

ပြီးတော့ တစ်လကြာရင်—

စစ်ဆေးချက်ကိုလည်း ပြန်စစ်။

အမှားလျော့သလား။

အလုပ်အလွန်နှောင့်နှေးသလား။

အရေးမကြီးတာပဲ ဖမ်းပြီး အရေးကြီးတာလွတ်နေသလား။

ပြန်ပြင်။

ဒါလည်း မပေါ့ဆမှုပါပဲ။

သူတော်ကောင်းတို့…

အခု အတွင်းဘက်ကို ပြန်ဆင်းကြည့်။

ဦးဇင်းတို့ အမှားအများဆုံး ဘယ်အချိန်ဖြစ်သလဲ။

စိတ်အေးတဲ့အချိန်လား။

အများအားဖြင့် မဟုတ်ဘူး။

အလျင်လိုတဲ့အချိန်။

ပင်ပန်းတဲ့အချိန်။

ဒေါသဖြစ်နေတဲ့အချိန်။

ကိုယ့်ဂုဏ်နဲ့ ပတ်သက်လာတဲ့အချိန်။

အမြတ်ကြီးတစ်ခု လက်လွတ်မှာကြောက်တဲ့အချိန်။

လူအများရှေ့မှာ နောက်ပြန်မလှည့်ချင်တဲ့အချိန်။

ဒီအချိန်တွေမှာ စစ်ဆေးချက်ပိုလိုတယ်။

အပြင်စာရွက်ကိုပဲ စစ်မနေနဲ့။

ကိုယ့်စိတ်ကိုပါ စစ်။

“ငါအခု ဒေါသနဲ့ ဆုံးဖြတ်နေတာလား။”

“ဒီလူကို ချစ်လို့ စံလျှော့နေတာလား။”

“ငွေလိုလို့ အန္တရာယ်ကို မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်နေတာလား။”

“အကြီးအကဲပြောပြီးသားမို့ ဘယ်သူမှ ပြန်မမေးရဲတာလား။”

ဒီမေးခွန်းတွေ အရေးကြီးတယ်။

တစ်ခါတလေ အမှားဖြစ်စေတဲ့အရာက မသိတာမဟုတ်ဘူး။

သိပေမဲ့ မရပ်နိုင်တာ။

ဒီဟာ မသင့်ဘူးဆိုတာ သိတယ်။

ဒါပေမဲ့ အမြတ်က ကြီးတယ်။

ဒီသတင်း မသေချာသေးဘူးဆိုတာ သိတယ်။

ဒါပေမဲ့ အရင်ထုတ်ချင်တယ်။

ဒီလူ အရည်အချင်းမပြည့်သေးဘူးဆိုတာ သိတယ်။

ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်လူဖြစ်လို့ ပေးချင်တယ်။

အဲဒီအချိန် စစ်ဆေးချက်က စာရွက်မဟုတ်တော့ဘူး။

သီလကို ပြန်သတိပေးတဲ့ တံခါး ဖြစ်ရမယ်။

“ဒီဟာ ဦးဇင်းတို့ မူနဲ့ ကိုက်သလား။”

မေး။

မကိုက်ဘူးဆိုရင် အမြတ်ဘယ်လောက်ကြီးကြီး ပြန်ရပ်ရဲရမယ်။

ဒီနေရာမှာ လူမှုတာဝန်ဆိုတာ အလှူလုပ်တာနဲ့တင် မပြီးဘူး။

ကိုယ့်အမှားကြောင့် လူအများ မထိခိုက်အောင် ကြိုကာကွယ်တာလည်း လူမှုတာဝန်။

မမှန်တဲ့သတင်း မထုတ်အောင် စစ်တာလည်း လူမှုတာဝန်။

လူ့ဘေးကင်းရေးနဲ့ပတ်သက်လာရင် အမြတ်ထက် အခြေခံစံကို ဦးစားပေးတာလည်း လူမှုတာဝန်။

အောက်ကဝန်ထမ်းက အန္တရာယ်တစ်ခုမြင်ရင်—

“ရပ်ပါဦး”

လို့ ပြောခွင့်ရှိတဲ့အဖွဲ့ ဖန်တီးတာလည်း လူမှုတာဝန်။

အဖွဲ့အစည်းကြီးလာလေလေ အမှားတစ်ခုရဲ့ အကျိုးဆက်လည်း ချဲ့လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် တိုးတက်မှုနဲ့အတူ မပေါ့ဆမှုလည်း တိုးရမယ်။

ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့…

အကြီးအကဲတွေအတွက် စစ်ဆေးချက်တစ်ခု ထပ်ရှိတယ်။

“ကိုယ့်ကို ဘယ်သူပြန်စစ်နိုင်သလဲ။”

အောက်ကလူအားလုံးကို ကိုယ်စစ်တယ်။

ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုတော့ ဘယ်သူမှ မမေးရဲဘူး။

ဒါဆို အန္တရာယ်ရှိတယ်။

ခေါင်းဆောင်ရဲ့အမှားက အောက်ကလူတစ်ယောက်ရဲ့အမှားထက် အကျိုးဆက်ပိုကြီးနိုင်တယ်။

ဒါကြောင့်—

“ဒီအချက် သေချာပြီလား”

လို့ ပြန်မေးနိုင်တဲ့သူရှိရမယ်။

“ဒီနေရာမှာ ဆရာ့အကျိုးနဲ့ အဖွဲ့အကျိုး ရောနေသလား”

လို့ မေးနိုင်တဲ့သူရှိရမယ်။

“ဒီဆုံးဖြတ်ချက် ဦးဇင်းတို့မူနဲ့ ကိုက်ရဲ့လား”

လို့ ပြောနိုင်တဲ့သူရှိရမယ်။

ဒီလူကို ရန်သူမမြင်နဲ့။

တံခါးစောင့်ဥပမာလို—အန္တရာယ်ကြီးတဲ့တံခါးကို စောင့်ပေးသူ ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဒါပေမဲ့ စစ်ဆေးသူဘက်မှာလည်း မျှတမှုလိုတယ်။

မိတ်ဆွေဆို မလွှတ်။

မကြိုက်သူဆို အပိုမစစ်။

အကြီးအကဲဆို မျက်နှာမလိုက်။

အသစ်ဝင်သူဆို အရှက်မခွဲ။

လူကိုမကြည့်ဘဲ အချက်နဲ့စံကို ကြည့်။

ဒီလိုမှ စစ်ဆေးချက်ဟာ ယုံကြည်မှုကို ပျက်စေတဲ့အရာ မဖြစ်ဘဲ တရားမျှတမှုကို ကာကွယ်တဲ့အရာ ဖြစ်လာတယ်။

ကဲ… ဒီမနက် အလေ့အကျင့်တစ်ခု ယူကြမယ်။

ကိုယ့်အလုပ်ထဲက ပြန်ပြင်လို့ခက်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ကို ရွေး။

ပြီးရင်—

“မလုပ်ခင် ဘာတစ်ချက်စစ်မလဲ”

ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ထား။

တစ်ပတ်ကြာရင် ပြန်ကြည့်။

အမှားတစ်ခုခုကို ကာကွယ်ပေးသလား။

အလုပ်ကို မလိုအပ်ဘဲ နှောင့်နှေးသလား။

ပြင်ရမလား။

မပေါ့ဆမှုဆိုတာ တစ်ကြိမ်ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီးသွားတာမဟုတ်ဘူး။

လေ့ကျင့်ပြီး အကျင့်ဖြစ်လာရတာ။

အီတိဝုတ္တက ၂၃ မှာလည်း မပေါ့ဆမှုကို ဖွံ့ဖြိုးပြီး ဆက်လက်ကျင့်သုံးခြင်းကို အလေးထားထားတယ်။

အဖွဲ့တစ်ခုအနေနဲ့ တစ်ပတ်တစ်ကြိမ်—

“ဒီအပတ် မဖြစ်ခင် ဖမ်းမိခဲ့တဲ့အမှား ဘာရှိသလဲ”

မေးကြည့်။

ဖြစ်ပြီးသားအမှားကိုပဲ မလေ့လာနဲ့။

မဖြစ်ခင် ကာကွယ်နိုင်ခဲ့တာကိုလည်း လေ့လာ။

ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က မတူတဲ့စာလုံးတစ်လုံး မြင်မိလို့ ငွေလွှဲမှားမယ့်အရာ တားနိုင်တယ်ဆိုရင်—

“ကောင်းတယ်”

ဆိုပြီး မပြီးနဲ့။

ဘာကြောင့် သူမြင်မိတာလဲ။

အဲဒီသတိကို အခြားသူတွေလည်း ရအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။

ဒီလိုလေ့လာ။

အဲဒီအခါ အဖွဲ့က အမှားကနေပဲ သင်တာမဟုတ်တော့ဘူး။

အမှားမဖြစ်အောင် ကာကွယ်နိုင်ခဲ့တဲ့ အောင်မြင်မှုကနေလည်း သင်တတ်လာတယ်။

အဲဒီလိုအဖွဲ့က ကြီးလာရင် ပိုတည်တံ့တယ်။

အကြီးအကဲတစ်ယောက်တည်း မမြင်လည်း စနစ်က မြင်ဖို့ကြိုးစားတယ်။

လူတစ်ယောက် မေ့လည်း တစ်ချက်က ထပ်သတိပေးတယ်။

အာဏာရှိသူ လွဲခါနီးလည်း ပြန်မေးနိုင်တဲ့လမ်း ရှိတယ်။

ဒါဟာ တိုးတက်မှုကို ပညာနဲ့ ချဲ့ထွင်တာ။

---

ဒုက္ခသစ္စာ

ပေါ့ဆလို့ မှားတာ ဒုက္ခ။

မှားပြီး ယုံကြည်မှုပျက်တာ ဒုက္ခ။

မစစ်ဘဲ အလျင်လိုတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် အဖွဲ့တစ်ခုလုံး ခံရတာ ဒုက္ခ။

အမှားဖြစ်ပြီးမှ လူရှာအပြစ်တင်ရတာ ဒုက္ခ။

အောက်ကလူက အန္တရာယ်မြင်ပေမဲ့ အကြီးအကဲကို မပြောရဲတာ ဒုက္ခ။

အကြီးအကဲက “ငါ့ကို ဘယ်သူမှ ပြန်မစစ်ရ” ဆိုတဲ့အာဏာထဲ ပိတ်မိနေတာ ဒုက္ခ။

အရာအားလုံးစစ်ရင်း ဘယ်သူမှ မဆုံးဖြတ်ရဲတော့တာလည်း ဒုက္ခ။

“မမှားရဘူး” ဆိုတဲ့ကြောက်စိတ်ကြောင့် အမှားဖုံးရတာလည်း ဒုက္ခ။

လုပ်ငန်းကြီးလာပြီး အမှားသေးသေးတစ်ခု လူအများဆီ ရောက်သွားတာလည်း ဒုက္ခ။

ဒီဒုက္ခကို သိရမယ်။

သမုဒယသစ္စာ

ပြင်ပမှာ စနစ်မရှိတာ၊ တာဝန်မရှင်းတာ၊ လေ့ကျင့်မှုမရှိတာတွေ ရှိတယ်။

ဒါတွေ ပြင်ရမယ်။

ဒါပေမဲ့ အတွင်းမှာလည်း—

“အမြန်ရချင်တယ်” ဆိုတဲ့တဏှာရှိတယ်။

“ငါပြောတာမှန်ရမယ်” ဆိုတဲ့မာနရှိတယ်။

ကိုယ့်လူအပေါ် မျက်နှာလိုက်မှုရှိတယ်။

အမှားပေါ်ရင် ကိုယ့်ဂုဏ်ကျမယ်ဆိုတဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှုရှိတယ်။

“ငါသိတယ်၊ မစစ်လည်းရတယ်” ဆိုတဲ့ မောဟရှိတယ်။

ဒီအရာတွေက စစ်ဆေးချက်ကို ကျော်ခိုင်းတယ်။

နိရောဓသစ္စာ

အလျင်လိုတဏှာ နည်းလာတဲ့အခါ ခဏရပ်နိုင်တယ်။

မာနနည်းလာတဲ့အခါ—

“တစ်ချက်ပြန်ကြည့်ပေးပါ”

လို့ ပြောနိုင်တယ်။

မျက်နှာလိုက်မှုနည်းလာတဲ့အခါ ကိုယ့်လူကိုလည်း စံတူတူသုံးနိုင်တယ်။

ပုံရိပ်ဖမ်းဆုပ်မှုနည်းလာတဲ့အခါ အမှားမဖြစ်ခင် သတိပေးသူကို မုန်းမနေတော့ဘူး။

အမှားဖြစ်ရင်လည်း ဖုံးမထားဘဲ ပြင်နိုင်တယ်။

ဒီလို အပူလျော့လာတာကို နေ့စဉ်ဘဝမှာ မြင်နိုင်တယ်။

ဒါကို နိရောဓသစ္စာအပြည့်အစုံနဲ့ တန်းတူမပြောရပါဘူး။ နိရောဓသစ္စာဟာ တဏှာနဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှုတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ လွတ်မြောက်မှုကို ညွှန်တယ်။

ဒါပေမဲ့ တဏှာနည်းသလောက်၊ မာနနည်းသလောက်၊ ပေါ့ဆမှုနည်းသလောက် စိတ်အပူလည်း နည်းလာတယ်ဆိုတာ ဒီဘဝထဲမှာ မြင်နိုင်တယ်။

မဂ္ဂသစ္စာ

မှန်ကန်တဲ့အမြင်နဲ့—

“လူတော်ဆို မမှားဘူး”

မယူ။

“စစ်ဆေးမှုဆို မယုံတာ”

မယူ။

“စစ်ဆေးချက်များလေလေ ပိုကောင်းလေလေ”

လည်း မယူ။

အချိန်နဲ့ အတိုင်းအတာကို သိ။

မှန်ကန်တဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့—

အမှားရှာဖို့ မစစ်။

အမှားမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ဖို့ စစ်။

လူကို ဖမ်းဖို့ မစစ်။

လူအများအကျိုးကို စောင့်ဖို့ စစ်။

မှန်ကန်တဲ့စကားနဲ့—

“မင်းကို မယုံလို့ စစ်တာ”

မပြော။

“ဒီတာဝန်က အရေးကြီးလို့ ဦးဇင်းတို့အားလုံး ဒီအချက်ကို စစ်ကြတယ်”

လို့ မျှတစွာ ရှင်းပြ။

မှန်ကန်တဲ့အပြုအမူနဲ့—

မဖြစ်သေးတဲ့ မကောင်းမှု မဖြစ်အောင် အားထုတ်။

ဖြစ်ပြီးသားမကောင်းမှုရှိရင် ပယ်။

မဖြစ်သေးတဲ့ကောင်းမှု ဖြစ်လာအောင် ကြိုးစား။

ဖြစ်ပြီးသားကောင်းမှုကို ထိန်းပြီး တိုးတက်စေ။

မှန်ကန်တဲ့အသက်မွေးမှုနဲ့—

အမြတ်ရဖို့ အရေးကြီးစစ်ဆေးချက် မဖြုတ်။

လူ့ဘေးကင်းရေး၊ အမှန်တရား၊ တရားမျှတမှုနဲ့ လူ့ဂုဏ်ကို အမြတ်အတွက် မရောင်း။

မှန်ကန်တဲ့အားထုတ်မှုနဲ့—

အမှားဖြစ်ပြီးမှ ပြင်တာတင်မဟုတ်ဘဲ မဖြစ်ခင် ကြိုကာကွယ်ဖို့ ကြိုးစား။

မှန်ကန်တဲ့သတိနဲ့—

ကိုယ့်စိတ်ကို စစ်။

“အခု ငါလောဘနဲ့လား၊ ဒေါသနဲ့လား၊ မာနနဲ့လား”

မေး။

တည်ငြိမ်တဲ့စိတ်နဲ့—

လူတွေဖိအားပေးတဲ့အချိန်၊ အခွင့်အရေးကြီးတယ်ထင်တဲ့အချိန်၊ ဆုံးရှုံးမှာကြောက်တဲ့အချိန်မှာ ပိုပြီး ခဏရပ်နိုင်ကြပါစေ။

ဒီလိုဆို မဂ္ဂလမ်းက တရားခန်းထဲမှာပဲ မနေတော့ဘူး။

ငွေလွှဲမယ့်အချိန်မှာ ရောက်လာမယ်။

စာချုပ်ထိုးမယ့်အချိန်မှာ ရောက်လာမယ်။

လူခန့်မယ့်အချိန်မှာ ရောက်လာမယ်။

သတင်းထုတ်မယ့်အချိန်မှာ ရောက်လာမယ်။

အရေးကြီးစကားပြောမယ့်အချိန်မှာ ရောက်လာမယ်။

အကြီးအကဲကို ပြန်မေးရမယ့်အချိန်မှာ ရောက်လာမယ်။

ဒါမှ ဓမ္မဟာ နေ့စဉ်ဘဝထဲ အသက်ဝင်လာတယ်။

---

ဒကာ ဒကာမတို့…

ဒီမနက် တစ်ကြောင်းပဲ မှတ်သွားမယ်ဆိုရင်—

“တိုးတက်မှုဆိုတာ အလုပ်ပိုမြန်လာတာတင်မဟုတ်ဘူး။ အမှားကြီးမဖြစ်ခင် ရပ်ပြီး စစ်နိုင်တဲ့ပညာလည်း ပိုကောင်းလာရမယ်။”

လုပ်ငန်းကြီးလာသလောက် မပေါ့ဆမှု ကြီးလာပါစေ။

လူများလာသလောက် တာဝန်ခွဲပေးနိုင်ပါစေ။

တာဝန်ခွဲပေးသလောက် အရေးကြီးတံခါးမှာ ရှင်းတဲ့စစ်ဆေးချက်ရှိပါစေ။

စစ်ဆေးချက်ရှိသလောက် အာဏာလွန်မှု မတိုးပါစေနဲ့။

ခေါင်းဆောင်တို့—

ကိုယ့်အောက်ကလူကိုပဲ မစစ်ကြပါနဲ့။

ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုလည်း ပြန်ကြည့်ပေးနိုင်တဲ့လူ ရှိပါစေ။

“တစ်ချက်ပြန်ကြည့်ပေး”

လို့ ပြောရဲပါစေ။

ဒါ ဂုဏ်ကျတာမဟုတ်ဘူး။

မပေါ့ဆမှုကို တန်ဖိုးထားတာ။

ဝန်ထမ်းတို့—

အန္တရာယ်မြင်ရင် မတိတ်ကြပါနဲ့။

ဒါပေမဲ့ အချက်မရှိဘဲ လူကို အပြစ်မတင်ကြပါနဲ့။

အမှားရှာသူမဖြစ်ဘဲ အဖွဲ့ကို ကာကွယ်သူ ဖြစ်ပါစေ။

အဖွဲ့အစည်းတို့—

“သတိထားပါ”

ဆိုတဲ့စကားကို စာတန်းပဲ မထားကြပါနဲ့။

ဘယ်နေရာမှာ ဘာစစ်ရမလဲ ရှင်းပါစေ။

အန္တရာယ်ကြီးတဲ့နေရာကို အရင်ရွေးပါစေ။

မလိုအပ်တဲ့အဆင့်တွေကို လျှော့နိုင်ပါစေ။

အရေးကြီးတဲ့အဆင့်ကိုတော့ အမြတ်နဲ့အလျင်အတွက် မဖယ်ကြပါနဲ့။

မပေါ့ဆမှုကို ပညာရှိသူက အဖိုးတန်ပစ္စည်းလို စောင့်ရှောက်တတ်ကြောင်း ဓမ္မပဒမှာ သတိပေးထားသလို မိမိတို့လည်း မပေါ့ဆမှုကို စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။

အမှားမဖြစ်ခင် စစ်နိုင်ကြပါစေ။

ဖြစ်ခါနီးမှာ ရပ်နိုင်ကြပါစေ။

ဖြစ်သွားရင် ဖုံးမထားဘဲ ပြင်နိုင်ကြပါစေ။

စစ်ဆေးမှုက အကြောက်တရား မဖြစ်ပါစေနဲ့။

ယုံကြည်မှုကို ကာကွယ်တဲ့ပညာ ဖြစ်ပါစေ။

စစ်ဆေးမှုက အာဏာပြမှု မဖြစ်ပါစေနဲ့။

တရားမျှတမှုကို ကာကွယ်တဲ့ပညာ ဖြစ်ပါစေ။

အရာတိုင်းကို မယုံသင်္ကာနဲ့ကြည့်တဲ့အဖွဲ့ မဖြစ်ပါစေနဲ့။

အရေးကြီးရာမှာ မပေါ့ဆတဲ့အဖွဲ့ ဖြစ်ပါစေ။

အမှားတင်ပြသူကို ရန်သူမြင်တဲ့အဖွဲ့ မဖြစ်ပါစေနဲ့။

အမှန်ကို စောစောသိရတာကို ကောင်းချီးတစ်ခုလို မြင်နိုင်တဲ့အဖွဲ့ ဖြစ်ပါစေ။

မိမိတို့၏ တိုးတက်မှုသည်—

ပိုများလာခြင်းသာ မဟုတ်ဘဲ ပိုမပေါ့ဆလာခြင်း ဖြစ်ပါစေ။

မိမိတို့၏ ချဲ့ထွင်မှုသည်—

နေရာပိုများလာခြင်းသာ မဟုတ်ဘဲ အရေးကြီးတံခါးတွေကို ပိုကောင်းစွာ စောင့်ရှောက်နိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါစေ။

မိမိတို့၏ လူမှုတာဝန်သည်—

အလှူလုပ်ခြင်း၊ ကောင်းစကားပြောခြင်းသာ မဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်အမှားကြောင့် လူအများ မထိခိုက်အောင် ကြိုတင်သတိထားနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါစေ။

မပေါ့ဆမှုဟာ ယခုနဲ့ နောင်အကျိုးနှစ်မျိုးလုံးအတွက် အရေးပါကြောင်း ဟောထားသလို မိမိတို့လည်း ခဏတာအကျိုးတစ်ခုတည်း မကြည့်ဘဲ ရေရှည်အကျိုးကို ကြည့်နိုင်ကြပါစေ။

နံနက်တိုင်း ကိုယ့်စိတ်ကို တစ်ချက်စစ်နိုင်ကြပါစေ။

“ဒီနေ့ ငါအလျင်လိုပြီး ဘာမှားနိုင်သလဲ။”

အလုပ်မစခင် အဖွဲ့ကို တစ်ချက်စစ်နိုင်ကြပါစေ။

“ဒီနေ့ အရေးကြီးတံခါး ဘယ်မှာလဲ။”

ဆုံးဖြတ်ချက်ကြီးမချခင် တစ်ချက်စစ်နိုင်ကြပါစေ။

“ဒီဟာမှားရင် ဘယ်သူထိခိုက်မလဲ။”

မပေါ့ဆမှုကြောင့် မဖြစ်သေးတဲ့အကုသိုလ် မဖြစ်လာအောင် ကြိုးစားနိုင်ကြပါစေ။

ဖြစ်ပြီးသားအကုသိုလ်ကို ပယ်နိုင်ကြပါစေ။

မဖြစ်သေးတဲ့ကုသိုလ်ကို ဖြစ်လာအောင် အားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။

ဖြစ်ပြီးသားကုသိုလ်ကို မပျောက်စေဘဲ ပိုပြည့်စုံအောင် တိုးပွားနိုင်ကြပါစေ။

ဒုက္ခကို သိနိုင်ကြပါစေ။

ဒုက္ခဖြစ်စေတဲ့ ပေါ့ဆမှု၊ အလျင်လိုတဏှာ၊ မာနနဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှုကို သိနိုင်ကြပါစေ။

သိလာသလောက် လျှော့နိုင်ကြပါစေ။

လျှော့လာသလောက် ခဏရပ်နိုင်ကြပါစေ။

ခဏရပ်နိုင်လာသလောက် ပိုရှင်းမြင်နိုင်ကြပါစေ။

ပိုရှင်းမြင်လာသလောက် အမှားကို စောစောကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။

တဏှာနဲ့ ဖမ်းဆုပ်မှုတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိရောဓသစ္စာကို ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ကြပါစေ။

ထိုချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ဦးတည်သော မဂ္ဂလမ်းကို—

မလုပ်မီ ဆင်ခြင်ရာမှာ၊

အန္တရာယ်အဆင့်ခွဲရာမှာ၊

စစ်ဆေးချက်သတ်မှတ်ရာမှာ၊

ခေါင်းဆောင်ကိုယ်တိုင် စစ်ခံရာမှာ၊

ဝန်ထမ်းအကြံနားထောင်ရာမှာ၊

အမြတ်နဲ့ သီလကြား ရွေးချယ်ရာမှာ၊

လုပ်ငန်းချဲ့ထွင်ရာမှာ၊

လူမှုအကျိုးကို စောင့်ရှောက်ရာမှာ

လက်တွေ့ကျင့်သုံးနိုင်ကြပါစေ။

သတ္တဝါအားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။

ယနေ့ပြုလုပ်သော ကုသိုလ်စိတ်၊ တရားနာယူဆင်ခြင်မှုနှင့် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်တို့ကို မိဘဆရာသမားများ၊ ကျေးဇူးရှင်များ၊ မိမိနှင့်ဆက်စပ်သော သတ္တဝါအားလုံးနှင့် အမျှဝေကြပါစေ။

မေတ္တာစိတ်ဖြင့် အချင်းချင်း ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။

မပေါ့ဆသောဘဝ၊ အပြစ်ကင်းသောအသက်မွေးမှုနဲ့ ဓမ္မလမ်း၌ တိုးတက်နိုင်ကြပါစေ။

သင်္ခါရတို့သည် ကိုယ်လိုချင်သလို အမြဲမတည်ပါဘူး။ အချိန်လွန်သွားရင် ပြန်မရနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးတွေ၊ စကားတွေ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ရှိတယ်။

ဒါကြောင့် မေ့မေ့လျော့လျော့ မနေဘဲ ကိုယ်ပြုမယ့်အရာကို ပညာနဲ့ စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။

မပေါ့ဆမှုကို အဖိုးတန်အမွေအဖြစ် ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပါစေ။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု

စ၀်ဓမ္မသာမိ

အကိုးအကားကျမ်းများ

သံယုတ္တနိကာယ် ၄၉.၄ — မဖြစ်သေးသောအကုသိုလ် မဖြစ်လာအောင်အားထုတ်ခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးသားအကုသိုလ်ကို ပယ်ခြင်း၊ ကုသိုလ်အသစ်ဖြစ်လာအောင်နှင့် ဖြစ်ပြီးသားကုသိုလ်တိုးပွားအောင် အားထုတ်ခြင်း။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၁၀.၁၅ — ကုသိုလ်တရားအားလုံး မပေါ့ဆမှု၌ အခြေတည်ပြီး မပေါ့ဆမှုသို့ စုဝေးကြောင်း ဥပမာများဖြင့် ချီးမွမ်းထားခြင်း။

ဓမ္မပဒ၊ မပေါ့ဆမှုဝဂ် — မပေါ့ဆမှု၏တန်ဖိုးနှင့် ပေါ့ဆမှု၏အန္တရာယ်ကို ခွဲပြထားခြင်း။

သံယုတ္တနိကာယ် ၃၅.၉၇ — အာရုံတံခါးထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ပေါ့ဆ/မပေါ့ဆ နေထိုင်မှုတို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်ကို ခွဲပြထားခြင်း။

အီတိဝုတ္တက ၂၃ — ကုသိုလ်တရားတို့၌ မပေါ့ဆခြင်းကို ဖွံ့ဖြိုးကျင့်သုံးခြင်းသည် ယခုနှင့် နောင်အကျိုးနှစ်မျိုးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်ကြောင်း ဟောထားခြင်း။

သံယုတ္တနိကာယ် ၄၇.၁၂ — ပညာရှိတံခါးစောင့်ပါသော နယ်စပ်မြို့ ဥပမာ။ ဤတရားတော်တွင် အဖွဲ့အစည်းစစ်ဆေးချက်ကို နားလည်ရန် ဥပမာအဖြစ်သာ အသုံးပြုထားသည်။

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၄ — သင့်တော်သောအချိန်ကို သိခြင်းနှင့် အတိုင်းအတာသိခြင်းတို့ကို လေးစားထိုက်စေသော အရည်အသွေးများအဖြစ် ဖော်ပြထားခြင်း။