ရည်ရွယ်ချက်ကို ဖောက်သည်တန်ဖိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း
ဗုဒ္ဓသာသနာနှစ် — ၂၅၇၀ ခုနှစ်
ရည်ရွယ်ချက်ကို ဖောက်သည်တန်ဖိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်း
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမနက် ဦးဇင်းတို့ သမ္မာသင်္ကပ္ပနဲ့ လုပ်ငန်းရည်ရွယ်ချက် ကို နာယူခဲ့ကြတယ်။
“ဘာလုပ်မလဲ” ထက် “ဘယ်စိတ်နဲ့လုပ်မလဲ” ကိုပါ စစ်ရမယ်ဆိုတာ ပြောခဲ့တယ်။
စွန့်လွှတ်နိုင်မှု၊ မမုန်းတီးမှု၊ မထိခိုက်လိုမှုဘက်ကို စိတ်ပြန်ညှိရမယ်လို့ စဉ်းစားခဲ့ကြတယ်။
အခု နေ့လယ်မှာ အဲဒီရည်ရွယ်ချက်ကို ထပ်တစ်လှမ်း ချမယ်။
ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းတာကို လက်တွေ့အကျိုးရှိတဲ့တန်ဖိုးအဖြစ် ဘယ်လိုပြောင်းမလဲ။
ဒီမေးခွန်း အရေးကြီးတယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
တစ်ယောက်က—
“ကျွန်တော် လူတွေကို ကူညီချင်ပါတယ်”
ဆိုတယ်။
ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် ဘာကူညီမှာလဲ။
ဘယ်သူ့ကို ကူညီမှာလဲ။
သူတို့ရဲ့ ဘာအခက်အခဲကို လျှော့ပေးမှာလဲ။
ကိုယ်က ကူညီတယ်ထင်တာကို သူတို့က တကယ်ကူညီတယ်လို့ ခံစားရသလား။
ဒီမေးခွန်းတွေ မဖြေရသေးရင်—
စေတနာကောင်းရှိတယ်။ တန်ဖိုးဖန်တီးမှု မသေချာသေးဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လုပ်ငန်းလောကမှာ “တန်ဖိုး” ဆိုတဲ့စကား သုံးကြတယ်။
Value။
ဒီစကားကို ဓမ္မနဲ့ ချိတ်ပြောတဲ့အခါ သေချာခွဲထားရမယ်။
ဗုဒ္ဓစာပေထဲမှာ ခေတ်သစ် Business “Value Proposition” Framework ကို ဟောထားတာ မရှိပါဘူး။
အဲဒီစကားလုံးကို မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောခဲ့တယ်လို့ မဆိုရဘူး။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မထဲမှာ—
ရည်ရွယ်ချက်၊ အပြုအမူ၊ အကျိုးဆက်၊ မိမိနှင့်သူတစ်ပါးအပေါ် ထိခိုက်မှု၊ တရားသဖြင့်အသက်မွေးမှု၊ ကြိုးစားအားထုတ်မှုနဲ့ အိမ်ရှင်ဘဝ၏ စနစ်တကျအသက်မွေးမှုတို့ကို ပြောထားပါတယ်။
အဲဒီအခြေခံတွေကို မဖျက်ဘဲ ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းဘဝထဲမှာ ဒီလိုမေးနိုင်တယ်—
“ငါ့စေတနာက သူတစ်ပါးအတွက် တကယ်အသုံးဝင်တဲ့ အကျိုးဖြစ်လာသလား”
ဒီမေးခွန်းပါ။
မြတ်စွာဘုရားရှင် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၆၃ မှာ စေတနာနဲ့ ကမ္မဆက်စပ်မှုကို ရှင်းပြထားပြီး၊ စေတနာပြုလျက် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဤကျမ်းကို “လုပ်ငန်းစေတနာရှိရင် အောင်မြင်မယ်” လို့ အသုံးမပြုရပါဘူး။ အဲဒီအဓိပ္ပာယ်မဟုတ်ပါဘူး။ သို့သော် အပြုအမူမတိုင်မီ စေတနာက အရေးကြီးတဲ့နေရာရှိတယ် ဆိုတာကို ရှင်းလင်းစေပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒကာ ဒကာမတို့…
စေတနာကောင်းရုံနဲ့ အကျိုးကောင်း အလိုလိုဖြစ်မလာဘူး။
ဥပမာ—
ဆရာတစ်ယောက် ကျောင်းသားကို ကောင်းစေချင်တယ်။
စေတနာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် သင်နည်းမမှန်ရင် ကျောင်းသား နားမလည်နိုင်ဘူး။
မိဘက သားကို ကောင်းစေချင်တယ်။
စေတနာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် အမြဲအရှက်ခွဲပြီး ဖိအားပေးရင် သားက ပိုပိတ်သွားနိုင်တယ်။
Owner က Staff ကို ကောင်းစေချင်တယ်။
စေတနာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် training မရှိဘဲ target တင်ရင် အဖွဲ့ပျက်နိုင်တယ်။
Customer ကို ကူညီချင်တယ်။
စေတနာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ်ဖန်တီးထားတဲ့ Product က သူ့ပြဿနာကို မဖြေရှင်းဘူးဆိုရင် စေတနာရှိသော်လည်း လက်တွေ့တန်ဖိုးမဖြစ်သေးဘူး။
ဒီတော့—
ရည်ရွယ်ချက်ကောင်း + အဖြစ်မှန်သိခြင်း + လုပ်နိုင်စွမ်း + လက်တွေ့အကျိုးဆက်
လေးခုလုံးလိုတယ်။
အဲဒီအရာတွေကို ခွဲမကြည့်ဘဲ “ငါ့စေတနာကောင်းတယ်” ဆိုတဲ့စကားနဲ့ အားလုံးဖုံးထားလို့ မရဘူး။
ကိုယ်ဖန်တီးချင်တာနဲ့ သူလိုအပ်တာ မတူနိုင်ဘူး
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီအချက်က လုပ်ငန်းစလုပ်သူအများဆုံး လွဲတတ်တဲ့နေရာတစ်ခု။
ကိုယ်က—
“အရမ်းကောင်းတဲ့ Product တစ်ခုလုပ်မယ်”
ဆိုတယ်။
မေး—
ဘယ်သူအတွက် ကောင်းတာလဲ။
ကိုယ့်အတွက်လား။
Designer အတွက်လား။
Engineer အတွက်လား။
Customer အတွက်လား။
Customer အတွက်ဆို—
ဘာကောင်းတာလဲ။
အချိန်သက်သာတာလား။
ငွေသက်သာတာလား။
အရည်အသွေးပိုကောင်းတာလား။
ဘေးကင်းတာလား။
အသုံးပြုရလွယ်တာလား။
အရှုပ်အရှင်းလျော့တာလား။
ယုံကြည်စိတ်ချရတာလား။
ဒကာ ဒကာမတို့…
“ကောင်းတယ်” ဆိုတဲ့စကားကို ဖောက်ကြည့်ရတယ်။
ကောင်းတာကို တိတိကျကျ ပြောမရရင် အခုထိ မရှင်းသေးဘူး။
ဥပမာ—
“ကျွန်တော်တို့ App က အရမ်းကောင်းပါတယ်”
ဒါ Marketing စကား။
Customer ဘာရမလဲ။
“အော်ဒါတင်ဖို့ ပုံမှန်ငါးမိနစ်ကုန်တဲ့အလုပ်ကို တစ်မိနစ်အတွင်းပြီးစေမယ်”
ဒါ ပိုတိကျတယ်။
“ကျွန်တော်တို့စားသောက်ဆိုင် အရမ်းကောင်းတယ်”
ဘာကောင်းတာလဲ။
“နံနက်အလုပ်သွားသူတွေ မစောင့်ရအောင် ကြိုတင်အော်ဒါယူပြီး ဆယ်မိနစ်အတွင်းယူလို့ရစေမယ်”
ဒါ ပိုရှင်းတယ်။
“အွန်လိုင်းသင်တန်းကောင်းတယ်”
ဘာကောင်းတာလဲ။
“အလုပ်လုပ်နေသူတွေ ညဘက်နာရီတိုလေးနဲ့ လေ့လာလို့ရအောင် Lesson ကို တိုတိုခွဲပေးထားမယ်”
ဒါ တန်ဖိုးကို ပိုရှင်းတယ်။
Product ရဲ့အမည်ထက် Customer ရဲ့အကျိုးကို ပြောနိုင်ရမယ်။
ဒီဟာ ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းမှာ အရေးကြီးတဲ့ အလေ့အကျင့်တစ်ခု။
ဒါကို ဓမ္မဆိုပြီး မဖော်ပြဘူး။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မက သတိပေးတဲ့ မိမိ၊ သူတစ်ပါး၊ နှစ်ဖက်စလုံးအပေါ် အကျိုး/ထိခိုက်မှုကို ဆင်ခြင်ခြင်း နဲ့တော့ ကောင်းကောင်းချိတ်နိုင်တယ်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ မှာ အရှင်ရာဟုလာအား ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အပြုအမူကို မလုပ်မီ၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက် မိမိကိုထိခိုက်သလား၊ သူတစ်ပါးကိုထိခိုက်သလား၊ နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်သလား ဆင်ခြင်စစ်ဆေးဖို့ သင်ကြားထားပါတယ်။
ဒီကျမ်းကို Business Testing Method လို့ မဆိုရဘူး။
ဒါပေမယ့် စိတ်ထားကို အတုယူနိုင်တယ်။
မလုပ်ခင်—
“အကျိုးရှိမလား”
စစ်။
လုပ်နေတုန်း—
“တကယ်အကျိုးရှိနေသလား”
စစ်။
ပြီးသွားရင်—
“ငါထင်သလို အကျိုးရလာသလား”
ပြန်စစ်။
ဒီလိုဆို “စေတနာကောင်းတယ်” နဲ့ပဲ မရပ်တော့ဘူး။
အကျိုးဆက်ကို ပြန်ကြည့်တတ်လာတယ်။
တန်ဖိုးဖန်တီးမှုဟာ “ပိုများတာ” မဟုတ်ဘူး
သူတော်ကောင်းတို့…
တစ်ခါတလေ Product တစ်ခု ကောင်းအောင်ဆိုပြီး Feature များများထည့်တယ်။
Customer က မသုံးဘူး။
Owner က—
“Feature က အများကြီးပေးထားတာ”
ဆိုတယ်။
Customer က Feature အရေအတွက်ကို မလိုချင်နိုင်ဘူး။
သူ့အလုပ်တစ်ခု လွယ်သွားတာကို လိုချင်တာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
အဲဒီတော့—
More ≠ Better
အများကြီးပေးတာနဲ့ ပိုတန်ဖိုးရှိတာ မတူဘူး။
ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာ Menu ၁၀၀ ရှိတယ်။
Customer အတွက်ရွေးရခက်တယ်။
တစ်ဆိုင်မှာ Menu ၂၀ ပဲရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် သူလိုအပ်တာ တိတိကျကျရှိတယ်။
ဘယ်ဟာ ပိုကောင်းလဲဆိုတာ အရေအတွက်နဲ့ မဆုံးဖြတ်နိုင်ဘူး။
ဒီလိုပဲ—
Report ၅၀ စာမျက်နှာပေးတာနဲ့ အကျိုးရှိတာ မတူဘူး။
တစ်ခါတလေ စာမျက်နှာနှစ်မျက်နှာနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်ရင် ပိုတန်ဖိုးရှိတယ်။
Technology အများကြီး ထည့်တာနဲ့ အကျိုးရှိတာ မတူဘူး။
တစ်ခါတလေ manual process ပိုသင့်တော်တယ်။
ဒါကြောင့်—
“ငါဘာထည့်ပေးမလဲ” မေးသလို “သူဘာလိုတာလဲ” ကိုလည်း မေး။
ပြီးတော့—
“ဘာကို မထည့်သင့်ဘူးလဲ” ကိုပါ မေး။
နက္ခမ္မသဘောနဲ့ ဆင်ခြင်မယ်ဆိုရင်—
တစ်ခါတလေ ဖန်တီးတတ်ရုံမဟုတ်ဘဲ ဖယ်ရှားတတ်ခြင်း လည်း တန်ဖိုးဖန်တီးမှုဖြစ်တယ်။
Customer အတွက် မလိုတဲ့ အဆင့်တွေ ဖယ်။
စာရွက်စာတမ်း အများကြီးဖယ်။
စောင့်ချိန်ဖယ်။
မရှင်းတဲ့စကားဖယ်။
အသုံးမဝင်တဲ့ Feature ဖယ်။
“ပိုထည့်တာ” တစ်မျိုးတည်းမဟုတ်ဘူး။
“မလိုတာဖယ်တာ” ကလည်း တန်ဖိုး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အလုပ်ဘဝထဲမှာ ဒီမေးခွန်းကို သုံးပါ—
“ငါတို့ Customer ကို ဘာအသစ်ပေးမလဲ” ဆိုတာနဲ့အတူ “ဘာဒုက္ခကို လျှော့ပေးမလဲ” ဆိုတာ မေး။
စောင့်ရတာ လျှော့ပေးမလား။
စိုးရိမ်တာ လျှော့ပေးမလား။
ရှုပ်ထွေးတာ လျှော့ပေးမလား။
မှားနိုင်ခြေ လျှော့ပေးမလား။
ပင်ပန်းတာ လျှော့ပေးမလား။
ကုန်ကျစရိတ် လျှော့ပေးမလား။
ဒါတွေက လုပ်ငန်းအတွက် တန်ဖိုးကို ပိုရှင်းစေတယ်။
အကျိုးရှိတယ်ဆိုတာ Customer တစ်ယောက်တည်းအတွက် မဟုတ်ဘူး
ဒီနေရာမှာ အလွန်သတိထားရမယ်။
Customer အတွက် အရမ်းအဆင်ပြေတယ်။
ဒါပေမယ့် Staff အတွက် အရမ်းနာတယ်။
ဒါက ဘယ်လိုတန်ဖိုးလဲ။
Customer အတွက် Delivery အရမ်းမြန်တယ်။
ဒါပေမယ့် Driver ကို မဖြစ်နိုင်လောက်တဲ့အချိန်ပေးပြီး အန္တရာယ်ရှိအောင် မောင်းခိုင်းတယ်။
Customer အတွက် တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ ပြောလို့ရမလား။
တစ်ဖက်မှာ Customer အကျိုး။
တစ်ဖက်မှာ Worker harm။
စစ်ရမယ်။
Customer အတွက် ဈေးအရမ်းသက်သာတယ်။
ဒါပေမယ့် Supplier ကို ပေးချေချိန်အလွန်ရှည်ပြီး သူ့လုပ်ငန်း cash flow ကို ဖိထားတယ်။
ဒါ တန်ဖိုးဖန်တီးတာလား။
အကုန်အကျကို တစ်ဖက်ဆီ ရွှေ့ပစ်တာလား။
ဒီမေးခွန်း အရေးကြီးတယ်။
တန်ဖိုးဖန်တီးမှုဆိုတာ တစ်ယောက်အကျိုးရဖို့ တစ်ယောက်ကို မမြင်ရအောင် နစ်နာစေခြင်း မဖြစ်သင့်ဘူး။
ဒါကြောင့် Business Value စစ်မယ်ဆိုရင် Stakeholder မြင်ရမယ်။
Customer။
Employee။
Supplier။
Owner။
Community။
တစ်ခါတလေ Environment။
အကုန်တူညီမဖြစ်နိုင်ဘူး။
Trade-off ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် ဘယ်သူကုန်ကျစရိတ်ပေးနေရသလဲ ကို ဖုံးမထားသင့်ဘူး။
ဒီမှာ သမာအာဇီဝ စစ်ဆေးမှုဝင်လာတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၇၇ မှာ ဥပါသကာတစ်ဦး မပြုသင့်တဲ့ ကုန်သွယ်မှုငါးမျိုးကို တိတိကျကျ ဖော်ပြထားတယ်—လက်နက်၊ လူ/သက်ရှိသတ္တဝါ၊ အသား၊ မူးယစ်စေသောအရာ၊ အဆိပ်တို့နှင့် သက်ဆိုင်သောကုန်သွယ်မှုများ။
ဒီငါးမျိုးဟာ canonical boundary တစ်ခု။
ဒီကနေ “လုပ်ငန်းအားလုံးအတွက် အပြည့်အစုံ checklist” တစ်ခု မဖန်တီးရဘူး။
ဒါပေမယ့် အရေးကြီးတာက—
ဝင်ငွေရှိတာတစ်ခုတည်းနဲ့ အားလုံးခွင့်ပြုတယ်လို့ မယူရဘူး။
လူ့အကျိုး၊ ထိခိုက်မှု၊ အသက်မွေးမှုရဲ့ အမျိုးအစားကို စစ်ဖို့ လိုတယ်။
Customer ကို အကျိုးရှိစေတယ်ဆိုတာ ဘယ်လိုသိမလဲ
ဒကာ ဒကာမတို့…
ကိုယ်က—
“ကျွန်တော်တို့ Product က Customer ကို အကျိုးရှိစေပါတယ်”
ဆိုတယ်။
ကောင်းတယ်။
ဘယ်လိုသိတာလဲ။
ဒီမေးခွန်းပြန်မေး။
“ကျွန်တော်တို့က စေတနာကောင်းလို့”
အဖြေမဟုတ်သေးဘူး။
“လူတွေ Like လုပ်လို့”
အဖြေမဟုတ်သေးဘူး။
“Follower များလို့”
အဖြေမဟုတ်သေးဘူး။
“Sale ကောင်းလို့”
အဲဒါတောင် အကျိုးရှိမှုနဲ့ တစ်ထပ်တည်းမဟုတ်ဘူး။
လူတွေ ဝယ်တာနဲ့ သူတို့အကျိုးရှိတာ မတူနိုင်ဘူး။
အဲဒီတော့ အကျိုးရှိမှုကို ကိုယ့်လုပ်ငန်းအမျိုးအစားအလိုက် တိုင်းရမယ်။
စားသောက်ဆိုင်ဆို—
Quality၊ hygiene၊ waiting time၊ repeat customer၊ complaint။
သင်တန်းဆို—
တက်ရောက်သူ တကယ်တတ်လာသလား။
ရလဒ်ရလား။
လိမ်ညာထားတဲ့ claim ရှိလား။
Service ဆို—
ပြဿနာ တကယ်လျော့သွားလား။
Software ဆို—
အချိန်သက်သာလား။
Error လျော့လား။
User frustration လျော့လား။
ဒါတွေကို ကိုယ့် Context အလိုက် စစ်ရမယ်။
“အကျိုးရှိတယ်” ဆိုတာ စိတ်ကူးယဉ်စကားမထားဘဲ အတွေ့အကြုံနဲ့ ပြန်စစ်။
ဒါက မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ “လုပ်ပြီးနောက် ပြန်ဆင်ခြင်” ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ ကောင်းကောင်း ကိုက်ညီတဲ့ ခေတ်သစ် application ဖြစ်ပါတယ်။
ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ တန်ဖိုးကြားမှာ စွမ်းရည်လိုတယ်
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီအချက်ကို မမေ့နဲ့။
ကူညီချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် မတတ်ဘူး။
ဒါဆို ဘာလုပ်ရမလဲ။
သင်ရမယ်။
စေတနာကို Skill နဲ့ ဖြည့်ရမယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာ အိမ်ရှင်အတွက် ယခုဘဝအကျိုးချမ်းသာကို ဆောင်စေတဲ့ အချက်များထဲမှာ မိမိအသက်မွေးလုပ်ငန်း၌ ကျွမ်းကျင်ပြီး ပျင်းရိမနေဘဲ စီမံဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ တရားသဖြင့်ရရှိတဲ့ ဥစ္စာကို ကာကွယ်တတ်ခြင်း၊ ကောင်းသောမိတ်ဆွေများ၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေညီညွတ်စွာ နေထိုင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီမှာ လုပ်ငန်းရှင်အတွက် အရေးကြီးတဲ့ သတိပေးချက်ရှိတယ်။
စေတနာကောင်းတယ်ဆိုရင် အလုပ်မတတ်လည်းရတယ် မဟုတ်ဘူး။
ကောင်းချင်ရင် တတ်ရမယ်။
Customer ကို အကျိုးရှိစေချင်ရင် Process တတ်ရမယ်။
Finance စီမံတတ်ရမယ်။
Quality ထိန်းတတ်ရမယ်။
အချိန်စီမံတတ်ရမယ်။
People management တတ်ရမယ်။
ဘယ်အရာမသိလဲ သိရမယ်။
မသိတာကို ကျွမ်းကျင်သူဆီ မေးရမယ်။
တစ်ခုတော့ အလွန်ရှင်းပါတယ်—
ကုသိုလ်ရည်ရွယ်ချက်ကို မကျွမ်းကျင်မှုအတွက် အကြောင်းပြချက်မလုပ်ရဘူး။
“ကျွန်တော်တို့က စေတနာနဲ့လုပ်တာပါ”
ဆိုပြီး Quality မကောင်းတာ ခွင့်မပြုရဘူး။
Food safety မကောင်းလည်း—
“စေတနာကောင်းတယ်”
မရဘူး။
Legal requirement မလိုက်နာလည်း—
“လူ့အကျိုးအတွက်”
မရဘူး။
ဒါကြောင့်—
စေတနာကို ပညာ၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ တာဝန်ယူမှုနဲ့ တင်ပေးရတယ်။
Value Proposition ကို ရိုးရိုးပြောရရင်
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့လယ် လုပ်ငန်းအပိုင်းကို ရိုးရိုးလေးထားရအောင်။
ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို တစ်ကြောင်းတည်းနဲ့ မေး—
“ဘယ်သူ့ရဲ့ ဘာအခက်အခဲကို ဘယ်လိုပိုကောင်းအောင် ဖြေရှင်းပေးမလဲ”
ဒီတစ်ကြောင်း။
ဥပမာ—
“ကျွန်တော်တို့ ကော်ဖီဆိုင်ရှိတယ်”
ဒါ Business description။
“မနက်အလုပ်သွားသူတွေ စောင့်ချိန်မကြာဘဲ သန့်ရှင်းတဲ့မနက်စာနဲ့ ကော်ဖီရအောင် ကူညီမယ်”
ဒါ Customer value နဲ့ ပိုနီးတယ်။
“အွန်လိုင်းသင်တန်းရှိတယ်”
ဒါ Product။
“အလုပ်လုပ်ရင်း လေ့လာချင်သူတွေ နေ့စဉ်မိနစ်သုံးဆယ်နဲ့ လက်တွေ့သုံးနိုင်တဲ့ကျွမ်းကျင်မှု ရအောင် သင်ပေးမယ်”
ဒါ အကျိုးကို ပိုရှင်းတယ်။
“Software ရောင်းတယ်”
ဒါ Product။
“စာရင်းကို လက်နဲ့ပြန်လုပ်ရတဲ့အချိန်လျော့ပြီး အမှားလျော့စေမယ်”
ဒါ Customer value။
ဒီလိုဆို လုပ်ငန်းအဖွဲ့က မေးနိုင်တယ်—
“Feature အသစ်ထည့်မလား”
Customer value တိုးသလား။
မတိုးရင် ဘာကြောင့်ထည့်မှာလဲ။
“Branch အသစ်ဖွင့်မလား”
Customer access ကောင်းသလား။
မဟုတ်ရင် Owner ရဲ့ prestige ပဲလား။
“Advertising တိုးမလား”
တကယ်အသုံးဝင်တဲ့ Product ကို သိလာအောင်လား။
မလိုအပ်တဲ့အရာကို မလိုမနေရဝယ်အောင်လား။
ဒီလို စစ်နိုင်တယ်။
အကျိုးရှိတယ်ဆိုတာ လိမ်မရဘူး
တစ်ခါတလေ Product တကယ်မကောင်းဘူး။
Marketing စကားနဲ့ ကောင်းသလိုဖန်တီးတယ်။
အဲဒါ Value Creation မဟုတ်ဘူး။
Value Claim ပဲ။
လုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် ဒီနှစ်ခုခွဲသိရမယ်။
“ကျွန်တော်တို့ Product ဟာ အကောင်းဆုံး”
ပြောတယ်။
သက်သေရှိလား။
“၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းအာမခံ”
တကယ်အာမခံနိုင်လား။
“အားလုံးအတွက် သင့်တော်”
တကယ်လား။
“Risk မရှိ”
ဘယ်လိုသိလဲ။
Marketing မှာ အထူးသဖြင့် အမှန်နဲ့ အကျိုးရှိမှုကို မခွဲရဘူး။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၅၈ မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က စကားပြောရာမှာ မှန်ခြင်း၊ အကျိုးရှိခြင်းနဲ့ သင့်တော်တဲ့အချိန်ကို ခွဲပြထားတယ်။ မမှန်တဲ့စကားကို လူကြိုက်လည်း မပြော၊ မှန်ပေမယ့် အကျိုးမရှိတဲ့စကားကိုလည်း မပြော၊ မှန်ကန်ပြီး အကျိုးရှိတဲ့စကားကို သင့်တော်တဲ့အချိန်မှာ ပြောကြောင်း ဖော်ပြပါတယ်။ အခြေခံမှာ သတ္တဝါတို့အပေါ် ကရုဏာရှိခြင်းပါ။
Marketing လောကအတွက် တိုက်ရိုက်စည်းမျဉ်းမဟုတ်ပါဘူး။
ဒါပေမယ့် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ နေရာပြပေးတယ်။
မှန်သလား။
အကျိုးရှိသလား။
အချိန်သင့်သလား။
ဒီသုံးချက်ကို Marketing၊ Sales၊ Customer service မှာ ပြန်စစ်နိုင်တယ်။
Customer မသိတဲ့အချက်ကို ဖုံးပြီး ရောင်းတာက တန်ဖိုးဖန်တီးတာမဟုတ်ဘူး။
မတည်နိုင်တဲ့ promise ပေးတာလည်း မဟုတ်ဘူး။
“ဒီနေ့မဝယ်ရင် အခွင့်အရေးဆုံးရှုံးမယ်” ဆိုပြီး မမှန်တဲ့ scarcity ဖန်တီးတာလည်း မရိုးသားဘူး။
အကျိုးရှိတဲ့ Product ဆိုရင် အမှန်နဲ့ ရောင်းရဲရမယ်။
Customer ကို အမြတ်ရစရာ “Target” တစ်ခုတည်း မမြင်နဲ့
ဒကာ ဒကာမတို့…
Sales language မှာ—
“Target customer”
ဆိုတယ်။
အသုံးဝင်တဲ့စကား။
ဒါပေမယ့် စိတ်ထဲမှာ သတိထား။
Customer ဟာ Target ဆိုတဲ့ စက်ဝိုင်းအလယ်က အမှတ်တစ်ခုမဟုတ်ဘူး။
လူ။
မိသားစုရှိတယ်။
ငွေကန့်သတ်ချက်ရှိတယ်။
ကြောက်စိတ်ရှိတယ်။
လိုအပ်ချက်ရှိတယ်။
တစ်ခါတလေ မသိမှုရှိတယ်။
အဲဒီမသိမှုကို အသုံးချမလား။
နားလည်အောင် ရှင်းပေးမလား။
ဒီမှာ ကွာတယ်။
Customer value orientation ဆိုတာ—
“သူ့ပိုက်ဆံကို ဘယ်လိုယူမလဲ” မမေးခင် “သူ့ဘဝကို ဘာကောင်းစေမလဲ” ကို မေးခြင်း။
ငွေတော့ရမယ်။
Business ဖြစ်လို့။
ဒါပေမယ့် အစဉ်ကွာတယ်။
Value ပေး → fair exchange ရ။
မဟုတ်ရင်—
Money ယူ → ဘာတန်ဖိုးပေးမလဲနောက်မှ ကြည့်။
ဒါက ကွာတယ်။
လူ့အားနည်းချက်ကို မသုံးဘဲ အမြတ်ရနိုင်မလား
ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းမှာ ဒီမေးခွန်း ပိုအရေးကြီးလာတယ်။
Data ရှိတယ်။
Algorithm ရှိတယ်။
User ဘာကြိုက်လဲ သိတယ်။
ဘယ်အချိန်အားနည်းတယ် သိတယ်။
ဘယ်စကားနဲ့ click မယ် သိတယ်။
ဒီအသိကို ဘယ်လိုသုံးမလဲ။
“သူ့ကို ပိုကောင်းတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်အောင် ကူညီမယ်”
လား။
“သူ့စိတ်အလေ့အကျင့်ကို အသုံးချပြီး မလိုတာတောင် ဝယ်အောင်လုပ်မယ်”
လား။
ဒီနှစ်ခုကြားမှာ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမာအာဇီဝ၊ သမ္မာဝါစာ အားလုံးဝင်လာတယ်။
AI သုံးတယ်ဆိုပါစို့။
ကောင်းတယ်။
ဘာအတွက်။
Customer request မြန်မြန်ဖြေဖို့လား။
Accessibility ကောင်းဖို့လား။
Error လျှော့ဖို့လား။
ဒါမှမဟုတ်—
လူကို အမှန်မသိအောင် manipulate လုပ်ဖို့လား။
Technology ကို ဓမ္မက တိုက်ရိုက် အကဲမဖြတ်ထားဘူး။
အသုံးပြုတဲ့ စေတနာ၊ နည်းလမ်း၊ အကျိုးဆက်ကို စစ်ရတယ်။
ဒါပေမယ့် “နည်းပညာရှိလို့ သုံးမယ်” ဆိုတာနဲ့ မလုံလောက်ဘူး။
“တန်ဖိုးရှိလို့ သုံးမယ်” ဖြစ်ရမယ်။
အမြတ်နဲ့တန်ဖိုးဟာ ရန်သူမဟုတ်ဘူး
သူတော်ကောင်းတို့…
အရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခု ပြန်ထားမယ်။
တန်ဖိုးပေးရင် Profit မယူရဘူးလို့ မဆိုဘူး။
Business ရဲ့ sustainability အတွက် Profit လိုတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာတောင် အိမ်ရှင်တစ်ဦး အလုပ်မှာ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ရရှိထားတဲ့ တရားသဖြင့်ဥစ္စာကို ကာကွယ်မှု၊ မိတ်ကောင်းနဲ့ ဝင်ငွေထွက်ငွေ မျှတမှုတို့ကို ယခုဘဝအကျိုးချမ်းသာအတွက် ဖော်ပြထားပါတယ်။
အဲဒီတော့—
Revenue မစဉ်းစားဘဲ လုပ်ငန်းလုပ်ရမယ် မဟုတ်ဘူး။
Cost မကြည့်ဘဲပေးရမယ် မဟုတ်ဘူး။
Profit မယူရဘူး မဟုတ်ဘူး။
မေးရမှာက—
Profit ဟာ တန်ဖိုးဖန်တီးမှုရဲ့ တရားမျှတတဲ့ အပြန်အလှန်လား။
ဒါမှမဟုတ် ထိခိုက်မှု၊ လှည့်စားမှု၊ အားနည်းချက်အသုံးချမှုကနေ ထွက်လာတာလား။
ဒီကွာခြားချက်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ မှာ တရားသဖြင့် ရရှိထားသော ဥစ္စာ၊ ထိုဥစ္စာကို အသုံးချခြင်း၊ အကြွေးကင်းခြင်းနဲ့ အပြစ်ကင်းသော ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အကျင့်တို့မှ ရသော ချမ်းသာမှုတွေကို ဖော်ပြထားတယ်။ နောက်ဆုံး အပြစ်ကင်းသော ချမ်းသာမှုကို အလွန်မြင့်စွာ ထားတယ်။
ဒါကို Owner တစ်ယောက်က ဒီလိုမေးလို့ရတယ်—
“အမြတ်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ညအိပ်လို့ရလား”
“Customer သိသွားရင် ရှက်မလား”
“Staff အားလုံးသိသွားရင် ရှင်းပြရဲလား”
“ကိုယ့်သားသမီးတွေ ဒီလုပ်ငန်းနည်းကို လေ့လာသွားရင် ကျေနပ်မလား”
ဒီမေးခွန်းတွေဟာ Financial Audit မဟုတ်ဘူး။
Conscience Audit။
အဲဒါလည်း လိုတယ်။
Value ကို စကားနဲ့မဟုတ်ဘဲ Process နဲ့ ပေး
Company တစ်ခုက—
“Customer First”
ရေးထားတယ်။
ဒါပေမယ့် hotline ခေါ်ရင် နာရီနဲ့ချီစောင့်ရတယ်။
Return လုပ်ဖို့ အလွန်ရှုပ်တယ်။
Warranty claim လုပ်ရင် အဆင့်ဆယ်ဆင့်။
ဒါဆို စကားနဲ့ Process မကိုက်ဘူး။
“Staff are our family”
ရေးထားတယ်။
ဒါပေမယ့် လစာနောက်ကျတယ်။
Safety မရှိဘူး။
နားရက်မရှိဘူး။
အဲဒါလည်း မကိုက်ဘူး။
Value ဟာ Poster မဟုတ်ဘူး။ Process ထဲရောက်ရမယ်။
Customer ကိုလေးစားတယ်ဆို—
Contract ရှင်းရမယ်။
ဈေးနှုန်းရှင်းရမယ်။
Hidden fee မရှိရဘူး။
Complaint လမ်းကြောင်းရှိရမယ်။
Refund policy နားလည်လွယ်ရမယ်။
Staff ကိုလေးစားတယ်ဆို—
Role ရှင်းရမယ်။
Salary နဲ့ benefit ရှင်းရမယ်။
Safety လိုရမယ်။
Performance expectation ရှင်းရမယ်။
ဒီလိုပဲ။
ရည်ရွယ်ချက်က အဖွဲ့အစည်းရဲ့ operation ထဲ မဝင်ရင်—
အကောင်းဆုံးစကားလုံးပဲ ဖြစ်နေမယ်။
လုပ်ငန်းတန်ဖိုးကို မလုပ်ခင်၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက် စစ်
ဒီနေ့လယ်မှာ ဦးဇင်းတို့ အလုပ်ခွင်လက်တွေ့ကို တစ်ခုတည်းနဲ့ မှတ်ရအောင်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ ဆင်ခြင်ပုံကို Business method လို့မပြောင်းဘဲ အတုယူမယ်။
မလုပ်မီ—
“ဒီ Product/Service က ဘယ်သူ့အတွက် ဘာအကျိုးရှိမလဲ”
“ဘယ်သူထိခိုက်နိုင်လဲ”
“ဘယ် risk မမြင်ရသေးလဲ”
လုပ်နေစဉ်—
“လက်တွေ့မှာ ငါထင်သလို ဖြစ်နေသလား”
“Customer feedback ဘာပြောလဲ”
“Staff ပင်ပန်းမှုတက်နေလား”
“Quality ကျနေလား”
လုပ်ပြီးနောက်—
“တကယ်အကျိုးရှိခဲ့လား”
“ဘယ်သူနစ်နာခဲ့လဲ”
“နောက်တစ်ခါ ဘာပြင်ရမလဲ”
ဒီလို နေ့စဉ်သုံးနိုင်တယ်။
ဒီအရာရဲ့ အဓိကက—
ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို ကိုယ့်စေတနာပေါ်မူတည်ပြီးသာ အကဲမဖြတ်ဘဲ လက်တွေ့အကျိုးဆက်နဲ့ ပြန်စစ်ခြင်း။
ဒီစိတ်ထား အရမ်းတန်ဖိုးရှိတယ်။
Case တစ်ခုကြည့်ရအောင်
ဒီအဖြစ်အပျက်ဟာ သင်ကြားရေးအတွက် ဖန်တီးထားသော hypothetical case ဖြစ်ပါတယ်။
မိသားစုသုံး သန့်ရှင်းရေးပစ္စည်း ရောင်းတဲ့လုပ်ငန်းငယ်တစ်ခုရှိတယ်ဆိုပါစို့။
Founder က စေတနာကောင်းတယ်။
“မိသားစုတွေ အိမ်သန့်ရှင်းဖို့ လွယ်အောင်လုပ်မယ်”
ဆိုတယ်။
ပထမ Product ထုတ်တယ်။
Packaging လှတယ်။
အနံ့လည်း အရမ်းကောင်းတယ်။
Marketing ကောင်းတယ်။
Sale ကောင်းတယ်။
Founder ဝမ်းသာတယ်။
သုံးလအကြာ Customer complaint တချို့ ရလာတယ်။
Bottle cap ဖွင့်ရခက်တယ်။
အရွယ်ကြီးသူတွေအတွက် အသုံးပြုဖို့ခက်တယ်။
Label စာလုံးသေးလို့ သုံးနည်းဖတ်ရခက်တယ်။
Delivery ထဲမှာ တစ်ခါတလေ အရည်ယိုတယ်။
Founder က ဘာလုပ်မလဲ။
“ကျွန်တော်တို့ intention ကောင်းတယ်၊ Product ကောင်းတယ်၊ Customer အသုံးမတတ်တာ”
လို့ပြောမလား။
ဒါမှမဟုတ်—
“ငါတို့တန်ဖိုးပေးချင်တာ တကယ်ပေးနိုင်သလား”
ပြန်စစ်မလား။
ဒီမှာ Value Proposition ကို နားလည်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။
Founder ရဲ့ စိတ်ကူးထဲက Value—
“အနံ့ကောင်းပြီး လှပတဲ့ Product”
Customer တချို့အတွက် Value—
“လွယ်လွယ်ဖွင့်လို့ရ၊ စာဖတ်လွယ်၊ မယို၊ ဘေးကင်း”
မတူဘူး။
ဒါဆို Product ပြန်ပြင်။
Cap ပြင်။
Label ပြင်။
Packing ပြင်။
စေတနာကို Design improvement အဖြစ် ပြောင်း။
ဒါက ရည်ရွယ်ချက်ကို တန်ဖိုးအဖြစ် ပြောင်းတာ။
“ငါတို့ကူညီနေတယ်” ဆိုပြီး Customer ကို မနားထောင်ဘူးဆိုရင်
ဒကာ ဒကာမတို့…
ကူညီချင်တဲ့သူတွေမှာလည်း မာနဝင်နိုင်တယ်။
“ငါက ကူညီသူ”
“သူက အကူအညီခံရသူ”
ဆိုတဲ့အမြင်ဝင်တယ်။
အဲဒီအခါ Customer အသံကို မကြားတော့ဘူး။
“ငါတို့သိတယ်”
ဆိုတယ်။
ဒါအန္တရာယ်ရှိတယ်။
အထူးသဖြင့် လူမှုအကျိုးပြုလုပ်ငန်းတွေမှာ—
“သူတို့အတွက် ဘာကောင်းလဲ ငါတို့သိတယ်”
ဆိုပြီး တစ်ဖက်လူအသံ မကြားတော့ရင် စေတနာကောင်းနဲ့ အကျိုးမကောင်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
ကရုဏာနဲ့ နားထောင်မှု တွဲရမယ်။
ကူညီချင်တာက စတင်ရာ။
“ဘယ်လိုကူညီရမလဲ” ဆိုတာ အခြားသူဆီက သင်ယူရတယ်။
ဒါကို အလုပ်ခွင်မှာ လက်တွေ့လုပ်—
Customer complaint ကို နာကျင်စေတဲ့အရာလို့ မမြင်နဲ့။
တန်ဖိုးမကိုက်တဲ့နေရာ ပြတဲ့ signal လို့မြင်။
Staff complaint ကို “အလုပ်မလုပ်ချင်လို့” လို့ ချက်ချင်းမဆုံးဖြတ်နဲ့။
Process ထဲက ပြဿနာပြနေတဲ့ signal ဖြစ်နိုင်တယ်။
စကားတစ်ခုက တန်ဖိုးဖြစ်နိုင်တယ်
တစ်ခါတလေ Product မပြောင်းဘဲ စကားရှင်းလင်းတာက တန်ဖိုး။
Customer နားမလည်လို့ စိုးရိမ်နေတယ်။
ရှင်းပြ။
အမှန်အတိုင်းပြော။
အဘယရာဇကုမာရသုတ်ရဲ့ အခြေခံဖြစ်တဲ့ မှန်ကန်မှု၊ အကျိုးရှိမှု၊ သင့်တော်တဲ့အချိန်နဲ့ ကရုဏာက Customer communication အတွက် အတုယူစရာဖြစ်တယ်။
Staff တစ်ယောက် Performance ကျတယ်။
အရှက်ခွဲမယ့်အစား—
“ဒီနေရာမှာ ဘာလိုနေလဲ”
မေး။
Training လိုရင် training။
Clarity လိုရင် clarity။
Accountability လိုရင် accountability။
လူကို မဖျက်ဘဲ performance ကို ပြင်နိုင်တယ်။
ဒါလည်း Value ဖန်တီးမှု။
စနစ်တစ်ခုရဲ့ တန်ဖိုးဟာ “ကိုယ်မရှိရင်လည်း လည်နိုင်ခြင်း”
Owner တချို့မှာ တစ်ခုရှိတယ်။
ကိုယ်မရှိရင် အားလုံးရပ်တယ်။
ဒါကို—
“ငါအရေးကြီးတယ်”
လို့ ဝမ်းသာတယ်။
တကယ်တော့ အဲဒါ Organization risk ဖြစ်နိုင်တယ်။
Customer အတွက် Value ကို Owner တစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အားပေါ် အားလုံးမှီထားရင် Sustainable မဖြစ်သေးဘူး။
ဒါကြောင့်—
Process ရေး။
SOP ရေး။
Staff ကိုသင်။
တာဝန်ခွဲ။
အချက်အလက်သိမ်း။
Quality standard ချ။
ဒါတွေက Customer အတွက် တန်ဖိုးကို လူတစ်ယောက်ကောင်းမှုကနေ စနစ်ကောင်းမှုဆီ ပြောင်းတာ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာ မိမိအသက်မွေးလုပ်ငန်းမှာ ကျွမ်းကျင်ပြီး စီမံနိုင်ဖို့ အလေးထားထားတာက ဒီနေရာမှာ လက်တွေ့အားဖြည့်ပေးတယ်။
Profit ထုတ်မလား၊ Value ထုတ်မလား
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမေးခွန်းကို နှစ်ဖက်မခွဲရဘူး။
Profit ရဖို့ Value ပေး။
Value ပေးတာကို ရေရှည်လုပ်ဖို့ Profit ရ။
အဲဒါ healthy cycle ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Value မရှိဘဲ Profit ကို ဆွဲထုတ်ရင် ယုံကြည်မှု လျော့မယ်။
တစ်ဖက်မှာ Profit မယူဘဲ အမြဲ Value ပေးလို့ ကိုယ့်လုပ်ငန်းပျက်ရင်လည်း Customer ကို ရေရှည်မကူညီနိုင်တော့ဘူး။
ဒါကြောင့် Balance။
သမာအာဇီဝဆိုတာ ငွေမယူရဘူး မဟုတ်ဘူး။
တရားသဖြင့် အသက်မွေးဖို့။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ ရဲ့ “တရားသဖြင့်ရရှိသောဥစ္စာ” ဆိုတဲ့အချက်က ဒီနေရာမှာ အလွန်ရှင်းပါတယ်။
အဲဒီတော့ Price ချရာမှာ—
Cost သိ။
Margin သိ။
Customer value သိ။
Market context သိ။
ပြီးရင် Fair price ချ။
အလွန်နိမ့်ပြီး ကိုယ့်လုပ်ငန်းပျက်အောင် မလုပ်။
အလွန်မြင့်ပြီး Customer အားနည်းချက်ကို အသုံးမချ။
အကြွေးမဲ့မှုကိုလည်း Value Creation နဲ့ ချိတ်ကြည့်
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ မှာ အကြွေးကင်းခြင်းကို အိမ်ရှင်ရဲ့ ချမ်းသာမှုတစ်မျိုးအဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။
လုပ်ငန်းမှာ ချဲ့ထွင်ချင်လို့ အကြွေးယူရတာ ရှိနိုင်တယ်။
အကြွေးယူတာကို canonical text က modern corporate finance rule အဖြစ် “မယူရ” လို့ မပြောဘူး။
ဒါပေမယ့် အိမ်ရှင်အတွက် debtlessness ကို ချမ်းသာမှုတစ်မျိုးလို့ မြင်တာက Owner ကို မေးခွန်းတစ်ခု ပေးတယ်—
“Growth အတွက် အကြွေးယူတာ လိုအပ်ပြီးစီမံထားတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် မလိုအပ်တဲ့ expansion craving ကြောင့်လား”
အကြွေးယူရင် repayment plan ရှိလား။
Cash flow ထမ်းနိုင်လား။
Worst-case သိလား။
ဒီလိုပဲ လက်တွေ့ပညာနဲ့ စစ်။
“ကြီးရင်ကောင်းတယ်” ဆိုပြီး မျက်စိမှိတ်ချဲ့ထွင်တာ တန်ဖိုးဖန်တီးမှုမဟုတ်ဘူး။
တန်ဖိုးအပြည့်ပေးဖို့ တစ်ခါတလေ “မရောင်း” ရဘူး
Customer တစ်ယောက်လာတယ်။
ကိုယ့် Product သူ့အတွက် မသင့်ဘူး။
Sale ပိတ်လို့ရတယ်။
ဒါပေမယ့် Owner က—
“ဒီ Product က သင့်အတွက်မကိုက်ဘူး”
လို့ ပြောလိုက်တယ်။
Sale မရဘူး။
ဒါပေမယ့် Customer ကို မမှားစေဘူး။
အဲဒါလည်း Value။
အခုချက်ချင်း Revenue မဟုတ်ဘူး။
Trust value။
ဒီလိုစဉ်းစားနိုင်ရင် လုပ်ငန်းရဲ့အမြင် ပြောင်းလာတယ်။
Sale တစ်ခုမရလို့ တန်ဖိုးမပျောက်ဘူး။
Customer ကို မလိမ်တာလည်း တန်ဖိုးပဲ။
သမ္မာဝါစာနဲ့ သမာအာဇီဝ ဒီနေရာမှာ ဆုံတယ်။
လုပ်ငန်းပိုင်ရှင်က “ဘယ်သူ့အတွက်” ဆိုတာ မမေ့နဲ့
Company ကြီးလာတာနဲ့ Dashboard များလာတယ်။
Revenue။
Conversion rate။
Retention။
Margin။
Market share။
ဒီကိန်းဂဏန်းတွေကြားမှာ Customer ရဲ့ လူ့ဘဝ ပျောက်သွားတတ်တယ်။
Report မှာ—
“Churn 4.7%”
လို့ပဲ မြင်တယ်။
အဲဒီ 4.7% ထဲမှာ တကယ်လူတွေရှိတယ်။
ဘာကြောင့်ထွက်သွားလဲ။
Trust ပျက်လို့လား။
Quality ကျလို့လား။
ဈေးမတတ်နိုင်တော့လို့လား။
Service မရလို့လား။
ကိန်းဂဏန်းကို လူ့အတွေ့အကြုံနဲ့ ပြန်ချိတ်။
Finance ကိန်းဂဏန်းလိုတယ်။
ဒါပေမယ့် လူကိုမမေ့နဲ့။
Value ဖန်တီးဖို့ “သုံးစွဲသူမဟုတ်သူ” ကိုလည်း ကြည့်
တစ်ခါတလေ Customer မဟုတ်တဲ့လူက အကျိုးဆက်ခံနေရတယ်။
စက်ရုံတည်တယ်။
Customer ကို ပစ္စည်းရတယ်။
Community က ဘာဖြစ်လဲ။
Traffic တက်လား။
Noise တက်လား။
Pollution ရှိလား။
ဒီအရာတွေကို Context အလိုက်စစ်ရမယ်။
“သူတို့ customer မဟုတ်ဘူး” ဆိုပြီး မပစ်နိုင်ဘူး။
Value တစ်နေရာဖန်တီးပြီး Harm တစ်နေရာဖန်တီးနေရင် ဘယ်လိုပြန်ညှိမလဲ။
ဒီလို Stakeholder thinking ဟာ ခေတ်သစ် management concept ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ မှာ မိမိ၊ သူတစ်ပါး၊ နှစ်ဖက်စလုံးအပေါ် ထိခိုက်မှုကို ဆင်ခြင်ရတဲ့ ဓမ္မအခြေခံနဲ့ စိတ်ထားပိုင်းမှာ ဆက်စပ်နိုင်ပါတယ်။
တစ်နေ့လုပ်ငန်းစိတ်ကူးစစ်ဆေးခြင်း
ဒီနေ့တရားနာပြီးရင် ကိုယ့်လုပ်ငန်းစိတ်ကူးတစ်ခုယူပါ။
စာရွက်ပေါ်မှာ အောက်ပါအချက်တွေကို တစ်ကြိမ်တည်း ရေးကြည့်ပါ။ ဒီတစ်ခုပဲ ဒီနေ့ရဲ့ လက်တွေ့လေ့ကျင့်ခန်းအဖြစ်ယူပါ။
ဘယ်သူ — ကိုယ့်လုပ်ငန်းက ဘယ်လူအုပ်စုအတွက်လဲ။
ဘာပြဿနာ — သူတို့ရဲ့ အဓိကအခက်အခဲ ဘာလဲ။
ဘာအကျိုး — ကိုယ်လုပ်ပေးလို့ ဘာကောင်းသွားမလဲ၊ ဘာလျော့သွားမလဲ။
ဘယ်သက်သေ — တကယ်ကောင်းသွားကြောင်း ဘယ်လိုသိမလဲ။
ဘယ်သူထိခိုက်နိုင် — Customer အကျိုးရပေမယ့် အခြားသူနစ်နာနိုင်သလား။
တရားမျှတတဲ့အပြန်အလှန် — ကိုယ်ဘယ်လိုဝင်ငွေရမလဲ၊ အဲဒီဝင်ငွေက တရားသဖြင့်ရလား။
မလုပ်မီ/လုပ်နေစဉ်/လုပ်ပြီးနောက် — ဘယ်အချက်တွေကို ပြန်စစ်မလဲ။
မရောင်းသင့်သူ — ကိုယ့် Product မသင့်တဲ့သူ ဘယ်သူလဲ၊ သူ့ကို မလှည့်စားဘဲ မရောင်းရဲသလား။
ဒီလေ့ကျင့်ခန်းဟာ ကျမ်းထဲက formal worksheet မဟုတ်ပါဘူး။
ခေတ်သစ်လုပ်ငန်း practice ကို ဓမ္မအရ စေတနာ၊ မထိခိုက်မှု၊ ရိုးသားမှုနဲ့ တရားသဖြင့်အသက်မွေးမှုတို့နဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတာပါ။
ရည်ရွယ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်မယ်ဆိုရင် Owner က ဘာပြောင်းရမလဲ
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ Company ကိုပြင်ချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Owner မပြင်ဘူး။
မရဘူး။
Customer-centric ဖြစ်ချင်တယ်။
Owner က Customer complaint မကြားချင်ဘူး။
မရဘူး။
Employee wellbeing လို့ ပြောတယ်။
Owner က ညသန်းခေါင် message ပို့ပြီး အမြဲတမ်းချက်ချင်း reply တောင်းတယ်။
မရဘူး။
Ethics လို့ပြောတယ်။
Owner က target မီရင် နည်းလမ်းမစစ်ဘူး။
မရဘူး။
Culture ဟာ Owner ရဲ့ အပြုအမူကနေ သင်တယ်။
ဒါကြောင့် Value Proposition ကို Customer အတွက်ရေးရုံနဲ့ မပြီးဘူး။
Owner ကိုယ်တိုင်—
ရိုးသားသလား။
နားထောင်သလား။
ပြင်နိုင်သလား။
လွှတ်နိုင်သလား။
ရလဒ်မကောင်းရင် အောက်ကလူကို အပြစ်တင်သလား။
ဒီအရာတွေက အားလုံး Value Delivery ကို သက်ရောက်တယ်။
တန်ဖိုးနဲ့ ကုသိုလ်ကို တစ်ထပ်တည်း မထားနဲ့
ဒီနေရာ အလွန်အရေးကြီးတယ်။
Business value ပေးတယ်ဆိုတာနဲ့ ကုသိုလ်အပြည့်ဖြစ်ပြီလို့ မဆိုရဘူး။
Customer ကြိုက်တဲ့အရာကို ပေးတာနဲ့ ဓမ္မအရ ကောင်းတာတစ်ထပ်တည်း မဟုတ်ဘူး။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၇၇ က ပဲ ထင်ရှားတယ်—Market demand ရှိနိုင်တဲ့ကုန်သွယ်မှုတချို့ကို ဥပါသကာ မလုပ်သင့်ကြောင်း canonical boundary ထားတယ်။
ဒါကြောင့်—
Customer wants နဲ့ ethical good ကို ခွဲရမယ်။
တချို့လူလိုချင်တာ သူ့ကိုထိခိုက်နိုင်တယ်။
ဒါကို အကျိုးရှိတာလို့ မပြောင်းသတ်မှတ်ရဘူး။
ဒါကြောင့် Buddhist business မှာ မေးခွန်းနှစ်ခုရှိတယ်—
“လူတွေလိုသလား”
ပြီးတော့—
“လုပ်သင့်သလား”
နှစ်ခုလုံးမေး။
Customer value ကို ငွေအားလုံးထက် မမြှင့်နဲ့
တစ်ခါတလေ—
“Customer is always right”
ဆိုတဲ့စကား သုံးတယ်။
လက်တွေ့မှာ အမြဲမမှန်ဘူး။
Customer က Safety rule ချိုးချင်တယ်။
ခွင့်မပြုရဘူး။
Customer က Staff ကို မလေးစားဘူး။
Boundary ထားရမယ်။
Customer က မတရား discount တောင်းပြီး Supplier/Staff ကို ထိခိုက်စေမယ်။
မလိုက်ရဘူး။
Customer ကို အကျိုးရှိစေရမယ်၊ ဒါပေမယ့် Customer ကို အရှင်မထားရဘူး။
သီလ၊ တရားမျှတမှု၊ Safety၊ Law၊ dignity—ဒီအရာတွေကို Customer preference ထက် အောက်မထားရဘူး။
ဒါမှ Sustainable value ဖြစ်တယ်။
အကျိုးရှိတဲ့လုပ်ငန်းကို ချဲ့ဖို့အခါ သတိထား
Product ကောင်းတယ်။
Demand တက်တယ်။
ချဲ့ချင်တယ်။
ကောင်းတယ်။
ဒီမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ ရဲ့ Initiative နဲ့ balanced finances ကို ပြန်သတိရ။
ချဲ့နိုင်စွမ်းရှိသလား။
Staff ရှိလား။
Cash ရှိလား။
Quality ထိန်းနိုင်လား။
Customer service လိုက်နိုင်လား။
အကြွေးကြီးလွန်းမလား။
အကျိုးရှိလို့ချဲ့တာကောင်းပေမယ့် အလွန်အကျွံချဲ့လို့ အရည်အသွေးပျက်သွားရင် တန်ဖိုးပျက်တယ်။
ဒါကြောင့် Growth က Value ကို တိုးရမယ်။
ဖျက်မထားရဘူး။
အလုပ်ခွင်တစ်ခုမှာ တန်ဖိုးကို နေ့တိုင်းမေး
Meeting အစမှာ—
“ဒီနေ့ Revenue ဘယ်လောက်”
မေး။
မေးသင့်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီတစ်ခု ထပ်မေး—
“ဒီနေ့ Customer အတွက် ဘာကောင်းသွားလဲ”
ဒီမေးခွန်း Culture ကို ပြောင်းတယ်။
Production team—
“Defect လျှော့တယ်”
Customer value။
Customer service—
“Complaint reply time လျှော့တယ်”
Customer value။
Finance—
“Refund process မြန်စေတယ်”
Customer value။
HR—
“Staff training ကောင်းလို့ service ကောင်းလာတယ်”
Indirect customer value။
ဒီလိုဆို Department အားလုံးက ကိုယ့်အလုပ်ကို လူ့အကျိုးနဲ့ ချိတ်မြင်တယ်။
“ငါ့အတွက်ဘာရမလဲ” ကနေ “ငါဘာပေးနိုင်လဲ” ဆီ
ဒကာ ဒကာမတို့…
Business စတယ်။
ပထမဆုံးမေးတတ်တာ—
“ဘယ်လောက်ရမလဲ”
အဲဒါ မမှားဘူး။
Finance လိုတယ်။
ဒါပေမယ့် မေးခွန်းတစ်ခု ထပ်ထည့်—
“ငါဘာပေးနိုင်လဲ”
အဲဒီတစ်ကြောင်းက အမြင်ပြောင်းတယ်။
ငါရတာနဲ့ တစ်ဖက်လူရတာ ဆက်နွယ်လာတယ်။
ဒါက fair exchange ဆီသွားတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ မှာ တရားသဖြင့်ရရှိတဲ့ဥစ္စာကို အလေးထားတယ်။ ငွေရခြင်းကို မပယ်ဘဲ ဘယ်လိုရသလဲ ကို ထည့်စဉ်းစားတယ်။
ဒါကြောင့် Buddhist entrepreneur တစ်ယောက်ရဲ့မေးခွန်းက—
“ငါဘယ်လောက်ရမလဲ”
တစ်ကြောင်းတည်း မဟုတ်တော့ဘူး။
“ငါဘယ်လောက်တန်ဖိုးပေးမလဲ”
“ငါဘယ်လိုရမလဲ”
“ဘယ်သူထိခိုက်မလဲ”
“ရလာတာကို ဘယ်လိုသုံးမလဲ”
အထိရောက်လာတယ်။
ဓမ္မကို လုပ်ငန်းအောင်မြင်ရေးနည်းလမ်းအဖြစ် မလျှော့ရ
ဒီနေရာမှာ အထူးသတိထားမယ်။
ဦးဇင်းတို့ ဓမ္မကို Business success formula အဖြစ် မသုံးရဘူး။
“သီလကောင်းရင် Profit အမြဲတက်မယ်”
လို့ မပြောနိုင်ဘူး။
“မေတ္တာထားရင် Customer များမယ်”
လို့ အာမခံမရဘူး။
“ကုသိုလ်လုပ်ရင် Startup မပျက်ဘူး”
လို့ မဆိုရဘူး။
Market risk ရှိတယ်။
Management error ရှိတယ်။
Technology failure ရှိတယ်။
Economic crisis ရှိတယ်။
Competition ရှိတယ်။
ဒါတွေ အပြင်အကြောင်းတွေ။
ဓမ္မက—
Profit guarantee မဟုတ်ဘူး။
ဓမ္မက ဘယ်လိုလူအဖြစ် လုပ်ငန်းလုပ်မလဲ ကို လမ်းပြပေးတယ်။
အောင်မြင်လည်း သီလမပျက်ဖို့။
ရှုံးလည်း မရိုးသားမှုမသွားဖို့။
လူကို မနင်းဖို့။
ကိုယ့်စိတ်ကို သိဖို့။
ဒုက္ခရဲ့အမြစ်ကို မြင်ဖို့။
ဒီအထိ သွားရမယ်။
အခု သစ္စာလေးပါးဆီ ဆင်းကြည့်ကြရအောင်
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့တရားက Customer value အကြောင်းပြောတယ်။
ဒါပေမယ့် နောက်ဆုံး ဓမ္မရဲ့အဆုံးကို Business ထဲမှာပိတ်မထားရဘူး။
လုပ်ငန်းပြဿနာကို ဖြေရှင်းတာက လောကီအကျိုး။
ဒုက္ခအဆုံးသတ်ရေးက ဓမ္မရဲ့ နက်ရှိုင်းဆုံးလမ်း။
ဒါကြောင့် အခု ပြန်ဆင်းကြည့်မယ်။
ဒုက္ခသစ္စာ
Customer ကို အကျိုးပေးချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Customer မကြိုက်ဘူး။
စိတ်ပူတယ်။
Product ကို အရမ်းချစ်တယ်။
လူတွေ မဝယ်ဘူး။
နာတယ်။
ကိုယ်ဖန်တီးထားတာကို တန်ဖိုးရှိတယ်လို့ ထင်တယ်။
Market က မပြောဘူး။
ကိုယ့်အတ္တ ထိတယ်။
ဒီပူလောင်မှုကို သိရမယ်။
လုပ်ငန်းမှာ အမှန်တကယ် ပြဿနာရှိတယ်။
ဒါကို ဓမ္မစကားနဲ့ဖုံးမထားရဘူး။
ဒါပေမယ့်—
“ငါ့ Product ကို ကြိုက်ရမယ်”
“ငါဖန်တီးတာမှန်ရမယ်”
“လူတွေ ငါ့ကို အသိအမှတ်ပြုရမယ်”
ဆိုတဲ့ စိတ်ဖက်တွယ်မှုကြောင့် ပူလောင်မှု ပိုတိုးတာကိုလည်း သိ။
သမုဒယသစ္စာ
ဒီပူလောင်မှုရဲ့ အတွင်းမှာ—
တဏှာရှိတယ်။
ရချင်တာ။
ဖြစ်ချင်တာ။
အသိအမှတ်ပြုခံချင်တာ။
ကိုယ်ဖန်တီးထားတာကို “ငါ့ဟာ” လို့ ဖက်ချင်တာ။
Customer feedback ကြားလည်း မပြင်ချင်တာ။
Project အကျိုးမရှိတော့လည်း မလွှတ်ချင်တာ။
ဒါတွေမှာ တဏှာနဲ့ ဥပါဒါန်အရသာရှိတယ်။
Profit ကိုပဲ ခံယူလိုမှု။
Fame ကိုပဲ ခံယူလိုမှု။
Growth ကိုပဲ လိုက်လိုမှု။
ဒီအရာတွေကို တန်ဖိုးဖန်တီးမှုအမည်တပ်ပြီး မဖုံးနဲ့။
နိရောဓသစ္စာ
တစ်နေ့မှာ—
“ဒီ Product ကို ငါချစ်ပေမယ့် Customer အတွက် မကောင်းတော့ဘူး။ ပြင်မယ်”
လို့ နေနိုင်တယ်။
အေးတယ်။
“ဒီ Sale ကို ရနိုင်ပေမယ့် Customer မသင့်လို့ မရောင်းဘူး”
လို့ နေနိုင်တယ်။
အေးတယ်။
“ဒီ Growth opportunity ကောင်းပေမယ့် Staff နဲ့ System မပြည့်သေးလို့ မယူသေးဘူး”
လို့ နေနိုင်တယ်။
အေးတယ်။
“ငါ့အမြင်မှားတယ်”
လို့ ဝန်ခံနိုင်တယ်။
အေးတယ်။
ဒီလောကီစိတ်အေးမှုကို နိဗ္ဗာန်နဲ့ တူတယ်လို့ မဆိုရဘူး။
ဒါပေမယ့် တဏှာနည်းလာရင် ပူလောင်မှုလည်း လျော့တယ် ဆိုတဲ့ဘက်ကို ကိုယ့်ဘဝထဲမှာ မြင်နိုင်တယ်။
မဂ္ဂသစ္စာ
သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့—
Customer ကို ကိုယ်ထင်သလိုမဟုတ်ဘဲ အဖြစ်မှန်အတိုင်း နားလည်ဖို့ ကြိုးစားမယ်။
သမ္မာသင်္ကပ္ပနဲ့—
ရယူမှုသက်သက်မဟုတ်ဘဲ မထိခိုက်ဘဲ အကျိုးရှိစေဖို့ စိတ်ထားမယ်။
သမ္မာဝါစာနဲ့—
Marketing၊ Sales၊ Customer communication မှာ မမှန်တာ မပြောဘူး။
သမ္မာကမ္မန္တနဲ့—
အကျိုးရှိတယ်ပြောပြီး ထိခိုက်စေတဲ့လုပ်ရပ် မလုပ်ဘူး။
သမ္မာအာဇီဝနဲ့—
ရတဲ့ဝင်ငွေဟာ တရားသဖြင့် ရသလား စစ်မယ်။
သမ္မာဝါယာမနဲ့—
လုပ်ငန်းရဲ့အားနည်းချက်တွေ ပြင်ဖို့၊ ကုသိုလ်စိတ်တိုးဖို့ ကြိုးစားမယ်။
သမ္မာသတိနဲ့—
“အခု ငါ Value ပေးနေတာလား၊ အမြတ်ကိုပဲ ဆွဲနေတာလား”
ကိုယ့်စိတ်ကို သိမယ်။
သမ္မာသမာဓိနဲ့—
Customer complaint တက်လို့ စိတ်လှုပ်ရှားတာနောက် ချက်ချင်းမလိုက်ဘဲ တည်ငြိမ်စွာ စစ်မယ်။
ဒီလိုဆို ဓမ္မနဲ့ လုပ်ငန်းဟာ သီးခြားနှစ်ကမ္ဘာလို မနေတော့ဘူး။
အလုပ်တစ်ခုစီမှာ ကိုယ့်အမြင်ကို သီလနဲ့ ပညာနဲ့ ပြန်စစ်နိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ကစပြီး လုပ်ငန်းတစ်ခုကို စဉ်းစားတဲ့အခါ—
“ငါ ဘာရောင်းမလဲ”
မမေးခင်—
“လူ့ဘဝထဲမှာ ဘာကို ကောင်းစေမလဲ”
မေး။
“ဘယ်လောက်အမြတ်ရမလဲ”
မမေးခင်—
“ဘယ်လောက်တန်ဖိုးပေးမလဲ”
မေး။
“Feature ဘယ်လောက်ထည့်မလဲ”
မမေးခင်—
“ဘယ်အခက်အခဲ လျှော့မလဲ”
မေး။
“Customer ကို ဘယ်လိုရောင်းမလဲ”
မမေးခင်—
“Customer ကို ဘယ်လိုမလှည့်စားဘဲ ရှင်းပြမလဲ”
မေး။
“ဘယ်လိုမြန်မြန်ချဲ့မလဲ”
မမေးခင်—
“ချဲ့လိုက်ရင် Quality နဲ့ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာ မကျဘူးလား”
မေး။
“ဝန်ထမ်းကို ဘယ်လိုပိုလုပ်ခိုင်းမလဲ”
မမေးခင်—
“သူတို့ပိုကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်အောင် System ဘာပြင်ရမလဲ”
မေး။
ဒီလိုမေးတဲ့ Owner ဟာ ပိုတည်ငြိမ်တယ်။
ပိုရေရှည်မြင်တယ်။
စိတ်လည်း အမြဲ “ယူ” ဘက်မသွားတော့ဘူး။
“ပေး” ဘက်လည်း မြင်လာတယ်။
ဒါပေမယ့် မိမိကိုယ်ကို မဖျက်ဘူး။
Fair exchange ကို ထိန်းတယ်။
ဒါဟာ တန်ဖိုးရှိတဲ့ လုပ်ငန်းတည်ဆောက်မှု။
သူတော်ကောင်းတို့…
မိမိတို့လုပ်ငန်းများသည် ရောင်းချခြင်းသာမက အကျိုးပြုခြင်း ဖြစ်ကြပါစေ။
အမြတ်ရခြင်းသာမက တရားသဖြင့် အမြတ်ရခြင်း ဖြစ်ကြပါစေ။
ဖောက်သည်များကို “ပစ်မှတ်” တစ်ခုအဖြစ်သာ မမြင်ဘဲ လူတစ်ယောက်အဖြစ် မြင်နိုင်ကြပါစေ။
လူတို့၏ ကြောက်စိတ်၊ မသိမှု၊ အားနည်းမှုတို့ကို အမြတ်အတွက် အသုံးမချကြပါစေနှင့်။
တကယ်လိုအပ်သောအရာကို ရိုးသားစွာ ပေးနိုင်ကြပါစေ။
မလိုအပ်သောအရာကို မလိုမနေရလိုအပ်သလို မဖန်တီးကြပါစေနှင့်။
အကျိုးမရှိသော Feature များထက် အကျိုးရှိသောရိုးရှင်းမှုကို ရွေးနိုင်ကြပါစေ။
Customer အတွက် အဆင်ပြေစေရာမှာ Staff အတွက် အန္တရာယ်မဖြစ်စေကြပါစေနှင့်။
Staff အတွက် ကောင်းစေရာမှာ Customer အပေါ်တာဝန် မပျက်စေကြပါစေနှင့်။
Supplier ကို ဖိနှိပ်ပြီး မိမိအမြတ် မတည်ဆောက်ကြပါစေနှင့်။
Community အပေါ် ထိခိုက်မှုကို မသိချင်ယောင် မဆောင်ကြပါစေနှင့်။
တရားသဖြင့် ရရှိသောဥစ္စာဖြင့် မိမိ၊ မိသားစု၊ ဝန်ထမ်းများ၊ လုပ်ငန်းနှင့် ကောင်းကျိုးပြုရာတို့ကို စနစ်တကျ ထောက်ပံ့နိုင်ကြပါစေ။
အမြတ်ရှိကြပါစေ။
သို့သော် အပြစ်ကင်းမှုထက် အမြတ်ကို မမြှင့်မိကြပါစေနှင့်။
လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှု တိုးလာကြပါစေ။
စေတနာကောင်းကို ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
မသိတာကို မသိသလို ပြောရဲကြပါစေ။
Customer feedback ကို လက်ခံနိုင်ကြပါစေ။
မလုပ်မီ စစ်နိုင်ကြပါစေ။
လုပ်နေစဉ် စစ်နိုင်ကြပါစေ။
လုပ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေ။
မိမိကို ထိခိုက်စေသော၊ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စေသော၊ နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်စေသော လုပ်ငန်းလမ်းကြောင်းများကို အချိန်မီ ပြင်နိုင်ကြပါစေ။
ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းကို Product ကောင်းအဖြစ် ပြောင်းနိုင်ကြပါစေ။
Product ကောင်းကို Process ကောင်းအဖြစ် ပြောင်းနိုင်ကြပါစေ။
Process ကောင်းကို Culture ကောင်းအဖြစ် ပြောင်းနိုင်ကြပါစေ။
Culture ကောင်းကို ရေရှည်တည်တံ့သော သမာအာဇီဝအဖြစ် တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
Customer အတွက် တန်ဖိုးဖန်တီးရင်း မိမိစိတ်ထဲက လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကိုလည်း သိနိုင်ကြပါစေ။
လောကီတန်ဖိုးဖန်တီးမှုထက် ပိုနက်တဲ့အရာ—ဒုက္ခကို သိခြင်း၊ ဒုက္ခဖြစ်ရာကို သိခြင်း၊ ချုပ်ငြိမ်းနိုင်ရာကို သိခြင်း၊ ချုပ်ငြိမ်းရာလမ်းကို ကျင့်ခြင်း—ကိုလည်း မမေ့ကြပါစေနှင့်။
မိမိတို့၏ လုပ်ငန်းများ တိုးတက်ကြပါစေ။
တိုးတက်သလောက် သီလပိုမိုတည်ကြည်ကြပါစေ။
အမြတ်များသလောက် ပေးကမ်းနိုင်မှုတိုးကြပါစေ။
အာဏာများသလောက် တာဝန်ယူမှုတိုးကြပါစေ။
နည်းပညာမြင့်လာသလောက် လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ပိုကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။
Customer ပိုများလာသလောက် အမှန်တရားပိုတင်းကျပ်စွာ ထိန်းနိုင်ကြပါစေ။
လုပ်ငန်းကြီးလာသလောက် မိမိအတ္တပိုကြီးလာခြင်း မဖြစ်ကြပါစေနှင့်။
ရရှိသော အောင်မြင်မှုတိုင်းကို “ငါဘာရသလဲ” ဆိုတာတစ်ခုတည်းနဲ့ မတိုင်းဘဲ—
“ငါဘာပေးနိုင်ခဲ့သလဲ”
“ဘယ်သူ့ဒုက္ခ လျော့သွားသလဲ”
“ဘယ်သူ့ဘဝ အနည်းငယ်ကောင်းသွားသလဲ”
“ဒီဝင်ငွေကို ဘယ်လိုတရားသဖြင့် ရခဲ့သလဲ”
ဆိုတာနဲ့ပါ ပြန်ကြည့်နိုင်ကြပါစေ။
သတ္တဝါအပေါင်း ဘေးရန်ကင်းကြပါစေ။
ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။
တစ်ပါးသူတို့၏ အားနည်းချက်ကို အသုံးချခြင်းမှ ကင်းဝေး၍ တစ်ပါးသူတို့၏ အကျိုးနှင့် မိမိတို့၏ တရားသဖြင့်အကျိုးတို့ကို ညီညွတ်စွာ တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
အပြစ်ကင်းသော ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ဖြင့် သမာအာဇီဝကို ထူထောင်နိုင်ကြပါစေ။
အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတရားကို မိမိတို့နေ့စဉ်အလုပ်၊ စကား၊ ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် အသက်မွေးမှုတို့အတွင်း တဖြည်းဖြည်း အသက်သွင်းနိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
Sao Dhammasami
ကျမ်းကိုးမှတ်စု
[၁] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၆၃၊ နိဗ္ဗေဓိကသုတ် — စေတနာနှင့် ကမ္မ၏ဆက်နွယ်မှုကို ဖော်ပြထားပြီး စေတနာပြုကာ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ဖြင့် ကမ္မပြုကြောင်း သင်ကြားထားသည်။ ဤတရားတွင် “လုပ်ငန်းစေတနာကောင်းရင် လုပ်ငန်းအောင်မြင်မည်” ဟု မသုံးထားဘဲ အပြုအမူမတိုင်မီ ရည်ရွယ်ချက်၏ အရေးပါမှုကိုသာ canonical anchor အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။
[၂] မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁၊ အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ် — ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အပြုအမူတို့ကို မလုပ်မီ၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက် မိမိ၊ သူတစ်ပါး သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံးအပေါ် ထိခိုက်မှုရှိမရှိ ပြန်လည်ဆင်ခြင်စစ်ဆေးရန် သင်ကြားထားသည်။ ယခုတရားတွင် Product/Service ကို မလုပ်မီ၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက် ပြန်စစ်သည့်လုပ်ငန်းအလေ့အကျင့်အတွက် analogy အဖြစ် အသုံးပြုထားပြီး မူရင်းသုတ်ကို Business Testing Framework အဖြစ် မသတ်မှတ်ထားပါ။
[၃] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄၊ ဒီဃဇာဏုသုတ် — အိမ်ရှင်အတွက် ယခုဘဝအကျိုးချမ်းသာကို ဆောင်စေသော အချက်များအဖြစ် အသက်မွေးလုပ်ငန်း၌ ကျွမ်းကျင်အားထုတ်နိုင်ခြင်း၊ တရားသဖြင့်ရရှိသော ဥစ္စာကို ကာကွယ်တတ်ခြင်း၊ ကလျာဏမိတ္တရှိခြင်းနှင့် ဝင်ငွေထွက်ငွေမျှတစွာ စီမံနိုင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ စေတနာကောင်းအပြင် အလုပ်ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုလိုအပ်ကြောင်း ဆင်ခြင်ရာ၌ အသုံးပြုထားသည်။
[၄] မဇ္ဈိမနိကာယ် ၅၈၊ အဘယရာဇကုမာရသုတ် — မမှန်သောစကားကို မပြောခြင်း၊ မှန်ကန်သော်လည်း အကျိုးမရှိသည့်စကားကို မပြောခြင်း၊ မှန်ကန်၍ အကျိုးရှိသည့်စကားကို သင့်တော်သည့်အချိန်တွင် ပြောခြင်းနှင့် ထိုစကားပြောမှု၏ အခြေခံတွင် ကရုဏာရှိခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ Marketing၊ Sales နှင့် Customer communication တို့တွင် ရိုးသားမှုနှင့် အကျိုးရှိမှုကို ချိတ်ဆက်ဆင်ခြင်ရန် အသုံးပြုထားသည်။
[၅] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၇၇၊ ဝဏိဇ္ဇာသုတ် — ဥပါသကာတစ်ဦး မပြုသင့်သော ကုန်သွယ်မှုငါးမျိုးအဖြစ် လက်နက်၊ သက်ရှိသတ္တဝါ/လူ၊ အသား၊ မူးယစ်စေသောအရာနှင့် အဆိပ်တို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ကုန်သွယ်မှုများကို ဖော်ပြထားသည်။ “Market demand ရှိတာတစ်ခုတည်းနဲ့ လုပ်သင့်သည်” ဟူသောအမြင် မမှန်ကြောင်း canonical boundary အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။
[၆] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂၊ အာဏဏျသုတ် — တရားသဖြင့် ရရှိသောဥစ္စာပိုင်ဆိုင်မှု၊ ထိုဥစ္စာကို သုံးစွဲနိုင်မှု၊ အကြွေးကင်းမှုနှင့် အပြစ်ကင်းသော ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အကျင့်တို့မှ ရသော ချမ်းသာမှုများကို ဖော်ပြထားသည်။ လုပ်ငန်းအမြတ်နှင့် ethical legitimacy ကို ခွဲမထားရန် အသုံးပြုထားသည်။
[၇] မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၇၊ မဟာစတ္တာရီသကသုတ် — မှားသောအသက်မွေးမှုနှင့် မှန်သောအသက်မွေးမှုကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဖြင့် ခွဲသိကြောင်း၊ မှားသောအသက်မွေးမှုကို ပယ်ကာ မှန်သောအသက်မွေးမှုဖြင့် အသက်မွေးခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။ ယခုတရားတွင် Customer value နှင့် Profit ရှိရုံဖြင့် သမာအာဇီဝ အလိုလိုမဖြစ်ကြောင်း canonical support အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။
ကျမ်းစာရင်း
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။ နိဗ္ဗေဓိကသုတ်, ၆.၆၃။ စေတနာနှင့် ကမ္မဆိုင်ရာ အခြေခံ။ SuttaCentral တွင် ဌာနိဿရဘိက္ခုနှင့် ဘိက္ခုသုဇာတော ဘာသာပြန်များကို တိုက်ဆိုင်ကြည့်ရှုထားသည်။
မဇ္ဈိမနိကာယ်။ အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်, ၆၁။ အပြုအမူမတိုင်မီ၊ လုပ်နေစဉ်နှင့် လုပ်ပြီးနောက် မိမိ/သူတစ်ပါး/နှစ်ဖက်စလုံးအပေါ် ထိခိုက်မှုကို ဆင်ခြင်ခြင်းဆိုင်ရာ ကျမ်းအခြေခံ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။ ဒီဃဇာဏုသုတ်, ၈.၅၄။ အိမ်ရှင်ဘဝအတွက် လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှု၊ ဥစ္စာကာကွယ်မှု၊ မိတ်ကောင်းနှင့် ဝင်ငွေထွက်ငွေညီမျှမှုဆိုင်ရာ အခြေခံ။
မဇ္ဈိမနိကာယ်။ အဘယရာဇကုမာရသုတ်, ၅၈။ မှန်ကန်၊ အကျိုးရှိ၊ အချိန်သင့်သောစကားနှင့် ကရုဏာအခြေခံ ပြောဆိုမှုဆိုင်ရာ ကျမ်းအခြေခံ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။ ဝဏိဇ္ဇာသုတ်, ၅.၁၇၇။ ဥပါသကာတစ်ဦးအတွက် မပြုသင့်သော ကုန်သွယ်မှုငါးမျိုးဆိုင်ရာ canonical boundary။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။ အာဏဏျသုတ်, ၄.၆၂။ တရားသဖြင့်ရရှိသောဥစ္စာ၊ သုံးစွဲမှု၊ အကြွေးကင်းမှုနှင့် အပြစ်ကင်းသောဘဝ၏ ချမ်းသာမှုဆိုင်ရာ အခြေခံ။
မဇ္ဈိမနိကာယ်။ မဟာစတ္တာရီသကသုတ်, ၁၁၇။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ မှား/မှန်သောအသက်မွေးမှုနှင့် မဂ္ဂင်အင်္ဂါများ၏ ဆက်နွယ်မှုဆိုင်ရာ အခြေခံ။