Startup Resource Mapping စတင်လုပ်ငန်း၏ အရင်းအမြစ်မြေပုံဆွဲခြင်း
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ စတင်လုပ်ငန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်တဲ့အခါ များသောအားဖြင့် လူတွေ အရင်မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကနေ စချင်တယ်။
“ငွေဘယ်လောက်လိုမလဲ”
ဒီမေးခွန်းက မမှားပါဘူး။
လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ငွေလိုတယ်။
ကုန်ကြမ်းလိုတယ်။
ပစ္စည်းလိုတယ်။
နေရာလိုတယ်။
လူလိုတယ်။
နည်းပညာလိုတယ်။
တစ်ခါတလေ လိုင်စင်၊ ခွင့်ပြုချက်၊ အာမခံ၊ လုံခြုံရေးပစ္စည်းလိုတယ်။
ဒါတွေကို “ငွေမလိုဘူး” ဆိုပြီး မျက်စိမှိတ်လို့မရဘူး။
ဒါပေမယ့် စတင်လုပ်ငန်းရှင်တော်တော်များများ မေးဖို့မေ့တဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုရှိတယ်။
“ငါ့မှာ အခု ဘာတွေရှိပြီးသားလဲ”
ဒီမေးခွန်းက ဒီနေ့တရားရဲ့ အစ။
Startup Resource Mapping ဆိုတာ အဲဒါပါပဲ။
မြန်မာလို ရိုးရိုးပြောမယ်ဆို—
စတင်လုပ်ငန်းအတွက် မိမိလက်ထဲမှာရှိပြီးသား၊ လက်လှမ်းမီပြီးသား၊ တခြားသူနဲ့ပူးပေါင်းရယူနိုင်တဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို အရင်မြေပုံဆွဲကြည့်ခြင်း။
ဘာတွေရှိလဲ။
ငွေပဲလား။
မဟုတ်ဘူး။
အချိန်ရှိတယ်။
ကျွမ်းကျင်မှုရှိတယ်။
အတွေ့အကြုံရှိတယ်။
မိတ်ဆက်ကွန်ယက်ရှိတယ်။
Customer ကို သိထားတာရှိတယ်။
အသုံးချလို့ရတဲ့နေရာရှိတယ်။
ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းရှိတယ်။
မိသားစုထဲမှာ ကျွမ်းကျင်သူရှိတယ်။
ပူးပေါင်းနိုင်တဲ့မိတ်ဆွေရှိတယ်။
အရင်အလုပ်ကရထားတဲ့ ကျွမ်းကျင်မှုရှိတယ်။
ယုံကြည်မှုရှိတယ်။
ကိုယ့်နာမည်ကောင်းရှိတယ်။
လေ့လာထားတဲ့အချက်အလက်ရှိတယ်။
ရှိပြီးသား Customer Relationship ရှိတယ်။
အချိန်ပိုင်းလုပ်နိုင်တဲ့အချိန်ရှိတယ်။
သင်ယူနိုင်စွမ်းရှိတယ်။
ခက်ခဲလာရင် ခံနိုင်မယ့် စိတ်အားရှိတယ်။
ဒါတွေ အားလုံးကို “ငွေ” ဆိုတဲ့စကားတစ်လုံးထဲ ထည့်လို့မရဘူး။
ဒါကြောင့် Startup တစ်ခုမစခင်—
ဘာလိုလဲ မေးရမယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီမေးခွန်းမတိုင်ခင်—
ဘာရှိပြီးသားလဲ လည်း မေးရမယ်။
ဒီနှစ်ခု မတူဘူး။
“ဘာလိုလဲ” ဆိုတာ Gap ကိုမြင်စေတယ်။
“ဘာရှိပြီးသားလဲ” ဆိုတာ Resource ကိုမြင်စေတယ်။
နှစ်ခုလုံးမြင်မှ အလုပ်စနိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ယောက်က အစားအသောက်လုပ်ငန်းစချင်တယ်ဆိုပါစို့။
သူပြောတယ်—
“ကျွန်တော့်မှာ ဆိုင်ဖွင့်ဖို့ ပိုက်ဆံမရှိဘူး”
ဟုတ်တယ်။
ဆိုင်ခန်းငှားဖို့ မလုံလောက်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Resource Mapping ပြန်မေးမယ်။
ချက်ပြုတ်တတ်သလား။
တတ်တယ်။
ဘယ်ဟာအကောင်းဆုံးတတ်သလဲ။
သုံးမျိုးတတ်တယ်။
အသုံးချနိုင်တဲ့ မီးဖိုချောင်ရှိသလား။
အိမ်မှာ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ရှိတယ်။
ဧရိယာမှာ Customer ဖြစ်နိုင်သူ ဘယ်သူတွေရှိသလဲ။
သိထားတယ်။
Online မှာ ပစ္စည်းတင်တတ်သလား။
အနည်းငယ်တတ်တယ်။
Delivery လုပ်နိုင်တဲ့သူ သိသလား။
သိတယ်။
မိတ်ဆွေတစ်ယောက် Packaging လုပ်ငန်းလုပ်သလား။
လုပ်တယ်။
ကိုယ့်မှာ အချိန်ရှိသလား။
ညနေပိုင်းနဲ့ နားရက်ရှိတယ်။
ကဲ…
ဆိုင်ကြီးဖွင့်ဖို့ငွေ မရှိတာမှန်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
Resource သုည မဟုတ်ဘူး။
ဒီဟာ Resource Mapping က ပြပေးတာ။
Resource Mapping ရဲ့ရည်ရွယ်ချက်က—
“ပိုက်ဆံမလိုတော့ဘူး”
ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို နှစ်သိမ့်ဖို့မဟုတ်ဘူး။
တကယ်လိုတဲ့ငွေ ဘယ်လောက်ကို ပိုတိတိကျကျ သိဖို့။
ဘယ်အရာကို ဝယ်မှရမယ်။
ဘယ်အရာကို ငှားလို့ရမယ်။
ဘယ်အရာကို မိတ်ဆွေနဲ့ ပူးပေါင်းလို့ရမယ်။
ဘယ်အရာကို ကိုယ်တိုင်လုပ်နိုင်တယ်။
ဘယ်အရာကို သင်ယူနိုင်တယ်။
ဘယ်အရာကတော့ Professional မဖြစ်မနေလိုတယ်။
ဒီလို ခွဲနိုင်ဖို့။
အဲဒီတော့ Resource Mapping ဟာ—
မရှိတာကြည့်တဲ့စာရင်း မဟုတ်ဘူး။
ရှိတာ၊ လိုတာ၊ လက်လှမ်းမီတာ၊ မလုံလောက်တာကို တစ်ပြိုင်နက်မြင်တဲ့မြေပုံ။
ဒါအရေးကြီးတယ်။
ကဲ… ဒီအမြင်ကို ဓမ္မနဲ့ စကြည့်မယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၅၊ ဥဇ္ဇယသုတ် မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က လူဝတ်ကြောင်တစ်ဦးရဲ့ ယခုဘဝအကျိုးအတွက် အရေးကြီးတဲ့အချက်လေးမျိုးကို ဟောထားပါတယ်။
အားထုတ်တတ်မှု။
ရထားတဲ့ပစ္စည်းကို ကာကွယ်တတ်မှု။
မိတ်ကောင်းရှိမှု။
ဝင်ငွေနဲ့ထွက်ငွေကို သိပြီး မျှတစီမံတတ်မှု။
အားထုတ်တတ်မှုအကြောင်းရှင်းရာမှာလည်း လူတစ်ယောက်ဟာ မိမိအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းကို နားလည်ပြီး အလုပ်ကို စီမံဆောင်ရွက်တတ်သူ ဖြစ်ရမယ်ဆိုတဲ့သဘော ထင်ရှားပါတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီဘုရားဟောကို Resource Mapping စာအုပ်လို့ မယူနဲ့။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က Startup Canvas ဟောခဲ့တယ်လို့ မပြောရဘူး။
ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ အလင်းယူနိုင်တဲ့သဘောက အလွန်ရှင်းတယ်။
အကျိုးရှိတဲ့လောကီဘဝဟာ “ငါ့မှာငွေဘယ်လောက်ရှိ” တစ်ခုတည်းပေါ် မတည်ဘူး။
လုပ်နိုင်စွမ်းလည်း အရေးကြီးတယ်။
ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်းလည်း အရေးကြီးတယ်။
လူကောင်းနဲ့ ဆက်သွယ်ထားနိုင်မှုလည်း အရေးကြီးတယ်။
ဝင်ငွေထွက်ငွေသိမှုလည်း အရေးကြီးတယ်။
ဒီလေးခုလုံး Resource Mapping မှာ ထည့်စဉ်းစားလို့ရတယ်။
ဥပမာ—
Founder တစ်ယောက်မှာ Cash နည်းတယ်။
ဒါပေမယ့် Skill အရမ်းကောင်းတယ်။
ဒါ Resource။
အခြားတစ်ယောက် Cash ရှိတယ်။
Skill မရှိဘူး။
အဲဒါ Gap။
တစ်ယောက်မှာ Product ကောင်းတယ်။
Customer ဆီရောက်မယ့်လမ်းမရှိဘူး။
Distribution Gap။
တစ်ယောက်မှာ Customer Network ရှိတယ်။
Product မရှိသေးဘူး။
Capability Gap။
တစ်ယောက်မှာ လူတော်ရှိတယ်။
လစာသုံးလစာ Reserve မရှိဘူး။
Financial Capacity Gap။
ဒီလိုမြင်တာ Resource Mapping။
အဲဒီတော့ ပိုက်ဆံမေးတာ မမှားဘူး။
ဒါပေမယ့်—
Cash Map တစ်ခုတည်းနဲ့ Startup ကို မမြင်နဲ့။
လူမြေပုံ။
ကျွမ်းကျင်မှုမြေပုံ။
အချိန်မြေပုံ။
ပစ္စည်းမြေပုံ။
Knowledge မြေပုံ။
Relationship မြေပုံ။
Risk မြေပုံ။
အဲဒီအရာတွေပါ ကြည့်။
ဒါမှ စတင်လုပ်ငန်းတစ်ခုရဲ့ အမှန်အခြေအနေ ပိုမြင်လာမယ်။
ဒကာကြီးတို့…
အခု Resource ကို ပထမဆုံး ခွဲကြည့်ရအောင်။
မြင်ရတဲ့အရင်းအမြစ်။
ငွေ။
ကွန်ပျူတာ။
ကား။
စက်ပစ္စည်း။
နေရာ။
ကုန်ကြမ်း။
Stock။
ပရိဘောဂ။
လိုင်စင်။
အသုံးချခွင့်ရထားတဲ့နေရာ။
ဒါတွေ လူတိုင်းမြင်တယ်။
ဒါကြောင့် Founder ကလည်း ဒါတွေကို အရင်တွက်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
မမြင်ရတဲ့အရင်းအမြစ် တွေကလည်း တန်ဖိုးကြီးတယ်။
ကိုယ့်Skill။
ကိုယ့်အတွေ့အကြုံ။
Customer နားလည်မှု။
ယုံကြည်မှု။
Brand reputation။
လူကောင်းနဲ့ဆက်ဆံရေး။
အရင်လုပ်ဖူးတဲ့ Project က Lesson။
အသုံးဝင်တဲ့ Data။
ရိုးသားမှုကြောင့်ရထားတဲ့ Reputation။
Learning capacity။
အလုပ်သမားတစ်ယောက်ရဲ့ လက်တွေ့ကျွမ်းကျင်မှု။
Founder ရဲ့ အခက်အခဲခံနိုင်စွမ်း။
ဒီအရာတွေကို Balance Sheet မှာ အကုန်တိတိကျကျ တန်ဖိုးသတ်မှတ်ထားနိုင်ချင်မှ ထားနိုင်မယ်။
ဒါပေမယ့် အလုပ်ထဲမှာ တန်ဖိုးရှိတယ်။
ဥပမာ—
လက်ထဲမှာ ပိုက်ဆံနှစ်ယောက်တူတယ်ဆိုပါစို့။
တစ်ယောက်မှာ သုံးနှစ် Customer Service Experience ရှိတယ်။
နောက်တစ်ယောက် မရှိဘူး။
Resource အတူတူလား။
မတူဘူး။
တစ်ယောက်မှာ Supplier ကောင်းသုံးယောက်နဲ့ Relationship ရှိတယ်။
နောက်တစ်ယောက် Supplier မသိဘူး။
Resource အတူတူလား။
မတူဘူး။
ဒါကြောင့် Startup Resource Mapping မှာ—
ငွေစာရင်းတင်မဟုတ်ဘူး။ Capability စာရင်းလည်းလိုတယ်။
ကဲ… ဒီနေရာမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၇၊ ဓနသုတ် ကို အလင်းယူလို့ သိပ်ကောင်းတယ်။
ဒီသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က စည်းစိမ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ပစ္စည်းတစ်မျိုးတည်းနဲ့ မထားဘဲ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာတို့ကိုလည်း စည်းစိမ်အဖြစ် ဟောထားပါတယ်။
ဒါကို Business Capital နဲ့ တစ်ထပ်တည်း မလုပ်ရဘူးနော်။
ဓမ္မအဓိပ္ပာယ်က လောကုတ္တရာဘက်အထိ ပိုနက်တယ်။
ဒါပေမယ့် Founder တစ်ယောက်အတွက် သတိပေးချက်တစ်ခုရတယ်။
“ချမ်းသာမှုအားလုံး ပိုက်ဆံမဟုတ်ဘူး”
ပညာရှိတာ—
တန်ဖိုး။
သီလရှိတာ—
တန်ဖိုး။
သင်ယူထားတာ—
တန်ဖိုး။
ယုံကြည်ရတာ—
တန်ဖိုး။
မျှဝေတတ်တာ—
တန်ဖိုး။
ဒီအရာတွေကို Founder က—
“ဒါက Account ထဲက Cash မဟုတ်ဘူး”
ဆိုပြီး အထင်မသေးရဘူး။
တစ်နေ့ Customer က ကိုယ့်ဆီပြန်လာတာ—
Price ကြောင့်တင် မဟုတ်ဘူး။
ယုံကြည်ရလို့ဖြစ်နိုင်တယ်။
ယုံကြည်မှုက Resource။
တစ်နေ့ Supplier က ခက်ခဲချိန်မှာ ကိုယ့်ကို ကူညီတာ—
Relationship ကြောင့်။
Relationship က Resource။
အလုပ်သမားတစ်ယောက်က လုပ်ငန်းပျက်မသွားအောင် Critical Problem ကို အချိန်မီဖြေရှင်းပေးတာ—
Knowledge က Resource။
ဒါကြောင့် Startup မစခင်—
မိမိကိုယ်ကို ဒီလိုမေး။
“ကျွန်တော့်မှာ ဘာပညာရှိသလဲ”
“ဘာလုပ်တတ်သလဲ”
“ဘယ်အလုပ်ကို တခြားသူထက် နည်းနည်းကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်သလဲ”
“ဘယ်လောကကို တခြားသူထက်ပိုသိသလဲ”
“ဘယ်သူတွေကို သိထားသလဲ”
“ဘယ်သူတွေက ကျွန်တော့်ကို ယုံကြည်ထားသလဲ”
ဒါတွေ Resource Map ထဲထည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ အန္တရာယ်တစ်ခုရှိတယ်။
Founder က ကိုယ့်မှာရှိတာကို အလွန်အကျွံတန်ဖိုးထားနိုင်တယ်။
“ကျွန်တော် Relationship အရမ်းကောင်းတယ်”
တကယ် Customer သဘောတူထားပြီလား။
မသိဘူး။
“ကျွန်တော်ဒီအလုပ်တတ်တယ်”
တကယ် Market Quality အထိတတ်လား။
မသေချာဘူး။
“သူငယ်ချင်းက ကူညီမယ်”
သူငယ်ချင်းက ကူညီမယ်လို့ တကယ်ပြောထားလား။
မပြောထားဘူး။
ဒါကြောင့် Resource Mapping မှာ—
ရှိတယ်ထင်တာနဲ့ ရှိတာ ခွဲရမယ်။
ပိုင်တာ။
လက်လှမ်းမီတာ။
အလားအလာရှိတာ။
ယူဆထားတာ။
ဒီလေးမျိုးမရောနဲ့။
ဥပမာ—
“ကျွန်တော့်မိတ်ဆွေမှာ Warehouse ရှိတယ်”
ဒါ မိတ်ဆွေရဲ့ Resource။
ကိုယ့် Resource မဖြစ်သေးဘူး။
သူက အသုံးပြုခွင့်ပေးထားလား။
ဘယ်လောက်ကြာ?
ဘယ်လောက်ကုန်?
ဘာစည်းကမ်း?
ဒါမှ ကိုယ့်အတွက် Accessible Resource ဖြစ်မယ်။
Resource Mapping က—
အိပ်မက်စာရင်းမဟုတ်ဘူး။
Reality Map။
ဒါကြောင့် Evidence လိုတယ်။
အကဲဖြတ်မှု ရိုးသားရမယ်။
ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁၊ အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ် က သိပ်တန်ဖိုးရှိတယ်။
အရှင်ရာဟုလာအား မြတ်စွာဘုရားရှင်က အမှုတစ်ခုကို မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် ပြန်လည်ဆင်ခြင်ပြီး မိမိ၊ သူတစ်ပါး၊ နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်စေသလား စစ်ဆေးဖို့ သင်ကြားထားပါတယ်။
Startup Resource Mapping က ဘုရားဟောတော်မဟုတ်ပါဘူး။
ဒါပေမယ့် ဒီ Reflection Principle ကို အလင်းယူမယ်ဆို—
မဝယ်မီ စစ်။
မခန့်မီ စစ်။
မရင်းနှီးမီ စစ်။
အလုပ်စပြီးနောက်လည်း ပြန်စစ်။
အရင်က Resource လို့ယူထားတာ တကယ်အသုံးဝင်သလား။
မသုံးဖြစ်တဲ့ Asset ရှိသလား။
တစ်ယောက်တည်းပေါ် Knowledge အရမ်းမှီနေလား။
ဒီလိုပြန်ကြည့်။
ဒါပဲ Resource Map က အသက်ရှိမယ်။
တစ်ခါရေးပြီး Folder ထဲထည့်ထားတာ—
မြေပုံဟောင်း ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Resource Mapping မှာ အရေးကြီးဆုံးတစ်ခု—
Founder ရဲ့အချိန်။
ဒီဟာ လူတွေ အရမ်းမတွက်ကြဘူး။
“ငွေမကုန်ဘူး၊ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင်လုပ်မယ်”
ပြောတယ်။
တကယ်မကုန်ဘူးလား။
ကိုယ့်အချိန်ကုန်တယ်။
Founder တစ်နာရီမှာ ဘာလုပ်သင့်လဲ။
Customer နားထောင်ရမလား။
Product လေ့လာရမလား။
Sales လုပ်ရမလား။
Strategy လုပ်ရမလား။
ဒါတွေမလုပ်ဘဲ—
Logo ကို ကိုယ်တိုင်ခြောက်နာရီထိုင်ပြင်တယ်။
Logo designer မခန့်လို့ ပိုက်ဆံမကုန်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Founder Time ခြောက်နာရီကုန်တယ်။
ဒီဟာ Resource Cost။
ဒါကြောင့် Resource Map ထဲမှာ—
Cash သာမက Time ကိုပါထည့်။
Founder Time။
Team Time။
Machine Time။
Delivery Capacity။
Customer Attention။
အချိန်အားလုံး အကန့်အသတ်ရှိတယ်။
“Free” မဟုတ်ဘူး။
အဲဒီတော့ Resource Map မှာ—
“ဘာရှိတယ်”
လို့တင်မဟုတ်ဘူး။
“ဘယ်လောက်ရှိတယ်”
မေး။
Founder တစ်ယောက် အပတ်စဉ် ဆယ်နာရီပဲ Startup အတွက်ပေးနိုင်တယ်ဆို—
Plan က အဲဒါနဲ့ကိုက်ရမယ်။
တစ်နေ့လုံးလုပ်နိုင်သလို Plan မဆွဲနဲ့။
Team လူနှစ်ယောက်နဲ့—
လူနှစ်ဆယ်လုပ်ရမယ့် Project မဆွဲနဲ့။
Capacity ကို အမှန်အတိုင်းမြင်။
ဒါ Resource Mapping ရဲ့ အကျိုးတစ်ခု။
မိမိရဲ့ဆန္ဒကို အရင်းအမြစ်လို့ မတွက်ဖို့။
“အရမ်းလုပ်ချင်တယ်”
ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် အချိန်ဘယ်လောက်?
ကျွမ်းကျင်မှုဘယ်လောက်?
ငွေဘယ်လောက်?
Customer Demand Evidence ဘယ်လောက်?
ဒီလိုစစ်ရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Startup Resource Map မှာ နောက်တစ်ခု—
People Map — လူအရင်းအမြစ်မြေပုံ။
လူဘယ်နှယောက်ရှိလဲတင် မဟုတ်ဘူး။
ဘယ်သူဘာတတ်လဲ။
ဘယ်သူ ဘာတာဝန်ယူနိုင်လဲ။
ဘယ်သူ့မှာ ဘယ် Knowledge ရှိလဲ။
ဘယ် Knowledge ကို လူတစ်ယောက်တည်းသိလဲ။
ဘယ် Skill မရှိသေးလဲ။
ဒီလို။
Founder A က Product သိတယ်။
Founder B က Finance သိတယ်။
ဘယ်သူ Sales သိလဲ။
မရှိဘူး။
အဲဒါ Gap။
လူနှစ်ယောက်ရှိတာ—
Resource။
ဒါပေမယ့် Sales Skill မရှိတာ—
Gap။
ဒီဟာ Resource Mapping လုပ်မှမြင်တယ်။
မဟုတ်ရင်—
“Co-founder နှစ်ယောက်ရှိတယ်”
ဆိုပြီး လုံလောက်သလိုထင်မယ်။
တကယ် Skill နှစ်ယောက်တူနေရင်?
နှစ်ယောက်စလုံး Developer။
Customer ရှာမယ့်သူမရှိ။
Resource Map က—
Headcount မကြည့်ဘူး။
Capability ကြည့်တယ်။
ဒါ အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
တချို့ Startup က လူများတယ်။
ဒါပေမယ့် Critical Skill မရှိဘူး။
တချို့ Startup က လူနည်းတယ်။
ဒါပေမယ့် Skill တွေတစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ဖြည့်ပေးတယ်။
ဒါကြောင့်—
“လူဘယ်နှယောက်”
မေးပြီးမရပ်နဲ့။
“ဘာလုပ်နိုင်တဲ့လူ ဘယ်နှယောက်”
မေး။
ကဲ… ဒီနေရာမှာ ကလျာဏမိတ္တ အလင်းကို သတိရ။
သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၄၉၊ ကလျာဏမိတ္တသုတ် မှာ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရှိခြင်းကို အရိယမဂ္ဂပွားများမှုရဲ့ ရှေ့ပြေးအလင်းအဖြစ် မြတ်စွာဘုရားရှင် အလေးထားဟောထားပါတယ်။
ဒါကို Startup Networking ဟောထားတာလို့ မပြောရဘူး။
ဒီအဓိပ္ပာယ်ကို မလျှော့ရဘူး။
ဓမ္မအရ ကလျာဏမိတ္တဆိုတာ မဂ္ဂတိုးတက်ရေးနဲ့ ဆိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် လောကီဘဝအတွက် အလင်းယူရင်—
လူကောင်းနဲ့ ဆက်ဆံမှုဟာ ပစ္စည်းမဟုတ်ပေမယ့် အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။
ကိုယ်မမြင်တာ မြင်ပေးတယ်။
ကိုယ်မသိတာ သတိပေးတယ်။
ကိုယ်မှားသွားရင် ပြန်တည့်ပေးတယ်။
Founder တစ်ယောက်ရဲ့ Resource Map မှာ—
“ငါ့ကို အမှန်ပြောပေးနိုင်သူ ဘယ်သူရှိလဲ”
ဆိုတဲ့ Column တောင် ရှိသင့်တယ်။
အားပေးသူရှိတာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် အမှားကိုလည်း ပြောရဲသူရှိရမယ်။
“ဒီ Project မလုပ်သင့်ဘူး”
ပြောရဲသူ။
“မင်းမှာ Skill မလုံလောက်သေးဘူး”
ပြောရဲသူ။
“ဒီ Cash Plan မကောင်းဘူး”
ပြောရဲသူ။
“ဒီလုပ်ငန်းက သီလနဲ့မကိုက်ဘူး”
ပြောရဲသူ။
အဲဒီလူက Resource။
ဒကာကြီးတို့…
Startup Resource Mapping မှာ “လူတွေကို Resource လို့ခေါ်တာ” နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဦးဇင်းတစ်ခု အထူးသတိပေးချင်တယ်။
လူကို ပစ္စည်းလို မမြင်ရဘူး။
လူဟာ Tool မဟုတ်ဘူး။
လူမှာဘဝရှိတယ်။
မိသားစုရှိတယ်။
အခွင့်အရေးရှိတယ်။
ဂုဏ်သိက္ခာရှိတယ်။
ဒါကြောင့် “Human Resource” ဆိုတဲ့ စီမံခန့်ခွဲရေးစကားကို သုံးတယ်ဆိုလည်း—
လူကို အသုံးချစရာပစ္စည်းအဖြစ် မပြောင်းရဘူး။
Resource Mapping ရဲ့အဓိပ္ပာယ်က—
“ဘယ်သူ့ဆီက ဘာယူမလဲ”
တင် မဟုတ်ဘူး။
“ဘယ်သူမှာ ဘာအရည်အချင်းရှိပြီး၊ သူ့အရည်အချင်းကို တရားမျှတစွာ ဘယ်လိုတန်ဖိုးထားမလဲ”
ဆိုတာလည်းပါရမယ်။
လစာမပေးနိုင်ဘဲ—
“Startup ပဲ၊ အားလုံးဝိုင်းလုပ်ကြ”
ဆိုပြီး လူတွေကို အခမဲ့အလုပ်ခိုင်းတာဟာ Resource Optimization လို့ မခေါ်ရဘူး။
သူ့အခွင့်အရေးကို လေးစားရမယ်။
စာချုပ်ရှိရင်ရှင်းရမယ်။
Compensation ရှိရင်ရှင်းရမယ်။
Equity ပေးမယ်ဆိုလည်း အမှန်အတိုင်း နားလည်အောင်ပြောရမယ်။
ဒါ သီလ။
ဒါ Rightness။
စနစ်တစ်ခုအနေနဲ့လည်း ရေရှည်ခိုင်အောင်လုပ်တာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Resource Map မှာ နောက်တစ်ခု—
Knowledge Map — အသိပညာမြေပုံ။
Startup အများစုမှာ လုပ်ငန်းမစခင်—
“Product လုပ်တတ်တယ်”
ဆိုတာနဲ့ စတယ်။
ဒါပေမယ့် တခြား Knowledge ဘာတွေလိုလဲ။
Customer ကို သိသလား။
စျေးနှုန်းဘယ်လိုဆုံးဖြတ်မလဲ သိသလား။
Cost ကို သိသလား။
ဥပဒေလိုအပ်ချက် သိသလား။
Tax ဘက် မသိရင် ဘယ်သူ့ကိုမေးမလဲ။
Quality Standard သိသလား။
Supplier Market သိသလား။
Competitor ကို မျှတစွာလေ့လာထားလား။
Data ဘာရှိသလဲ။
ဒါ Knowledge Resources။
ဒီနေရာမှာ ဓနသုတ်ထဲ သုတ ကို စည်းစိမ်တစ်မျိုးအဖြစ် ဟောထားတာ ပြန်သတိရစရာကောင်းတယ်။
သင်ယူထားတာဟာ ခေါင်းထဲကအရာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
လူတစ်ယောက်ရဲ့လုပ်နိုင်စွမ်းကို ပြောင်းတယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြောင်းတယ်။
မသိရင် ပိုက်ဆံနဲ့ ဖြေရှင်းချင်တယ်။
သိလာရင်—
ဘယ်နေရာ ပိုက်ဆံသုံးသင့်၊ ဘယ်နေရာမသုံးသင့် ခွဲနိုင်တယ်။
အဲဒီတော့ Startup တစ်ခုမှာ—
Cash Gap ရှိသလို Knowledge Gap လည်းရှိတယ်။
Skill Gap ရှိတယ်။
Network Gap ရှိတယ်။
Process Gap ရှိတယ်။
Trust Gap ရှိတယ်။
တစ်ခါတလေ Founder က Cash Gap တစ်ခုပဲ မြင်ပြီး Investor ရှာတယ်။
Investor ရပြီးလည်း Problem မပြေလည်ဘူး။
ဘာကြောင့်လဲ။
အကြောင်းက Cash မဟုတ်ဘူး။
Customer Insight မရှိတာ။
ဒါ Knowledge Gap။
ဒီလို ခွဲရမယ်။
ပြဿနာတိုင်းကို ပိုက်ဆံနဲ့ မကုသနဲ့။
အကြောင်းတကယ်ဘာလဲ မြင်။
ဒကာကြီးတို့…
Startup Resource Mapping ရဲ့ အဓိကအဆင့်တစ်ခုက—
ပိုင်ဆိုင်မှုနဲ့ လက်လှမ်းမီမှု ခွဲခြင်း။
မိမိပိုင်မဟုတ်ပေမယ့် သုံးခွင့်ရနိုင်တဲ့ Resource ရှိတယ်။
ဥပမာ—
Co-working space။
ငှားသုံးနိုင်တဲ့စက်။
တစ်နေ့နှစ်နာရီ အသုံးပြုခွင့်ရတဲ့မီးဖိုချောင်။
ပူးပေါင်းသုံးနိုင်တဲ့ Warehouse။
Freelancer Skill။
Advisor ရဲ့ အချိန်။
Distributor Network။
Partner ရဲ့ Customer Base။
ဒါတွေ ကိုယ်ပိုင်မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် သဘောတူညီချက်နဲ့ လက်လှမ်းမီနိုင်ရင်—
Resource ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ Founder စဉ်းစားပုံ ပြောင်းတယ်။
အစက—
“ဒီစက်ဝယ်ဖို့ သိန်းတစ်ရာလိုတယ်”
ဆိုတယ်။
Resource Map လုပ်လိုက်တော့—
“စက်ကို အခုတစ်လုံးလုံးပိုင်ဖို့လိုသလား၊ အသုံးပြုချိန်နှစ်နာရီပဲလိုတာလား”
မေးနိုင်တယ်။
ပိုင်ဖို့မလိုဘဲ အသုံးချခွင့်ပဲ လိုနိုင်တယ်။
တစ်ခါတလေ ငှားတာ ပိုကောင်းနိုင်တယ်။
တစ်ခါတလေ Partner နဲ့မျှဝေတာ ပိုကောင်းနိုင်တယ်။
တစ်ခါတလေ ဝယ်တာပဲ ပိုကောင်းတယ်။
ဒါတွေကို လုပ်ငန်းအချက်အလက်နဲ့တွက်ရမယ်။
ဒီတရားက ဘယ်နည်းက အမြဲပိုကောင်းတယ်လို့ မပြောဘူး။
အဓိကက—
Resource လိုတယ်ဆိုတိုင်း “ဝယ်ရမယ်” လို့ မယူဖို့။
Access လည်း Resource Strategy ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါ Startup တစ်ခုရဲ့ Capital Requirement ကို လျှော့ပေးနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Access Resource ရဲ့ Risk လည်းရှိတယ်။
Partner က မပေးတော့ရင်?
ငှားခတက်ရင်?
Availability မရှိရင်?
ဒါကြောင့် Resource Map မှာ—
ရှိ/မရှိတင်မဟုတ်ဘူး။
တည်ငြိမ်မှု ကိုလည်း စစ်။
Own လား။
Borrow လား။
Rent လား။
Partner access လား။
Temporary လား။
Critical လား။
ဒီလို။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Startup Resource Mapping မှာ နောက်တစ်မျိုး—
Customer Access ကို Resource အဖြစ်မြင်ခြင်း။
Product ရှိတယ်။
Customer မရောက်ရင်?
Startup မလည်ဘူး။
ဒီတော့ Customer ကိုပိုင်တာလို့ မပြောရဘူး။
လူကို ပိုင်လို့မရဘူး။
ဒါပေမယ့်—
Customer နဲ့ ဆက်သွယ်နိုင်တဲ့ Channel ရှိတာ၊ နားလည်မှုရှိတာ၊ ယုံကြည်မှုရထားတာ—
Resource ဖြစ်တယ်။
ဥပမာ—
Local Community ထဲမှာ ကိုယ့်ကိုသိတယ်။
Resource။
Social audience ရှိတယ်။
Resource။
Existing customer list ရှိတယ်။
ဥပဒေနဲ့ Privacy ကိုလိုက်နာပြီး အသုံးချနိုင်ရင် Resource။
Partner တစ်ယောက်မှာ Distribution Channel ရှိတယ်။
ပူးပေါင်းသဘောတူရင် Resource။
ဒါကြောင့် Product Development မတိုင်ခင်—
“Customer ဆီ ဘယ်လမ်းကရောက်မလဲ”
Resource Map ထဲထည့်။
တစ်ခါတလေ Startup Failure ရဲ့ အကြောင်းက Product မကောင်းလို့ မဟုတ်ဘူး။
Customer ဆီမရောက်လို့။
ဒါကို ဒီမှာ သမိုင်းဆိုင်ရာ claim အနေနဲ့ တိတိကျကျမပြောဘူး။
လက်တွေ့အလုပ်ဒီဇိုင်းအရ အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းလို့ပြောတာ။
Customer Channel မရှိဘူးဆို—
အခုကတည်းက Gap။
Marketing Budget လိုသလား။
Partnership လိုသလား။
Community build လုပ်သလား။
Direct Sales လား။
ဒါနောက်ပိုင်းဆုံးဖြတ်။
Resource Mapping က အဖြေတစ်ခုမပေးဘူး။
မေးခွန်းမှန်ကို ပေါ်လာစေတယ်။
ဒီဟာ တန်ဖိုးရှိတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
နောက်တစ်ခု—
Trust Map — ယုံကြည်မှုမြေပုံ။
ဒါကိုလည်း မမြင်နိုင်လို့ လူတွေ မတွက်ကြဘူး။
Startup အသစ်တစ်ခုကို လူကဘာကြောင့် ပိုက်ဆံပေးမလဲ။
သူမသိဘူး။
Brand မသိဘူး။
ဒါဆို Trust ဘယ်ကရမလဲ။
Founder ရဲ့အရင်နာမည်ကောင်း?
Referral?
Sample?
Guarantee?
ပွင့်လင်းတဲ့အချက်အလက်?
Customer Review?
Professional Qualification?
သက်ဆိုင်ရာလိုင်စင်?
ဒါတွေ Trust Resources ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Trust ကို အတုလုပ်လို့မရဘူး။
Fake Review မလုပ်ရဘူး။
မရှိတဲ့ Qualification ကို မပြောရဘူး။
Customer နာမည်ကို ခွင့်မရှိဘဲ မသုံးရဘူး။
ဒါ သမ္မာဝါစာ၊ သီလဘက်က အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
Startup အစမှာ Cash နည်းလို့—
Trust ကို မုသားနဲ့ ဖြည့်ချင်တတ်တယ်။
“Customer အများကြီးရှိပါတယ်”
တကယ်မရှိဘူး။
“Partner ကြီးနဲ့လုပ်နေပါတယ်”
တကယ် စကားပြောထားရုံ။
“အရမ်းရောင်းရပါတယ်”
မဟုတ်ဘူး။
ဒီဟာ Resource Mapping မဟုတ်တော့ဘူး။
Resource Fabrication ဖြစ်သွားပြီ။
မရှိတာကိုရှိသလိုပြတာ။
ဓမ္မဘက်က ဘယ်လောက်အန္တရာယ်ရှိသလဲ ပြောစရာမလိုဘူး။
Business ဘက်ကလည်း Trust ကို လျော့စေတယ်။
ဒါကြောင့် Resource Map မှာ—
မရှိတာကို မရှိဘူးလို့ရေးနိုင်တဲ့ သတ္တိ လိုတယ်။
ဒီဟာ Founder ရဲ့ သီလနဲ့ ပညာ။
ကဲ… အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂၊ အာဏဏျသုတ် မှာ တရားသဖြင့်ရသောပစ္စည်း ပိုင်ဆိုင်ရခြင်း၊ အသုံးပြုရခြင်း၊ အကြွေးကင်းရခြင်း၊ ကိုယ်နှုတ်စိတ် အပြစ်ကင်းရခြင်းတို့ရဲ့ ချမ်းသာကို မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောထားပြီး၊ အပြစ်ကင်းခြင်း၏ချမ်းသာကို အလွန်မြင့်မားစွာ တန်ဖိုးထားပါတယ်။
Startup Founder နားထောင်ရမယ့် အလွန်လှတဲ့အချက်တစ်ခု။
Resource များဖို့ကောင်းတယ်။
ငွေများဖို့ကောင်းတယ်။
လူကောင်းများဖို့ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့်—
Resource တိုးလာဖို့ အပြစ်ကင်းမှုကို မလဲနဲ့။
Investor ရဖို့ မလိမ်နဲ့။
Customer ရဖို့ မလိမ်နဲ့။
Staff ရဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့ကတိ မပေးနဲ့။
Supplier Credit ရဖို့ မမှန်တဲ့စာရင်း မပြနဲ့။
ဒါ Resource စုတာမဟုတ်ဘူး။
အပြစ်စုတာ ဖြစ်သွားမယ်။
အာဏဏျသုတ်ရဲ့ အလင်းနဲ့ဆို—
ပစ္စည်းချမ်းသာထက် အပြစ်ကင်းခြင်းရဲ့ချမ်းသာကို ပိုတန်ဖိုးထားဖို့ သတိပေးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Startup Resource Mapping မှာ နောက်တစ်ခု—
Financial Resource Map။
ဒီနေရာမှာ Cash Amount တစ်ခုတည်းမလုံလောက်ဘူး။
Cash ဘယ်လောက်ရှိ?
ဘယ်လောက်က Startup အတွက် တကယ်သုံးနိုင်?
ဘယ်လောက်ကို အိမ်အသုံးအတွက် မထိသင့်?
နောက်သုံးလ ဝင်ငွေမရှိရင် ခံနိုင်လား?
Debt ရှိလား?
Debt Due Date ဘယ်နေ့?
အတိုးဘယ်လောက်?
Investor Money လား?
Founder Money လား?
Loan လား?
Customer Advance လား?
အဲဒီငွေတစ်ခုချင်းရဲ့ စည်းကမ်းမတူဘူး။
တစ်သိန်းရှိတာနဲ့—
တစ်သိန်းအကုန် “Available Resource” မဖြစ်နိုင်ဘူး။
ဥပမာ—
လစာပေးဖို့ ရှိထားတဲ့ငွေကို Product Experiment အတွက်သုံးလိုက်ရင်?
အန္တရာယ်။
ဒါကြောင့် Resource Map မှာ—
Amount + Purpose + Availability + Restriction
ကြည့်။
ဒီဟာ လောကီစီမံခန့်ခွဲမှုနည်း။
ဥဇ္ဇယသုတ်မှာလည်း ဝင်ငွေထွက်ငွေကို သိပြီး မျှတစွာအသက်မွေးဖို့ တိတိကျကျ ဟောထားတယ်။
ဒီသဘောက Founder အတွက် အထူးအရေးကြီးတယ်။
Startup မစခင်—
အိမ်စာရင်းနဲ့ Business စာရင်းကို ခွဲ။
“ကျွန်တော့်မှာ သိန်းသုံးဆယ်ရှိတယ်”
ဆိုတာတင် မလုံလောက်ဘူး။
အဲဒီသုံးဆယ်ထဲ—
မိသားစုသုံးလစာကုန်ကျစရိတ်ဘယ်လောက်?
Emergency အတွက်ဘယ်လောက်?
Business Risk ခံနိုင်တာဘယ်လောက်?
ဒီဟာ ကိုယ့်အခြေအနေ၊ တာဝန်နဲ့ အလေးချိန်ချိန်ရမယ်။
Resource Mapping က—
ရှိတာအားလုံးယူပြီး Startup ထဲထည့် ဆိုတာမဟုတ်ဘူး။
Resource ကို ရိုးသားစွာခွဲပြီး—
ဘယ်ဟာကို အသုံးချသင့်သလဲ ဆုံးဖြတ်ဖို့။
ဒကာကြီးတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၁၊ ပတ္တကမ္မသုတ် နဲ့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၁၊ အာဒိယသုတ် တို့မှာ တရားသဖြင့်ရရှိထားတဲ့ စည်းစိမ်ကို မိမိ၊ မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်သမား၊ မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ကောင်းကျိုးအတွက် သင့်တော်စွာအသုံးပြုခြင်း၊ အန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်ခြင်း စတဲ့အသုံးချမှုတွေကို တွေ့ရပါတယ်။
ဒါ Founder ကို သတိပေးတာ—
ငွေဟာ Startup ရဲ့ Resource တစ်ခု။
ဒါပေမယ့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဘဝတာဝန်အားလုံး Startup တစ်ခုထဲ မပျောက်ရဘူး။
မိဘတာဝန်ရှိတယ်။
မိသားစုတာဝန်ရှိတယ်။
ဝန်ထမ်းတာဝန်ရှိတယ်။
လူမှုဘဝရှိတယ်။
ဒါကြောင့် Resource Map ဆွဲတဲ့အခါ—
“ငါ့မှာ ဒီလောက်ရှိတယ်”
တင်မဟုတ်ဘူး။
“ဒီအရင်းအမြစ်ရဲ့ ရှိပြီးသားတာဝန် ဘာရှိလဲ”
မေး။
ကားတစ်စီးရှိတယ်။
Business Delivery အတွက်အမြဲသုံးနိုင်လား?
မိသားစုသုံးရမလား?
အိမ်တစ်ခန်းရှိတယ်။
Office အဖြစ်သုံးလို့ရလား?
ဥပဒေ၊ အိမ်ရှင်၊ အိမ်နီးချင်းအခြေအနေ?
ပိုက်ဆံရှိတယ်။
အကုန် Risk Capital လား?
မဟုတ်ဘူး။
ဒီလိုမှ Resource Mapping က အမှန်ဖြစ်မယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Resource Mapping မှာ Constraint Map လည်းလိုတယ်။
ရှိတာစာရင်းပဲလုပ်ပြီး မရဘူး။
ကန့်သတ်ချက် ဘာရှိလဲ။
အချိန်ကန့်သတ်ချက်။
ငွေကန့်သတ်ချက်။
Skill ကန့်သတ်ချက်။
ဥပဒေကန့်သတ်ချက်။
ကျန်းမာရေးကန့်သတ်ချက်။
မိသားစုတာဝန်။
နေရာကန့်သတ်ချက်။
Supply Constraint။
ဒီအရာတွေကို မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်ရင်—
Resource Map က လှပပေမယ့် အသုံးမဝင်ဘူး။
ဥပမာ—
Founder က Full-time Job ရှိတယ်။
Startup အတွက်တစ်နေ့နှစ်နာရီပဲ ရတယ်။
ဒါ Constraint။
အဲဒီအခြေအနေမှာ တစ်နေ့ဆယ်နာရီလိုတဲ့ Model မလုပ်နိုင်ဘူး။
ဒါကို “စိတ်ရှိရင်ရတယ်” လို့ မဖုံးနဲ့။
စိတ်က Resource ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် စိတ်က ၂၄ နာရီကို ၄၈ နာရီ မလုပ်ပေးနိုင်ဘူး။
Resource Mapping က Reality ကိုမြင်စေတယ်။
ဒီမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၃၊ ဣဋ္ဌသုတ် ကလည်း သတိပေးချက်တစ်ခုကောင်းတယ်။
လိုချင်တဲ့အရာကို ဆုတောင်းရုံ၊ မျှော်လင့်ရုံနဲ့ မရဘဲ အဲဒီရလဒ်ကို ဖြစ်စေတဲ့လမ်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးရမယ်လို့ အလေးထားဟောထားပါတယ်။
Startup Founder က—
“Funding ရရင်ကောင်းမယ်”
“Customer လာရင်ကောင်းမယ်”
“Team ကောင်းရရင်ကောင်းမယ်”
“Business ကြီးရင်ကောင်းမယ်”
မျှော်တာ မမှားဘူး။
ဒါပေမယ့်—
အဲဒီရလဒ်ရဲ့အကြောင်းတရား ဘာလုပ်နေသလဲ။
Customer လိုချင်တယ်—
Customer နားလည်မှုရှိလား?
Value ပေးနိုင်လား?
Team လိုချင်တယ်—
Role ရှင်းလား?
လူကောင်းလာချင်အောင် Culture ရှိလား?
Funding လိုချင်တယ်—
Number ရှင်းလား?
Risk သိလား?
Business Model အကြောင်း တင်ပြနိုင်လား?
ဒါ Cause Side။
Resource Mapping က—
ဆန္ဒကို အကြောင်းတရားနဲ့ ချိတ်ပေးတယ်။
“လိုချင်တယ်”
ကနေ—
“ဘာလိုတယ်”
ပြီးတော့—
“ဘာရှိတယ်”
“ဘာကျန်တယ်”
“ဘယ်လိုရမယ်”
ဆိုပြီး ဆင်းလာတယ်။
ဒါ ပိုပညာရှိတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Startup Resource Mapping လုပ်တဲ့အခါ အခြေခံဇယားကို အရမ်းရှုပ်မနေစေချင်ဘူး။
အရင်ဆုံး အရင်းအမြစ်တစ်ခုချင်းကို မေး—
ဘာအရင်းအမြစ်လဲ။
အခုရှိသလား။
ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။
ဘယ်သူထိန်းထားသလဲ။
ဘယ်အချိန်အသုံးပြုနိုင်သလဲ။
အသုံးပြုဖို့ ကုန်ကျစရိတ်ရှိသလား။
ယုံကြည်စိတ်ချရမှုဘယ်လောက်ရှိသလဲ။
ဒီ Resource မရှိရင် အလုပ်ရပ်မလား။
အစားထိုးလမ်းရှိလား။
Gap ဘာကျန်သေးလဲ။
ဒါလောက်နဲ့ Resource Map စလို့ရပြီ။
ဒီဆယ်ချက်ဟာ ဗုဒ္ဓဟော Checklist မဟုတ်ပါဘူး။
လောကီစီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် ဦးဇင်းတို့ လက်တွေ့အသုံးချဖို့ ရိုးရှင်းထားတာ။
ဒါပေမယ့် အဲဒီအောက်မှာ—
အမှန်မြင်မှု။
ဆင်ခြင်မှု။
အပ္ပမာဒ။
အားထုတ်မှု။
မိတ်ကောင်း။
မျှတမှု။
ဒါတွေရှိတယ်။
ကဲ… Resource Map ကို ပိုနက်စွာ ခွဲကြည့်ရအောင်။
ပထမ—
မိမိပိုင်အရင်းအမြစ်။
Cash။
Skill။
Equipment။
Data။
Space။
ဒုတိယ—
လက်လှမ်းမီနိုင်သောအရင်းအမြစ်။
ငှားသုံးနိုင်တာ။
Partner ဆီက access။
Freelancer။
Advisor။
Network။
တတိယ—
တည်ဆောက်ရမယ့်အရင်းအမြစ်။
Brand trust။
Customer base။
Team capability။
Process knowledge။
တစ်နေ့တည်း မရနိုင်တာ။
စတုတ္ထ—
ဝယ်ယူရမယ့် သို့မဟုတ် ရင်းနှီးရမယ့်အရင်းအမြစ်။
Safety equipment။
မဖြစ်မနေလိုအပ်တဲ့ Software။
Professional service။
License။
Machinery။
ပဉ္စမ—
မလိုအပ်သေးတဲ့အရင်းအမြစ်။
လှပတဲ့ Office။
အခုမသုံးသေးတဲ့စက်ကြီး။
Customer မရှိသေးခင် Capacity အလွန်ကြီးတာ။
ဒါတွေ Resource Map လုပ်ပြီးမှ ခွဲလို့ရတယ်။
မဟုတ်ရင် Startup Founder က—
မြင်တာအားလုံးလိုတယ် ထင်မယ်။
Resource Mapping ရဲ့တန်ဖိုးက—
လိုအပ်တာနဲ့ လိုချင်တာ ခွဲပေးတာ။
ဒီဟာ ငွေကို ကာကွယ်ပေးတယ်။
အာရုံကိုလည်း ကာကွယ်ပေးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမှာ အပ္ပမာဒ အလင်းထည့်ရမယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၅၃၊ အပ္ပမာဒသုတ် မှာ အပ္ပမာဒတရားတစ်ပါးကို ပွားများလေ့ကျင့်ခြင်းဟာ ယခုဘဝနဲ့ နောင်ဘဝအကျိုးနှစ်မျိုးလုံးကို အထောက်အကူဖြစ်စေတဲ့ အရေးကြီးတဲ့အရည်အသွေးအဖြစ် မြတ်စွာဘုရားရှင် အလေးထားပါတယ်။
Startup Resource Mapping ကို အပ္ပမာဒနဲ့ချိတ်ရင်—
ရှိတဲ့ပစ္စည်းကို မမေ့။
Debt ကို မမေ့။
Agreement ကို မမေ့။
Expiry ကို မမေ့။
Skill Gap ကို မမေ့။
Founder Time Limit ကို မမေ့။
Key Person Dependency ကို မမေ့။
“သိပါတယ်”
ဆိုပြီး စိတ်ထဲပဲမထားနဲ့။
မြေပုံထဲထည့်။
ဒီဟာ လောကီအလုပ်ထဲ အပ္ပမာဒကို စနစ်နဲ့အထောက်အကူပြုတာ။
Resource Map ရဲ့ အဓိကတန်ဖိုးတစ်ခုက—
မရှိတာကို ရှာဖို့မတိုင်ခင် ရှိတာကို မပျောက်စေဖို့။
တချို့ Startup က Funding ရဖို့ အာရုံစိုက်လွန်းတယ်။
Existing Customer လျစ်လျူရှုတယ်။
လက်ရှိ Team ပင်ပန်းနေတယ်။
ရှိတဲ့ Cash ယိုနေတယ်။
Inventory ပျောက်နေတယ်။
Knowledge ထွက်နေတယ်။
အပြင်က Resource အသစ်ရှာနေရင်း—
လက်ထဲက Resource ဟောင်းပျောက်တယ်။
ဒါ မပညာရှိဘူး။
ဥဇ္ဇယသုတ်မှာတောင်—
အားထုတ်မှုနောက်မှာ ရရှိထားတဲ့စည်းစိမ်ကို ကာကွယ်မှု ကို ထည့်ထားတယ်။
ဒါ Startup Founder အတွက် အလွန်တန်ဖိုးရှိတဲ့သဘော။
Acquire တင်မဟုတ်။ Protect လည်းလိုတယ်။
လူအသစ်ခန့်တာတင်မဟုတ်။
လူကောင်းမထွက်အောင်လည်းကြည့်။
Customer အသစ်ရှာတာတင်မဟုတ်။
Existing Customer ကိုလည်းဂရုစိုက်။
Capital အသစ်ရှာတာတင်မဟုတ်။
ရှိတဲ့ Cash မယိုအောင်လည်း စစ်။
ဒီဟာ Resource Management ရဲ့အလယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Resource Mapping မှာ နောက်တစ်ခုက—
Dependency Map — ဘယ် Resource တစ်ခုတည်းပေါ် အလွန်မှီနေသလဲ။
Supplier တစ်ယောက်တည်း။
Developer တစ်ယောက်တည်း။
Founder တစ်ယောက်တည်း။
Customer တစ်ယောက်တည်း။
Platform တစ်ခုတည်း။
Bank account တစ်ခုတည်း။
ဒါ Resource Map ကြည့်ရင်း ရှာရမယ့်အရာ။
Resource ရှိတယ်ဆိုပြီး ဝမ်းသာရုံမဟုတ်ဘူး။
Single Point of Failure ဖြစ်နေသလား ကြည့်။
ဥပမာ—
Accounting ကို Staff တစ်ယောက်တည်းသိတယ်။
သူထွက်ရင်?
Risk။
Customer အများစုကို Founder တစ်ယောက်ပဲသိတယ်။
Founder မရှိရင်?
Risk။
Supplier တစ်ယောက်တည်း။
သူပိတ်ရင်?
Risk။
ဒါ Resource Mapping နဲ့ Risk Mapping ဆုံတဲ့နေရာ။
အရင်တရားမှာ Initial Risk Register ပြောခဲ့တယ်။
ဒီနေ့က Risk ကိုအဓိကမဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Resource Map ဆွဲလိုက်ရင် Risk တချို့ အလိုလိုပေါ်လာတယ်။
“ငါတို့မှာ Resource ရှိတယ်”
ဆိုတာတင်မဟုတ်ဘူး။
“ဒီ Resource ပျောက်ရင် ဘာဖြစ်မလဲ”
မေး။
ဒါ Founder ကို ပိုရိုးသားစေတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု Resource Gap တွေ့ပြီဆို ဘာလုပ်မလဲ။
Gap တစ်ခုတွေ့တိုင်း—
ဝယ်မယ်?
မဟုတ်ဘူး။
ပထမမေး—
သင်ယူလို့ရလား။
Skill Gap တချို့ကို Training ဖြည့်နိုင်တယ်။
နောက်—
ငှားလို့ရလား။
အမြဲမလိုတဲ့စက်ဆို Rent ပိုသင့်နိုင်တယ်။
နောက်—
ပူးပေါင်းလို့ရလား။
Distribution ကို Partner နဲ့ဖြည့်နိုင်တယ်။
နောက်—
Outsource လုပ်သင့်လား။
ကိုယ့်Core မဟုတ်တဲ့အလုပ်တချို့။
နောက်—
လူခန့်ဖို့လိုသလား။
Core capability ဖြစ်ရင် လိုနိုင်တယ်။
နောက်—
ဝယ်ဖို့လိုသလား။
Critical asset ဖြစ်ပြီး ခဏခဏသုံးရင်။
နောက်—
မလုပ်သေးဘဲ စောင့်သင့်လား။
Resource မလုံလောက်သေးရင် Project ကို Phase လုပ်လို့ရတယ်။
ဒီဟာ ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်တွေ။
တစ်ခုတည်းက အမြဲမှန်တယ်လို့ မပြောဘူး။
ကိုယ့်အခြေအနေကိုတွက်။
Resource Mapping က—
ဝယ်ရမယ့်အရာစာရင်း မဟုတ်ဘူး။
Gap ဖြည့်ရန်ရွေးချယ်စရာကို ထုတ်ပေးတဲ့ မြေပုံ။
ဒီစကား မှတ်ထား။
ဒကာကြီးတို့…
အခု စိတ်ကူးယဉ် Startup Case တစ်ခုကြည့်ရအောင်။
ဒီ Case ဟာ တကယ်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ Company သမိုင်းမဟုတ်ပါဘူး။
တရားရှင်းပြဖို့ ဖန်တီးထားတဲ့ ဥပမာဖြစ်ပါတယ်။
လူငယ်သုံးယောက်က အွန်လိုင်းကနေ ဒေသထွက်စားသောက်ကုန်တွေ ရောင်းချတဲ့ Startup တစ်ခုစချင်တယ်ဆိုပါစို့။
သုံးယောက်ထဲ—
တစ်ယောက်က Food Production သိတယ်။
တစ်ယောက်က Social Media လုပ်တတ်တယ်။
တစ်ယောက်က Accounting အခြေခံတတ်တယ်။
Cash က အများကြီးမရှိဘူး။
အစက သူတို့ပြောတယ်—
“ငွေသိန်းငါးရာရရင် စမယ်”
ဒါပေမယ့် Resource Map ဆွဲကြည့်တယ်။
လူအရင်းအမြစ်
Production Skill — ရှိ။
Online Content Skill — ရှိ။
Basic Finance — ရှိ။
Food Safety Professional Knowledge — မလုံလောက်။
ဒါ Gap။
ပစ္စည်း
မီးဖိုချောင်အသုံးချနိုင်ရာ — တစ်ယောက်အိမ်မှာ ရှိပေမယ့် Commercial use အတွက် သင့်မသင့်စစ်ရန်လို။
Packing tools — အနည်းငယ်ရှိ။
Cold storage — မရှိ။
ဒါ Gap။
Customer Access
မိတ်ဆွေ၊ Local Community — အနည်းငယ်ရှိ။
Existing paying customer — မရှိသေး။
ဒါ Gap။
Supplier
ဒေသထွက်Supplier နှစ်ယောက်သိတယ်။
ဒါ Resource။
Backup Supplier မရှိ။
ဒါ Risk Gap။
ငွေ
သုံးယောက်စုနိုင်တဲ့ Startup Cash — အကန့်အသတ်ရှိ။
သုံးလကုန်ကျစရိတ်လောက် မလုံလောက်။
ဒါ Constraint။
အချိန်
နှစ်ယောက် Full-time Job ရှိ။
တစ်ယောက် Full-time လုပ်နိုင်။
ဒါ Capacity Constraint။
ကဲ…
Resource Map မလုပ်ခင်—
“သိန်းငါးရာလိုတယ်”
ပဲသိတယ်။
Map လုပ်ပြီးတော့—
အခု အရေးကြီးဆုံး Gap ဘာတွေဆိုတာမြင်လာတယ်။
Food Safety။
Customer validation။
Commercial kitchen suitability။
Working capital။
Backup supplier။
ဒါဆို—
ငွေရှိတာအကုန် Office Decoration ထဲ မသုံးတော့ဘူး။
အရေးကြီးဆုံးGap ဆီ သွားမယ်။
ဒီလို Resource Mapping က—
ငွေကို ပိုမှန်တဲ့နေရာသုံးနိုင်အောင် ကူညီတယ်။
ပြီးတော့ သူတို့ဆုံးဖြတ်တယ်ဆိုပါစို့—
အရင် Product သုံးမျိုးနဲ့ Pilot လုပ်မယ်။
Customer အနည်းငယ်မှာ စမ်းမယ်။
သက်ဆိုင်ရာ Food Safety လိုအပ်ချက်ကို ပညာရှင်နဲ့ စစ်မယ်။
Packaging အတွက် လိုတဲ့ပမာဏပဲသုံးမယ်။
Demand ရှိမှ Capacity ချဲ့မယ်။
ဒီဟာ စိတ်ကူးယဉ်ဥပမာ။
Success အာမခံချက်မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Resource Mapping က ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပိုရှင်းစေတဲ့ပုံကို ပြတာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီ Case မှာ နောက်တစ်ခုကြည့်။
သူတို့ထဲက Social Media တတ်တဲ့သူက—
“ကျွန်တော် Marketing အကုန်လုပ်နိုင်တယ်”
ဆိုတယ်။
Resource Map ထဲ “Marketing — ရှိ” လို့ရေးလိုက်တယ်။
မှန်သလား?
မသေချာဘူး။
Social Media Post တင်တတ်တာနဲ့—
Customer Research၊ Pricing၊ Brand Positioning၊ Sales Funnel အကုန်တတ်တယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး။
ဒါကြောင့် Skill ကို ကြီးကြီးမရေးနဲ့။
Skill Granularity — Skill ကို ခွဲရေး။
Content creation — ရှိ။
Paid advertising — မသေချာ။
Customer interview — အနည်းငယ်။
Sales negotiation — မရှိ။
ဒီလို။
Resource Map က တိကျလေလေ—
Gap ဖြည့်ရလွယ်လေလေ။
“Marketing ရှိတယ်”
ဆိုတဲ့စကားက မကျယ်လွန်းစေ။
“Finance တတ်တယ်”
လည်း အတူတူ။
Bookkeeping တတ်တာ?
Cash forecasting?
Tax?
Investment?
မတူဘူး။
ဒီအချက်က Founder ကို—
ကိုယ့်Skill ကို အလွန်အကျွံမဖောင်းဖို့ သတိပေးတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Resource Mapping မှာ Unused Resource ကိုလည်း ရှာ။
ရှိပေမယ့် မသုံးဖြစ်တာ။
Customer Data ရှိတယ်။
မကြည့်ဘူး။
Tool ဝယ်ထားတယ်။
မသုံး။
Employee Skill ရှိတယ်။
တာဝန်မပေး။
Unused space ရှိတယ်။
အသုံးမချ။
Old customer list ရှိတယ်။
အခြေအနေသင့်ရင် ပြန်ဆက်နိုင်တာ မသုံး။
Training material ရှိတယ်။
Staff အသစ်ကို မပေး။
ဒါတွေအားလုံး Resource Waste ဖြစ်နိုင်တယ်။
အသစ်ရှာမယ့်အစား—
ရှိတာထဲမှာ ပိတ်နေတဲ့ Resource ဘာရှိလဲ
မေး။
ဒါ Resource Mapping ရဲ့ အရမ်းကောင်းတဲ့မေးခွန်း။
ပိုက်ဆံမရှာခင်—
ရှိတဲ့ပစ္စည်း အသုံးမပြုဖြစ်တာ?
လူရှိပြီးSkill မသုံးတာ?
Data ရှိပြီး မဖတ်တာ?
Network ရှိပြီး ရိုးရိုးသားသား အကူအညီမတောင်းတာ?
ဒီလို။
ဒါပေမယ့်—
အခြားသူရဲ့ Resource ကို entitlement နဲ့ မယူနဲ့။
“သူငယ်ချင်းဆိုတော့ ကူညီရမယ်”
မဟုတ်ဘူး။
သူ့အချိန်မှာတန်ဖိုးရှိတယ်။
Respect လုပ်။
Terms ရှင်း။
ဒါ သီလနဲ့ စီးပွားရေးနှစ်ဘက်စလုံးက ကောင်းတယ်။
ကဲ… Startup Resource Mapping မှာ Learning Resource ကို မေ့မသွားနဲ့။
စာအုပ်။
ကျွမ်းကျင်သူ။
Mentor။
သင်တန်း။
အခမဲ့ Public Information။
Customer Feedback။
မိမိအမှား။
ဒီအရာတွေ အားလုံးသင်ကြားပေးနိုင်တယ်။
Founder တစ်ယောက်မှာ အရင်းအနှီးနည်းရင်—
Learning Rate ကို မြှင့်နိုင်တယ်။
ငွေနည်းတာကို Knowledge နဲ့အကုန်အစားထိုးလို့မရဘူး။
ဒါပေမယ့်—
မသိမှုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကုန်ကျစရိတ်ကို လျှော့နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Resource Map ထဲ—
“ဘယ်အရာ မသိသေး?”
ရေး။
ပြီးတော့—
“ဘယ်သူ့ဆီက သိနိုင်?”
ရေး။
ဒီနှစ်ခု အရမ်းတန်ဖိုးရှိတယ်။
ကလျာဏမိတ္တ၊ သုတ၊ ပညာ စတဲ့ ဓမ္မအလင်းတွေက ဒီနေရာမှာ ပိုနက်လာတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Startup Founder တွေ တစ်ခါတလေ “Network” ဆိုတာ လူအများကြီးသိရုံလို့ ထင်တယ်။
ဖုန်း Contact တစ်ထောင်ရှိတယ်။
Resource ကြီးလား။
မဖြစ်မနေ မဟုတ်ဘူး။
Relationship Quality ဘယ်လို?
ယုံကြည်မှုရှိလား?
အပြန်အလှန်တန်ဖိုးထားလား?
မေးလို့ရလား?
သူတို့က ကိုယ့်ကိုဘယ်လိုသိလဲ?
ဒီလိုစစ်ရမယ်။
Contact count နဲ့ Relationship Resource မတူဘူး။
Resource Mapping မှာ အရေအတွက်တင်မဟုတ်ဘူး။
အရည်အသွေး ပါကြည့်။
ဒီဟာ ဥဇ္ဇယသုတ်ထဲက မိတ်ကောင်းအချက်နဲ့လည်း ကောင်းကောင်းအလင်းယူနိုင်တယ်။
အဲဒီမှာ အဖော်အပေါင်းကောင်းဆိုတာ အရေအတွက်များခြင်းမဟုတ်ဘဲ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ စာဂ၊ ပညာရှိသူတွေနဲ့ ပေါင်းသင်းပြီး ကောင်းတဲ့အရည်အသွေးတွေကို ကိုယ်တိုင်တိုးလာစေခြင်းနဲ့ ဆိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Startup Networking ကိုလည်း—
“ဘယ်သူ့ဆီက ဘာရမလဲ”
တစ်ခုတည်းမကြည့်။
“ဘယ်သူနဲ့ပေါင်းရင် ငါတို့အဖွဲ့ ပိုမှန်လာမလဲ”
မေး။
ဒီမေးခွန်း နက်တယ်။
အမြတ်ပေးမယ့်သူတစ်ယောက်ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် သီလပျက်ခိုင်းတယ်။
Resource လား?
ဓမ္မအရ—
အန္တရာယ်။
တစ်ယောက်က ပိုက်ဆံမပေးနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် အမှန်ပြောပေးတယ်။
ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကောင်းအောင်လုပ်ပေးတယ်။
သူ့တန်ဖိုးကို မလျှော့နဲ့။
ကဲ… ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၉၇၊ ဓနဉ္ဇာနိသုတ် ကို သတိရစရာကောင်းတယ်။
ဓနဉ္ဇာနိဟာ မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်သမားစတဲ့ တာဝန်တွေရှိတယ်လို့ အကြောင်းပြတဲ့အခါ အရှင်သာရိပုတ္တရာက သူတို့အတွက်ဆိုပြီး အကျင့်မမှန်တာလုပ်ခဲ့ရင် အဲဒီအကြောင်းပြချက်က မကောင်းမှုရဲ့အကျိုးကနေ ကယ်ပေးနိုင်မလားဆိုတဲ့ ပြတ်သားတဲ့သတိပေးမှု ပေးထားပါတယ်။
Startup Resource Gap ကြီးတယ်။
ငွေလိုတယ်။
ဒါကြောင့်—
“ဒီတစ်ခါတော့ လိမ်မယ်”
မရဘူး။
“ဒီ Investor ကို Number လှအောင်ပြမယ်”
မရဘူး။
“Staff လစာအကြောင်း နောက်မှပြောမယ်”
မရဘူး။
“Customer ကို Quality မမှန်တာ ဖုံးမယ်”
မရဘူး။
Resource Scarcity ဟာ အကျင့်ပျက်ဖို့ လိုင်စင်မဟုတ်ဘူး။
ဒီစကား Founder တိုင်း မှတ်ထားသင့်တယ်။
လိုတာ မရှိသေးရင်—
Scale လျှော့။
Phase လုပ်။
စောင့်။
Partner ရှာ။
Resource ထပ်တည်ဆောက်။
ဒါပေမယ့် သီလကို Resource Gap ဖြည့်ဖို့ မသုံးနဲ့။
ဒကာကြီးတို့…
Startup Resource Mapping မှာ Right Livelihood Check တစ်ခုပြုလုပ်ရမယ်။
ဒီ Resource အားလုံး တကယ်ရလာရင်တောင်—
လုပ်ငန်းကိုယ်တိုင် မှန်သလား။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၇၊ မဟာစတ္တာရီသကသုတ် မှာ မှန်ကန်သောအမြင်၊ မှန်ကန်သောအားထုတ်မှု၊ မှန်ကန်သောသတိတို့နဲ့ မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှုကို ဆက်စပ်ဖော်ပြထားပါတယ်။
သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၈၊ ဝိဘင်္ဂသုတ် မှာလည်း မမှန်သောအသက်မွေးမှုကိုပယ်၍ မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှုဖြင့် နေထိုင်ခြင်းကို မဂ္ဂင်တစ်ပါးအဖြစ် ဖော်ပြပါတယ်။
ဒါကြောင့် Founder တစ်ယောက် Resource Map အောက်ဆုံးမှာ ဒီမေးခွန်းကိုရေး။
“Resource အားလုံးရရင်တောင် ဒီလုပ်ငန်းကို လုပ်သင့်သလား”
အရေးကြီးတယ်နော်။
လူရှိတယ်။
ပိုက်ဆံရှိတယ်။
Customer ရှိတယ်။
Technology ရှိတယ်။
ဒါနဲ့ လုပ်သင့်ပြီလား?
မဖြစ်မနေ မဟုတ်ဘူး။
အလုပ်ကိုယ်တိုင် သီလနဲ့မကိုက်ရင်?
လူထိခိုက်ရင်?
မမှန်တဲ့အသက်မွေးမှုဘက်ရောက်ရင်?
Resource abundance က Rightness ကိုမပြောင်းပေးဘူး။
ဒီဟာ Startup ဘက်မှာ မကြာခဏမပြောကြတဲ့ Resource Question။
Can we? တင်မဟုတ်ဘူး။
Should we?
လည်းမေး။
“လုပ်နိုင်သလား” နဲ့ “လုပ်သင့်သလား” မတူဘူး။
ဓမ္မက ဒုတိယမေးခွန်းကို မမေ့စေဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Resource Mapping မှာ အချို့ Resource ကို Critical၊ အချို့ကို Helpful လို့ ခွဲ။
Startup စမယ့်အချိန်မှာ အားလုံးပြည့်ဖို့မလိုချင်မှ မလိုဘူး။
ဒါပေမယ့် Critical Resource မရှိရင် မစသင့်တဲ့အရာရှိတယ်။
ဥပမာ—
Safety-critical Product တစ်ခုမှာ သက်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်မှု မရှိ။
ဒါ Critical Gap။
Food Business မှာ လိုအပ်တဲ့ လုံခြုံရေးနဲ့ စည်းမျဉ်းမပြည့်။
Critical Gap။
Legal Permission မရှိဘဲ လုပ်လို့မရတဲ့အလုပ်။
Critical Gap။
ဒီအရာတွေကို—
“Startup ဆိုတော့ နောက်မှ”
လို့ မရွှေ့နဲ့။
တစ်ဖက်မှာ—
Office Furniture လှလှ။
Helpful ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Critical မဟုတ်ချင်မှ မဟုတ်ဘူး။
Resource Mapping က ဒီ Priority ထုတ်ပေးတယ်။
Must-have / Useful / Later
ဆိုတဲ့ သဘောနဲ့ ခွဲကြည့်။
English ခေါင်းစဉ်လိုစိတ်မဝင်စားရင် မြန်မာလို—
မရှိမဖြစ်။
ရှိရင်ကောင်း။
နောက်မှလည်းရ။
ဒီသုံးမျိုး။
ဒီလိုခွဲလိုက်တာနဲ့ Budget ပိုရှင်းလာတယ်။
Founder စိတ်လည်း ပိုရှင်းလာတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Resource Map တစ်ခုက—
Over-resourcing ကိုလည်းကာကွယ်နိုင်တယ်။
ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ။
Customer ၁၀၀ မရှိသေးဘဲ Customer ၁၀,၀၀၀ အတွက် System ဝယ်။
Order ၂၀ မရှိသေးဘဲ Warehouse ကြီးငှား။
Product မစမ်းသေးဘဲ Production Machine ကြီးဝယ်။
ဒါတွေ အခြေအနေအလိုက် အလွန်အကျွံ Resource ဖြစ်နိုင်တယ်။
တချို့လုပ်ငန်းမှာ ကြိုဝယ်ဖို့လိုတယ်။
Scale ကြီးမှစရတာရှိတယ်။
အဲဒါကို General Rule နဲ့ မဖြတ်နိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Founder မေးရမယ့် မေးခွန်းက—
“ဒီ Resource ကို အခုချက်ချင်း ဘာကြောင့်လိုတာလဲ”
“Growth ဖြစ်မယ်ထင်လို့”
လုံလောက်လား?
Demand Evidence?
Lead Time?
Cost?
Cash Impact?
Alternative?
ဒီလို။
Resource Mapping ရဲ့အကျိုးက—
Scarcity ကိုမြင်သလို Excess ကိုလည်းမြင်စေတယ်။
တချို့ Startup မအောင်မြင်တာ Resource နည်းလို့တင်မဟုတ်ဘူး။
မှားတဲ့နေရာမှာ Resource ပိတ်ထားလို့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီနောက်ဆုံးစကားကို Universal historical claim လို့ မယူနဲ့။
လက်တွေ့ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် ဖြစ်နိုင်တဲ့အကြောင်းအဖြစ်ပဲ ပြောတာ။
ကဲ… ဒကာ ဒကာမတို့။
Resource တစ်ခုကို Map ထဲထည့်ပြီးတိုင်း—
“ဒီ Resource က ဘာရလဒ်အတွက်လဲ”
မေး။
Team Member တစ်ယောက်—
ဘာရလဒ်အတွက်?
Software တစ်ခု—
ဘာရလဒ်အတွက်?
ကားတစ်စီး—
ဘာရလဒ်အတွက်?
Marketing Budget—
ဘာရလဒ်အတွက်?
Resource နဲ့ Outcome မချိတ်ရင်—
စုဆောင်းခြင်းဖြစ်လာတယ်။
အရင်းအမြစ်အများကြီးရှိပေမယ့် ရလဒ်မရှိ။
ဒါ Waste။
Startup မှာ Resource နည်းတဲ့အတွက်—
Resource တစ်ခုချင်းကို ရလဒ်နဲ့ ချိတ်တတ်ရမယ်။
ဒီဟာ Resource Allocation။
ဥပမာ—
“Customer interview ၂၀ ခုလုပ်ဖို့ Founder Time ၁၀ နာရီ”
ဒါရှင်းတယ်။
“Marketing အတွက်နာရီ ၁၀”
ကျယ်တယ်။
“ဒီစက်ကို နေ့စဉ် ၅၀ ယူနစ်ထုတ်ဖို့”
ရှင်းတယ်။
ဒီလို Resource → Outcome ချိတ်။
ဒါနဲ့ တစ်ပတ်နောက် ပြန်ကြည့်လို့ရတယ်။
တကယ်ရလဒ်ပေးသလား။
မပေးဘူးဆို—
ပြင်။
ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက်ဆင်ခြင်မှုဟာ အလင်းကောင်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Resource Mapping လုပ်တဲ့အခါ မိမိကိုယ်ကိုယ်လည်း Resource တစ်ခုအဖြစ် စာရင်းတင်ရမယ်၊ ဒါပေမယ့် မိမိကိုယ်ကို ပစ္စည်းလို မသုံးရဘူး။
Founder တစ်ယောက်မှာ Health ရှိတယ်။
စိတ်အားရှိတယ်။
အချိန်ရှိတယ်။
ဒါ Resource။
ဒါပေမယ့်—
“ငါ့ခန္ဓာကိုယ်ကို အိပ်မပျော်ဘဲ အမြဲသုံးမယ်”
ဆိုတာ Resource Optimization မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်Resource ကို ဖျက်တာ။
အလုပ်ချိန်ကို အလွန်အကျွံ ချဲ့။
စားသောက်မှုမမှန်။
အနားမယူ။
နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကျ။
ကျန်းမာရေးပျက်။
ဒါဆို Startup က Founder Resource ကို စားသုံးနေပြီ။
ဒါကြောင့် Resource Map မှာ—
Founder Capacity ကို အမှန်အတိုင်းထည့်။
Sustainable Capacity ကို ကြည့်။
ဒီသဘောက စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုအမြင်။
ဓမ္မကတော့ ခန္ဓာကိုယ်အမြဲတည်မနေ၊ အိုနာသေဘေးရှိတယ်ဆိုတာ ပိုနက်နက် သတိပေးတယ်။
Resource Mapping လုပ်ရင်း—
ကိုယ့်အသက်ကို အမြတ်တစ်ခုအတွက် အကုန်မပစ်နဲ့။
ဒါ Balance။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Resource Map မှာ Reputation ကိုလည်း စာရင်းထဲထည့်။
နာမည်ကောင်းတည်ဆောက်ရတာ အချိန်ကြာတယ်။
ပျက်ရတာ မြန်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Resource Protection လုပ်။
Customer ကို ကတိပေးရင် တတ်နိုင်သလောက်တည်။
မမှန်တာမပြော။
Error ဖြစ်ရင် တိတိကျကျဖြေရှင်း။
Staff ကို မတရားမလုပ်။
ဒီအရာတွေ Startup Resource Protection ဖြစ်တယ်။
ငွေသွင်းပြီး Reputation ကို တစ်ရက်တည်းဝယ်လို့မရဘူး။
ဒါကြောင့် Reputation က ရေရှည်တည်ဆောက်တဲ့ Resource။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၁ မှာ တရားသဖြင့်ရရှိသောစည်းစိမ်နဲ့ ကောင်းသောနာမည်ဆိုင်ရာ ဆန္ဒကို အိမ်ရှင်ဘဝအကျိုးနဲ့ဆက်စပ်ဖော်ပြထားတာလည်း သတိရစရာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် Reputation ကို အမြဲကောင်းကြားချင်တဲ့တဏှာနဲ့ မရောနဲ့။
နာမည်ကောင်းကို သီလနဲ့တည်ဆောက်။
Image ကို အမှန်ထက်အပေါ်မတင်။
ဒါ Founder Ethics။
ဒကာကြီးတို့…
Startup Resource Mapping မှာ နောက်တစ်အဆင့်—
Resource Conversion။
ရှိတာကို ဘယ်လိုအသုံးဝင်အောင် ပြောင်းမလဲ။
ဥပမာ—
Knowledge ရှိတယ်။
Product အဖြစ်ပြောင်း။
Network ရှိတယ်။
Customer interview အဖြစ်အသုံးချ။
Unused room ရှိတယ်။
သက်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းနဲ့ကိုက်ရင် Workspace အဖြစ်သုံး။
Experience ရှိတယ်။
Training content အဖြစ်သုံး။
Customer feedback ရှိတယ်။
Product improvement အဖြစ်သုံး။
ဒီလို။
Resource က ရှိနေရုံနဲ့ တန်ဖိုးမထုတ်ဘူး။
အသုံးချနိုင်မှ တန်ဖိုးထွက်တယ်။
ဘုရားဟောတော်ဘက်မှာလည်း ဒီလိုစီးပွားရေးFormula မရှိဘူး။
ဒါပေမယ့် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၃ က လိုချင်ရုံနဲ့ မရဘဲ ဖြစ်စေမယ့်လမ်းကို ကျင့်ရတယ်ဆိုတဲ့သဘောက ဒီမှာ အလင်းကောင်းပေးတယ်။
Resource ရှိတယ်။
Action မရှိ—
Result မရှိနိုင်ဘူး။
Contact ရှိတယ်။
မဆက်သွယ်—
ဘာမှမဖြစ်။
Skill ရှိတယ်။
Customer Value အဖြစ် မသုံး—
Revenue မဖြစ်။
Data ရှိတယ်။
မဖတ်—
Decision မကောင်း။
ဒါကြောင့် Map ဆွဲပြီးရင်—
Resource → Action → Result
ချိတ်။
ဒီလိုမှ Map အသက်ဝင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ Resource Mapping လုပ်ရင်း Founder စိတ်ကျသွားနိုင်တယ်။
စာရင်းဆွဲလိုက်တော့—
မရှိတာတွေများတယ်။
Skill မရှိ။
Cash နည်း။
Team မရှိ။
Customer မရှိ။
ဒီအချိန် သတိထား။
Map ရဲ့အလုပ်က စိတ်ဓာတ်ကျစေဖို့မဟုတ်ဘူး။
အမှန်ကို မြင်စေဖို့။
မမြင်တာထက် မြင်တာကောင်းတယ်။
Gap သိပြီဆို—
အစီအစဉ်လုပ်နိုင်တယ်။
မသိဘူးဆို—
ဘယ်ကိုအားထုတ်ရမလဲမသိဘူး။
ဒီနေရာမှာ အပ္ပမာဒကို ပြန်သတိရ။
အမှန်ကို မြင်ပြီး မမေ့မလျော့ အားထုတ်။
Resource Map တွေ့သမျှကို—
“ငါမဖြစ်နိုင်ဘူး”
လို့ မယူနဲ့။
“ဒီ Gap ကို ဘယ်လိုဖြည့်မလဲ”
ပြောင်းမေး။
Cash Gap—
Revenue first model ရှာလို့ရလား?
Skill Gap—
Training?
Partner?
Hire?
Customer Gap—
Interview?
Pilot?
Distribution Partner?
ဒီလို။
Gap က အဆုံးသတ်မဟုတ်ဘူး။
Gap က နောက်လုပ်ရမယ့်အရာကို ပြတဲ့အချက်ပြ။
ဒါပေမယ့် Gap ကြီးလွန်းပြီး Safety/Legal/Ethical Critical ဖြစ်ရင်—
မစသေးဖို့လည်း ပညာရှိရတယ်။
အလုပ်စတယ်ဆိုတိုင်း သတ္တိမဟုတ်ဘူး။
မပြည့်သေးတာမြင်ပြီး စောင့်တတ်တာလည်း ပညာ။
ဒကာကြီးတို့…
Resource Mapping မှာ မိမိတို့ Team နဲ့ အတူလုပ်ရင်ပိုကောင်းတယ်။
Founder တစ်ယောက်တည်းရေးရင်—
ကိုယ်မြင်တာပဲပါမယ်။
Finance က—
Cash Constraint မြင်မယ်။
Sales က—
Customer Channel မြင်မယ်။
Operations က—
Equipment Bottleneck မြင်မယ်။
Staff က—
Training Gap မြင်မယ်။
Supplier နဲ့ အလုပ်လုပ်သူက—
Supply Risk မြင်မယ်။
ဒီလို။
ဒါကြောင့် Startup အလွန်သေးနေရင်တောင်—
နှစ်ယောက်ရှိရင် နှစ်ယောက်ပြော။
Resource Mapping ကို—
Founder ရဲ့ personal assumption sheet မဖြစ်စေနဲ့။
အမှန်ရှိသလောက် Team နဲ့ စစ်။
ဒီမှာ ကလျာဏမိတ္တသဘော၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းရဲ့ တန်ဖိုးပြန်ရတယ်။
ကိုယ်မမြင်တာကို တခြားသူမြင်တယ်။
အဲဒါ Resource တစ်မျိုး။
Different Perspective။
တစ်ခါတလေ ပိုက်ဆံမရှိဘူးလို့ Founder ထင်တယ်။
Finance က—
“ပိုက်ဆံရှိပါတယ်၊ Inventory ထဲပိတ်နေတာ”
ပြောတယ်။
တစ်ခါတလေ Founder က လူလိုတယ်ထင်တယ်။
Team က—
“လူမလိုသေးဘူး၊ Process ထပ်လုပ်နေတာပါ”
ပြောတယ်။
Resource Problem လို့ မြင်တာ—
System Problem ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီလိုအမြင်တွေ ရဖို့ Dialogue လိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်ကို အရင်တရား “ငွေမရှိလည်း စနစ်ရှိနိုင်သည်” နဲ့ ခွဲဖို့ ဒီနေရာမှာ ပြန်ပြောချင်တယ်။
အရင်တရားက—
အလုပ်ကို ဘယ်လိုစနစ်တကျ လည်ပတ်မလဲ။
ဒီနေ့က—
လည်ပတ်ဖို့ ကိုယ့်မှာ ဘာတွေရှိပြီးသားလဲ။
တစ်ခုက Operating System။
တစ်ခုက Resource Map။
Resource Map မရှိဘဲ System ဆောက်ရင်—
မရှိတဲ့လူကို တာဝန်ပေးထားတဲ့ System ဖြစ်နိုင်တယ်။
မရှိတဲ့ငွေပေါ် Plan တည်နိုင်တယ်။
System ရှိပေမယ့် Capacity မရှိ။
ဒါကြောင့် နှစ်ခုလုံးလိုတယ်။
Resource Mapping က—
“ဘယ်သူနဲ့၊ ဘာနဲ့၊ ဘယ်လောက်နဲ့ စရမလဲ”
ရှင်းပေးတယ်။
System က—
“အဲဒီ Resources တွေကို ဘယ်လိုလည်ပတ်မလဲ”
ရှင်းပေးတယ်။
ဒီလိုကွာတယ်။
ကဲ… Startup Founder တစ်ယောက် Resource Mapping လုပ်တဲ့နေ့မှာ ဒီမေးခွန်းတွေကို Team ဆီ ချလို့ရတယ်။
“ငါတို့မှာ အခုရှိပြီးသား အကောင်းဆုံး Resource သုံးခုဘာလဲ”
“ငွေနဲ့ဝယ်လို့မရတဲ့ အားသာချက် ဘာရှိလဲ”
“အရေးကြီးဆုံး Skill Gap ဘာလဲ”
“Customer ဆီရောက်ဖို့ လမ်းဘယ်လောက်ရှိလဲ”
“ဘာ Resource တစ်ခုတည်းပေါ် အလွန်မှီနေလဲ”
“ရှိပေမယ့် မသုံးဖြစ်တာ ဘာရှိလဲ”
“ဝယ်မယ့်အစား ငှား၊ Partner၊ Train လုပ်လို့ရတာ ဘာရှိလဲ”
“ဘာကတော့ မရှိမဖြစ်ဝယ်ရမလဲ”
“ဘယ် Resource မှားအသုံးချရင် သီလ၊ ဥပဒေ၊ Safety ထိခိုက်မလဲ”
“ဘယ် Resource ကို ကာကွယ်မထားရင် တစ်ခါပျောက်တာနဲ့ ကြီးကြီးထိမလဲ”
ဒီမေးခွန်းတွေကို ပြောရုံတင်မဟုတ်ဘဲ—
စာရွက်ပေါ်ချ။
Resource Map ကို မြင်ရအောင်လုပ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီနေရာမှာ resource mapping မဟုတ်တဲ့အရာ တွေကိုလည်း ခွဲပြမယ်။
Wishlist မဟုတ်ဘူး။
“Office ကြီးလိုတယ်”
“ကားလိုတယ်”
“Investor လိုတယ်”
“Staff ၂၀ လိုတယ်”
ဒါ Wishlist ဖြစ်နိုင်တယ်။
Resource Map က—
“ဘာအလုပ်အတွက် ဘာလို့လို?”
မေးတယ်။
တစ်ဖက်မှာ—
Asset List တင်လည်း မဟုတ်ဘူး။
ပစ္စည်းစာရင်းပဲ မဟုတ်ဘူး။
Skill, Network, Time, Knowledge, Trust ပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာ—
Budget တင်လည်းမဟုတ်ဘူး။
Budget ကငွေကို အဓိက။
Resource Map က resource အမျိုးမျိုး။
တစ်ဖက်မှာ—
Risk Register တင်လည်းမဟုတ်ဘူး။
Risk Register က ဘာမှားနိုင်လဲ ကြည့်တယ်။
Resource Map က—
ဘာနဲ့လုပ်မလဲ ကြည့်တယ်။
ဒါတွေ ဆက်စပ်တယ်။
ဒါပေမယ့် မတူဘူး။
ဒီခွဲခြားချက်က Founder ကို ကိရိယာတစ်ခုချင်း အသုံးမှန်စေတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ Startup Founder က Resource မရှိဘူးလို့ ခံစားနေရတာ—
ကိုယ့်ကိုယ်ကို တခြားCompany ကြီးနဲ့ နှိုင်းနေလို့။
သူတို့မှာ Office ရှိတယ်။
ကိုယ်မရှိ။
သူတို့မှာ Team ၅၀။
ကိုယ်နှစ်ယောက်။
သူတို့မှာ Budget ကြီး။
ကိုယ်နည်း။
အဲဒီတော့—
“ငါမှာ ဘာမှမရှိဘူး”
ဖြစ်သွားတယ်။
မမှန်ဘူး။
တခြားသူ Resource Map ကို ကိုယ့် Resource Map မလုပ်နဲ့။
ကိုယ့်Stage ကြည့်။
Startup ရဲ့ Resource Need နဲ့ Corporation ရဲ့ Resource Need မတူဘူး။
ကိုယ့်အခုရည်ရွယ်ချက်—
Customer Problem ကိုစမ်းဖို့လား?
Product prototype လုပ်ဖို့လား?
First sale ရဖို့လား?
Scale လုပ်ဖို့လား?
Stage အလိုက် Resource လိုအပ်ချက်ပြောင်းတယ်။
ဒါကြောင့် Resource Mapping မှာ—
ရည်ရွယ်ချက်ရှင်းမှ Resource လိုအပ်ချက်ရှင်းမယ်။
ဘယ်ကိုသွားမယ်မသိဘဲ—
ဘာယူသွားရမလဲ မသိသလိုပဲ။
ခရီးဥပမာလေးနဲ့နားလည်။
တောင်တက်မလား။
မြို့ထဲသွားမလား။
ခရီးအကွာအဝေးဘယ်လောက်?
ရာသီဘယ်လို?
ဒါမှ Resources ရွေးမယ်။
ဒါ နှိုင်းယှဉ်ချက်သာဖြစ်ပါတယ်။
ဓမ္မကို ခရီးသွားပညာက သက်သေပြတာမဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Resource Planning နားလည်ဖို့ ကောင်းတယ်။
Destination မရှင်းရင် Resource Need ကို အလွန်အကျွံခန့်မှန်းတတ်တယ်။
ဒါကြောင့် Startup Resource Map အပေါ်ဆုံးမှာ—
နောက် ၃ လမှာ ဘာသက်သေပြချင်သလဲ?
ရေး။
Customer Problem မှန်ကြောင်း?
Product အလုပ်ဖြစ်ကြောင်း?
လူတွေ ပိုက်ဆံပေးမယ့်အကြောင်း?
Production process?
ဒါ Stage Goal။
အဲဒီနောက် Resource လိုတာတွက်။
ဒီဟာက စတင်လုပ်ငန်းကို Lean ဖြစ်စေတယ်လို့ ခေတ်သစ်စီမံခန့်ခွဲရေးမှာ အမျိုးမျိုးခေါ်ကြပေမယ့်—
ဒီတရားမှာ ဦးဇင်းတို့ အဓိကက—
အလွန်အကျွံ မစုမိအောင် ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ Resource ချိတ်ဖို့။
ဒကာကြီးတို့…
Resource Map ထဲမှာ နောက်တစ်ခု ထည့်—
Resource Owner။
ဘယ်သူပိုင်/ထိန်း/တာဝန်ယူ?
Data ကို ဘယ်သူထိန်း?
Customer list ကို ဘယ်သူသိ?
Password ဘယ်သူမှာ?
Supplier relationship ဘယ်သူထိန်း?
Bank process ဘယ်သူသိ?
ဒီဟာ Resource Map လုပ်ရင်း governance ထွက်လာတယ်။
Resource ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် လူတစ်ယောက်တည်းသိတယ်ဆို—
Risk။
ဒါကြောင့် Startup အစကတည်းက—
အရေးကြီးတဲ့ Resource ဘယ်သူထိန်းသလဲ သိထား။
ဒါလူကို မယုံလို့မဟုတ်ဘူး။
Organization ကို ပိုရှင်းစေဖို့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Resource Mapping မှာ Protection အရေးကြီးတယ်ဆိုတာ ဥဇ္ဇယသုတ်က ကောင်းကောင်း သတိပေးတယ်။ တရားသဖြင့်ရရှိထားတဲ့ စည်းစိမ်ကို ခိုးယူမှု၊ မီး၊ ရေ စတဲ့ဘေးတွေကနေ ကာကွယ်ဖို့ဆိုတဲ့သဘော ထင်ရှားပါတယ်။
ခေတ်သစ် Startup မှာ ကာကွယ်စရာ—
Cash။
Data။
Password။
Intellectual property အခြေအနေ။
Customer privacy။
Physical equipment။
Contract။
Staff knowledge။
Reputation။
ဒါတွေ။
ဒါပေမယ့် Technical Security ကို ဓမ္မနဲ့အစားမထိုးနဲ့။
Cybersecurity လိုရင် Technical Standard လိုက်။
Legal question လိုရင် ဥပဒေပညာရှင်မေး။
Food Safety လိုရင် Food Safety Standard လိုက်။
ဓမ္မက—
မမေ့မလျော့၊ ရိုးသား၊ မထိခိုက်၊ တာဝန်ယူတဲ့အခြေခံပေးတယ်။
Professional discipline ကို အစားမထိုးဘူး။
ဒီခွဲခြားမှု သေချာထား။
ကဲ… Startup Resource Mapping ရဲ့ အမှားအများဆုံးတချို့ကို ပြောမယ်။
ပထမ—
ငွေကိုသာ Resource လို့ယူခြင်း။
ဒုတိယ—
သူများပိုင်တာကို ကိုယ်ပိုင်သလိုတွက်ခြင်း။
တတိယ—
Founder အချိန်ကို Free လို့ယူခြင်း။
စတုတ္ထ—
Skill ကို အလွန်ကျယ်ကျယ်ရေးခြင်း။
ပဉ္စမ—
Resource ရှိတာနဲ့ Resource အသုံးပြုနိုင်တာကို မခွဲခြင်း။
ဆဋ္ဌမ—
Critical Resource နဲ့ Nice-to-have မခွဲခြင်း။
သတ္တမ—
Safety / Legal Resource ကို Startup ဆိုပြီးနောက်ထားခြင်း။
အဋ္ဌမ—
လူကို ပစ္စည်းလိုအသုံးချခြင်း။
နဝမ—
ရှိပြီးသား Resource ကို မကာကွယ်ဘဲ အသစ်ပဲရှာခြင်း။
ဒသမ—
Resource Map ရေးပြီး မပြန်ကြည့်ခြင်း။
ဒီဆယ်ချက် ဗုဒ္ဓဟောစာရင်းမဟုတ်ဘူး။
ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်ကို လက်တွေ့မှာ လွဲမသွားအောင် ဦးဇင်းတို့ စုထားတာ။
ဒါပေမယ့် အောက်ကသဘောတွေက ဓမ္မနဲ့ အလွန်ကောင်းကောင်းဆုံတယ်။
မမေ့မလျော့မှု။
မှန်ကန်သောအားထုတ်မှု။
တရားသဖြင့်ရှာဖွေမှု။
ရထားတာကိုကာကွယ်မှု။
ပညာရှိမိတ်ဖက်။
ဝင်ထွက်မျှတမှု။
မပြုမီဆင်ခြင်မှု။
အပြစ်ကင်းမှု။
ဒကာကြီးတို့…
Resource abundance လည်း အန္တရာယ်ရှိတယ်။
ငွေများတယ်။
လူများတယ်။
Tool များတယ်။
ဒါပေမယ့် Discipline မရှိ။
ဘာဖြစ်မလဲ?
Waste တိုးနိုင်တယ်။
Resource Map မလိုတော့ဘူးလား?
ပိုလိုတယ်။
ငွေများတဲ့Startup က—
အလွယ်တကူ ပိုဝယ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ဘာအတွက်သုံးနေလဲ ပိုစစ်ရမယ်။
Resource Scarcity က Founder ကိုခက်စေတယ်။
Resource Abundance ကလည်း ပမာဒဖြစ်စေနိုင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ အပ္ပမာဒသုတ်ကို ပြန်သတိရ။
Resource နည်းလည်း အပ္ပမာဒလိုတယ်။
များလည်း အပ္ပမာဒလိုတယ်။
ငွေနည်းသူ—
တစ်ကျပ်မပျောက်အောင် သတိထား။
ငွေများသူ—
“ရှိပါတယ်”
ဆိုပြီး မပျောက်အောင်သတိထား။
နှစ်ယောက်လုံး အပ္ပမာဒလိုတယ်။
ကဲ… Resource Map ထဲမှာ Generosity လည်း Resource လားဆိုရင်—
တိုက်ရိုက် Business Resource လို့ မပြောသင့်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဓနသုတ်မှာ စာဂကို ဓမ္မစည်းစိမ်တစ်မျိုးအဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။
Startup Founder အတွက် အလင်းယူမယ်ဆို—
အရာအားလုံးကို ကိုယ့်အတွက်ပဲ ဖမ်းမထားတတ်ဖို့။
Knowledge မျှဝေ။
Team ကို သင်ပေး။
Credit ကို မျှဝေ။
Profit ရလာရင် တာဝန်ရှိသူကို တရားမျှတစွာပေး။
လူမှုကောင်းကျိုးအတွက် သင့်တော်သလို အသုံးချ။
ဒါတွေ Business Ethics။
Resource Mapping အဆင့်မှာတောင်—
“ဒီ Resource ကို ငါပိုင်တယ်”
ဆိုပြီး အတ္တနဲ့မဖမ်းဖို့ သတိရနိုင်တယ်။
Resource တွေဟာ အကြောင်းအခြေအနေတင်ရှိတာ။
ခဏရှိတာ။
လူလည်းပြောင်းမယ်။
ငွေလည်းပြောင်းမယ်။
ပစ္စည်းလည်းပျက်မယ်။
Customer လည်းပြောင်းမယ်။
ဒါကြောင့် Resource Map ကို—
ထာဝရပိုင်ဆိုင်မှုစာရင်း လို့ မယူနဲ့။
ဒီနေ့အခြေအနေစာရင်း။
ဒါ အနိစ္စအမြင်နဲ့လည်း ဆက်နိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Startup Resource Mapping က Founder ကို နောက်ဆုံးမှာ မေးခွန်းတစ်ခုဆီ ပို့သင့်တယ်။
“ငါ့မှာရှိတာကို အကောင်းဆုံးအသုံးချပြီးပြီလား?”
ပိုက်ဆံအသစ်မတောင်းခင်—
ရှိတဲ့ Cash အသုံးချမှုကောင်းလား။
လူအသစ်မခန့်ခင်—
ရှိတဲ့Team Role ရှင်းလား။
Software အသစ်မဝယ်ခင်—
ရှိတဲ့Tool သုံးလား။
Customer အသစ်မရှာခင်—
ရှိတဲ့Customer ကိုနားထောင်ပြီးပြီလား။
Advisor အသစ်မရှာခင်—
ရှိတဲ့အကြံကို လုပ်ပြီးပြီလား။
ဒီမေးခွန်းတွေ ခက်တယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
အသစ်ရှာတာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာကောင်းတယ်။
ရှိတာကို စနစ်တကျအသုံးချတာ စည်းကမ်းလိုတယ်။
ဒါကြောင့် Founder တစ်ယောက်အတွက် Resource Mapping ဟာ—
Inventory လုပ်တာတင်မဟုတ်ဘူး။
အတ္တကို ရိုးသားစွာစစ်တာလည်း ပါတယ်။
“ငါမအောင်မြင်တာ ငွေမရှိလို့ပဲ”
ဆိုတာတကယ်မှန်လား။
Cash Constraint တကယ်ရှိနိုင်တယ်။
ဒါကို မလျှော့ဘူး။
ဒါပေမယ့်—
Skill Gap လား?
Execution Gap လား?
Focus Gap လား?
Market Understanding Gap လား?
မပြင်ရသေးတာရှိလား?
ဒါကိုလည်း စစ်။
Truth first။
ဒါမှ Resources တောင်းတဲ့အခါတောင် ပိုတိကျတယ်။
Investor ဆီ—
“ငွေလိုတယ်”
မပြောဘဲ—
“ဒီ Capacity Gap ကို ဖြည့်ဖို့ ဒီ Amount လိုတယ်၊ ဒီ Resource တွေရှိပြီးသား၊ ဒီအတွက်သုံးမယ်”
ဆိုတာ ပိုရှင်းတယ်။
ဒါ Resource Mapping ရဲ့ Business Value။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီတရားကို နေ့စဉ်ဘဝဘက် ခဏချဲ့ကြည့်ရအောင်။
Resource Mapping ဟာ Startup မှာတင် မဟုတ်ဘူး။
လူတစ်ယောက်မှာလည်း အသုံးချလို့ရတယ်။
“ငါ့ဘဝမှာ ဘာမှမရှိဘူး”
လို့ စိတ်ကျချိန်—
တကယ်ဘာရှိလဲ စာရင်းလုပ်။
ကျန်းမာရေး အတိုင်းအတာတစ်ခုရှိလား။
အချိန်ရှိလား။
ပညာရှိလား။
မိဘရှိလား။
မိတ်ကောင်းရှိလား။
သင်ယူနိုင်လား။
အလုပ်လုပ်နိုင်လား။
သီလရှိလား။
ဒီဟာတွေ အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ ဆင်းရဲဒုက္ခကို romanticize မလုပ်ဘူး။
တကယ် resource deprivation ရှိတဲ့သူရှိတယ်။
ကျန်းမာရေးမကောင်း။
ငွေမရှိ။
အလုပ်မရှိ။
Social support မရှိ။
ဒီအခြေအနေကို—
“အတွင်းစိတ်ရှိရင်ရတယ်”
ဆိုပြီး ပေါ့ပေါ့မပြောရဘူး။
အမှန်ကိုအမှန်အတိုင်းမြင်။
လိုအပ်ရင် လူမှုအကူအညီ၊ အဖွဲ့အစည်းအကူအညီ၊ Professional Support လိုနိုင်တယ်။
ဓမ္မက အပြင်အကူအညီကို မငြင်းဘူး။
Resource Mapping ရဲ့ရည်ရွယ်ချက်လည်း—
မရှိတာကို ဖုံးဖို့မဟုတ်ဘူး။
ရှိတာနဲ့မရှိတာ နှစ်ခုစလုံးကို အမှန်မြင်ဖို့။
ဒါပဲ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Resource Mapping တစ်ကြိမ်လုပ်ပြီးရင်—
တစ်လတစ်ခါဖြစ်ဖြစ်၊ Project Stage ပြောင်းတိုင်းဖြစ်ဖြစ် ပြန်ကြည့်။
အခုရင်းမြစ်တိုးလာလား?
တစ်ယောက် Skill တိုးလာလား?
New Customer Channel ရလာလား?
Cash လျော့လာလား?
Equipment ပျက်လာလား?
Partner access မရှိတော့ဘူးလား?
Gap အသစ်ပေါ်လား?
ဒါ Dynamic Map။
ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် ပြန်ဆင်ခြင်မှုကို ပြန်အလင်းယူလို့ကောင်းတယ်။
Startup စခါစ Resource Map နဲ့ သုံးလနောက် Resource Map မတူနိုင်ဘူး။
Skill တိုးလာမယ်။
Cash လျော့မယ်။
Customer တိုးမယ်။
Time လျော့မယ်။
ဒါကြောင့် Map ကို update လုပ်။
Map ကို Fact လို့မယူနဲ့။
Snapshot တစ်ခုပဲ။
လက်ရှိအခြေအနေကို အခုမြင်စေတယ်။
ဒါပေမယ့် Reality ပြောင်းရင် Map လည်းပြောင်း။
ဒကာကြီးတို့…
Resource Mapping မှာ ဘယ်အရာတွေကို အရင်စစ်ရမလဲဆိုတာ လက်တွေ့မှတ်ရလွယ်အောင် ဦးဇင်းတို့ ဒီလို စုလို့ရတယ်။
လူ။
ဘယ်သူရှိ?
ဘာတတ်?
ဘာGap?
အချိန်။
ဘယ်လောက်ပေးနိုင်?
ဘယ်အချိန်မရ?
ငွေ။
ဘယ်လောက်တကယ်သုံးနိုင်?
ဘယ်လောက်မထိသင့်?
ပစ္စည်း။
ဘာပိုင်?
ဘာငှား?
ဘာအစားထိုး?
အသိပညာ။
ဘာသိ?
ဘာမသိ?
ဘယ်သူ့ကိုမေး?
Customer Access။
ဘယ်သူ့ဆီရောက်နိုင်?
ဘယ် Channel ရှိ?
မိတ်ဆက်နှင့်ယုံကြည်မှု။
ဘယ်သူ့ဆီက အကြံရနိုင်?
ဘယ်သူက ကိုယ့်ကိုယုံကြည်?
ဥပဒေနှင့်လုံခြုံရေးလိုအပ်ချက်။
ဘာမဖြစ်မနေရှိရမလဲ?
Risk and Dependency။
တစ်ခုတည်းပေါ်မှီနေတာဘာ?
သီလ။
ဒီ Resource ကို ဘယ်လိုရမလဲ?
ရတဲ့နည်းမှန်သလား?
ဒီဆယ်ခုစစ်။
ဒါ Resource Mapping စပြီ။
အကုန်ရှုပ်အောင် လုပ်စရာမလိုဘူး။
စာရွက်တစ်ရွက်နဲ့တောင် စနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
စာရွက်ထဲမှာ အမှန်ရေး။
ဒါအရေးကြီးဆုံး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ဒီတရားရဲ့ နက်ပိုင်းကို ချပြီး သစ္စာလေးပါးဘက် သွားကြည့်ရအောင်။
ဒုက္ခ။
Startup Resource Mapping ဘာကြောင့်လိုသလဲ။
လောကမှာ အကန့်အသတ်ရှိလို့။
ငွေအကန့်အသတ်။
အချိန်အကန့်အသတ်။
လူအကန့်အသတ်။
ခန္ဓာကိုယ်အကန့်အသတ်။
ပစ္စည်းပျက်တတ်တယ်။
လူထွက်တတ်တယ်။
Customer ပြောင်းတတ်တယ်။
Market ပြောင်းတတ်တယ်။
Skill အဟောင်းဖြစ်တတ်တယ်။
ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံး မတည်မြဲဘူး။
ဒီအကန့်အသတ်ကို မမြင်ဘဲ—
အရာအားလုံး လုံလောက်နေမယ်လို့ ယူထားရင် ဒုက္ခပိုတက်မယ်။
Resource Map က—
လောကီအဆင့်မှာ ကိုယ့်အကန့်အသတ်ကို ရှင်းစေတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒုက္ခသစ္စာက Resource Shortage ထက် ပိုနက်တယ်။
အရင်းအမြစ်ပြည့်သွားလည်း—
အနိစ္စ။
တစ်နေ့ပြောင်းမယ်။
ဒါကို မမေ့ရဘူး။
ကဲ… သမုဒယ။
Resource နည်းတာက ဒုက္ခတစ်မျိုး။
ဒါပေမယ့် Resource အပေါ် တဏှာက နောက်ထပ်ဒုက္ခတိုးတယ်။
“ပိုက်ဆံပိုရရင်ပဲ ငါအဆင်ပြေမယ်”
“Team ကြီးမှ ငါအောင်မြင်မယ်”
“Office ကြီးမှ လူတွေ အထင်ကြီးမယ်”
“Funding မရရင် ငါတန်ဖိုးမရှိဘူး”
ဒီစိတ်တွေ Resource Need ထက် အတ္တNeed ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
Startup ကို တည်ဆောက်နေတာလား။
Founder Image ကို တည်ဆောက်နေတာလား။
ဒီမေးခွန်းကို သတိထား။
Resource Mapping က လိုအပ်တာနဲ့ တဏှာကို တစ်ခါတလေ ခွဲပေးနိုင်တယ်။
“ဘာကြောင့်လို?”
ပြန်မေးတိုင်း—
မလိုအပ်တာ ပေါ်လာတတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မအရ သမုဒယရဲ့အမြစ်က တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့ထဲ ပိုနက်တယ်။
Resource အပေါ် “ငါ့ဟာ” ဆိုပြီး ဖမ်း။
ပျောက်ရင်ပူ။
မရရင်ပူ။
သူများပိုရှိရင် မနာလို။
ဒါ Resource ပြဿနာ မဟုတ်တော့ဘူး။
စိတ်ပြဿနာ။
ဒါကို ဓမ္မနဲ့ကြည့်ရမယ်။
ကဲ… နိရောဓ။
လောကီအဆင့်မှာ Resource Map ရှင်းလာရင်—
မသေချာမှုတချို့လျော့တယ်။
ဘာရှိသလဲ သိတယ်။
ဘာလိုသလဲ သိတယ်။
ဘာမလုပ်သင့်သေးလဲ သိတယ်။
အဲဒီက စိတ်ပေါ့လာနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် နိရောဓသစ္စာက Startup Clarity ထက် ပိုနက်တယ်။
Resource အားလုံးဟာ “ငါ့ဟာ” လို့ ဖမ်းစရာ အမြဲတည်အရာမဟုတ်ဘူးဆိုတာ တဖြည်းဖြည်း မြင်။
ရှိတာကို သုံး။
ကာကွယ်။
တရားသဖြင့်ရှာ။
ဒါပေမယ့် မစွဲ။
ပျောက်ရင်လည်း လောကသဘော။
ရရင်လည်း လောကသဘော။
အဲဒီဖမ်းဆုပ်မှုအေးသွားတဲ့ဘက်—
နိရောဓဘက်။
ဒါ Founder ဘဝမှာ အလွန်နက်တဲ့သင်ခန်းစာ။
Resource Map တစ်ခုလုပ်ပြီး—
“ဒါအားလုံး ငါ့ပိုင်”
ဆိုတဲ့မာနတိုးလာရင် ဓမ္မမတိုးဘူး။
Map ကြည့်ပြီး—
“အကြောင်းများကြောင့် ခဏလက်ထဲရောက်နေတဲ့အရာတွေပါလား၊ တာဝန်ရှိရှိသုံးရမယ်”
လို့မြင်ရင် ပိုနက်လာတယ်။
ပြီးတော့ မဂ္ဂ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ—
ရှိတာကို ရှိတဲ့အတိုင်းမြင်။
မရှိတာကို မရှိတဲ့အတိုင်းမြင်။
ယူဆချက်နဲ့ Fact ခွဲ။
Tool နဲ့ Capability ခွဲ။
Own နဲ့ Access ခွဲ။
Right Livelihood နဲ့ Opportunity ခွဲ။
သမ္မာသင်္ကပ္ပ—
Resource စုရာမှာ လောဘ၊ အငြိုး၊ ထိခိုက်လိုမှုမောင်းမနေစေ။
လူကို အသုံးချစရာပစ္စည်းလို မမြင်။
မေတ္တာ၊ မထိခိုက်လိုမှု၊ စွန့်လွှတ်မှုအမြင် ထား။
သမ္မာဝါစာ—
Resource မရှိတာကို ရှိတယ်မပြော။
Investor ကို မလိမ်။
Customer ကို မလိမ်။
Team ကို မဖြစ်နိုင်တဲ့ကတိမပေး။
သမ္မာကမ္မန္တ—
Resource လိုလို့ မတရားမလုပ်။
သူများပိုင်ပစ္စည်းမတရားမယူ။
လူ့အခွင့်အရေးမချိုးဖောက်။
မိမိနဲ့သူတစ်ပါးထိခိုက်မှုကို မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် ဆင်ခြင်။
သမ္မာအာဇီဝ—
Resource ရှိတယ်ဆိုရုံနဲ့ အလုပ်တိုင်းမလုပ်။
မှန်ကန်တဲ့အသက်မွေးမှုလား စစ်။
သမ္မာဝါယာမ—
မဖြစ်သေးတဲ့ မကောင်းမှုကို ကြိုကာကွယ်။
ဖြစ်ပြီးသား အားနည်းချက်ကိုပြင်။
မရှိသေးတဲ့ကောင်းတဲ့ Capability တည်ဆောက်။
ရှိပြီးသားကောင်းတဲ့ Resource မပျောက်အောင် တိုးပွားကာကွယ်။
သမ္မာသတိ—
Resources အပြင် ကိုယ့်စိတ်ကိုပါ Map လုပ်။
ငွေမြင်ရင် လောဘတက်သလား။
မရှိတာမြင်ရင် စိတ်ကျသလား။
သူများStartup ကြီးတာမြင်ရင် မနာလိုသလား။
Investor ရလာရင် မာနကြီးသလား။
ဒီစိတ်တွေကို သိ။
သမ္မာသမာဓိ—
Resources နည်းနည်းနဲ့ စတင်ရတဲ့အခါ အရာအားလုံးဆီ စိတ်မပျံ့။
အရေးကြီးဆုံး Gap တစ်ခုကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ဖြည့်။
ဒီလိုမဂ္ဂလမ်းနဲ့ Startup ဘဝကို လောကီအောင်မြင်မှုတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ဓမ္မအလင်းနဲ့ပါ လျှောက်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့တရားကို အဆုံးသတ်ဖို့ စကားတချို့ပဲ အလေးထားချင်တယ်။
Startup စမယ်ဆို—ငွေဘယ်လောက်လိုလဲ မေးပါ။
ဒါပေမယ့် ငွေမေးမီ ဘာရှိပြီးသားလဲလည်း မေးပါ။
ကိုယ့်Skill ကိုမြင်။
ကိုယ့်အချိန်ကိုမြင်။
လူတွေကိုမြင်။
မိတ်ကောင်းကိုမြင်။
Customer ဆီရောက်မယ့်လမ်းကိုမြင်။
ယုံကြည်မှုကိုမြင်။
ပစ္စည်းကိုမြင်။
Knowledge ကိုမြင်။
ရှိတဲ့ငွေကိုမြင်။
မရှိတာကိုလည်း မြင်။
ဘာကိုငှားနိုင်လဲမြင်။
ဘာကိုသင်ယူနိုင်လဲမြင်။
ဘာကိုမဖြစ်မနေဝယ်ရမလဲမြင်။
ဘာကိုနောက်မှထားနိုင်လဲမြင်။
ပြီးတော့—
ရှိတာကို ကာကွယ်။
လိုတာကို တရားသဖြင့်ရှာ။
ရလာတာကို ပညာနဲ့အသုံးချ။
မရှိတာကိုရှိသလို မပြော။
လူကို Resource လို့ဆိုပြီး ပစ္စည်းလိုမဆက်ဆံ။
သီလကို အရင်းအနှီးရှာဖို့ မလဲ။
ဒီအချက်တွေရှိရင် Resource Mapping က Spreadsheet တစ်ခုထက် ပိုတန်ဖိုးရှိလာမယ်။
Founder ရဲ့အမြင်ကို ပြောင်းပေးမယ်။
“ငါ့မှာမရှိဘူး”
ဆိုတာကနေ—
“ရှိတာဘာ၊ ကျန်တာဘာ”
ပြောင်းမယ်။
“Funding ရရင်စမယ်”
ဆိုတာကနေ—
“Funding မတိုင်ခင် ဘာသက်သေပြနိုင်လဲ”
ပြောင်းမယ်။
“လူထပ်လိုတယ်”
ဆိုတာကနေ—
“ဘယ်Skill တကယ်လိုတာလဲ”
ပြောင်းမယ်။
“Tool လိုတယ်”
ဆိုတာကနေ—
“ဘာ Outcome အတွက်လဲ”
ပြောင်းမယ်။
ဒါ Resource Mapping ရဲ့တန်ဖိုး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၅ က—
အားထုတ်တတ်မှု။
ရထားတာကိုကာကွယ်တတ်မှု။
မိတ်ကောင်း။
ဝင်ထွက်မျှတမှု—
ကို သတိပေးတယ်။
ဓနသုတ်က—
ပစ္စည်းတင်မဟုတ်ဘဲ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာတို့ကိုလည်း စည်းစိမ်အဖြစ် အလေးထားတယ်။
အာဏဏျသုတ်က—
ပစ္စည်းရှိမှုထက် အပြစ်ကင်းမှုရဲ့ချမ်းသာကို ပိုမြတ်စွာ သတိပေးတယ်။
အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်က—
လုပ်မီ၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက် ပြန်ဆင်ခြင်ဖို့ သင်တယ်။
အပ္ပမာဒသုတ်က—
မမေ့မလျော့အားထုတ်မှုရဲ့တန်ဖိုးကို သတိပေးတယ်။
ဣဋ္ဌသုတ်က—
လိုချင်ရုံ၊ ဆုတောင်းရုံနဲ့ မပြီးဘဲ လိုချင်တဲ့အကျိုးဆီ သွားစေတဲ့လမ်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးဖို့ သတိပေးတယ်။
ဓနဉ္ဇာနိသုတ်က—
မိသားစု၊ လူမှုရေးတာဝန်တို့ကို အကြောင်းပြုပြီး မမှန်တဲ့လုပ်ရပ်ကို တရားမဝင်ဖြစ်သွားအောင် မလုပ်နိုင်ဘူးဆိုတာ သတိပေးတယ်။
မဂ္ဂင်တရားက—
Resource စုတာထက် Resource ကို ဘယ်လိုရတယ်၊ ဘယ်လိုသုံးတယ်၊ စိတ်ဘယ်လိုထားတယ်ဆိုတာ ပိုနက်စေတယ်။
ဒါကြောင့် Startup Resource Mapping ရဲ့ အဆုံးက—
Business Map တစ်ခုပဲ မဖြစ်စေနဲ့။
ကိုယ့်ဘဝ Map လည်းဖြစ်စေ။
ကိုယ့်စိတ် Map လည်းဖြစ်စေ။
တရားနာပရိသတ်အပေါင်းတို့…
ယနေ့နာယူရသော တရားကုသိုလ်ကြောင့်—
မိမိတို့တွင် မရှိသေးသောအရာများကိုသာ ကြည့်၍ စိတ်ပျက်သူများ မဖြစ်ကြပါစေနှင့်။
ရှိပြီးသားအရင်းအမြစ်များကို ရိုးသားစွာ သိမြင်နိုင်ကြပါစေ။
ပစ္စည်းဥစ္စာအရင်းအမြစ်ကို သိနိုင်ကြပါစေ။
မိမိ၏အချိန်ကို တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
မိမိ၏ကျွမ်းကျင်မှုကို အမှန်အတိုင်း သိနိုင်ကြပါစေ။
မသိသေးသောအရာကို မသိသေးကြောင်း ဝန်ခံ၍ ပညာရှာနိုင်ကြပါစေ။
မိတ်ကောင်းဆွေကောင်းတို့နှင့် ပေါင်းသင်းနိုင်ကြပါစေ။
မိမိကို အမှန်ပြောပေးသောသူတို့ကို တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
တရားသဖြင့် အသက်မွေးနိုင်ကြပါစေ။
တရားသဖြင့် ရရှိထားသောပစ္စည်းကို ပညာဖြင့်ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။
ဝင်ငွေထွက်ငွေကို သိ၍ မျှတစွာ စီမံနိုင်ကြပါစေ။
အကြွေးအပေါ် မမေ့မလျော့ ရှိနိုင်ကြပါစေ။
အပြစ်ကင်းခြင်း၏ချမ်းသာကို ပစ္စည်းထက် တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
မိမိတို့၏ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂ၊ ပညာတို့ကို စစ်မှန်သော စည်းစိမ်အဖြစ် တိုးပွားစေနိုင်ကြပါစေ။
လိုချင်ရုံဖြင့် မရသောအရာများအတွက် မှန်ကန်သောအကြောင်းတရားကို အားထုတ်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ။
Startup တစ်ခုစတင်ရာ၌—
ငွေမလုံလောက်ပါက အမှန်အတိုင်းမြင်နိုင်ကြပါစေ။
Skill မလုံလောက်ပါက လေ့လာနိုင်ကြပါစေ။
လူမလုံလောက်ပါက လိုအပ်သောRole ကို ရှင်းလင်းနိုင်ကြပါစေ။
Customer Access မရှိသေးပါက ရိုးသားစွာ တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
ပစ္စည်းလိုပါက မရှိမဖြစ်လား၊ ငှားလို့ရလား၊ ပူးပေါင်းလို့ရလား၊ ဝယ်ရမလား ပညာဖြင့်ခွဲနိုင်ကြပါစေ။
မရှိသောResource ကို ရှိသကဲ့သို့ မဖော်ပြကြပါစေနှင့်။
သူများပိုင်Resource ကို မိမိပိုင်သကဲ့သို့ မယူကြပါစေနှင့်။
လူကို အသုံးချစရာပစ္စည်းသဖွယ် မဆက်ဆံကြပါစေနှင့်။
ဝန်ထမ်း၊ Partner၊ Customer အားလုံးကို ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော လူသားများအဖြစ် မြင်နိုင်ကြပါစေ။
Resource Gap ဖြည့်ရန် မုသားကို မသုံးကြပါစေနှင့်။
အရင်းအနှီးရှာရန် သီလကို မလဲကြပါစေနှင့်။
မိသားစုအတွက်၊ Company အတွက်ဟူသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် မမှန်သောအမှု မပြုကြပါစေနှင့်။
လုပ်ငန်းတစ်ခု လုပ်နိုင်ခြင်းနှင့် လုပ်သင့်ခြင်းကို ခွဲနိုင်ကြပါစေ။
မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှုကို ရွေးချယ်နိုင်ကြပါစေ။
လုပ်ငန်းမစမီ ဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေ။
စတင်ပြီးနောက်လည်း Resource အခြေအနေကို ပြန်လည်စစ်ဆေးနိုင်ကြပါစေ။
အမှားကို ဖုံးမကွယ်ဘဲ ပြုပြီးနောက် ပြန်လည်သုံးသပ်နိုင်ကြပါစေ။
အပ္ပမာဒနှင့် ပြည့်စုံကြပါစေ။
ရှိပြီးသားအရင်းအမြစ်ကို မပျောက်စေကြပါစေနှင့်။
မရှိသေးသောကောင်းသောအရည်အသွေးကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
ရှိပြီးသားကောင်းသောအရည်အသွေးကို တိုးတက်စေနိုင်ကြပါစေ။
လောကီဘဝ၌—
ရှိတာကို ပညာဖြင့် အသုံးချနိုင်ကြပါစေ။
လိုတာကို တရားသဖြင့် ရှာနိုင်ကြပါစေ။
ရတာကို မပျက်မကွက် ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။
မလိုတာကို မဝယ်ကြပါစေနှင့်။
လူအင်အားကို မဖြုန်းတီးကြပါစေနှင့်။
အချိန်ကို မဖြုန်းတီးကြပါစေနှင့်။
ယုံကြည်မှုကို မဖျက်ဆီးကြပါစေနှင့်။
အမှန်တရားကို လုပ်ငန်းအောင်မြင်ရေးအတွက် မစွန့်ကြပါစေနှင့်။
လောကုတ္တရာဘက်၌—
ပစ္စည်း၊ လူ၊ ငွေ၊ နာမည်နှင့် အောင်မြင်မှုတို့ကို “ငါ့ဟာ” ဟူ၍ အလွန်အမင်း ဖမ်းဆုပ်မှုကို တဖြည်းဖြည်းမြင်နိုင်ကြပါစေ။
Resource ရှိသောအခါ မာနမကြီးကြပါစေနှင့်။
Resource နည်းသောအခါ မိမိကိုယ်ကို အထင်မသေးကြပါစေနှင့်။
ရှိခြင်းနှင့်မရှိခြင်း နှစ်မျိုးလုံးကို အနိစ္စသဘောဖြင့် မြင်နိုင်ကြပါစေ။
ဒုက္ခကို ဒုက္ခအဖြစ် သိနိုင်ကြပါစေ။
အကန့်အသတ်ရှိသော Resource များအပေါ် ထာဝရတည်စေလိုသော တဏှာ၊ ဖမ်းဆုပ်မှုတို့သည် စိတ်ဒုက္ခကို မည်သို့တိုးပွားစေကြောင်း သမုဒယဘက်မှ သိနိုင်ကြပါစေ။
တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့ လျော့နည်းအေးငြိမ်းရာ နိရောဓဘက်သို့ ဦးတည်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိဖြင့် အမှန်ကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသင်္ကပ္ပဖြင့် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်ထားနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဝါစာဖြင့် ရိုးသားစွာပြောဆိုနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာကမ္မန္တဖြင့် မထိခိုက်သောအမှုကို ပြုနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာအာဇီဝဖြင့် တရားသဖြင့် အသက်မွေးနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဝါယာမဖြင့် မကောင်းမှုကို ကြိုကာကွယ်၊ ဖြစ်ပြီးသားကို ပယ်၊ ကောင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေ၍ ရှိပြီးသားကောင်းမှုကို တိုးပွားစေနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသတိဖြင့် မိမိပိုင်ပစ္စည်းကိုသာမက မိမိစိတ်ကိုပါ သိနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသမာဓိဖြင့် Resource များစွာ၊ Gap များစွာကြားမှာ စိတ်မပျံ့လွင့်ဘဲ အရေးကြီးဆုံးအရာကို တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ။
ရှိတာကို မမေ့ကြပါစေနှင့်။
မရှိတာကို မဖုံးကြပါစေနှင့်။
လိုတာကို တရားသဖြင့် ရှာနိုင်ကြပါစေ။
ရလာတာကို ပညာဖြင့် အသုံးချနိုင်ကြပါစေ။
Resource တိုးလာသလို သီလ၊ ပညာ၊ မေတ္တာနှင့် တာဝန်ယူမှုလည်း တိုးလာနိုင်ကြပါစေ။
သတ္တဝါအပေါင်းတို့ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။
ဘေးရန်ကင်းကြပါစေ။
အပ္ပမာဒတရားနှင့် ပြည့်စုံကြပါစေ။
တရားသဖြင့် စည်းစိမ်ရှာဖွေနိုင်ကြပါစေ။
တရားသဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။
တရားသဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ကြပါစေ။
အပြစ်ကင်းသောအသက်မွေးမှုနှင့် ပြည့်စုံကြပါစေ။
သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတို့ တဖြည်းဖြည်း ပြည့်စုံတိုးတက်၍ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
အဓိကမှီငြမ်းထားသော ဘုရားဟောကျမ်းများ
၁။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၅ — ဥဇ္ဇယသုတ်။ ယခုဘဝအကျိုးအတွက် အားထုတ်တတ်မှု၊ ရရှိထားသောစည်းစိမ်ကို ကာကွယ်တတ်မှု၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို သိ၍ မျှတစီမံတတ်မှုတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
၂။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၇ — ဓနသုတ်။ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ သုတ၊ စာဂနှင့် ပညာတို့ကို စည်းစိမ်အမျိုးအစားများအဖြစ် ဟောထားသည်။
၃။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ — အာဏဏျသုတ်။ တရားသဖြင့်ပိုင်ဆိုင်ရခြင်း၊ အသုံးပြုရခြင်း၊ အကြွေးကင်းခြင်းနှင့် အပြစ်ကင်းခြင်းတို့၏ ချမ်းသာကို ဖော်ပြထားသည်။
၄။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ — အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်။ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အမှုကို မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် ပြန်လည်ဆင်ခြင်ရန်နှင့် မိမိ၊ သူတစ်ပါး၊ နှစ်ဦးစလုံးကို ထိခိုက်မှုရှိမရှိ စစ်ဆေးရန်။
၅။ သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၄၉ — ကလျာဏမိတ္တသုတ်။ ကလျာဏမိတ္တရှိခြင်းကို အရိယမဂ္ဂပွားများမှုအတွက် ရှေ့ပြေးအလင်းအဖြစ် ဟောထားသည်။
၆။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၅၃ — အပ္ပမာဒသုတ်။ အပ္ပမာဒကို ပွားများခြင်းသည် ယခုဘဝနှင့် နောင်ဘဝအကျိုးတို့အတွက် အရေးကြီးကြောင်း ဟောထားသည်။
၇။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၃ — ဣဋ္ဌသုတ်။ လိုချင်သောအကျိုးကို ဆုတောင်းရုံဖြင့် မရဘဲ ထိုအကျိုးကိုရောက်စေမည့် လမ်းကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးရမည့်သဘောကို ဟောထားသည်။
၈။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၁ — ပတ္တကမ္မသုတ်။ တရားသဖြင့်ရသောစည်းစိမ်ကို မိမိ၊ မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်သမား၊ မိတ်ဆွေတို့၏ကောင်းကျိုးအတွက် အသုံးပြုခြင်းနှင့် ကာကွယ်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
၉။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၁ — အာဒိယသုတ်။ တရားသဖြင့်ရရှိသောပစ္စည်းကို မိမိနှင့် ဆက်နွယ်သူတို့၏ကောင်းကျိုး၊ ကာကွယ်ရေးနှင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုအတွက် အသုံးချမှုတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
၁၀။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၉၇ — ဓနဉ္ဇာနိသုတ်။ မိသားစုနှင့် လူမှုတာဝန်များကို အကြောင်းပြု၍ မမှန်သောအကျင့်ကို ပြုလုပ်ခြင်းအား တရားမျှတစေမရကြောင်း သတိပေးထားသည်။
၁၁။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၇ — မဟာစတ္တာရီသကသုတ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိနှင့် သမ္မာအာဇီဝတို့၏ ဆက်စပ်မှုကို ရှင်းလင်းထားသည်။
၁၂။ သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၈ — ဝိဘင်္ဂသုတ်။ မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှု၊ မဖြစ်သေးသောအကုသိုလ်ကို ကာကွယ်ခြင်း၊ ဖြစ်ပြီးသားအကုသိုလ်ကို ပယ်ခြင်း၊ ကုသိုလ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းနှင့် ဖြစ်ပြီးသားကုသိုလ်ကို ထိန်းသိမ်းတိုးပွားခြင်းဟူသော သမ္မာဝါယာမကို ဖော်ပြထားသည်။
