စက္ခုပသာဒရုပ် — မြင်သိမှုအတွက် မျက်စိအကြည်ရုပ် — အတွေ့အကြုံကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုနှင့် ဝိပလ္လာသကို ပညာဖြင့် ပယ်ခွာဘက်သို့ ဦးတည်ခြင်း

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။

1။ မြင်ရတာတူပေမယ့် ရွေးချယ်မှုမတူနိုင်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

2။ လှပသောအရာကို မြင်တဲ့အခါ ဘာဆက်ဖြစ်သလဲ

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

3။ မနှစ်သက်ဖွယ်ကို မြင်တဲ့အခါ ဘာဆက်ဖြစ်သလဲ

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

4။ စက္ခုပသာဒကို ပယ်ဖျက်ဖို့ မဟုတ်

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

5။ ပဟာနဆိုတာ ဆုပ်ကိုင်မှုဘက်ကို ပြန်ကြည့်ခြင်း

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

6။ V3 ဖြစ်လို့ exact pasāda object မဖမ်းခိုင်း

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

7။ နိစ္စဝိပလ္လာသ—မြင်နိုင်စွမ်း အမြဲရှိမည်ဟု ဆုပ်

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

8။ သုခဝိပလ္လာသ—နှစ်သက်ဖွယ် visual ကို အားကိုး

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

9။ အတ္တဝိပလ္လာသ—“ငါ့မျက်စိ၊ ငါ့အမြင်”

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

10။ အသုဘကို သုဘဟု အလွယ်တကူဆုပ်ယူခြင်းနှင့် visual attraction

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

11။ မြင်ခြင်းပြီးနောက် သညာက ပုံဖော်ပုံ

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

12။ သညာနောက်က တဏှာ

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

13။ တဏှာနောက်က ဥပါဒါန်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

14။ ဥပါဒါန်ကို မမြင်ရင် ဇာတ်လမ်းပိုခိုင်လာပုံ

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

15။ မကျွေးမွေးခြင်းဆိုတာ မမြင်ရအောင် ထွက်ပြေးခြင်းမဟုတ်

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

16။ မျက်စိမှိတ်ထားခြင်း = ပဟာန မဟုတ်

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

17။ အာရုံကို ဖျက်ပစ်ခြင်း = နိရောဓသစ္စာ မဟုတ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

18။ visual pleasure ကို မုန်းခြင်း = လွှတ်ချခြင်း မဟုတ်

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

19။ visual aversion ကို အပြစ်တင်ခြင်း = ပညာ မဟုတ်

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

20။ reaction ကို reaction အဖြစ် သိခြင်း

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

21။ ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကို သိခြင်း

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

22။ နှိုင်းယှဉ်မှုနှင့် မာန

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

23။ social image နဲ့ အတ္တဆောက်ခြင်း

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

24။ မျက်စိကောင်းမှုကို အတ္တဂုဏ်မလုပ်

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

25။ မျက်စိအားနည်းမှုကို အရှက်/အပြစ်မလုပ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

26။ meditation light ကို attainment label မတပ်

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

27။ Vv 5 schedule candidate ၏ နယ်နိမိတ်

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

28။ Topic-direct sense restraint / sense-process evidence လိုအပ်မှု

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

29။ စာရင်းကိုင်ကျင့်ဝတ်—မြင်ချင်တာပဲ မြင်ခြင်း၏ အန္တရာယ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

30။ အော်ဒီတ်ရိုးသားမှု—မနှစ်သက်တဲ့ evidence ကို မဖျောက်

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

31။ Selective attention နဲ့ confirmation bias ကို ဥပမာအဖြစ်သာသုံး

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

32။ နေ့စဉ်ဖုန်း/ကြော်ငြာ/ပုံရိပ်များအပေါ် ဆုပ်ကိုင်မှု

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

33။ လက်တွေ့ ၁—မြင်ရသောအရာကို object အဖြစ်ထား

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

34။ လက်တွေ့ ၂—pleasant/unpleasant reaction ကို ခွဲသိ

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

35။ လက်တွေ့ ၃—လိုချင်/တွန်းထုတ်မှုကို မကျွေး

ပဟာနပရိညာကို sensation သို့မဟုတ် sense faculty ဖျောက်ပစ်ခြင်းလို့ မယူရပါဘူး။ အတွေ့အကြုံပေါ် ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ ဒိဋ္ဌိ၊ မာန၊ နိစ္စ–သုခ–အတ္တအမြင်တို့ကို သိပြီး ထပ်မကျွေးမွေးဖို့ ဦးတည်တာပါ။ ဒီနေ့လေ့ကျင့်မှုတစ်ခုနဲ့ ကိလေသာအမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရပါဘူး။

“ငါ့အမြင်” ဆိုတာ opinion အဓိပ္ပာယ်နဲ့လည်း ခိုင်မာလာနိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနဲ့ မြင်ခဲ့တာကို အခြေခံပြီး “ငါမြင်တာပဲ အမှန်” လို့ အခြား evidence ကို ပိတ်နိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မလေ့ကျင့်မှုက visual data တစ်ခုကို အတ္တရဲ့ အာဏာတံဆိပ်မလုပ်ဘဲ သိမြင်မှုရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကိုလည်း သိစေပါတယ်။

36။ လက်တွေ့ ၄—“ငါ/ငါ့” ဇာတ်လမ်းကို ဖြေလျှော့

V3 safety ကို ညနေတောင် မပျောက်ပါဘူး။ မြင်ရတဲ့အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒ exact object” လို့ မတပ်ရပါဘူး။ ပဟာနဘက်မှာ အဓိက direct entry က မြင်မှုနောက်က reaction နဲ့ clinging ကို သိခြင်းဖြစ်ပြီး technical pasāda-rūpa ကို self-identify လုပ်ခိုင်းခြင်း မဟုတ်ပါဘူး။

ပယ်ခွာမှုဟာ force မဟုတ်ပါဘူး။ လိုချင်စိတ်ကို အတင်းမရှိအောင်လုပ်တာ၊ မကြိုက်စိတ်ကို အပြစ်တင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပေါ်လာတာကို သိ၊ အကြောင်းအရာနဲ့ reaction ကို ခွဲ၊ အဲဒီ reaction ကို “ငါ” လို့ ထပ်မဆုပ်၊ စိတ်က ထပ်ဖန်တီးမယ့် feeding ကို လျော့စေခြင်းပါ။

37။ သစ္စာလေးပါးဖြင့် Day 21 ကို အနှစ်ချုပ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လူနှစ်ယောက်က ပုံတစ်ပုံတည်းကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ တစ်ယောက်က လိုချင်စိတ်တက်တယ်၊ တစ်ယောက်က မနှစ်သက်ဘူး၊ တစ်ယောက်က အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်ပြီး လွန်သွားနိုင်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က စက္ခုပသာဒရုပ်ကိုယ်တိုင်ကို အပြစ်တင်ရမယ့်အရာမဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းနောက်က စိတ်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ကြည့်ရမယ့်အချက်ပါ။

နှစ်သက်ဖွယ် visual တစ်ခုမြင်ရင် စိတ်က အရာကိုသာ မမြင်တော့ဘဲ “ဒါရရင် ကောင်းမယ်၊ ဒါငါ့ဟာဖြစ်ရမယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းဆီ ရွေ့နိုင်ပါတယ်။ ဒီအခါ ပယ်ရမယ့်အရာက အရောင်အဆင်းမဟုတ်ဘဲ ဆုပ်ကိုင်မှုကို အင်အားပေးနေတဲ့ mental feeding ဖြစ်ပါတယ်။ သိနိုင်တဲ့အချိန်မှာ သိပြီး နောက်ထပ်စိတ်ကူး၊ နှိုင်းယှဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုဇာတ်လမ်းကို အလိုအလျောက်မဆက်ခြင်းက relinquishment orientation ဖြစ်ပါတယ်။

38။ ကရုဏာနှင့် ရိုးသားမှုဖြင့် ပိတ်ခြင်း

Day 21 မနက်မှာ sense-base technical identity ကို ခွဲခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ process ကို တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာတော့ “မြင်ရသောအရာ” ကနေ “ငါလိုချင်တယ်၊ ငါမကြိုက်ဘူး၊ ငါ့အမြင်မှန်တယ်” ဆိုတဲ့ appropriation ဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

မနှစ်သက်ဖွယ် visual ကို တွေ့ရင်လည်း “ပျောက်သွားစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ တွန်းထုတ်မှု ပေါ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ aversion ကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ aversion အဖြစ် သိပါ။ လူတစ်ယောက်ကို အပြစ်တင်ဖို့၊ ကိုယ့်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ Reaction ကို impersonal conditioned event အဖြစ် သိနိုင်လေလေ ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆင့်တံဆိပ်မတပ်ပါနဲ့။ Visual experience တစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်နဲ့ မတန်းတူထားပါနဲ့။ သိနိုင်တာကို သိပြီး မသိနိုင်သေးတာကို မသိနိုင်သေးကြောင်း ရိုးသားစွာထားခြင်းက ပညာလမ်းရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စည်းကမ်းဖြစ်ပါတယ်။

တရားတော်နိဂုံး

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— Day 21 မှာ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို မနက်က ကျမ်းအရ identity နဲ့ direct/inferred boundary ခွဲခဲ့ကြတယ်။ နေ့လည်မှာ မြင်မှုဖြစ်စဉ်ကို ခြေရာခံပြီး condition-dependence နဲ့ တိလက္ခဏာဘက်က စူးစမ်းခဲ့ကြတယ်။ ညနေမှာတော့ စက္ခုပသာဒကို ဖျောက်ဖို့မဟုတ်ဘဲ မြင်ရသောအရာနောက်က တပ်မက်မှု၊ မနှစ်သက်မှု၊ “ငါမြင်တယ်၊ ငါ့အမြင်၊ ငါ့မျက်စိ” ဆိုတဲ့ appropriation နဲ့ နိစ္စ–သုခ–အတ္တဝိပလ္လာသကို သိပြီး မကျွေးမွေးခြင်းဘက်ကို ဦးတည်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဒီနေ့မှာ တစ်စုံတစ်ရာကို အမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မဆိုကြပါနဲ့။ အတွေ့အကြုံတစ်ခုကို ဉာဏ်အဆင့်အဖြစ် မကြေညာကြပါနဲ့။ မြင်မှုကို မြင်မှုအဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ်၊ clinging ကို clinging အဖြစ် ရိုးသားစွာသိနိုင်ပြီး ပညာဖြင့် ဖြေလျှော့နိုင်ကြပါစေ။ မြင်ရသောလောကကြောင့် တပ်မက်မှု၊ ဒေါသ၊ မာနတိုးမလာဘဲ သတိ၊ ပညာ၊ ကရုဏာနဲ့ သမ္မာမဂ်ဘက်သို့ ဦးတည်နိုင်ကြပါစေ။

သာဓု သာဓု သာဓု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပလာလက

https://orcid.org/0009-0000-0697-4760

 ကျမ်းကိုးနှင့် အထောက်အထားမှတ်စု

၁။ Sermon 063 သည် V3 — Advanced / Indirect Discernment ဖြစ်ပြီး safety flags သည် V3_DIRECT_INFERRED_CAUTION နှင့် PAHANA_NO_SAMUCCheda_OVERCLAIM ဖြစ်သည်။

၂။ မြင်မှုဖြစ်စဉ်၊ စက္ခု–ရူပ–စက္ခုဝိညာဏ်၊ ဖဿနှင့် sense restraint ဆိုင်ရာ topic-direct canonical framework များကို သံယုတ္တနိကာယ် သဠာယတနဝဂ္ဂနှင့် သက်ဆိုင်ရာ နိကာယ်ကျမ်းများမှ claim-specific verification လုပ်ရမည်။

၃။ စက္ခုပသာဒရုပ်၏ technical classification ကို Abhidhamma/commentarial source layer အဖြစ် provenance ခွဲထားရမည်။

၄။ Schedule-assigned Vv 5 သည် canonical-entry candidate သာဖြစ်ပြီး context verification မရှိဘဲ cakkhu-pasāda သို့မဟုတ် Pahāna doctrine ၏ direct proof အဖြစ် မသုံးထားပါ။

၅။ Direct canonical Pāḷi quotation မထည့်ထားပါ။ Controlled Myanmar-script Chaṭṭha Saṅgāyana source verification ပြီးမှသာ တိုက်ရိုက် quotation ပြုရမည်။

၆။ Accounting/audit ethics ဥပမာများသည် modern-life illustration သာဖြစ်ပြီး Buddhist doctrinal evidence မဟုတ်ပါ။

၇။ Visual light, image, clarity, unusual perception သို့မဟုတ် meditation experience တစ်ခုတည်းကို ñāṇa, Magga, Phala, Phalasamāpatti သို့မဟုတ် Nibbāna အဖြစ် မသတ်မှတ်ရ။

References

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဠာယတနဝဂ္ဂဆိုင်ရာ စက္ခု–ရူပ–စက္ခုဝိညာဏ်နှင့် အာယတနသင်ကြားချက်များ။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — အာယတန၊ ဓာတ်၊ ဖဿ၊ ဝေဒနာ၊ တဏှာနှင့် ဆက်စပ်သင်ကြားချက်များ။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ အဘိဓမ္မပိဋက — ပသာဒရုပ်နှင့် ရုပ်ခွဲခြားမှုဆိုင်ရာ technical source layer 

စက္ခုပသာဒရုပ် — မြင်သိမှုအတွက် မျက်စိအကြည်ရုပ် — အဆင့်မြင့်/အခြေအနေမှီ သိမ်းဆည်းသုံးသပ်ခြင်း; exact self-identification မခိုင်းခြင်း

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။

1။ ပါဠိဝေါဟာရမှ စတင်သော်လည်း စကားလုံးမှာ မရပ်ရ

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

2။ မနက်က doctrinal identity ကို နေ့လည်မှာ process အဖြစ် ဆက်ကြည့်

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

3။ အယူမှား ၁ — မျက်လုံးတစ်လုံးလုံးကို စက္ခုပသာဒထင်ခြင်း

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

4။ အယူမှား ၂ — မြင်ရသောအရောင်ကို စက္ခုပသာဒထင်ခြင်း

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

5။ အယူမှား ၃ — မြင်သိစိတ်ကို စက္ခုပသာဒထင်ခြင်း

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

6။ အယူမှား ၄ — မျက်စိ sensation ကို exact pasāda ထင်ခြင်း

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

7။ V3 မှာ exact self-identification မခိုင်းရသည့် အကြောင်း

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

8။ Indirect discernment ဆိုတာ စိတ်ကူးယဉ်ခြင်းမဟုတ်

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

9။ စက္ခုဘက်၊ ရူပါရုံဘက်၊ ဝိညာဏ်ဘက်ကို ခွဲခြင်း

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

10။ ဖြစ်စဉ်လိုက်ခြေရာခံခြင်း—မြင်မှုမဖြစ်မီ assumptions

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

11။ မြင်မှုဖြစ်ချိန် object နဲ့ knowing ကို မရောရ

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

12။ မြင်ပြီးနောက် reaction ပေါ်လာပုံ

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

13။ ကြိုက်ခြင်းက စက္ခုပသာဒမဟုတ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

14။ မကြိုက်ခြင်းက စက္ခုပသာဒမဟုတ်

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

15။ အမည်ပေးခြင်း၊ မှတ်မိခြင်းနှင့် မြင်သိခြင်းကို ခွဲခြင်း

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

16။ အာယတန framework နဲ့ process ကို ပြန်စစ်

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

17။ ဓာတ် framework နဲ့ impersonal process ကို ကြည့်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

18။ ဖဿကို အတ္တလုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် မယူ

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

19။ conditioned process ကို အနိစ္စဘက်က သုံးသပ်

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

20။ စက္ခုပသာဒကို တိုက်ရိုက်ဖမ်းမရသော်လည်း condition-dependence ကို နားလည်နိုင်

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

21။ မြင်နိုင်စွမ်း ပြောင်းလဲမှုနဲ့ အနိစ္စကို မလွန်ကဲစွာ ဆက်စပ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

22။ ဒုက္ခ—အမြဲအားထားလိုမှုနဲ့ conditioned faculty

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

23။ အနတ္တ—မြင်နိုင်စွမ်းကို အမိန့်မပိုင်ခြင်း

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

24။ အနတ္တကို မျက်စိမရှိဘူးဟု မဆိုရ

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

25။ အလင်း/ပုံရိပ် meditation experience ကို ñāṇa မတပ်ရ

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

26။ မျက်စိရောဂါကို attainment သို့ karmic verdict မလုပ်ရ

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

27။ Iti 6 ကို schedule candidate အဖြစ် စစ်ဆေးထားရမည့် နယ်နိမိတ်

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

28။ Topic-direct evidence ကို claim နဲ့ တိတိကျကျချိတ်

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

29။ Abhidhamma technical layer ကို Sutta layer နဲ့ မရော

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

30။ စာရင်းကိုင်—ledger line တစ်ကြောင်းနဲ့ underlying transaction မတူ

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

31။ အော်ဒီတ်—assertion တစ်ခုကို evidence trail နဲ့ စစ်သလို

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

32။ မြင်မှုဖြစ်စဉ်မှာ evidence discipline ကို အသုံးချ

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

33။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ visual attraction ကို process အဖြစ် သိ

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

34။ visual aversion ကို process အဖြစ် သိ

နံနက်မှာ စက္ခုပသာဒဟာ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး မဟုတ်၊ မြင်ရသောရူပါရုံ မဟုတ်၊ စက္ခုဝိညာဏ် မဟုတ်ကြောင်း ခွဲခဲ့ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီခွဲခြားမှုကို အသုံးပြုပြီး မြင်မှုဖြစ်စဉ်ဟာ conditions များအပေါ် မှီပြီး ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း စူးစမ်းရပါတယ်။

အနိစ္စကို “အရာအားလုံးပျောက်တယ်” ဆိုတဲ့ စကားနဲ့သာ မထားပါနဲ့။ မြင်နိုင်စွမ်းဟာ အခြေအနေမတူရင် မတူနိုင်တယ်၊ object နဲ့ illumination ပြောင်းရင် visual experience ပြောင်းနိုင်တယ်၊ attention ပြောင်းရင် သိမြင်ပုံလည်း ပြောင်းနိုင်တယ်။ ဒီ observable conditionality ကို technical pasāda ကို exact self-identify လုပ်တယ်လို့ မပြောင်းဘဲ impermanence framework ဆီ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

35။ screen/phone အာရုံစူးစိုက်မှုကို ဓမ္မ proof မလုပ်

V3 practice မှာ “ငါ exact pasāda-rūpa ကိုတွေ့နေတယ်” ဆိုတဲ့ certainty ကို မတည်ဆောက်ရပါဘူး။ အစားထိုးလုပ်ရမယ့်အရာက sense-base ရှိမှုကို ကျမ်းအရ သိခြင်း၊ မြင်ရသော object နဲ့ knowing process ကို ခွဲခြင်း၊ reaction ကို သီးခြားသိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို indirect discernment ဟာ guess မဟုတ်ဘဲ evidence-bound understanding ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုက္ခဘက်မှာ မြင်နိုင်စွမ်းကို “အမြဲဒီလိုကောင်းနေရမယ်” လို့ ဆုပ်ထားတဲ့ vulnerability ကို ကြည့်ပါတယ်။ Sense faculty ကို မုန်းဖို့မဟုတ်ပါဘူး။ တန်ဖိုးရှိတဲ့ faculty ဖြစ်သော်လည်း conditioned ဖြစ်လို့ အပြည့်အဝအားထားလို့မရတဲ့ သဘောကို နားလည်တာပါ။

36။ သစ္စာလေးပါးသို့ မှန်ကန်စွာ ဆင်းခြင်း

တိလက္ခဏာကို သုံးသပ်ရာမှာ technical object ကို မမြင်မိဘဲ မြင်တယ်လို့ မပြောရပါဘူး။ အခြေအနေမှီ sense-function နဲ့ seeing process ကို အခြေခံပြီး ပြောင်းလဲမှု၊ အားထားမရမှု၊ အမိန့်မပိုင်မှုတို့ကို စူးစမ်းနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီမှာ claim ရဲ့ အားကို evidence ရဲ့ အားထက် မကျော်စေရပါဘူး။

အနတ္တဘက်မှာ “မျက်စိမရှိဘူး” လို့ မဆိုပါဘူး။ မေးခွန်းက—ဒီ sense-function ကို အိုမင်းမှု၊ နာမကျန်းမှု၊ အခြေအနေပြောင်းလဲမှုကင်းအောင် အပြည့်အဝအမိန့်ပေးနိုင်သလား။ Non-mastery ကို သိခြင်းဟာ nihilism မဟုတ်ဘဲ conditioned process ကို မှန်မှန်မြင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

37။ နေ့လည် self-review နှင့် ညနေ Pahāna အတွက် တံခါးဖွင့်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— “စက္ခုပသာဒ” ဆိုတဲ့ ပါဠိဝေါဟာရကို သိထားတာက အစပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးကို အလွတ်ကျက်ထားပြီး ကိုယ်တွေ့တစ်ခုကို အတင်းတပ်လိုက်ရင် ပညာမဟုတ်သေးပါဘူး။ ဒီနေ့လည်မှာ ဝေါဟာရကနေ ဖြစ်စဉ်ဆီ ပြန်ဆင်းပြီး ဘာကို သိနိုင်သလဲ၊ ဘာကို exact identification မလုပ်သင့်သလဲဆိုတာ စူးစမ်းကြမယ်။

မြင်ရသောအရာတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ စိတ်က အလွန်မြန်မြန် “လူ၊ ပစ္စည်း၊ လှ၊ မလှ၊ ငါကြိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ ဇာတ်လမ်းကို ဆောက်တတ်ပါတယ်။ တီရဏပရိညာမှာ အဲဒီဇာတ်လမ်းကို အတင်းဖြတ်ပစ်တာမဟုတ်ဘဲ အဆင့်တွေကို ပြန်ခွဲကြည့်ပါတယ်—မြင်ရသောအရာ၊ မြင်သိမှု၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာ၊ တုံ့ပြန်မှု။ ခွဲသိနိုင်လေလေ တစ်စုတည်းသော “ငါမြင်တယ်” အယူရဲ့ ခိုင်မာမှုကို ပြန်စစ်နိုင်လေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအဆင့်မှာ practice boundary ကို ပြန်သတိရပါ—မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို သိနိုင်တယ်၊ object နဲ့ knowing ကို ခွဲနိုင်တယ်၊ reaction ကို စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိထဲ sensation တစ်ခုကို “စက္ခုပသာဒရုပ်ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” လို့ exact identification မလုပ်ရပါဘူး။

တရားတော်နိဂုံး

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— ဒီနေ့လည်မှာ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို beginner direct object အဖြစ် ဖမ်းခိုင်းခြင်းမရှိဘဲ မြင်မှုဖြစ်စဉ်ကို ခြေရာခံပြီး စူးစမ်းခဲ့ကြပါတယ်။ မျက်လုံးအင်္ဂါ၊ ရူပါရုံ၊ စက္ခုဝိညာဏ်၊ မှတ်သားမှု၊ ဝေဒနာနဲ့ reaction ကို မရောဘဲ ခွဲကြည့်ခဲ့ကြတယ်။ Conditioned sense-function ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က claim မလွန်ဘဲ ဆင်ခြင်ခဲ့ကြတယ်။

အရေးကြီးဆုံးက “ငါ technical object ကို တိုက်ရိုက်တွေ့ပြီ” ဆိုတဲ့ certainty မတည်ဆောက်ဘဲ ကျမ်းအရ သိနိုင်သလောက်၊ အတွေ့အကြုံအရ သိနိုင်သလောက်ကို သီးခြားထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပညာအခြေခံက ညနေမှာ မြင်ရသောအရာအပေါ် တပ်မက်မှု၊ မနှစ်သက်မှု၊ “ငါမြင်တယ်/ငါ့အမြင်” ဆိုတဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုနဲ့ ဝိပလ္လာသကို ပညာဖြင့် ပယ်ခွာဘက်သို့ ဦးတည်ဖို့ တံခါးဖွင့်ပေးပါစေ။

သာဓု သာဓု သာဓု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပလာလက

https://orcid.org/0009-0000-0697-4760

 ကျမ်းကိုးနှင့် အထောက်အထားမှတ်စု

၁။ Sermon 062 သည် V3 — Advanced / Indirect Discernment ဖြစ်ပြီး File 09 safety flag သည် V3_DIRECT_INFERRED_CAUTION ဖြစ်သည်။ Beginner ကို cakkhu-pasāda exact self-identification မခိုင်းရ။

၂။ စက္ခု–ရူပ–စက္ခုဝိညာဏ်နှင့် sense-process ခွဲခြားမှုအတွက် သံယုတ္တနိကာယ် သဠာယတနဆိုင်ရာ canonical framework များကို topic-direct source အဖြစ် စစ်ဆေးအသုံးပြုရမည်။

၃။ စက္ခုပသာဒရုပ်၏ technical classification ကို Abhidhamma/commentarial layer အဖြစ် provenance ခွဲထားရမည်; Sutta wording အဖြစ် မတင်ရ။

၄။ Schedule-assigned Iti 6 သည် canonical-entry candidate သာဖြစ်သည်။ Context verification မပြည့်စုံသေးသဖြင့် cakkhu-pasāda direct doctrinal proof အဖြစ် မသုံးထားပါ။

၅။ Direct canonical Pāḷi quotation မထည့်ထားပါ။ Controlled Myanmar-script Chaṭṭha Saṅgāyana source verification မပြီးမချင်း direct quotation မပြုရ။

၆။ Accounting/audit ဥပမာများသည် evidence discipline ကို ရှင်းပြသည့် modern illustration သာဖြစ်ပြီး Buddhist doctrinal evidence မဟုတ်ပါ။

၇။ အလင်း၊ visual image, eye sensation, clarity သို့မဟုတ် meditation experience တစ်ခုတည်းကို ñāṇa, Magga, Phala သို့မဟုတ် cakkhu-pasāda exact identification အဖြစ် မသတ်မှတ်ရ။

References

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဠာယတနဝဂ္ဂဆိုင်ရာ စက္ခု–ရူပ–စက္ခုဝိညာဏ် သင်ကြားချက်များ။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — အာယတန၊ ဓာတ်နှင့် ဝိညာဏ် ခွဲခြားသင်ကြားချက်များ။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ အဘိဓမ္မပိဋက — ပသာဒရုပ်နှင့် ရုပ်ခွဲခြားမှုဆိုင်ရာ

စက္ခုပသာဒရုပ် — မြင်သိမှုအတွက် မျက်စိအကြည်ရုပ် — ကျမ်းအရ သဘာဝလက္ခဏာ၊ အကြောင်းအခြေအနေ၊ တိုက်ရိုက်/သွယ်ဝိုက် သိမ်းဆည်းနိုင်မှုကို ခွဲသိခြင်း

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။

1။ ခေတ်သစ်ကင်မရာတစ်လုံးနဲ့ မျက်စိကို မရောကြရအောင်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— ယနေ့ခေတ်မှာ ကင်မရာက ပုံကို ဖမ်းယူနိုင်တယ်၊ sensor က အလင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်ကို လက်ခံနိုင်တယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။ ဒီဥပမာက “လက်ခံနိုင်သော အခြေခံ” ဆိုတဲ့အယူအဆကို နားလည်ဖို့ အကူအညီပေးနိုင်ပေမယ့် စက္ခုပသာဒရုပ်ကို camera sensor နဲ့ တန်းတူထားလို့ မရပါဘူး။ ဗုဒ္ဓဓမ္မရဲ့ ရုပ်ခွဲခြားမှုမှာ စက္ခုပသာဒရုပ်ဟာ သီးခြား doctrinal category ဖြစ်ပြီး ခေတ်သစ် optical anatomy သို့မဟုတ် electronics နဲ့ အစားထိုးရှင်းပြလို့ မရပါဘူး။

ဒီမနက်မှာ ဥပမာကို တံခါးဖွင့်ဖို့သာ သုံးပြီး အဓိကအလုပ်ကို ကျမ်းအရ ပြန်လုပ်ကြမယ်။ “မြင်တာ” တစ်ခု ဖြစ်လာတဲ့အခါ မျက်စိအင်္ဂါတစ်ခုလုံး၊ မြင်ရတဲ့အရောင်အဆင်း၊ မြင်သိစိတ်၊ အဲဒီအရာကို ကြိုက်မကြိုက်တဲ့စိတ်—အားလုံးကို တစ်ခုတည်းမလုပ်ဘဲ အလွှာခွဲဖို့ လိုပါတယ်။

2။ စက္ခုပသာဒရုပ်ဟူသော ဝေါဟာရကို အရင်တိကျစွာထားခြင်း

“စက္ခု” လို့ ပြောတဲ့အခါ အသုံးအနှုန်းအလိုက် အဓိပ္ပာယ်နယ်ပယ် ကွာနိုင်ပါတယ်။ နေ့စဉ်စကားမှာ မျက်စိတစ်လုံးလုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်ပေမယ့် အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ ရုပ်ခွဲခြားမှုထဲက စက္ခုပသာဒရုပ်ဆိုတာ မြင်သိမှုအတွက် အာရုံခံနိုင်သော ပသာဒရုပ်အမျိုးအစားကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။ ဒီ technical meaning ကို နေ့စဉ် anatomical eye နဲ့ မရောရပါဘူး။

ဒီအချက်က Day 21 တစ်နေ့လုံးရဲ့ အခြေခံဖြစ်ပါတယ်။ နံနက်မှာ category ကို မှန်အောင်သိ၊ နေ့လည်မှာ V3 အဖြစ် indirect/conditional discernment နဲ့ စူးစမ်း၊ ညနေမှာ မြင်ခြင်းပေါ်က ဆုပ်ကိုင်မှုနဲ့ ဝိပလ္လာသကို ပြန်စစ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

3။ မျက်လုံးအသားတစ်ခုလုံး = စက္ခုပသာဒရုပ် မဟုတ်

မျက်ခွံ၊ မျက်ဖြူ၊ မျက်ဆန်၊ အကြောအသား စတဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအစိတ်အပိုင်းတွေကို အားလုံးပေါင်းပြီး စက္ခုပသာဒရုပ်လို့ မခေါ်ရပါဘူး။ Buddhist analytical category ကို anatomy textbook category နဲ့ တစ်ထပ်တည်းမထားရပါဘူး။ ဒီလိုခွဲခြားမှုမရှိရင် “မျက်စိကိုကြည့်လိုက်ရင် စက္ခုပသာဒကို တိုက်ရိုက်မြင်နိုင်တယ်” ဆိုတဲ့ မှားယွင်းတဲ့ practice instruction ထွက်လာနိုင်ပါတယ်။

V3 သတ်မှတ်ထားရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုလည်း ဒီမှာ မြင်ရပါတယ်။ Technical category တစ်ခုကို beginner က sensory appearance တစ်ခုနဲ့ exact match လုပ်ဖို့ မခိုင်းရပါဘူး။

4။ မြင်ရသောအရောင်အဆင်း = စက္ခုပသာဒရုပ် မဟုတ်

အပြင်မှာ အနီ၊ အဝါ၊ ဖြူ၊ မည်း၊ အလင်းအမှောင် စတဲ့ မြင်နိုင်တဲ့အရာတွေ ထင်ရှားလာပါတယ်။ အဲဒါတွေက မျက်စိအာရုံခံအခြေခံကိုယ်တိုင် မဟုတ်ပါဘူး။ မြင်နိုင်သော object ဘက်နဲ့ eye-sensitivity ဘက်ကို ခွဲထားရပါတယ်။

ယောဂီက “အရောင်ကို မြင်တယ်၊ ဒါကြောင့် စက္ခုပသာဒကို မြင်တယ်” လို့ မကောက်ချက်ချရပါဘူး။ Object ရှိခြင်းနဲ့ sense-base technical rūpa ကို exact self-identify လုပ်နိုင်ခြင်းဟာ မတူညီတဲ့ claim နှစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

5။ စက္ခုဝိညာဏ် = စက္ခုပသာဒရုပ် မဟုတ်

မြင်သိမှု ဖြစ်လာတဲ့အခါ “သိခြင်း” ဟာ နာမ်ဘက်ဖြစ်ပြီး စက္ခုပသာဒက ရုပ်ဘက်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနှစ်ခုကို မခွဲရင် ရုပ်နဲ့ နာမ် ပေါင်းစပ်ပြီး အတ္တတစ်ခုလို ယူမိနိုင်ပါတယ်။ “မျက်စိက သိတယ်” ဆိုတဲ့ နေ့စဉ်အသုံးအနှုန်းကို doctrinal precision အဖြစ် မယူရပါဘူး။

ဉာတပရိညာမှာ သိရမယ့်အချက်က မြင်သိမှုဖြစ်စဉ်တစ်ခုမှာ condition များစွာ ပါဝင်ပြီး eye-base နဲ့ consciousness တစ်ခုတည်းမဟုတ်ကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။

6။ စက္ခု၊ ရူပ၊ စက္ခုဝိညာဏ်—အလွှာသုံးခု

ကျမ်းဝင် sense-process framework မှာ မျက်စိဘက်၊ မြင်နိုင်သောရူပါရုံဘက်၊ အဲဒီနှစ်ခုကို အမှီပြု၍ ဖြစ်ပေါ်သော မြင်သိစိတ်ဘက်ကို ခွဲဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။ ဒီသုံးခုကို ခွဲသိခြင်းဟာ “ငါမြင်တယ်” ဆိုတဲ့ အစုလိုက်အမြင်ကို analytical understanding အဖြစ် ပြောင်းပေးပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ခွဲသိတယ်ဆိုတာ စကားလုံးသုံးခုကို အလွတ်ကျက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်ဟာ ရုပ်အခြေခံ၊ ဘယ်ဟာ object၊ ဘယ်ဟာ consciousness ဆိုတာ conceptually မှန်ဖို့ လိုပါတယ်။

7။ ဖဿဖြစ်စဉ်ဆီသို့ ဆက်စပ်မြင်ခြင်း

မျက်စိ၊ မြင်နိုင်သောအာရုံနဲ့ မြင်သိစိတ်ဆိုင်ရာ အခြေအနေတွေ ဆုံစည်းလာတဲ့အခါ ထိတွေ့မှုဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်ကို ဆက်လက်နားလည်ရပါတယ်။ ဒီနေရာကနေ ဝေဒနာ၊ တဏှာ စတဲ့ နောက်ဆက်တွဲဆိုင်ရာ analysis တွေကို နောက်ပိုင်းမှာ ဆက်ချိတ်နိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် Day 21 morning ရဲ့ အဓိကက စက္ခုပသာဒ technical identity ကို မလွဲအောင် တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်လို့ dependent sequence အကုန်လုံးကို တစ်ခါတည်း မကျဉ်းချုပ်ပါဘူး။

8။ အာယတနအဖြစ် စက္ခုကို နားလည်ခြင်း

စက္ခုကို အတွင်းအာယတနတစ်ခုအဖြစ် သင်ကြားတဲ့ canonical framework ရှိပါတယ်။ ဒီ framework က မြင်သိမှုအတွက် sense-base အဖြစ် မျက်စိဘက်ကို ခွဲသိစေပါတယ်။ သို့သော် “စက္ခုအာယတန” ဆိုတဲ့ canonical category နဲ့ နောက်ပိုင်း technical rūpa-analysis ထဲက “စက္ခုပသာဒရုပ်” ကို source layer မခွဲဘဲ တစ်ပုံတည်း မတင်သင့်ပါဘူး။

အဓိပ္ပာယ်ဆက်စပ်မှုရှိသော်လည်း textual layer နဲ့ technical precision ကို ထိန်းရပါတယ်။

9။ ဓာတ်အဖြစ် စက္ခုနှင့် စက္ခုဝိညာဏ်

ဓာတ်ခွဲခြားမှုမှာလည်း eye-element, visible-form element, eye-consciousness element ဆိုတဲ့ analytical frame ရှိပါတယ်။ ဒီလိုခွဲခြားမှုက မြင်သိမှုကို တစ်ဦးတစ်ယောက်ရဲ့ တည်မြဲသော အတ္တလုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် မယူဘဲ conditions အပေါ် မူတည်သော process အဖြစ် သိဖို့ ကူညီပါတယ်။

နံနက်တရားမှာ ဒီ framework ကို conceptual map အဖြစ် သိထားရုံဖြစ်ပြီး beginner ကို technical sense-materiality ကို တိုက်ရိုက်ရှာခိုင်းခြင်း မလုပ်ပါဘူး။

10။ ရူပက္ခန္ဓာအတွင်း နေရာချခြင်း

စက္ခုပသာဒဟာ ရုပ်ဆိုင်ရာ category ဖြစ်တဲ့အတွက် ရူပက္ခန္ဓာဆိုင်ရာ ကျယ်ပြန့်တဲ့ map ထဲမှာ နေရာချရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရူပက္ခန္ဓာဆိုတာ စက္ခုပသာဒတစ်ခုတည်း မဟုတ်သလို မျက်စိတစ်လုံးတည်းလည်း မဟုတ်ပါဘူး။

ဒီလို hierarchy ကို သိထားမှ နောက်ပိုင်း တိလက္ခဏာဆင်ခြင်ရာမှာ technical object တစ်ခုကို whole body သို့မဟုတ် whole person နဲ့ မရောတော့ပါဘူး။

11။ နိပ္ဖန္နရုပ်/သမ္မသနရုပ်ဆိုင်ရာ project placement

Project schedule က Day 21 ကို ရူပက္ခန္ဓာ—နိပ္ဖန္န/သမ္မသနရုပ်ဆိုင်ရာ source block ထဲမှာ နေရာချထားပါတယ်။ ဒီ placement က production routing အတွက် အရေးကြီးပေမယ့် schedule label ကိုယ်တိုင်က doctrine proof မဟုတ်ပါဘူး။

Public teaching မှာ technical classification တစ်ခုချင်းကို သက်ဆိုင်ရာ canonical/Abhidhamma/commentarial evidence နဲ့ ခွဲပြီး သက်သေပြရပါတယ်။ Internal schedule assignment ကို ကျမ်းကိုးအဖြစ် မသုံးရပါဘူး။

12။ ပသာဒရုပ်ငါးမျိုးအတွင်း စက္ခုပသာဒ

Technical rūpa analysis မှာ မျက်စိ၊ နား၊ နှာ၊ လျှာ၊ ကိုယ်တို့နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ sensory sensitivity categories ကို ခွဲခြားထားပါတယ်။ စက္ခုပသာဒက အဲဒီထဲက မြင်သိမှုဆိုင်ရာ sensitivity category ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီနေ့မှာ စက္ခုပသာဒတစ်ခုကိုပဲ အာရုံစိုက်ပေမယ့် တခြားပသာဒရုပ်တွေနဲ့ မရောဖို့ သိထားရပါတယ်။ နားနဲ့သိတာ၊ နှာနဲ့သိတာ၊ ကိုယ်ထိတွေ့သိတာကို စက္ခုပသာဒလုပ်လို့ မရပါဘူး။

13။ ပသာဒဟူသော “အကြည်” ကို ရုပ်ဝတ္ထုအလင်းပြန်ခြင်းနဲ့ မရောရ

မြန်မာလို “အကြည်ရုပ်” လို့ ဘာသာပြန်ပြောတဲ့အခါ glass လို ကြည်လင်တာ၊ မျက်ကြည်လွှာလို transparent tissue တစ်ခုကိုသာ ဆိုလိုတယ်လို့ မယူရပါဘူး။ Translation term က technical function ကို ညွှန်ပြဖို့ အသုံးပြုထားတာဖြစ်နိုင်လို့ literal visual appearance နဲ့ exact identity မလုပ်ရပါဘူး။

ဒါဟာ V3 caution ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့နေရာပါ။ စကားလုံးကို physical appearance နဲ့ တိုက်ရိုက်ချိတ်မိရင် beginner ကို မမှန်တဲ့ self-identification ပေးမိနိုင်ပါတယ်။

14။ အကြောင်းအခြေအနေမှီ ရုပ်ဖြစ်စဉ်အဖြစ် နားလည်ခြင်း

စက္ခုပသာဒကို တည်မြဲတဲ့ “မြင်သူ” တစ်ခုအဖြစ် မယူရပါဘူး။ ရုပ်ဖြစ်စဉ်အားလုံးကို အကြောင်းအခြေအနေမှီ ဖြစ်ပေါ်တည်ရှိပြောင်းလဲသည့် သင်္ခတသဘောဘက်က နားလည်ရပါတယ်။

သို့သော် technical causation ကို အတည်မပြုထားဘဲ အသေးစိတ်တီထွင်မပြောရပါဘူး။ အကြောင်းအခြေအနေရှိမှုကို general doctrinal frame အဖြစ်ထားပြီး source-specific causal details ကို evidence နဲ့သာ ချိတ်ရပါတယ်။

15။ ကမ္မဇရုပ်ဆိုင်ရာ technical layer ကို သတိထားခြင်း

Abhidhamma/commentarial analysis ထဲမှာ sensory sensitivity rūpa တွေရဲ့ origination ကို technical causal categories နဲ့ ဆွေးနွေးပါတယ်။ ဒီလို technical claim တွေကို Sutta စကားအဖြစ် မပြောရပါဘူး။ Source layer ကို အတိအကျခွဲရပါတယ်။

နံနက်တရားရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က beginner ကို အဲဒီ technical taxonomy အကုန် self-diagnose ခိုင်းဖို့မဟုတ်ဘဲ ဘယ်အချက်က canonical sense-base teaching၊ ဘယ်အချက်က later analytical explanation ဆိုတာ သိစေဖို့ပါ။

16။ SN 1.7 ကို schedule candidate အဖြစ်သာထားခြင်း

ဒီနေ့ schedule မှာ SN 1.7 ကို canonical pairing candidate အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ Candidate ဆိုတာ retrieval လုပ်ပြီး context စစ်ရမယ့် entry point ဖြစ်ပြီး စက္ခုပသာဒရုပ်အတွက် တိုက်ရိုက်သက်သေဖြစ်ကြောင်း အလိုအလျောက် မဆိုလိုပါဘူး။

ဒါကြောင့် ဒီတရားမှာ SN 1.7 ကို topic proof အဖြစ် အတင်းမချိတ်ပါဘူး။ Claim နဲ့ source တကယ်ကိုက်ညီမှသာ အသုံးပြုရမယ့် evidence discipline ကို ထိန်းထားပါတယ်။

17။ စက္ခုဆိုင်ရာ ပိုတိုက်ရိုက်သော canonical frameworks

မျက်စိ၊ မြင်နိုင်သောအာရုံ၊ မြင်သိစိတ်၊ ထိတွေ့မှုနှင့် ဆက်စပ်ဖြစ်စဉ်တွေကို တိုက်ရိုက်သင်ကြားတဲ့ Saḷāyatana နှင့် sense-process ဆိုင်ရာ သုတ္တန်များဟာ conceptual foundation အတွက် ပိုသင့်တော်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ စက္ခုကို sense-base အဖြစ်၊ ရူပကို object အဖြစ်၊ စက္ခုဝိညာဏ်ကို consciousness အဖြစ် ခွဲခြားသိနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် direct Pāḷi စာသားကို controlled Myanmar-script source ကနေ Q5 verification မပြီးသေးလို့ ဒီမူကြမ်းမှာ တိုက်ရိုက်ပါဠိ quotation မထည့်ထားပါဘူး။

18။ အဘိဓမ္မာဆိုင်ရာ technical evidence လိုအပ်ရာ

“စက္ခုပသာဒရုပ်” ဆိုတဲ့ precision ဟာ သုတ္တန်ထဲက sense-base language တစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်နိုင်တဲ့ technical layer ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် Abhidhamma source ကို သီးခြားရှာဖွေစစ်ဆေးပြီး လက္ခဏာ၊ ကိစ္စ၊ ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ပဒဋ္ဌာန် စတဲ့ later analytical categories ပါသုံးမယ်ဆိုရင် provenance ကို ရှင်းရပါတယ်။

ကျမ်းအလွှာခွဲခြင်းဟာ စာပေခက်ခဲအောင်လုပ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဘုရားဟော၊ အဘိဓမ္မာ analysis၊ အဋ္ဌကထာရှင်းလင်းချက်တို့ကို မရောဘဲ ယုံကြည်စိတ်ချရအောင် သင်ကြားဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

19။ Direct သိခြင်းနှင့် inferred သိခြင်း

V3 topic မှာ ဒီနှစ်မျိုးကို အထူးခွဲရပါတယ်။ “မြင်ခြင်းဖြစ်နေတယ်” ဆိုတာ အတွေ့အကြုံအဆင့်မှာ သိနိုင်ပါတယ်။ “ဒီအခုအချိန်မှာ ငါက စက္ခုပသာဒရုပ်ကို exact technical object အဖြစ် တိုက်ရိုက်သိနေတယ်” ဆိုတဲ့ claim က ပိုအားကြီးပြီး beginner ကို မခိုင်းရပါဘူး။

အဲဒီအစား ကျမ်းအရ sense-base ရှိမှု၊ visible object နဲ့ eye-consciousness ဆက်စပ်မှုကို သိပြီး exact technical materiality ကို indirect doctrinal discernment အဖြစ် နားလည်စေပါတယ်။

20။ Beginner အတွက် မခိုင်းသင့်သော practice

မျက်စိအတွင်း တစ်နေရာကို စိတ်ကူးပြီး “ဒါပဲ စက္ခုပသာဒ” လို့ ဖမ်းခိုင်းတာ မလုပ်ရပါဘူး။ အလင်းတောက်တစ်ခု၊ အရောင်စက်တစ်ခု၊ မျက်စိအတွင်း sensation တစ်ခုကို တွေ့တာနဲ့ စက္ခုပသာဒလို့ အတည်ပြုခိုင်းတာလည်း မလုပ်ရပါဘူး။

ဒီလို exact self-identification မခိုင်းခြင်းက practice ကို အားနည်းစေတာမဟုတ်ဘဲ source-grounded safety ကို ခိုင်မာစေပါတယ်။

21။ Beginner အတွက် လုပ်နိုင်သော မှန်ကန်သည့် recognition

မြင်ခြင်းဖြစ်နေတဲ့အခါ “မြင်ရသောအရာရှိတယ်၊ မြင်သိမှုဖြစ်တယ်၊ ဒီဖြစ်စဉ်ဟာ အခြေအနေများအပေါ် မှီတယ်” လို့ အဆင့်လိုက်နားလည်နိုင်ပါတယ်။ မျက်စိနာခြင်း၊ မျက်စိပင်ပန်းခြင်း စတဲ့ bodily sensation ကိုလည်း sensation အဖြစ်သာ သိပြီး စက္ခုပသာဒလို့ မသတ်မှတ်ရပါဘူး။

ဒီလို recognition က နေ့လည် Tīraṇa-pariññā အတွက် လုံခြုံတဲ့အခြေခံဖြစ်ပါတယ်။

22။ မျက်စိမြင်မှုနှင့် “မြင်သူ” အယူ

နေ့စဉ်ဘဝမှာ “ငါမြင်တယ်” လို့ ပြောတာ မှားတယ်လို့ မဆိုပါဘူး။ သမုတိဝေါဟာရအဖြစ် အသုံးဝင်ပါတယ်။ ဓမ္မခွဲခြားမှုမှာတော့ sense-base, object, consciousness နဲ့ ဆက်စပ် mental process တွေကို ခွဲသိနိုင်ပါတယ်။

ဒီခွဲခြားမှုက “မြင်သူ” ဆိုတဲ့ တည်မြဲသော အနှစ်သာရကို အလိုအလျောက်သက်သေမပြဘူးဆိုတာ နားလည်ဖို့ လမ်းဖွင့်ပေးပါတယ်။

23။ မြင်ရတာကောင်းခြင်းကို အတ္တဂုဏ် မလုပ်ရ

မျက်စိကောင်းခြင်း၊ ရုပ်ပုံတွေကို ပြတ်သားစွာမြင်နိုင်ခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးနဲ့ functional capacity အရ တန်ဖိုးရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် “ငါ့မြင်နိုင်စွမ်းက ငါ့အတ္တရဲ့ အနှစ်သာရ” လို့ ဆုပ်ကိုင်ဖို့ မလိုပါဘူး။

မြင်နိုင်စွမ်း ပြောင်းလဲနိုင်တာ၊ အရွယ်နဲ့ ကျန်းမာရေးအလိုက် အားနည်းနိုင်တာကို နားလည်ထားခြင်းက နောက်ပိုင်း အနိစ္စဆင်ခြင်မှုအတွက် foundation ဖြစ်ပါတယ်။

24။ အမြင်အာရုံချို့ယွင်းမှုကို ကံတရားနဲ့ အလွယ်တကူ မဆုံးဖြတ်ရ

တစ်ယောက်ယောက်ရဲ့ မျက်စိရောဂါ၊ အမြင်အာရုံချို့ယွင်းမှုကို “အတိတ်ကံကြောင့်ပဲ” လို့ တိတိကျကျ person-judgment မလုပ်ရပါဘူး။ ဗုဒ္ဓဓမ္မမှာ ကမ္မနဲ့ အကြောင်းအခြေအနေဆိုင်ရာ သင်ကြားချက်ရှိပေမယ့် real person ရဲ့ medical condition ကို သီးခြားကံဖြစ်ရပ်နဲ့ အတည်ပြုချိတ်ဆက်တာဟာ မသင့်တော်ပါဘူး။

ကျန်းမာရေးကိစ္စမှာ သင့်လျော်တဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးကုသမှုကို လေးစားရပါတယ်။

25။ မျက်စိပင်ပန်းခြင်းနှင့် စက္ခုပသာဒကို မရောရ

ဖုန်းကြည့်တာများလို့ မျက်စိညောင်းတာ၊ မျက်ရည်ယိုတာ၊ အလင်းမခံနိုင်တာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီ sensations တွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်အတွေ့အကြုံဖြစ်ပေမယ့် “စက္ခုပသာဒကို တိုက်ရိုက်တွေ့နေတယ်” လို့ မဆိုရပါဘူး။

Practice safety က အတွေ့အကြုံကို မှန်တဲ့ category ထဲထားပေးခြင်းကနေ စတင်ပါတယ်။

26။ အလင်းမြင်ခြင်း၊ အရောင်တောက်ခြင်းနှင့် ဉာဏ်အဆင့်

တရားထိုင်ရင်း အလင်း၊ အရောင်၊ ပုံရိပ်တစ်ခုခု ထင်ရှားလာနိုင်ပါတယ်။ ဒီအတွေ့အကြုံတစ်ခုတည်းနဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို exact discern လုပ်ပြီလို့ မဆိုရသလို ဝိပဿနာဉာဏ်တစ်ဆင့်၊ မဂ်၊ ဖိုလ် စတဲ့ attainment label မတပ်ရပါဘူး။

Phenomenology ကို phenomenology အဖြစ်ထားပြီး doctrinal classification နဲ့ attainment claim ကို သီးခြား gate ဖြတ်ရပါတယ်။

27။ စာရင်းကိုင်ဥပမာ—စာရင်းတစ်ကြောင်းကို အထောက်အထားမရှိဘဲ မအတည်ပြုရ

စာရင်းကိုင်တစ်ယောက်က ledger ထဲမှာ ကိန်းဂဏန်းတစ်ခုမြင်ရုံနဲ့ transaction ရဲ့ အမှန်တရားအားလုံးကို အတည်မပြုပါဘူး။ Invoice, voucher, bank record, authorization စတဲ့ evidence trail ကို စစ်ရပါတယ်။ ဒီဥပမာက စက္ခုပသာဒကို သက်သေပြတာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒါပေမယ့် “မြင်ရတာတစ်ခုရှိလို့ technical category တစ်ခုကို ချက်ချင်းအတည်မပြု” ဆိုတဲ့ epistemic discipline ကို နားလည်ဖို့ အလွန်အသုံးဝင်ပါတယ်။

28။ အော်ဒီတ်ဥပမာ—object နဲ့ evidence ကို ခွဲခြင်း

Auditor က document တစ်ခုရှိတာနဲ့ claim တစ်ခုမှန်တယ်လို့ မဆုံးဖြတ်ပါဘူး။ Relevance, reliability, completeness ကို စစ်ပါတယ်။ အလားတူ ဒီနေ့ schedule ထဲမှာ source candidate တစ်ခုရှိတာနဲ့ doctrinal claim အားလုံးကို အဲဒီ source ပေါ် တင်လို့မရပါဘူး။

Canonical candidate ကို retrieval, reading, context checking, verification ပြီးမှ evidence အဖြစ် အသုံးပြုရပါတယ်။

29။ အာရုံစူးစိုက်မှုနှင့် မြင်သိပုံ—modern domain ၏ နယ်နိမိတ်

ခေတ်သစ် perception science မှာ attention က မြင်သိပုံကို ဘယ်လိုရွေးချယ်ပေးသလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ လူ့အတွေ့အကြုံကို နားလည်ဖို့ အကူအညီဖြစ်နိုင်ပေမယ့် Buddhist cakkhu-pasāda doctrine ကို neuroscience နဲ့ prove လုပ်လို့ မရပါဘူး။

Modern explanation က illustration; Buddhist doctrine အတွက် Buddhist textual evidence လိုပါတယ်။

30။ မြင်ခြင်းကို စိတ်ကြိုက်အပြည့်အဝ ထိန်းချုပ်နိုင်သလား

မျက်စိဖွင့်ထားရင် အာရုံတွေ ဝင်လာနိုင်ပါတယ်။ အာရုံစိုက်မထားတာတောင် တချို့အရာတွေ ထင်ရှားလာနိုင်ပါတယ်။ မြင်နိုင်စွမ်းကို အမြဲတမ်း အလိုရှိသလို မထိန်းနိုင်ပါဘူး။ ဒီအချက်က နောက်ပိုင်း အနတ္တဆင်ခြင်မှုအတွက် အခြေခံပေးပါတယ်။

ဒါပေမယ့် နံနက်မှာ conclusion ကို အလွန်မြန်မချဘဲ process map ကို အရင်ရှင်းရပါတယ်။

31။ မြင်ရသောအရာကို ကြိုက်/မကြိုက်ခြင်း

အလှကိုမြင်ရင် ကြိုက်တတ်တယ်၊ မနှစ်သက်ဖွယ်ကို မြင်ရင် တွန်းထုတ်တတ်တယ်။ ဒီကြိုက်/မကြိုက်က စက္ခုပသာဒရုပ် မဟုတ်ပါဘူး။ Sense-base ကို ရုပ်ဘက်မှာထားပြီး affective reaction ကို နာမ်ဘက်မှာ ခွဲရပါတယ်။

ညနေ Pahāna-pariññā ရောက်တဲ့အခါ ဒီ reaction ကနေ ဆုပ်ကိုင်မှုနဲ့ ဝိပလ္လာသ ဘယ်လိုတိုးလာသလဲကို ဆက်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

32။ စက္ခုပသာဒကို “ငါ့မျက်စိ” အဖြစ် တင်းကျပ်စွာဆုပ်ခြင်း

သမုတိမှာ “ငါ့မျက်စိ” လို့ ပြောတာ သဘာဝပါ။ ဓမ္မ analysis မှာတော့ ပိုင်ဆိုင်မှုဝေါဟာရနောက်က conditioned material process ကို မြင်နိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။ ပိုင်ဆိုင်တယ်လို့ ပြောနိုင်ပေမယ့် အိုမင်းမှု၊ ရောဂါ၊ ပြောင်းလဲမှုကို အပြည့်အဝ အမိန့်ပေးနိုင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။

ဒီ distinction က အတ္တအယူကို စကားနဲ့တိုက်ခိုက်တာမဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်ကို သေချာကြည့်ဖို့ ဖိတ်ခေါ်တာပါ။

33။ အနိစ္စဆင်ခြင်မှုအတွက် နံနက် foundation

စက္ခုပသာဒရုပ်ကို exact direct object လုပ်ခိုင်းခြင်းမရှိပေမယ့် sense faculty နဲ့ မြင်သိနိုင်စွမ်းဟာ condition-dependent ဖြစ်ကြောင်း နားလည်နိုင်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေး၊ အသက်အရွယ်၊ အခြေအနေတို့ကြောင့် functional capacity ပြောင်းနိုင်တာကိုလည်း လူတိုင်းသိနိုင်ပါတယ်။

နေ့လည်မှာ ဒီ understanding ကို technical category အပေါ် အတင်းမတင်ဘဲ condition-based impermanence framework နဲ့ စူးစမ်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

34။ ဒုက္ခဆင်ခြင်မှုအတွက် နံနက် foundation

မြင်နိုင်စွမ်းက တန်ဖိုးရှိပေမယ့် အမြဲတမ်း မပျက်မကွက်အားထားလို့ရတဲ့ အရာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီအချက်ကို ကြောက်ရွံ့ဖို့ မဟုတ်ဘဲ conditioned rūpa အပေါ် အားကိုးမှုရဲ့ နယ်နိမိတ်ကို သိဖို့ အသုံးပြုရပါတယ်။

ဒုက္ခကို မျက်စိနာခြင်းတစ်မျိုးတည်းနဲ့ မလျှော့ချဘဲ ပြောင်းလဲနိုင်သောအရာကို တည်မြဲအဖြစ် ဆုပ်ကိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်လာတဲ့ vulnerability ကို နားလည်ဖို့ ပြင်ဆင်ပါတယ်။

35။ အနတ္တဆင်ခြင်မှုအတွက် နံနက် foundation

စက္ခုပသာဒရုပ်ကို “ငါ့အတ္တ” လို့ယူမယ်ဆိုရင် အဲဒီရုပ်ကို အမြဲတမ်း မပြောင်းမလဲထားနိုင်ရမယ်ဆိုတဲ့ မေးခွန်း ပေါ်လာပါတယ်။ လက်တွေ့မှာ sense faculty ဟာ conditions အပေါ် မှီပြီး ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။

ဒီနေ့နံနက်မှာ အနတ္တကို slogan မလုပ်ဘဲ non-mastery ကို နားလည်ဖို့ conceptual groundwork တည်ဆောက်ပါတယ်။

36။ ဒုက္ခသစ္စာနှင့် ဆက်စပ်ရာမှာ မလျှော့ချရ

စက္ခုပသာဒရုပ်တစ်ခုတည်းကို ဒုက္ခသစ္စာတစ်ခုလုံးလို့ မပြောရပါဘူး။ ရုပ်ခန္ဓာ၊ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓာနဲ့ အာယတနဆိုင်ရာ ကျယ်ပြန့်တဲ့ framework ထဲမှာ နေရာချရပါတယ်။

Technical rūpa တစ်ခုကို Noble Truth တစ်ခုလုံးနဲ့ တန်းတူထားခြင်းက doctrinal reduction ဖြစ်နိုင်လို့ ရှောင်ရပါတယ်။

37။ သမုဒယသစ္စာနှင့် sensory causation ကို မရောရ

မြင်သိမှုဖြစ်ဖို့ sense-base, object စတဲ့ conditions လိုအပ်တာကို causal analysis တစ်မျိုးအဖြစ် နားလည်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကို ဒုက္ခသမုဒယသစ္စာဖြစ်တဲ့ တဏှာနဲ့ တန်းတူမထားရပါဘူး။

Physical/psychophysical condition တစ်လွှာနဲ့ Noble Truth causation တစ်လွှာကို ခွဲထားမှ သစ္စာတရား မပျက်ပါဘူး။

38။ နိရောဓသစ္စာကို မမြင်တော့ခြင်းနဲ့ မရောရ

မျက်စိမှိတ်လိုက်လို့ အရာတစ်ခုကို မမြင်တော့တာ၊ အလင်းပျောက်သွားတာ၊ visual field ပြောင်းသွားတာကို နိရောဓသစ္စာ သို့မဟုတ် နိဗ္ဗာန်နဲ့ တန်းတူမထားရပါဘူး။ အာရုံတစ်ခုရပ်သွားခြင်းဟာ conditioned event ဖြစ်ပါတယ်။

Liberation terminology ကို ordinary sensory cessation နဲ့ မရောခြင်းက File 09 safety အတွက် အရေးကြီးပါတယ်။

39။ မဂ္ဂသစ္စာကို မျက်စိအာရုံကြည့်နည်းတစ်ခုနဲ့ မလျှော့ချရ

မြင်ခြင်းကို သတိထားနိုင်တာ practice အတွက် အသုံးဝင်နိုင်ပေမယ့် အရိယအဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂတစ်ခုလုံးကို visual observation technique တစ်ခုနဲ့ တန်းတူမထားရပါဘူး။ သမ္မာဒိဋ္ဌိမှစပြီး မဂ္ဂအင်္ဂါများရဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ training ကို ထိန်းထားရပါတယ်။

Technique ဟာ မဂ္ဂကို ကူညီနိုင်ပေမယ့် မဂ္ဂတစ်ခုလုံး မဟုတ်ပါဘူး။

40။ V3 လက်တွေ့သတိပေးချက်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— ဒီနေ့ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို လေ့လာပြီးနောက် မျက်စိအတွင်း sensation တစ်ခုတွေ့တိုင်း “ဒါစက္ခုပသာဒ” လို့ မတပ်ပါနဲ့။ အလင်း၊ အရောင်၊ ပုံရိပ်၊ မျက်စိညောင်းမှု၊ မျက်ရည်ယိုမှုကို technical sensitivity-rūpa နဲ့ exact identity မလုပ်ပါနဲ့။

မြင်သိမှုဖြစ်စဉ်ကို sense-base, object, consciousness နဲ့ reaction အလွှာတွေခွဲနားလည်ခြင်းကို အရင်တည်ဆောက်ပါ။

41။ နံနက်ဉာတပရိညာ Self-check

ဒီတရားပြီးတဲ့အခါ ကိုယ်တိုင်မေးကြည့်ပါ— စက္ခုပသာဒနဲ့ မျက်လုံးအင်္ဂါတစ်ခုလုံး မတူကြောင်း သိသလား။ Visible form နဲ့ eye-sensitivity မတူကြောင်း သိသလား။ Eye-consciousness က နာမ်ဖြစ်ပြီး cakkhu-pasāda က ရုပ်ဘက်ဖြစ်ကြောင်း ခွဲသလား။ V3 ကြောင့် exact beginner self-identification မခိုင်းရကြောင်း နားလည်သလား။

ဒီမေးခွန်းတွေ ဖြေရှင်းနိုင်ရင် နေ့လည်တီရဏပရိညာအတွက် အခြေခံတည်လာပါပြီ။

42။ ကျမ်း၊ အတွေ့အကြုံ၊ ခေတ်သစ်ဥပမာ—သုံးလွှာကို မရောခြင်း

ဒီမနက်တရားမှာ သုံးလွှာရှိပါတယ်။ ပထမ—Buddhist textual doctrine; ဒုတိယ—ယောဂီရဲ့ ordinary seeing experience; တတိယ—camera, accounting, audit စတဲ့ modern illustration။ ဒီသုံးလွှာကို တစ်ခုက တစ်ခုကို prove လုပ်တယ်လို့ မဆိုရပါဘူး။

ကျမ်းက doctrine ကို ထိန်းတယ်။ အတွေ့အကြုံက practice entry ကို ပေးတယ်။ ခေတ်သစ်ဥပမာက နားလည်မှုကို ကူညီတယ်။ အဲဒီစည်းကို ထိန်းနိုင်မှ သင်ကြားချက် ရှင်းလင်းတယ်။

43။ မဂ္ဂလမ်းဘက်သို့ ဦးတည်ပိတ်ခြင်း

စက္ခုပသာဒရုပ်ကို လေ့လာရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က မျက်စိအကြောင်း technical knowledge စုဆောင်းဖို့တင် မဟုတ်ပါဘူး။ မြင်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို “ငါမြင်တယ်၊ ငါပိုင်တယ်၊ မြင်ရတာက အမြဲတည်မယ်” ဆိုတဲ့ မစစ်ဆေးထားသော အယူများနဲ့ မဖုံးဘဲ အကြောင်းအခြေအနေမှီ ဖြစ်စဉ်အဖြစ် နားလည်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

မှန်ကန်သောအမြင်၊ သတိ၊ ပညာတို့အတွက် foundation တည်လာတဲ့အခါ မြင်ရသောအရာပေါ် တပ်မက်ခြင်း၊ တွန်းထုတ်ခြင်းကို နောက်ပိုင်းမှာ ပိုရှင်းစွာ သိနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုပဲ ဉာတပရိညာက တီရဏပရိညာနဲ့ ပဟာနဘက်ကို လမ်းဖွင့်ပေးပါတယ်။

တရားတော်နိဂုံး

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— ဒီမနက် စက္ခုပသာဒရုပ်ကို လေ့လာရာမှာ အရေးကြီးဆုံးက “မြင်တယ်” ဆိုတဲ့ အတွေ့အကြုံတစ်ခုကို အခြေခံပြီး technical category အားလုံးကို မရောမိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ မျက်လုံးအင်္ဂါတစ်ခုလုံး၊ မြင်ရသောအရောင်အဆင်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်၊ ကြိုက်မကြိုက်စိတ်နဲ့ စက္ခုပသာဒရုပ်ကို ခွဲထားရပါတယ်။ စက္ခုပသာဒဟာ V3 ဖြစ်လို့ beginner ကို exact self-identification မခိုင်းဘဲ ကျမ်းအရ အဓိပ္ပာယ်နဲ့ ဖြစ်စဉ်ဆက်စပ်မှုကို အရင်တည်ဆောက်ရပါတယ်။

ဒီလိုသိထားရင် နေ့လည်မှာ အဆင့်မြင့်/အခြေအနေမှီ တီရဏပရိညာကို လုံခြုံစွာ ဆက်နိုင်မယ်။ ညနေမှာလည်း မြင်ရသောအရာ၊ မြင်နိုင်စွမ်းနဲ့ “ငါမြင်တယ်” ဆိုတဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုအပေါ် ဝိပလ္လာသဘယ်လိုဝင်လာသလဲကို ပညာနဲ့ ပြန်ကြည့်နိုင်မယ်။ ကျမ်းကို ကျမ်းအဖြစ်၊ အတွေ့အကြုံကို အတွေ့အကြုံအဖြစ်၊ ခေတ်သစ်ဥပမာကို ဥပမာအဖြစ် မှန်မှန်ထားပြီး သမ္မာဒိဋ္ဌိဘက်ကို ဦးတည်ကြပါစို့။

သာဓု သာဓု သာဓု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပလာလက

https://orcid.org/0009-0000-0697-4760

 ကျမ်းကိုးနှင့် အထောက်အထားမှတ်စု

၁။ Day 21 schedule သတ်မှတ်ချက်အရ စက္ခုပသာဒရုပ်သည် V3 — Advanced / Indirect Discernment ဖြစ်သည်။ Beginner ကို exact direct self-identification မခိုင်းရ။

၂။ စက္ခု၊ ရူပ၊ စက္ခုဝိညာဏ်၊ ဖဿ စသည့် sense-process ခွဲခြားမှုအတွက် သံယုတ္တနိကာယ်၏ သဠာယတနဆိုင်ရာ canonical framework များကို topic-direct evidence အဖြစ် စစ်ဆေးအသုံးပြုရမည်။

၃။ စက္ခုပသာဒရုပ်၏ technical material classification, sensory sensitivity, origination နှင့် လက္ခဏာ/ကိစ္စဆိုင်ရာ အသေးစိတ်များကို Abhidhamma/commentarial source layer နှင့် မရောဘဲ သီးခြားအတည်ပြုရမည်။

၄။ Schedule-assigned SN 1.7 သည် canonical-entry candidate သာဖြစ်သည်။ Retrieval/context verification မပြည့်စုံသေးသဖြင့် စက္ခုပသာဒရုပ်၏ direct doctrinal proof အဖြစ် အတင်းအသုံးမပြုထားပါ။

၅။ Direct canonical Pāḷi quotation မထည့်ထားပါ။ Controlled Myanmar-script Chaṭṭha Saṅgāyana text ကို quotation-verification gate ဖြတ်ပြီးမှသာ တိုက်ရိုက်ကိုးကားရန် project rule ကို ထိန်းထားသည်။

၆။ Camera, accounting, audit နှင့် modern perception ဆိုင်ရာ ဥပမာများသည် explanatory illustration သာဖြစ်ပြီး Buddhist doctrinal evidence မဟုတ်ပါ။

၇။ အလင်း၊ အရောင်၊ မျက်စိ sensation သို့မဟုတ် meditation visual experience တစ်ခုတည်းကို စက္ခုပသာဒ exact identification သို့မဟုတ် ဉာဏ်/မဂ်/ဖိုလ်အဖြစ် မသတ်မှတ်ရ။

References

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဠာယတနဝဂ္ဂဆိုင်ရာ စက္ခု–ရူပ–စက္ခုဝိညာဏ် framework များ။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — မဇ္ဈိမနိကာယ်နှင့် သံယုတ္တနိကာယ်ရှိ အာယတန/ဓာတ်/ဝိညာဏ် ခွဲခြားသင်ကြားချက်များ။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ အဘိဓမ္မပိဋက — ရုပ်ခွဲခြားမှုနှင့် ပသာဒရုပ်ဆိုင်ရာ 

ဝါယောဓာတ်ရုပ် — တင်းတိပ်/တွန်းကန်/လှုပ်ရှားသည့် သဘော — နိစ္စ/သုခ/အတ္တသညာနှင့် ဆုပ်ကိုင်မှုကို သိ၍ လျော့ပါးပယ်ခွာခြင်း

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။

ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။

နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။

1။ မိသားစုတစ်စုအတွင်းက တင်းမာမှု

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

2။ ကိုယ်တင်းတာနဲ့ စိတ်တင်းတာ မတူ

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

3။ နေ့တစ်နေ့ရဲ့ ဝါယောဓာတ်ကို ပြန်ကြည့်ခြင်း

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

4။ ပဟာနပရိညာ—ဘာကို ပယ်ခွာဘက် ဦးတည်သလဲ

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

5။ အမြစ်ပြတ်ပယ်ပြီးဟု မကြေညာရ

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

6။ နိစ္စသညာ—တင်းမှုကို တည်နေမည်ဟု ထင်ခြင်း

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

7။ သုခသညာ—သက်သာရာကို ဆုပ်ထားခြင်း

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

8။ အတ္တသညာ—ငါ့ကိုယ်၊ ငါ့လှုပ်ရှားမှု

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

9။ တင်းခြင်းကို မုန်းခြင်းသည် ဝါယောမဟုတ်

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

10။ လှုပ်ခြင်းကို ကြောက်ခြင်းသည် ဝါယောမဟုတ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

11။ အာရုံနောက်က တုံ့ပြန်မှု

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

12။ တုံ့ပြန်မှုနောက်က ဆုပ်ကိုင်မှု

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

13။ ဆုပ်ကိုင်မှုကို သိခြင်း

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

14။ မကျွေးမွေးခြင်းဆိုတာ ဖိနှိပ်ခြင်းမဟုတ်

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

15။ လွှတ်ချခြင်းဆိုတာ sensation ပျောက်စေခြင်းမဟုတ်

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

16။ ပြောင်းလဲမှုကို လက်ခံနိုင်ခြင်း

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

17။ အမိန့်မပိုင်မှုကို သိခြင်း

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

18။ “ငါခံနိုင်တယ်” ဆိုတဲ့ မာနကို စစ်

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

19။ တုန်ခြင်း/လှုပ်ခြင်းကို ဉာဏ်အဆင့်မတပ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

20။ ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်ကို ဓမ္မနာမည်နဲ့ မဖုံး

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

21။ မိသားစုအတွင်း စိတ်တင်းမာမှုကို ကရုဏာနဲ့ ကြည့်

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

22။ ဘဏ်လုပ်ငန်း—ငွေကြေးဖိအားနှင့် ရိုးသားမှု

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

23။ အကျိုးစီးပွားကြောင့် မမှန်မကန်မလုပ်ရ

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

24။ ဝါယောဓာတ်နဲ့ ဘဏ္ဍာရေးဥပမာကို မရောရ

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

25။ AN 3.34 candidate ကို context မစစ်ဘဲ proof မလုပ်

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

26။ ဓာတ်ခွဲခြားမှု၏ topic-direct ကျမ်းလမ်းကြောင်း

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

27။ လက်တွေ့အဆင့် ၁—ထင်ရှားရာကို သိ

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

28။ လက်တွေ့အဆင့် ၂—reaction ကို သိ

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

29။ လက်တွေ့အဆင့် ၃—clinging ကို သိ

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

30။ လက်တွေ့အဆင့် ၄—non-feeding

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

31။ လက်တွေ့အဆင့် ၅—relinquishment orientation

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

32။ ဒုက္ခသစ္စာကို ဝါယောတစ်ခုနဲ့ မလျှော့ချ

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

33။ သမုဒယသစ္စာကို physical cause နဲ့ မရော

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

34။ နိရောဓကို လှုပ်ရှားမှုရပ်ခြင်းနဲ့ မတန်းတူထား

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

သက်သာသွားတဲ့အခါလည်း ပညာလိုပါတယ်။ “ဒီလိုပဲ အမြဲနေစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့ဆန္ဒက သက်သာမှုကို ပိုင်ဆိုင်စေချင်တာပါ။ သက်သာမှုကို မငြင်းပယ်ဘဲ အဲဒီအပေါ် ပိုင်ဆိုင်လိုမှုကို ထပ်မကျွေးမွေးနိုင်ရင် လွှတ်ချမှုဘက်ကို တဖြည်းဖြည်း ရွေ့နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

35။ မဂ္ဂကို technique တစ်ခုနဲ့ မလျှော့ချ

မနက်မှာ ဝါယောဓာတ်ကို မှန်ကန်စွာ ခွဲသိခဲ့ပြီး နေ့လည်မှာ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ပါတယ်။ ညနေမှာ အဲဒီအတွေ့အကြုံအပေါ် စိတ်က ဘယ်လို တည်မြဲမှုလိုချင်သလဲ၊ သက်သာမှုကို ဆုပ်သလဲ၊ “ငါ” “ငါ့ဟာ” လို့ ချုပ်ကိုင်သလဲကို ပြန်ကြည့်ရပါတယ်။

အတ္တသညာကို စစ်ရာမှာ သမုတိစကားကို ပယ်ဖျက်ဖို့မလိုပါဘူး။ “ငါ့လက်လှုပ်တယ်” လို့ နေ့စဉ်ပြောနိုင်ပါတယ်။ သို့သော် ဝိပဿနာဆင်ခြင်ရာမှာ လှုပ်ခြင်းကို ရုပ်ဖြစ်စဉ်၊ သိခြင်းကို နာမ်ဖြစ်စဉ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုအယူကို နောက်ထပ်စိတ်တည်ဆောက်မှုအဖြစ် ခွဲမြင်နိုင်ပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

36။ Day 20 ပရိညာသုံးဆင့် ပြန်စုခြင်း

ပဟာနဘက်ကို ဦးတည်ခြင်းဆိုတာ ဖြစ်နေတဲ့ ရုပ်သဘောကို ဖျောက်ပစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပေါ်မှာ ထပ်တင်တဲ့ တဏှာ၊ မုန်းတီးမှု၊ အယူ၊ မာနတို့ကို သိပြီး အင်အားထပ်မဖြည့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တစ်ခုကို မဂ်အဆင့်အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မလွန်ကဲရပါဘူး။

ပယ်ခွာရေးကို အတင်းဖိနှိပ်မှုနဲ့ မရောပါနဲ့။ ဒေါသရှိနေရင် “မရှိရဘူး” လို့ ဖုံးမထားဘဲ ဒေါသရှိနေတယ်လို့ သိပါ။ ကြောက်နေရင် ကြောက်နေတာကို သိပါ။ သိပြီးနောက် အကြောင်းပြချက်ဇာတ်လမ်းတွေ ထပ်မဆောက်ဘဲ၊ အဲဒီ reaction ကို အတ္တအဖြစ် မတင်းကျပ်စွာဆုပ်ဘဲ နေနိုင်ခြင်းက non-feeding ရဲ့ လက်တွေ့သဘောပါ။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

37။ ကရုဏာဖြန့်ဝေမှုနှင့် ပိတ်ခြင်း

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— မိသားစုတစ်စုမှာ စကားတစ်ခွန်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပခုံးတင်းလာတယ်၊ ရင်ဘတ်ဖိအားဖြစ်လာတယ်၊ လက်တွေ တုန်လာတယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီမှာ ရုပ်ဘက်က တင်း/တွန်း/လှုပ် quality တစ်လွှာရှိသလို စိတ်ဘက်က ကြောက်ခြင်း၊ ဒေါသ၊ ဝမ်းနည်းခြင်း တစ်လွှာလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဓမ္မဆင်ခြင်မှုက လူကို အပြစ်တင်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလွှာတွေကို ခွဲသိဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

တင်းမှုတစ်ခု ပေါ်လာတဲ့အခါ “မပေါ်ရဘူး” လို့ စိတ်က တောင်းဆိုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီတောင်းဆိုမှုကို မမြင်ရင် ရုပ်အာရုံကနေ စိတ်ဒုက္ခထပ်တိုးလာပါတယ်။ တင်းမှုကို သိပြီး တောင်းဆိုမှုကိုလည်း သိနိုင်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်နှစ်လွှာ ခွဲလာပါတယ်။ ခွဲလာတာနဲ့ အလိုအလျောက်လိုက်သွားမယ့် ဆုပ်ကိုင်မှုအတွက် နေရာနည်းလာပါတယ်။

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— လက်ရှိအတွေ့အကြုံကိုပဲ အခြေခံပါ။ ဝါယောသဘော ထင်ရှားရင် သိပါ။ အဲဒီနောက် ကြိုက်/မကြိုက်၊ ကြောက်/ဆုပ်၊ ငါ/ငါ့ဟာဆိုတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတွေ ထပ်လာသလား ကြည့်ပါ။ ရုပ်ကို ရုပ်အဖြစ်၊ reaction ကို reaction အဖြစ် ခွဲသိပြီး reaction ကို အကြောင်းပြချက်နဲ့ ထပ်မကျွေးမွေးခြင်းက ဒီညရဲ့ ပယ်ခွာရေးဦးတည်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။

တရားတော်နိဂုံး

ယောဂီသူတော်ကောင်းတို့— Day 20 မှာ မနက်က ဝါယောဓာတ်ကို တင်းတိပ်၊ တွန်းကန်၊ လှုပ်ရှားသည့် ရုပ်သဘောအဖြစ် ခွဲသိခဲ့ကြပါတယ်။ နေ့လည်မှာ အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တဘက်က စူးစမ်းခဲ့ကြပါတယ်။ ညနေမှာတော့ ရုပ်အာရုံပေါ်က နိစ္စသညာ၊ သုခသညာ၊ အတ္တသညာ၊ တဏှာ၊ မနှစ်သက်မှုနဲ့ ဆုပ်ကိုင်မှုကို ပြန်ကြည့်ပြီး မကျွေးမွေးခြင်း၊ လျော့ပါးလွှတ်ချခြင်းဘက်ကို ဦးတည်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီအလေ့အကျင့်ကို အမြစ်ပြတ်ပယ်ခြင်းလို့ မကြေညာဘဲ ပညာတိုးပွားရာ လမ်းအဖြစ် မှန်မှန်ထားကြပါစို့။ ကိုယ်တင်းမာနေသူ၊ စိတ်တင်းမာနေသူ၊ မိသားစုဖိအားကြုံနေသူ၊ စီးပွားရေးနှင့် ဘဝဖိအားကြုံနေသူ အားလုံးအပေါ် အပြစ်မတင်ဘဲ ကရုဏာထားနိုင်ကြပါစေ။ သဘာဝကို မှန်စွာသိခြင်းကနေ ဆုပ်ကိုင်မှု လျော့ပြီး သတ္တဝါအားလုံး ငြိမ်းချမ်းရာဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ဦးတည်နိုင်ကြပါစေ။

သာဓု သာဓု သာဓု။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပလာလက

https://orcid.org/0009-0000-0697-4760

 ကျမ်းကိုးနှင့် အထောက်အထားမှတ်စု

၁။ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဟာဟတ္ထိပဒေါပမသုတ် (MN 28) — မဟာဘူတဓာတ်များကို အတွင်း/အပြင် ခွဲခြားဆင်ခြင်ရာ topic-direct canonical framework။

၂။ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ် (MN 62) — ဓာတ်လေးပါးဆင်ခြင်မှုနှင့် မပိုင်ဆိုင်သော သဘာဝဘက်သို့ ဆင်ခြင်ရာ canonical support။

၃။ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဓာတုဝိဘင်္ဂသုတ် (MN 140) — ဓာတ်ခွဲခြားသိမြင်မှုအတွက် supporting framework။

၄။ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ သတိပဋ္ဌာနသုတ် (MN 10) နှင့် ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် (DN 22) — ကာယကို ဓာတ်အဖြစ် ဆင်ခြင်ရာ framework။

References

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဟာဟတ္ထိပဒေါပမသုတ် (MN 28)။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မဟာရာဟုလောဝါဒသုတ် (MN 62)။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဓာတုဝိဘင်္ဂသုတ် (MN 140)။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ သတိပဋ္ဌာနသုတ် (MN 10)။

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋက — ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာသတိပဋ္ဌာနသုတ် (DN 22)။