ပုံရိပ်ကောင်းခြင်းနှင့် အတွင်းအရည်အသွေး
ဗုဒ္ဓသာသနာနှစ် — ၂၅၇၀ ခုနှစ်
မြန်မာသက္ကရာဇ် — ၁၃၈၈ ခုနှစ်
ခရစ်နှစ် — ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၀ ရက်
သီတင်းကျွတ်လဆန်း ၉ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ညနေမှာ ဦးဇင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်မယ့်အကြောင်းက “ပုံရိပ်ကောင်းခြင်းနဲ့ အတွင်းအရည်အသွေး” ဆိုတဲ့အကြောင်းပါ။
လူ့လောကမှာ ပုံရိပ်က မလိုဘူးလို့ ပြောလို့မရဘူး။
လူတစ်ယောက်နဲ့ ပထမဆုံးတွေ့ရင် အဝတ်အစားကို မြင်တယ်။ စကားပြောပုံကို ကြားတယ်။ မျက်နှာအမူအရာကို တွေ့တယ်။
ဆိုင်တစ်ဆိုင်ကို ပထမဆုံးဝင်ရင် ဆိုင်ရှေ့ကို မြင်တယ်။ စင်ပေါ်က ပစ္စည်းကို မြင်တယ်။ သန့်ရှင်းမှုကို မြင်တယ်။
လုပ်ငန်းတစ်ခုကို သိလာရင် နာမည်ကို ကြားတယ်။ အမှတ်တံဆိပ်ကို မြင်တယ်။ လူတွေရဲ့ မှတ်ချက်တွေကို ဖတ်တယ်။
လူတစ်ယောက် အလုပ်လာလျှောက်ရင် ကိုယ်ရေးရာဇဝင်ကို အရင်မြင်တယ်။ အင်တာဗျူးမှာ ပြောတဲ့စကားကို အရင်ကြားတယ်။
လူမှုကွန်ရက်မှာ လူတစ်ယောက်ကို ကြည့်ရင် သူရွေးတင်ထားတဲ့ ဓာတ်ပုံတွေ၊ ရေးသားထားတဲ့စာတွေ၊ သူပြချင်တဲ့ဘဝကို အရင်မြင်တယ်။
ဒါတွေဟာ မကောင်းတာမဟုတ်ဘူး။
ပြဿနာက ဘယ်အချိန်မှာ စလာသလဲ။
ပုံရိပ်က အတွင်းကအရည်အသွေးထက် ပိုကြီးလာတဲ့အခါ ပြဿနာစတယ်။
အပြင်မှာ ကောင်းတယ်လို့ ထင်စေဖို့ အားကုန်လုပ်တယ်။ အတွင်းမှာ တကယ်ကောင်းဖို့တော့ အားမထုတ်တော့ဘူး။
အပြင်မှာ လူကောင်းပုံပြတယ်။ အိမ်ရောက်ရင် ကိုယ့်မိသားစုကို ကြမ်းတမ်းတယ်။
အပြင်မှာ “သစ္စာရှိပါတယ်” လို့ ပြောတယ်။ ငွေကြေးကိစ္စရောက်ရင် အမှန်ဖုံးတယ်။
အပြင်မှာ “Quality” လို့ ရေးထားတယ်။ မကောင်းတဲ့ပစ္စည်းကို သိရက်နဲ့ ထုတ်တယ်။
အပြင်မှာ “လူကိုတန်ဖိုးထားပါတယ်” လို့ ပြောတယ်။ ကိုယ့်ဝန်ထမ်းကို မလေးစားဘူး။
အပြင်မှာ ဘာသာတရားကို ချစ်ခင်သလို မြင်ရတယ်။ ကိုယ့်အကျိုးထိလာရင် သီလကို ဘေးထားတတ်တယ်။
အဲဒီအခါ ပုံရိပ်နဲ့ အတွင်းအသား ကွာသွားပြီ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လူတစ်ယောက်ကို ပထမငါးမိနစ်မှာ ပုံရိပ်က အထင်ကြီးစေနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ငါးလ၊ ငါးနှစ်၊ ဆယ်နှစ်ကျော်သွားတဲ့အခါ ဘာက ပြောသလဲ။
အလေ့အကျင့်က ပြောတယ်။
ကိုယ်ဘယ်လိုပြောသလဲ။
ဘယ်လိုကိုင်တွယ်သလဲ။
ဘယ်လိုငွေရှင်းသလဲ။
အခက်အခဲမှာ ဘယ်လိုပြုမူသလဲ။
ကိုယ့်အကျိုးနဲ့ သူတစ်ပါးအကျိုး ထိပ်တိုက်တွေ့တဲ့အခါ ဘာရွေးသလဲ။
လူမမြင်တဲ့နေရာမှာ ဘာလုပ်သလဲ။
ဒီအရာတွေက လူတစ်ယောက်ရဲ့ အတွင်းအရည်အသွေးကို တဖြည်းဖြည်း ဖော်ထုတ်တယ်။
ဓမ္မပဒ ဂါထာ ၂၆၂–၂၆၃ မှာ အလွန်တိကျတဲ့ သတိပေးချက်ရှိတယ်။ စကားပြောကောင်းခြင်း၊ အဆင်းသဏ္ဌာန်နှစ်လိုဖွယ်ဖြစ်ခြင်းတစ်ခုတည်းကြောင့် လူတစ်ယောက်ကို အမှန်တကယ် ကောင်းမြတ်သူလို့ မသတ်မှတ်ရသေးဘူး။ မနာလိုမှု၊ ဝန်တိုမှု၊ လှည့်စားမှုတွေ ရှိနေသေးရင် အပြင်ပုံရိပ်က အတွင်းအရည်အသွေးကို အစားမထိုးနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ သဘောကို ပြထားတယ်။ အဲဒီမကောင်းတဲ့ အတွင်းအရည်တွေကို ပယ်ရှားထားသူကိုသာ ပညာရှိ၊ ကောင်းမြတ်သူအဖြစ် ဖော်ပြတယ်။
ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတယ်နော်။
မြတ်စွာဘုရားက “လှတာ မကောင်းဘူး” လို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။
“စကားပြောကောင်းတာ မကောင်းဘူး” လို့ ပြောတာလည်း မဟုတ်ဘူး။
အပြင်အလှ၊ စကားအလှ၊ ပုံရိပ်အလှ တစ်ခုတည်းကို အရည်အသွေးရဲ့ အထောက်အထားလို့ မယူနဲ့ ဆိုတဲ့ဘက်ကို ဆင်ခြင်ရမှာ။
လူတစ်ယောက် စကားကောင်းကောင်းပြောတတ်တာ ကောင်းပါတယ်။
သပ်သပ်ရပ်ရပ် ဝတ်စားတာ ကောင်းပါတယ်။
ဆိုင်ကို သန့်ရှင်းအောင် ပြင်ထားတာ ကောင်းပါတယ်။
ကုမ္ပဏီကို Professional ကျအောင် စီမံထားတာ ကောင်းပါတယ်။
Presentation ကောင်းတာ ကောင်းပါတယ်။
ဒါပေမယ့်—
ကောင်းတဲ့ပုံစံကို ကောင်းတဲ့အကျင့်လို့ မမှားနဲ့။
ဒီနှစ်ခုက မတူဘူး။
ဒီနေ့ လောကမှာ ဒီကွာခြားချက် ပိုပြီး စဉ်းစားဖို့လိုလာတယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
ကိုယ်ပြချင်တဲ့အရာကို ရွေးပြနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေ ပိုများလာလို့။
ဓာတ်ပုံတစ်ပုံမှာ မလိုတာ ဖယ်လို့ရတယ်။
ဗီဒီယိုတစ်ခုမှာ မကြိုက်တာ ဖြတ်လို့ရတယ်။
စာတစ်ပုဒ်မှာ ကိုယ့်အားနည်းချက် မရေးဘဲ အားသာချက်ပဲ ရေးလို့ရတယ်။
ကုမ္ပဏီမိတ်ဆက်စာမှာ အောင်မြင်မှုကို ရေးပြီး မအောင်မြင်တာ မရေးလို့ရတယ်။
လူတွေကို ပြချင်တဲ့ကိုယ်ကို တည်ဆောက်ရတာ လွယ်လာတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒကာ ဒကာမတို့…
ကိုယ့်စိတ်ထဲက အမှန်ကို Edit လုပ်လို့ မရဘူး။
လူတွေမသိတာ ရှိနိုင်တယ်။
ကိုယ်ကတော့ သိတယ်။
သူများမမြင်တာ ရှိနိုင်တယ်။
ကိုယ့်စိတ်ကတော့ သိတယ်။
အဲဒီမှာ ဓမ္မက မေးတာက—
“လူတွေ မင်းကို ဘယ်လိုမြင်လဲ” ဆိုတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
“မင်းတကယ် ဘယ်လိုလူ ဖြစ်လာနေလဲ” လို့ မေးတယ်။
ဒီမေးခွန်းက အလွန်နက်တယ်။
လူတွေ ချီးကျူးနေပေမယ့် အတွင်းက ဆိုးလာနိုင်တယ်။
လူတွေ မသိသေးပေမယ့် အတွင်းက ကောင်းလာနိုင်တယ်။
လူတွေ နားလည်မှားနေပေမယ့် ကိုယ်မှန်နိုင်တယ်။
လူတွေ ချီးကျူးနေပေမယ့် ကိုယ်မှားနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အများအမြင်ဟာ စံတစ်ခုဖြစ်နိုင်ပေမယ့် နောက်ဆုံးစံ မဟုတ်ဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ မှာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အချင်းနဲ့ အတွင်းအခြေအနေကို အချိန်ယူပြီး သိရတဲ့သဘောကို အလွန်စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းအောင် ဖော်ပြထားပါတယ်။ သီလကို အတူနေကြည့်မှ သိနိုင်တယ်၊ ဆက်ဆံလုပ်ကိုင်ကြည့်မှ သန့်ရှင်းမှုကို သိနိုင်တယ်၊ အခက်အခဲကြုံချိန်မှာ ခံနိုင်ရည်ကို သိနိုင်တယ်၊ ဆွေးနွေးပြောဆိုရာမှာ ပညာကို သိနိုင်တယ်။ အဲဒါတွေအားလုံးဟာ အချိန်တိုနဲ့ မဟုတ်ဘဲ အချိန်ကြာကြာ၊ သတိထားပြီး ပညာနဲ့ ကြည့်တဲ့သူမှ ပိုပြီးသိနိုင်ကြောင်း ဆိုထားတယ်။
ဒီတရားချက်ကို ဦးဇင်းတို့ လောကီဘဝထဲ ဆင်းကြည့်ရအောင်။
အလုပ်လာလျှောက်သူတစ်ယောက် အင်တာဗျူးတစ်နာရီ အလွန်ကောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် တစ်နှစ်အတူအလုပ်လုပ်ရင်—
တာဝန်ယူမှု ဘယ်လိုရှိသလဲ။
အချိန်ကို ဘယ်လိုတန်ဖိုးထားသလဲ။
အမှားတက်ရင် ဝန်ခံသလား။
Credit ကို ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းယူသလား။
တခြားသူအောင်မြင်ရင် မနာလိုဖြစ်သလား။
ငွေကြေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့အခါ တိကျသလား။
ပြဿနာတက်တဲ့အခါ ထွက်ပြေးသလား။
အဲဒါတွေ ပေါ်လာတယ်။
အင်တာဗျူးက ပုံရိပ်ကို မြင်စေနိုင်တယ်။
အချိန်က အရည်အသွေးကို စစ်တယ်။
စီးပွားရေးပါတနာတစ်ယောက် စတွေ့ချိန်မှာ အလွန်ချိုသာနိုင်တယ်။
စာချုပ်ချုပ်ပြီး ငွေကြေးခက်ခဲလာချိန်မှာမှ သူ့အကျင့် ပိုထင်ရှားနိုင်တယ်။
လူတစ်ယောက် အဆင်ပြေနေချိန်မှာ သဘောကောင်းတာ မခက်ဘူး။
သူ့အကျိုး နည်းသွားချိန်မှာ ဘာလုပ်သလဲက ပိုပြောတယ်။
လူတွေ ချီးကျူးနေချိန်မှာ ငြိမ်ငြိမ်နေတာ မခက်ဘူး။
ဝေဖန်ခံရတဲ့အခါ ကိုယ့်အတွင်းက ဒေါသ ဘယ်လိုထွက်လာသလဲက ပိုပြောတယ်။
ဒီတော့ အတွင်းအရည်အသွေးကို တစ်နေ့တည်းနဲ့ သက်သေပြဖို့ မလိုဘူး။
နေ့စဉ်အသေးအမွှားတွေက တဖြည်းဖြည်း စုလာတယ်။
သစ်ပင်တစ်ပင်ကိုကြည့်ရင် အပြင်က အရွက်ကို အရင်မြင်တယ်။
အရွက်စိမ်းတယ်။
အကိုင်းအခက်လှတယ်။
အပင်ကြီးတယ်။
ဒါပေမယ့် သစ်ပင်ရဲ့အနှစ်ကို အပြင်ကနေ တစ်ချက်ကြည့်ရုံနဲ့ မမြင်ရဘူး။
ဒီပုံရိပ်က မဇ္ဈိမနိကာယ် ၂၉ မှာ အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ ရှိပါတယ်။ အဲဒီသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက သစ်ပင်အနှစ်ကို ရှာနေသူတစ်ယောက်ဟာ အနှစ်ကို မယူဘဲ အရွက်အကိုင်းကို အနှစ်ထင်ယူတာ၊ အပြင်အခေါက်ကို အနှစ်ထင်ယူတာ၊ အတွင်းအခေါက်ကို အနှစ်ထင်ယူတာ၊ အနှစ်မဟုတ်သေးတဲ့အပိုင်းကို အနှစ်ထင်ယူတာတို့နဲ့ ဥပမာပေးပါတယ်။ သာသနာဘောင်အတွင်းမှာ လာဘ်လာဘ၊ အပူဇော်ခံရမှုနဲ့ နာမည်ကျော်ကြားမှုတို့ကို ရည်မှန်းချက်အဆုံးအဖြစ် မမှားဖို့၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ သိမြင်မှုတို့မှာတောင် မာနနဲ့ တန့်မနေဖို့၊ လွတ်မြောက်ခြင်းဟာ အနှစ်ဖြစ်ကြောင်း အဓိကထားပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ ဒီသုတ်ရဲ့ မူလအဓိပ္ပာယ်ကို Business Theory အဖြစ် မပြောင်းဘူးနော်။
ဒါပေမယ့် ဒီသစ်ပင်ဥပမာကို ဦးဇင်းတို့ ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ဖို့ သုံးနိုင်တယ်။
ကိုယ့်လုပ်ငန်းရဲ့ အရွက်က ဘာလဲ။
လှပတဲ့ရုံးခန်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
Logo ဖြစ်နိုင်တယ်။
ကားကောင်းကောင်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
Follower များတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
Award ရတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
သတင်းစာထဲပါလာတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
လူတွေသိတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါတွေကို မကောင်းဘူးလို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။
အရွက်လည်း သစ်ပင်အတွက် လိုတယ်။
အခေါက်လည်း သစ်ပင်အတွက် လိုတယ်။
ဒါပေမယ့် အရွက်ကို အနှစ်လို့ မမှားရဘူး။
အဲဒီလိုပဲ—
နာမည်ကောင်းရှိတာနဲ့ အတွင်းအရည်အသွေးပြည့်တယ်လို့ အလိုအလျောက် မသတ်မှတ်ရဘူး။
Award ရတာနဲ့ နေ့စဉ်အကျင့်ကောင်းတယ်လို့ အလိုအလျောက် မသတ်မှတ်ရဘူး။
ဘွဲ့များတာနဲ့ ပညာကို လက်တွေ့အသုံးချတတ်တယ်လို့ အလိုအလျောက် မသတ်မှတ်ရဘူး။
စကားပြောကောင်းတာနဲ့ စိတ်ထားကောင်းတယ်လို့ အလိုအလျောက် မသတ်မှတ်ရဘူး။
တရားအကြောင်း ပြောတတ်တာနဲ့ တရားကျင့်တယ်လို့ အလိုအလျောက် မသတ်မှတ်ရဘူး။
ဒါကြောင့် ဓမ္မပဒ ဂါထာ ၁၉–၂၀ မှာလည်း ကျမ်းစာများများရွတ်ဖတ်နိုင်ပေမယ့် ကြားသိထားသလို မကျင့်သူကို သူများနွားအရေအတွက်ရေတွက်ပေးနေရတဲ့ နွားကျောင်းသားနဲ့ နှိုင်းပြီး၊ သိထားတာ နည်းပေမယ့် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟလျော့အောင် တရားနဲ့အညီ ကျင့်သူကို တကယ်အကျိုးခံစားသူအဖြစ် ဖော်ပြထားတယ်။
ဒီအချက်က အလွန်အရေးကြီးတယ်။
သိတာနဲ့ ဖြစ်တာ မတူဘူး။
“ရိုးသားမှုက အရေးကြီးတယ်” ဆိုတာ သိတာတစ်ခု။
ငွေဆုံးရှုံးရမယ့်အချိန်မှာပါ ရိုးသားနိုင်တာက တစ်ခု။
“မေတ္တာက ကောင်းတယ်” ဆိုတာ သိတာတစ်ခု။
ကိုယ်မကြိုက်တဲ့လူကို အလွန်မကြမ်းတမ်းအောင် ထိန်းနိုင်တာက တစ်ခု။
“ဝန်ထမ်းတွေကို လေးစားရမယ်” ဆိုတာ Management Class မှာ သိတာတစ်ခု။
အလုပ်မှားတဲ့ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ကို လူရှေ့မှာ မအရှက်ခွဲဘဲ ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြောနိုင်တာက တစ်ခု။
“Customer ကို ဂရုစိုက်ရမယ်” ဆိုတာ သိတာတစ်ခု။
Refund ပေးရမယ့်အခါ ထွက်ပြေးမသွားဘဲ တာဝန်ယူတာက တစ်ခု။
ဒါကြောင့် အရည်အသွေးဆိုတာ စကားလုံးတွေအထဲမှာ မတည်ဘူး။
ဆုံးဖြတ်ချက်တွေအထဲမှာ တည်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ ဦးဇင်းတို့က ပုံရိပ်ကို ပြင်ရင်း အရည်အသွေးကို မေ့တတ်တယ်။
ဆိုင်ကို ပြင်တယ်။
Menu အသစ်လုပ်တယ်။
Uniform အသစ်ချုပ်တယ်။
Social Media အသစ်ပြင်တယ်။
ဒါပေမယ့် အစားအသောက်အရည်အသွေးကို မစစ်ဘူး။
Customer စောင့်ချိန်ကို မပြင်ဘူး။
ဝန်ထမ်းအတွင်း ပဋိပက္ခကို မဖြေရှင်းဘူး။
သန့်ရှင်းရေးကို စနစ်မလုပ်ဘူး။
အဲဒီအခါ ဆိုင်ရှေ့က အသစ်ဖြစ်တယ်။
အတွင်းစနစ်က ဟောင်းနေတယ်။
လူတစ်ယောက်လည်း ဒီလိုပဲ။
Profile Picture အသစ်လဲတယ်။
ကိုယ့်အကြောင်း စာလှလှရေးတယ်။
အများရှေ့မှာ ယဉ်ကျေးတယ်။
ဒါပေမယ့် စိတ်အတွင်းက မနာလိုမှုကို မပြင်ဘူး။
ဒေါသကို မစစ်ဘူး။
ဝန်တိုမှုကို မလျော့ဘူး။
လိမ်ပြောတဲ့အကျင့်ကို မပြင်ဘူး။
အဲဒီအခါ ပုံအသစ်ဖြစ်တယ်။
စိတ်ဟောင်းပဲ။
ဓမ္မမှာ အပြင်ဘက်အသွင်တစ်ခုတည်းနဲ့ အတွင်းသန့်ရှင်းမှု မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းတဲ့ သတိပေးချက်တွေ ရှိတယ်။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၀ မှာ ရဟန်းအသွင်၊ တောကျင့်အသွင်၊ ဆံပင်ပုံစံ၊ အပြင်ဘက်ကျင့်စဉ်စတဲ့ အမှတ်လက္ခဏာတွေကိုသာ ယူထားရုံနဲ့ စိတ်အတွင်းက လောဘသဘော၊ မကောင်းစိတ်၊ မာန်မာန၊ မနာလိုမှု၊ ဝန်တိုမှု၊ လှည့်စားမှုနဲ့ မှားယွင်းတဲ့အမြင်တွေ အလိုအလျောက် မပျောက်သွားကြောင်း ရှင်းပြပါတယ်။ မူလအခြေအနေမှာ ရဟန်းတို့အတွက် ဟောကြားချက်ဖြစ်ပြီး၊ ဦးဇင်းတို့က “အပြင်ကအမည်နဲ့ အတွင်းကအကျင့်ကို မရောထွေးဖို့” သင်ခန်းစာအဖြစ်သာ လောကီဘဝထဲ ဆင်ခြင်နေတာပါ။
ဒါကို Company တစ်ခုနဲ့ ဆင်ခြင်ရင်—
“Ethical Company” လို့ နာမည်ပေးထားရုံနဲ့ Ethical မဖြစ်ဘူး။
“Green” လို့ အစိမ်းရောင် Logo ထည့်ထားရုံနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် တာဝန်ယူမှု မဖြစ်ဘူး။
“Family” ဆိုတဲ့စကား သုံးထားရုံနဲ့ ဝန်ထမ်းကို မိသားစုလို ဆက်ဆံတာ မဖြစ်ဘူး။
“Premium” လို့ ရေးထားရုံနဲ့ Quality မြင့်တာ မဖြစ်ဘူး။
“Trusted” လို့ ကြော်ငြာထားရုံနဲ့ ယုံထိုက်တာ မဖြစ်ဘူး။
အမည်က ဖိတ်ခေါ်တယ်။
အကျင့်က သက်သေပြတယ်။
တံဆိပ်က ကတိပေးတယ်။
နေ့စဉ်လုပ်ရပ်က ကတိတည်မတည် ဖော်ပြတယ်။
အဲဒီတော့ ပုံရိပ်ကောင်းချင်တာ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
ပုံရိပ်က အမှန်ကို ကိုယ်စားပြုရင် ကောင်းတယ်။
အတွင်းက မရှိတာကို ရှိသလိုလုပ်ရင် ပြဿနာ။
ပုံရိပ်နဲ့ အရည်အသွေး ရန်သူမဟုတ်ဘူး။
တစ်လမ်းတည်း သွားသင့်တယ်။
အပြင်သပ်ရပ်မယ်။
အတွင်းလည်း သန့်မယ်။
စကားကောင်းမယ်။
အကျင့်လည်း ကောင်းမယ်။
ကြော်ငြာက ကောင်းမယ်။
ပစ္စည်းလည်း ကောင်းမယ်။
သင်ကြားချက်က ကောင်းမယ်။
ကိုယ်တိုင်လည်း ကျင့်မယ်။
ဒီလိုဖြစ်ရင် ပုံရိပ်ဟာ လှည့်စားမှု မဟုတ်တော့ဘူး။
အတွင်းအရည်အသွေးရဲ့ မှန်ကန်တဲ့ တင်ပြချက်ဖြစ်လာတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းတို့ မေးကြည့်ရအောင်။
“ပုံရိပ်ကောင်းဖို့ ဘာကြောင့် အလွန်စိတ်ပူကြတာလဲ”
တစ်ကြောင်းတည်း အဖြေမရှိဘူး။
တချို့က အလုပ်အတွက် လိုလို့။
တချို့က ယုံကြည်မှုရဖို့။
တချို့က မိမိလုပ်ငန်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မိတ်ဆက်ဖို့။
ဒါတွေ ကောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် တချို့အခါ—
ချီးကျူးခံချင်လို့။
အရှက်မခံချင်လို့။
သူများထက် အမြင့်မြင်စေချင်လို့။
ကိုယ့်အားနည်းချက်ကို ကိုယ်တိုင်တောင် မမြင်ချင်လို့။
အတွင်းက မလုံခြုံမှုကို အပြင်ကဂုဏ်နဲ့ ဖုံးချင်လို့။
ဒီစိတ်တွေ ဝင်လာတတ်တယ်။
ဒီမှာ သတိထားရတယ်။
ပုံရိပ်ထိန်းသိမ်းခြင်းက တစ်ခါတလေ ကောင်းမွန်တဲ့ တာဝန်ယူမှု ဖြစ်တယ်။
တစ်ခါတလေတော့ အမှန်ဖုံးကွယ်ခြင်း ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
နှစ်ခုကို ခွဲဖို့ ပညာလိုတယ်။
ဥပမာတစ်ခုအနေနဲ့ စိတ်ကူးထားတဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ပြောမယ်။ ဖြစ်ခဲ့တဲ့သမိုင်းမဟုတ်ဘူး။
လုပ်ငန်းတစ်ခုရှိတယ်ဆိုပါစို့။
သူတို့ပစ္စည်းတစ်မျိုးမှာ Quality problem တက်တယ်။
ကုမ္ပဏီအတွင်းကလူတွေ သိတယ်။
Owner လည်း သိတယ်။
Marketing Team ကတော့—
“ဒီသတင်းထွက်သွားရင် Image ပျက်မယ်”
လို့ စိုးရိမ်တယ်။
ဒီနေရာမှာ လမ်းနှစ်လမ်းရှိတယ်။
ပထမလမ်းက—
ဖုံးမယ်။
မေးလာရင် မရှင်းဘူး။
Complaint ရေးသူတွေကို ဖျက်မယ်။
အတွင်းလူတွေကို မပြောနဲ့လို့ ခိုင်းမယ်။
ပုံရိပ်ကို အရင်ကာကွယ်မယ်။
ဒုတိယလမ်းက—
ပြဿနာအတိုင်းအတာကို မှန်မှန်စစ်မယ်။
ထိခိုက်နိုင်သူရှိရင် ကာကွယ်မယ်။
လိုအပ်သလို ရပ်မယ်၊ ပြင်မယ်။
စကားကို သက်သေအထောက်အထားနဲ့ ပြောမယ်။
တာဝန်ရှိတာကို တာဝန်ယူမယ်။
အဲဒီအခါ ခဏတာ Image ထိနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် အတွင်းအရည်အသွေး ပိုတည်တံ့လာနိုင်တယ်။
ဦးဇင်းတို့ မပြောတာတစ်ခု ရှိတယ်နော်။
“အမှန်ပြောတာနဲ့ လူတိုင်း ချီးကျူးမယ်” လို့ မပြောဘူး။
တစ်ခါတလေ အမှန်ပြောလည်း လူတွေ ဝေဖန်မယ်။
တာဝန်ယူလည်း ဆုံးရှုံးမှုရှိမယ်။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မဘက်က အရေးကြီးတာက—
လူတွေအားလုံးကို ချက်ချင်းကျေနပ်အောင် လုပ်နိုင်ခြင်းမဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်စကားနဲ့ ကိုယ့်အကျင့်ကို အကုသိုလ်ဘက် မလွှတ်လိုက်ဖို့။
ဒီလိုပဲ မိသားစုထဲမှာ။
အများရှေ့မှာ မိဘက အလွန်နူးညံ့သလို မြင်ရတယ်။
အိမ်ထဲရောက်ရင် သားသမီးကို စကားနဲ့အမြဲနှိပ်စက်တယ်ဆိုရင်—
အများအမြင်နဲ့ အတွင်းအကျင့်ကြား ကွာဟချက်ရှိတယ်။
သားသမီးကလည်း အများရှေ့မှာ မိဘကို အလွန်ရိုသေသလို ပြတယ်။
အိမ်ထဲမှာတော့ မိဘအသက်ကြီးလာရင် မစောင့်ရှောက်ဘူးဆိုရင်—
ပုံရိပ်နဲ့ အရည်အသွေး မတူဘူး။
လင်မယားနှစ်ယောက်လည်း Social Media မှာ အလွန်ချစ်ကြသလို ပြနိုင်တယ်။
အဲဒီဓာတ်ပုံက မှားတယ်လို့ မဆိုဘူး။
ဒါပေမယ့် အိမ်ထဲမှာ အချင်းချင်း မလေးစားဘူး၊ စကားကြမ်းတယ်၊ အပြစ်တင်တယ်ဆိုရင် ပြန်စစ်ရမယ့်နေရာရှိတယ်။
မိသားစုက လူတွေကြည့်ဖို့ တည်ဆောက်တဲ့ ပုံရိပ်မဟုတ်ဘူး။
အချင်းချင်း နေ့တိုင်းခံစားရတဲ့ အကျင့်က ပိုအရေးကြီးတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ပုံရိပ်ဆိုတာ တခြားလူတွေအတွက်။
အတွင်းအရည်အသွေးဆိုတာ ကိုယ်တိုင်နေ့တိုင်း သယ်နေရတာ။
ဘယ်သူမှ မမြင်လည်း သယ်ရတယ်။
ညအိပ်ချိန်မှာလည်း သယ်ရတယ်။
အောင်မြင်ချိန်မှာလည်း သယ်ရတယ်။
အခက်အခဲချိန်မှာလည်း သယ်ရတယ်။
ဒါကြောင့် အတွင်းက မကောင်းဘဲ ပုံရိပ်ကောင်းကို ရေရှည်ထိန်းဖို့ ကြိုးစားရတာ အလွန်ပင်ပန်းတယ်။
တစ်နေရာမှာ မဟုတ်တာပြောထားရင် နောက်တစ်နေရာမှာ အဲဒီစကားကို ပြန်ထိန်းရတယ်။
တစ်ခုဖုံးထားရင် နောက်တစ်ခု ထပ်ဖုံးရတယ်။
တစ်ခါ ချီးကျူးခံလိုက်ရင် အဲဒီပုံရိပ် မကျအောင် ထပ်ထိန်းရတယ်။
တဖြည်းဖြည်း လူက ကိုယ့်ဘဝကို မနေတော့ဘဲ ကိုယ့်ပုံရိပ်ကို စောင့်နေရသလို ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
ဒါဟာ အပြင်ပန်းအောင်မြင်နေရင်း အတွင်းမှာ မလွတ်လပ်နိုင်တဲ့ ပုံစံတစ်ခု။
ဓမ္မပဒ ဂါထာ ၃၉၃–၃၉၄ မှာလည်း ဆံပင်ပုံစံ၊ မျိုးရိုး၊ မွေးဖွားမှုစတဲ့ ပြင်ပအမှတ်အသားတွေကြောင့် လူတစ်ယောက် အတွင်းက သန့်ရှင်းသူ မဖြစ်သေးကြောင်း၊ သစ္စာနဲ့ တရားရှိခြင်းကို အဓိကထားပါတယ်။ ဆက်စပ်ဂါထာမှာလည်း အတွင်းမှာ ရှုပ်ထွေးနေစဉ် အပြင်ကိုသာ ပြုပြင်နေတာ ဘာအကျိုးရှိမလဲဆိုတဲ့ ပြင်းပြတဲ့ သတိပေးချက် ပါလာတယ်။
ဒီစကားကို လူတစ်ယောက်ရဲ့ ရုပ်ရည်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မသုံးရဘူးနော်။
ရုပ်လှတာ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
သပ်ရပ်တာ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
ကောင်းကောင်းဝတ်တာ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
အခမ်းအနားကျကျ တင်ပြတာ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
အဓိကက—
အပြင်ကို တိုးတက်အောင်လုပ်သလို အတွင်းကိုပါ မမေ့ဖို့။
ကိုယ့်ဆိုင်ကို သန့်အောင်လုပ်တယ်။
ကိုယ့်စိတ်ထဲက မနာလိုမှုကိုလည်း သန့်အောင်လုပ်။
ကိုယ့် Website ကို Update လုပ်တယ်။
ကိုယ့်စကားပြောအကျင့်ကိုလည်း Update လုပ်။
ကိုယ့် Product ကို Upgrade လုပ်တယ်။
ကိုယ့်သီလကိုလည်း စစ်။
ကိုယ့် Team ကို Training ပေးတယ်။
ကိုယ့်စိတ်ကိုလည်း လေ့ကျင့်။
ဒါမှ အပြင်နဲ့ အတွင်း အတူတိုးတက်မယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
“အတွင်းအရည်အသွေး” ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုတာလဲလို့ မေးနိုင်တယ်။
လောကီအလုပ်အကိုင်မှာဆိုရင် ကျွမ်းကျင်မှုလည်း ပါတယ်။
ကိုယ်ရောင်းတဲ့ပစ္စည်းကို သိရမယ်။
ကိုယ်လုပ်တဲ့အလုပ်ကို ကျွမ်းရမယ်။
System ရှိရမယ်။
Accounting သိရမယ်။
Quality Control သိရမယ်။
အဲဒါတွေဟာ Professional quality ဘက်။
ဓမ္မဘက်ကတော့ အတွင်းအရည်အသွေးဆိုတဲ့အခါ ပိုပြီး အခြေခံကျတဲ့ စိတ်နဲ့အကျင့်ဘက်ကို ကြည့်ရတယ်။
မကောင်းမှုကို ရှက်တတ်သလား။
အကျိုးဆက်ကို သတိထားတတ်သလား။
လေ့လာချင်စိတ်ရှိသလား။
ဝီရိယရှိသလား။
သတိရှိသလား။
ပညာနဲ့ ခွဲခြားတတ်သလား။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၀ မှာ ကောင်းမြတ်သူတစ်ဦး၏ ဂုဏ်အင်္ဂါများကို ယုံကြည်မှု၊ မကောင်းမှုကို ရှက်တတ်မှု၊ မကောင်းမှု၏အကျိုးကို သတိထားကြောက်ရွံ့တတ်မှု၊ အကြားအမြင်ရှိမှု၊ ဝီရိယရှိမှု၊ သတိရှိမှုနဲ့ ပညာရှိမှုတို့အဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ မိမိကိုယ်တိုင်၊ သူတစ်ပါးနှင့် နှစ်ဖက်လုံးကို ထိခိုက်စေမယ့် ရည်ရွယ်ချက်မျိုး မထားခြင်းကိုလည်း ကောင်းမြတ်သူရဲ့ လက္ခဏာထဲ ထည့်ထားပါတယ်။
ဒီအချက်က အလွန်အသုံးဝင်တယ်။
အတွင်းအရည်အသွေးကို “စိတ်ကောင်းလေးရှိတယ်” ဆိုတာတစ်ခုတည်းနဲ့ မပြီးဘူး။
ပညာလည်း လိုတယ်။
ဝီရိယလည်း လိုတယ်။
သတိလည်း လိုတယ်။
မကောင်းတာကို မကောင်းမှန်းသိပြီး ရပ်နိုင်တဲ့ ကိုယ်ကျင့်သိက္ခာလည်း လိုတယ်။
လူကို မထိခိုက်စေလိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်လည်း လိုတယ်။
ဒါကြောင့် လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်—
အလွန်ကြင်နာတယ်။
ဒါပေမယ့် စာရင်းမသိဘူး။
အလုပ်စနစ်မရှိဘူး။
အရည်အသွေးမစစ်ဘူးဆိုရင် လောကီအလုပ်ဘက်မှာ လိုအပ်ချက်ရှိသေးတယ်။
တစ်ဖက်မှာ—
အလွန်ကျွမ်းကျင်တယ်။
ငွေရှာတတ်တယ်။
စနစ်ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် လိမ်တယ်၊ မတရားဖိတယ်၊ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စေတယ်ဆိုရင် ဓမ္မဘက်က အတွင်းအရည်အသွေး မပြည့်ဘူး။
ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ လောကီဘဝမှာ—
ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ ကိုယ်ကျင့်တရား နှစ်ဖက်စလုံး တိုးဖို့ လိုတယ်။
Skill မရှိဘဲ သဘောကောင်းတာတစ်ခုတည်းနဲ့ အလုပ်အားလုံး မပြီးဘူး။
Skill ရှိပြီး သီလမရှိတာက ပိုအန္တရာယ်ရှိတတ်တယ်။
လူတစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အသွေးကို ဒီနှစ်ဖက် ခွဲကြည့်။
“သူဘာလုပ်တတ်သလဲ”
နဲ့—
“လုပ်တတ်တာကို ဘယ်စိတ်နဲ့ သုံးသလဲ”
ဆိုတာ။
အဲဒီမေးခွန်းနှစ်ခု မတူဘူး။
နည်းပညာတတ်တဲ့လူက နည်းပညာကို ကောင်းကျိုးအတွက် သုံးနိုင်တယ်။
မကောင်းကျိုးအတွက်လည်း သုံးနိုင်တယ်။
စကားပြောကောင်းတဲ့လူက လူတွေကို အသိပညာပေးနိုင်တယ်။
လှည့်စားနိုင်တယ်။
ငွေစီမံတတ်တဲ့လူက အဖွဲ့အစည်းကို တည်ငြိမ်စေနိုင်တယ်။
မသမာတာကို စနစ်တကျ ဖုံးကွယ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Ability ဟာ Virtue မဟုတ်သေးဘူး။
အရည်အချင်းကို ဘယ်ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အသုံးပြုသလဲကို ပြန်စစ်ရမယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
တစ်ယောက်ယောက်ရဲ့ အတွင်းအရည်အသွေးကို သိချင်ရင် သူ့အောင်မြင်မှုကိုပဲ မကြည့်နဲ့။
သူ့မှာ အာဏာရလာတဲ့အခါ ဘယ်လိုဖြစ်သလဲ ကြည့်။
အာဏာမရှိခင် လူတိုင်း နူးညံ့နိုင်တယ်။
သူများအကူအညီလိုချိန်မှာ ယဉ်ကျေးနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ်က ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်ရလာတဲ့အခါ—
အောက်ကလူကို ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ။
ကိုယ်နဲ့ သဘောမတူသူကို ဘယ်လိုပြောသလဲ။
အမှားလုပ်တဲ့သူကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်သလဲ။
ကိုယ့်ထက်အားနည်းသူကို ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ။
ဒါတွေက အတွင်းအရည်အသွေးကို ဖော်ပြတတ်တယ်။
တစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အသွေးကို သိချင်ရင်—
ငွေပါလာတဲ့အခါ ကြည့်။
ငွေနည်းတုန်း ရိုးသားတာ လွယ်နိုင်တယ်။
အခွင့်အရေးကြီးလာတဲ့အခါ ဘယ်လိုဖြစ်သလဲ။
စာရင်းကို ရှင်းသလား။
အကြွေးကို တိကျသလား။
အခြားသူပိုင်တာကို မိမိပိုင်သလို မလုပ်ဘူးလား။
အားနည်းသူရဲ့ မသိနားမလည်မှုကို အသုံးမချဘူးလား။
တစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အသွေးကို သိချင်ရင်—
ဖိအားတက်တဲ့အခါ ကြည့်။
အဆင်ပြေတုန်း နူးညံ့တာ လွယ်တယ်။
Project ပျက်လာတဲ့အခါ ဘယ်လိုပြောသလဲ။
Revenue ကျတဲ့အခါ စည်းမျဉ်းရွှေ့သလား။
ဝေဖန်ခံရတဲ့အခါ အမှန်နားထောင်သလား။
အမှားဖော်ထုတ်တဲ့လူကို ရန်သူလို သတ်မှတ်သလား။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ရဲ့ သဘောနဲ့ အလွန်ကိုက်တယ်။
အချိန်၊ ဆက်ဆံမှု၊ အခက်အခဲ၊ ဆွေးနွေးမှုတွေက အတွင်းက အရည်အသွေးကို ဖြည်းဖြည်း ဖော်ပြတယ်။
ဒါကြောင့် First Impression ကို လုံးလုံးမယုံနဲ့။
မကောင်းဘူးလို့လည်း ချက်ချင်းမဆုံးဖြတ်နဲ့။
ကောင်းတယ်လို့လည်း ချက်ချင်းမဆုံးဖြတ်နဲ့။
အချိန်ပေး။
အကျင့်ကြည့်။
အခြေအနေမျိုးစုံကြည့်။
သတိနဲ့ကြည့်။
ဒါက အခြားသူကိုပဲ စစ်ဖို့မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် စစ်ဖို့ ပိုအရေးကြီးတယ်။
ငါ အဆင်ပြေနေချိန်မှာ ကောင်းတာလား။
အခက်အခဲမှာလည်း ကောင်းနိုင်သလား။
လူတွေမြင်ချိန်မှာ ရိုးသားတာလား။
မမြင်ချိန်မှာလည်း ရိုးသားသလား။
ကိုယ့်ထက်ကြီးသူကိုသာ လေးစားတာလား။
ကိုယ့်ထက်အားနည်းသူကိုလည်း လေးစားသလား။
ငါ့အကြောင်း လှအောင်ပြောနိုင်တာလား။
ငါ့အမှားကိုလည်း ဝန်ခံနိုင်သလား။
ဒီမေးခွန်းတွေက အတွင်းအရည်အသွေးစစ်တဲ့ မေးခွန်းတွေ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ပုံရိပ်ကို အလွန်ကာကွယ်ချင်တဲ့လူမှာ အမှားဝန်ခံဖို့ ခက်တတ်တယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
“ငါမှားတယ်လို့ ပြောလိုက်ရင် လူတွေ ဘယ်လိုမြင်မလဲ”
ဆိုတဲ့စိတ်ကြောင့်။
အဲဒီအခါ အမှားက နှစ်ခုဖြစ်တယ်။
မူလအမှားတစ်ခု။
အမှားမရှိသလို လုပ်တဲ့အမှားတစ်ခု။
တစ်ခါတလေ အတွင်းအရည်အသွေး တိုးတက်ဖို့ ပထမဆုံးလုပ်ရတာ—
ကိုယ့်ပုံရိပ်ကို ခဏလျှော့ကာကွယ်ပြီး အမှန်ကို ကြည့်ဖို့။
“ဟုတ်တယ်၊ ဒီနေရာမှာ ကျွန်တော်မှားတယ်။”
“ဒီဆုံးဖြတ်ချက် မကောင်းခဲ့ဘူး။”
“ဒီ Product က ကျွန်တော်တို့ ကတိပေးထားတဲ့ Quality မရသေးဘူး။”
“ဒီလူကို ကျွန်တော် ပြောခဲ့တာ ကြမ်းသွားတယ်။”
“ဒီစာရင်းမှာ ကျွန်တော် မသေချာဘူး။ ပြန်စစ်ရမယ်။”
အဲဒီလိုပြောနိုင်တာက ပုံရိပ်ကျတာလား။
တစ်ချို့လူက အဲဒီလိုမြင်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မဘက်ကကြည့်ရင် အမှားကို မြင်နိုင်ခြင်းက ပြုပြင်မှု စတင်ရာနေရာ။
ကိုယ့်အမှား မမြင်ချင်တဲ့သူကို ဘယ်သူမှ မပြင်ပေးနိုင်ဘူး။
လူတိုင်း “ကောင်းပါတယ်” လို့ပဲ ပြောနေတဲ့အဖွဲ့အစည်းမှာ Quality တိုးဖို့ခက်တယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
အမှန်ပြောလို့ မရလို့။
ဒီတော့ အတွင်းအရည်အသွေးရှိတဲ့ Leadership ဆိုတာ သူ့ကို ချီးကျူးတဲ့အသံပဲ ကြားချင်တာ မဟုတ်ဘူး။
အမှန်ပြောတဲ့အသံကိုလည်း ခံနိုင်ရမယ်။
ဝေဖန်မှုတိုင်း မှန်တာမဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဝေဖန်မှုတိုင်းကို ရန်သူအသံလို့ယူရင် ကိုယ့်အားနည်းချက်ကို သိဖို့ခက်သွားတယ်။
ဒီနေရာမှာ သတိနဲ့ ပညာ နှစ်ခုလုံးလိုတယ်။
အပြစ်တင်သံကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဖျက်မပစ်နဲ့။
ချီးကျူးသံကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အထင်မကြီးနဲ့။
အချက်အလက်ကိုကြည့်။
ကိုယ့်အကျင့်ကိုကြည့်။
လိုတာပြင်။
မလိုတာလွှတ်။
ဒါက တည်ငြိမ်တဲ့အတွင်းအရည်အသွေး။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၁၂၁ မှာ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ် သုံးမျိုးအလိုက် သန့်ရှင်းမှုကို ခွဲပြထားတယ်။ ကိုယ်ကံဘက်မှာ မသတ်၊ မခိုးစတဲ့ ကိုယ်အပြုအမူသန့်ရှင်းမှု၊ နှုတ်ဘက်မှာ မုသား၊ ခွဲခြားစကား၊ ကြမ်းတမ်းစကား၊ အကျိုးမဲ့စကားတို့မှ ရှောင်ကြဉ်မှု၊ စိတ်ဘက်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ လောဘစိတ်၊ မကောင်းစိတ်တို့ကို ဖြစ်မှန်းသိပြီး သူတို့ ဘယ်လိုဖြစ်လာ၊ ဘယ်လိုပယ်ရမလဲ သိအောင် လေ့ကျင့်မှုကို ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီသုံးဘက်ကို ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်နဲ့ ချိတ်ကြည့်ရင်—
အပြင်အရည်အသွေးက ကားတစ်စီး၊ ရုံးခန်းတစ်ခန်း၊ Logo တစ်ခုမှာမဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်ကိုယ်အပြုအမူထဲမှာလည်း ရှိတယ်။
နှုတ်ထဲမှာလည်း ရှိတယ်။
စိတ်ထဲမှာလည်း ရှိတယ်။
ကိုယ်က မကောင်းတာမလုပ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် စကားနဲ့ လူကို ဖျက်နေတယ်ဆိုရင် မပြည့်သေးဘူး။
စကားက ချိုတယ်။
ဒါပေမယ့် စိတ်ထဲက လှည့်စားလိုစိတ်နဲ့ ပြောတာဆိုရင် မပြည့်သေးဘူး။
စိတ်က ကောင်းချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ်နဲ့နှုတ်ကို မထိန်းဘူးဆိုရင်လည်း မပြည့်သေးဘူး။
အတွင်းအရည်အသွေးဆိုတာ အတွင်းမှာပဲ ဖုံးထားရမယ့်အရာ မဟုတ်ဘူး။
စိတ်ကနေ စကားထွက်တယ်။
စိတ်ကနေ လုပ်ရပ်ထွက်တယ်။
အလေ့အကျင့်ဖြစ်လာတယ်။
လူတွေ ခံစားရတယ်။
ဒါကြောင့် အတွင်းကောင်းရင် အပြင်မှာ အကျိုးဆက်က တဖြည်းဖြည်း ပေါ်လာတတ်တယ်။
ဒီနေရာမှာ သတိထားရမယ့်အချက်တစ်ခုရှိတယ်။
“အတွင်းကောင်းရင် အပြင်ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် မလိုဘူး” လို့ မယူနဲ့။
ဒါလည်း တစ်ဖက်စွန်း။
အစားအသောက်က အတွင်းမှာအရမ်းကောင်းတယ်ဆိုပြီး ဆိုင်မသန့်လို့ မရဘူး။
ပညာအရမ်းကောင်းတယ်ဆိုပြီး ကျောင်းသားကို ရှင်းအောင် မသင်တတ်လို့ မကောင်းဘူး။
နှလုံးသားကောင်းတယ်ဆိုပြီး Deadline အမြဲပျက်လို့မရဘူး။
Product က ကောင်းတယ်ဆိုပြီး Label မရှင်း၊ အသုံးပြုပုံမရှင်းလို့လည်း မသင့်ဘူး။
ဒီတော့—
အတွင်းအရည်အသွေးကောင်းဖို့က အခြေခံ။
အပြင်တင်ပြမှုက အဲဒီအရည်အသွေးကို ရိုးသားစွာ ဆက်သွယ်ပေးဖို့။
ဒီနှစ်ခုကို တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် မတိုက်ခိုက်နဲ့။
အတွင်းကောင်းလို့ အပြင်ကို လျစ်လျူမရှုနဲ့။
အပြင်ကောင်းလို့ အတွင်းကို မမေ့နဲ့။
သူတော်ကောင်းတို့…
အရည်အသွေးဟာ အဆင်ပြေချိန်မှာပဲ ရှိရင် အရည်အသွေး မခိုင်သေးဘူး။
ဒီအချက်ကို လုပ်ငန်းခွင်ကနေ ကြည့်ကြည့်။
Team အလုပ်ကောင်းနေတယ်။
Revenue ကောင်းတယ်။
Customer Review ကောင်းတယ်။
အဲဒီအချိန် Owner က လူကောင်းဖြစ်ဖို့ လွယ်တယ်။
ဒါပေမယ့် Revenue ကျလာပြီ။
Customer အကြီးတစ်ယောက် ထွက်သွားပြီ။
အရေးကြီးတဲ့ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် အမှားလုပ်ပြီ။
ငွေကြေးကြပ်တည်းပြီ။
အဲဒီအချိန်—
အမှန်ပြောနိုင်သလား။
မတရားဖြတ်တောက်မလား။
အပြစ်မရှိသူကို အပြစ်ပုံချမလား။
စာရင်းကို ပြင်မလား။
Customer ကို မသိအောင် ဖုံးမလား။
Stress အောက်မှာ ပေါ်လာတဲ့အကျင့်က အတွင်းစနစ်ကို ပြတယ်။
အဲဒီလိုပဲ လူတစ်ယောက်ရဲ့ မေတ္တာကို စစ်ချင်ရင် ကိုယ့်ကိုချစ်တဲ့လူနဲ့ပဲ မစစ်နဲ့။
ကိုယ့်စကားကို ဆန့်ကျင်တဲ့သူနဲ့ ဘယ်လိုနေသလဲ ကြည့်။
ကိုယ့်စိတ်ရှည်မှုကို စစ်ချင်ရင် အဆင်ပြေတဲ့နေ့နဲ့ မစစ်နဲ့။
ပင်ပန်းနေတဲ့နေ့မှာ ကိုယ်ဘယ်လိုပြောသလဲ ကြည့်။
ရိုးသားမှုကို စစ်ချင်ရင် မှန်ပြောလည်း မဆုံးရှုံးတဲ့အချိန်နဲ့ မစစ်နဲ့။
မှန်ပြောရင် အကျိုးနည်းမယ့်အချိန်မှာ ကိုယ်ဘယ်လိုရွေးသလဲ ကြည့်။
အဲဒါတွေက အရည်အသွေးရဲ့ စမ်းသပ်ခန်းတွေ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းတို့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ ကွာခြားချက်တစ်ခု ဆင်ခြင်မယ်။
ပုံရိပ်ကောင်းခြင်းနဲ့ ဟန်ဆောင်ခြင်း မတူဘူး။
ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကောင်းကောင်းတင်ပြတာ ဟန်ဆောင်တာမဟုတ်ဘူး။
အလုပ်ကောင်းတာကို တင်ပြလို့ရတယ်။
ကိုယ်တတ်တာကို ပြောလို့ရတယ်။
ကိုယ့်ကုမ္ပဏီအားသာချက်ကို ကြော်ငြာလို့ရတယ်။
ကိုယ့်သင်တန်းကို ရှင်းပြလို့ရတယ်။
ကိုယ့်Product က ဘာကောင်းလဲ ပြောလို့ရတယ်။
အဓိကက—
ရှိတာကို ရှိသလို ပြော။
မရှိတာကို ရှိသလို မပြော။
ဖြစ်နေဆဲကို ပြီးသွားပြီလို့ မပြော။
ကြိုးစားနေတယ်ဆိုရင် “ကြိုးစားနေတယ်” လို့ ပြော။
မသိသေးရင် “မသိသေးဘူး” လို့ ပြော။
မသေချာသေးရင် “စစ်ဆေးနေတယ်” လို့ ပြော။
အမှားရှိရင် “အမှားရှိတယ်၊ ပြင်နေတယ်” လို့ ပြောနိုင်ရမယ်။
ဒီလိုဆို ပုံရိပ်နဲ့ သစ္စာ မဆန့်ကျင်ဘူး။
အပြင်မှာ ကောင်းအောင်လုပ်ချင်တဲ့အခါ အတွင်းကိုကောင်းအောင် ပိုလုပ်ရမယ်။
ကောင်းသလိုမြင်စေဖို့ထက် ကောင်းထိုက်အောင် ကျင့်ဖို့။
ဒီမှာ ဦးဇင်းတို့ စကားတစ်ကြောင်း မှတ်ထားချင်တယ်—
ပုံရိပ်ဟာ ကြည့်နေသူရှိမှ အလုပ်လုပ်တယ်။ အရည်အသွေးက ကြည့်နေသူမရှိလည်း အလုပ်လုပ်ရတယ်။
အဲဒီစကားကို ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေး။
Boss ရှိမှ အလုပ်လုပ်သလား။
မရှိလည်း တိကျသလား။
Camera ရှိမှ သန့်ရှင်းသလား။
မရှိလည်း သန့်ရှင်းသလား။
Customer ရှေ့မှာပဲ ယဉ်ကျေးသလား။
နောက်ကွယ်မှာလည်း လေးစားသလား။
အလှူဓာတ်ပုံရိုက်တဲ့အချိန်မှာပဲ ပေးကမ်းသလား။
ဘယ်သူမှ မသိလည်း ကူညီနိုင်သလား။
လူကြီးရှေ့မှာပဲ အကျင့်ကောင်းသလား။
ကိုယ့်ထက်အားနည်းသူရှေ့မှာလည်း အကျင့်ကောင်းသလား။
ဒီမေးခွန်းတွေက ပုံရိပ်နဲ့ အရည်အသွေးကို ခွဲပေးတယ်။
ဒါပေမယ့် သတိထား။
ဘယ်သူမှ မမြင်တဲ့ကောင်းမှုကို လုပ်တယ်ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်အထင်မကြီးနဲ့။
“ငါက လူတွေထက် ပိုစစ်မှန်တယ်”
ဆိုတဲ့ မာနတစ်မျိုး ထပ်တက်လာနိုင်တယ်။
အတွင်းအရည်အသွေးကောင်းခြင်းကိုလည်း Ego ရဲ့ Decoration မလုပ်နဲ့။
ဒါကြောင့် မဇ္ဈိမနိကာယ် ၂၉ ရဲ့ သစ်ပင်အနှစ်ဥပမာက အလွန်နက်တယ်။
လာဘ်နဲ့နာမည်ကို မာနလုပ်လို့ရတယ်။
သီလကောင်းလာလည်း—
“ငါက သူတို့ထက် သီလကောင်းတယ်”
လို့ မာနတက်နိုင်တယ်။
စိတ်တည်ငြိမ်လာလည်း—
“ငါက ပိုတော်တယ်”
လို့ ဖြစ်နိုင်တယ်။
သိမြင်မှုတိုးလာလည်း—
“ငါသိတယ်၊ သူတို့မသိဘူး”
ဆိုပြီး တန့်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ဓမ္မမှာ အတွင်းအရည်အသွေးဆိုတာ “လူကောင်းပုံအသစ်တစ်မျိုး” တည်ဆောက်ဖို့မဟုတ်ဘူး။
လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ လျော့ဖို့။
ဖက်တွယ်မှု လျော့ဖို့။
မာန လျော့ဖို့။
မုသား လျော့ဖို့။
မနာလိုမှု လျော့ဖို့။
ဝန်တိုမှု လျော့ဖို့။
လှည့်စားမှု လျော့ဖို့။
ဒီလို အတွင်းမှာ တကယ်ပြောင်းလာဖို့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ လူတွေက ပုံရိပ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး အလွန်စိုးရိမ်တာက အပြစ်တင်ခံရမှာ ကြောက်လို့။
“လူတွေ ဘာပြောမလဲ”
ဆိုတဲ့မေးခွန်းနဲ့ ဘဝတစ်ခုလုံး သွားတတ်တယ်။
အလုပ်ရွေးတာလည်း လူတွေ ဘာပြောမလဲ။
ကားဝယ်တာလည်း လူတွေ ဘာပြောမလဲ။
အိမ်ဆောက်တာလည်း လူတွေ ဘာပြောမလဲ။
သားသမီးပညာရေးလည်း လူတွေ ဘာပြောမလဲ။
ဝတ်တာလည်း လူတွေ ဘာပြောမလဲ။
မအောင်မြင်ရင် လူတွေ ဘာပြောမလဲ။
အောင်မြင်ရင်တောင် “ဒီအဆင့်ကို ဆက်ထိန်းနိုင်မလား” လို့ ပူတယ်။
ဒီလိုနဲ့ ကိုယ့်ဘဝက ကိုယ့်လက်ထဲမရှိတော့ဘဲ “လူတွေရဲ့အမြင်” ဆိုတဲ့ မမြင်ရတဲ့တရားရုံးရှေ့ နေ့တိုင်း အမှုရင်ဆိုင်နေရသလို ဖြစ်လာတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
လူ့အမြင်ကို လုံးလုံးပစ်ပယ်လို့ မရဘူး။
Feedback လိုတယ်။
Reputation လိုတယ်။
လူမှုတာဝန်ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် လူ့အမြင်ကို နောက်ဆုံးသစ္စာ မလုပ်နဲ့။
ဒီနေ့ချီးကျူးတဲ့သူ မနက်ဖြန် ဝေဖန်နိုင်တယ်။
ဒီနေ့ဝေဖန်တဲ့သူ နောက်နေ့ နားလည်နိုင်တယ်။
လူ့အမြင် ပြောင်းတတ်တယ်။
ကိုယ့်တာဝန်က လူတိုင်းရဲ့စိတ်ကို Control လုပ်ဖို့မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်ရည်ရွယ်ချက်၊ ကိုယ့်စကား၊ ကိုယ့်လုပ်ရပ်ကို သတိနဲ့ ထိန်းဖို့။
ဒါကြောင့် ကိုယ့်ပုံရိပ်ပျက်သွားတဲ့အချိန်တစ်ခုမှာတောင် ကိုယ့်အတွင်းအရည်အသွေး မပျက်အောင် နေလို့ရတယ်။
တစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို နားလည်မှားတယ်။
ကိုယ်အရမ်းဒေါသထွက်မလား။
လိမ်ပြီး ပြန်ကာကွယ်မလား။
တခြားသူ့ကို ဖျက်မလား။
ဒါမှမဟုတ်—
အမှန်ပြောသင့်တာပြော။
သက်သေရှိတာပြ။
မလိုအပ်တဲ့ ရန်ပွဲမဝင်။
ကိုယ့်အကျင့်ကို ဆက်ထိန်း။
အချိန်ကို အချိန်ပေး။
ဒီဟာက ပိုခက်တယ်။
ဒါပေမယ့် ပိုတည်ငြိမ်တယ်။
ပုံရိပ်က လူတွေရဲ့စိတ်ထဲမှာ ရှိတယ်။
အတွင်းအရည်အသွေးက ကိုယ်လေ့ကျင့်နိုင်တဲ့နေရာမှာ ရှိတယ်။
ကိုယ်မထိန်းနိုင်တာနဲ့ ကိုယ်ထိန်းနိုင်တာ ခွဲသိရမယ်။
ဥပမာတစ်ခုအနေနဲ့ အလုပ်ခွင်အခြေအနေတစ်ခု စိတ်ကူးကြည့်။
Manager နှစ်ယောက်ရှိတယ်ဆိုပါစို့။
ပထမ Manager က Presentation အရမ်းကောင်းတယ်။
Senior Management ရှေ့မှာ စကားချိုတယ်။
Report က သပ်ရပ်တယ်။
Team အောင်မြင်တာကို ကောင်းကောင်းတင်ပြတတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် နောက်ကွယ်မှာ Team Member အလုပ်ကို ကိုယ့် Credit လုပ်တယ်။
အမှားတက်ရင် အောက်ကလူပေါ် ပုံချတယ်။
ဒုတိယ Manager က စကားအရမ်းမလှဘူး။
Presentation လည်း ပထမလူလောက် မကောင်းဘူး။
ဒါပေမယ့် Team အောင်မြင်ရင် အဖွဲ့ကို Credit ပေးတယ်။
ကိုယ့်အမှားရှိရင် ဝန်ခံတယ်။
လူကို လူအဖြစ် လေးစားတယ်။
လုပ်ရမယ့်အလုပ်ကို တိကျအောင်လုပ်တယ်။
ဒီဥပမာဟာ သမိုင်းမှန်မဟုတ်ဘူး၊ သင်ခန်းစာအတွက် စိတ်ကူးထားတာ။
မေးချင်တာက—
ရေရှည်မှာ ဘယ် Manager နဲ့ အလုပ်လုပ်ချင်သလဲ။
ပထမလူကို Presentation မလိုဘူးလို့ ပြောမှာလား။
မဟုတ်ဘူး။
ဒုတိယလူလည်း Presentation Skill သင်ယူသင့်တယ်။
ဒါပေမယ့် ပထမလူရဲ့ ပြဿနာကို Presentation Skill ပိုသင်ပေးရုံနဲ့ ဖြေရှင်းလို့ရမလား။
မရဘူး။
အတွင်းက ရိုးသားမှုကို ပြင်ရမယ်။
ဒါကြောင့် Quality Development ဆိုတာ တစ်ခါတလေ Skill Training ထက် Character Training ပိုလိုတယ်။
Character Training ဆိုတာလည်း Seminar တစ်ခုပြီးတာနဲ့ မဖြစ်ဘူး။
နေ့စဉ်သေးသေးလေးတွေကို ပြန်ပြင်ရတာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီအချက်က ပညာရေးမှာလည်း ရှိတယ်။
Certificate က ပုံရိပ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဘွဲ့က အရေးကြီးတယ်။
အောင်လက်မှတ်က အရေးကြီးတယ်။
ဒါပေမယ့် အောင်လက်မှတ်နဲ့ အမှန်တကယ်သိမြင်မှု မတူဘူး။
စာမေးပွဲအမှတ်နဲ့ အကျင့်မတူဘူး။
စာအုပ်များများဖတ်တာနဲ့ လက်တွေ့ပညာ မတူဘူး။
ဆရာတစ်ယောက်လည်း—
ဘွဲ့များနိုင်တယ်။
စကားလှနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ကျောင်းသားကို မလေးစားဘူးဆိုရင် အတွင်းအရည်အသွေးမှာ ချို့တဲ့နေတယ်။
ကျောင်းသားတစ်ယောက်—
အမှတ်ကောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် Copy လုပ်ပြီးရတယ်ဆိုရင် အရည်အသွေးက မတူဘူး။
သိထားတာကို အကျင့်နဲ့ဆက်ဖို့လိုတယ်။
ဓမ္မပဒ ဂါထာ ၁၉–၂၀ က အဲဒီအချက်ကို အလွန်အားကောင်းအောင် သတိပေးတယ်။
စာများများဆိုတာထက် လက်တွေ့ကျင့်မှု။
သိတာထက် အသက်သွင်းမှု။
ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ နေ့တိုင်း မေးလို့ရတယ်—
“ဒီနေ့ ငါသိထားတဲ့ကောင်းမှုထဲက ဘာတစ်ခုကို တကယ်လုပ်ခဲ့လဲ”
တရားအကြောင်း သိတယ်။
ဒီနေ့ ဒေါသတစ်ခါကို ထိန်းခဲ့လား။
မုသားမပြောဖို့ သိတယ်။
ဒီနေ့ အဆင်မပြေတဲ့အမှန်တစ်ခုကို မှန်မှန်ပြောခဲ့လား။
ကရုဏာကောင်းတယ်လို့ သိတယ်။
ဒီနေ့ ပင်ပန်းနေသူတစ်ယောက်ကို နားထောင်ခဲ့လား။
မေတ္တာအကြောင်း သိတယ်။
ကိုယ်မကြိုက်တဲ့သူကို ထိခိုက်အောင် ပြောမယ့်စကားတစ်ကြောင်းကို ရပ်ခဲ့လား။
အဲဒီမှာ စာက အရည်အသွေးဖြစ်လာတယ်။
Knowledge က Character ဖြစ်လာတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အတွင်းအရည်အသွေးက တစ်နေ့တည်း ပြီးစီးရမယ့် Project မဟုတ်ဘူး။
လူတိုင်းမှာ လိုအပ်ချက်ရှိတယ်။
ကိုယ့်မှာ မနာလိုမှု ရှိနိုင်တယ်။
ဝန်တိုမှု ရှိနိုင်တယ်။
အောင်မြင်ချင်စိတ်ထဲ မာန ရောနိုင်တယ်။
ကောင်းချင်စိတ်ထဲ ချီးကျူးခံချင်စိတ် ရောနိုင်တယ်။
လှူချင်စိတ်ထဲ လူသိချင်စိတ် ရောနိုင်တယ်။
သင်ပေးချင်စိတ်ထဲ ကိုယ့်ကို ပညာရှိထင်စေချင်စိတ် ရောနိုင်တယ်။
ဒီလို လူ့စိတ်က ရောနှောတတ်တယ်။
အဲဒီအတွက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မုန်းဖို့ မလိုဘူး။
သိဖို့လိုတယ်။
မြင်ဖို့လိုတယ်။
မြင်ပြီးတော့ တဖြည်းဖြည်း လျော့ဖို့လိုတယ်။
“ငါက အတွင်းအရည်အသွေးရှိတဲ့လူ ဖြစ်ပြီးသား”
လို့ တံဆိပ်ကပ်မနေဘဲ—
“ဒီနေ့ ဘာလျော့လို့ရမလဲ”
လို့ မေးတာ ပိုအကျိုးရှိတယ်။
မနာလိုစိတ် နည်းနည်းလျော့။
လိမ်ချင်စိတ် နည်းနည်းလျော့။
မာန နည်းနည်းလျော့။
စကားကြမ်းတာ နည်းနည်းလျော့။
ဝန်တိုတာ နည်းနည်းလျော့။
တာဝန်ယူမှု နည်းနည်းတိုး။
နားထောင်မှု နည်းနည်းတိုး။
သတိ နည်းနည်းတိုး။
ပညာနဲ့ ပြန်စစ်တာ နည်းနည်းတိုး။
အရည်အသွေးက ဒီလို တည်ဆောက်ရတယ်။
ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာ Quality Control ရှိသလို ကိုယ့်စိတ်မှာလည်း Quality Control လိုတယ်လို့ ဥပမာယူလို့ရတယ်။
ဒါဟာ စက်မှုအရည်အသွေးစီမံမှုက ဗုဒ္ဓတရားကို သက်သေပြတယ်ဆိုတာ မဟုတ်ဘူး။
နှိုင်းယှဉ်စဉ်းစားတာပဲ။
စက်ရုံမှာ Product တစ်ခု ထွက်ပြီးမှ စစ်ရင် အချို့အမှားတွေ နောက်ကျသွားနိုင်တယ်။
လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း အဆင့်ဆင့်စစ်ရင် ပိုကောင်းတယ်။
စိတ်လည်း ဒီလိုပဲ။
စကားကြမ်းထွက်ပြီးမှပဲ နောင်တရတာထက် မထွက်ခင် သတိရရင် ပိုကောင်းတယ်။
မုသားပြောပြီးမှ ပြန်ပြင်တာထက် မပြောခင် စိတ်ကို သိရင် ပိုကောင်းတယ်။
လောဘနဲ့ ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် အကျိုးဆက်ကို ဖြေရှင်းတာထက် ဆုံးဖြတ်ခါနီးမှာ—
“ဒီစိတ်ကို ဘာက မောင်းနေတာလဲ”
လို့ သိနိုင်ရင် ပိုကောင်းတယ်။
ဒီလိုဆို စိတ်ရဲ့ Quality Control က—
ဖြစ်လာတာကို မြင်ခြင်း။
မကောင်းတာကို ရပ်ခြင်း။
ကောင်းတာကို တိုးခြင်း။
ပြန်စစ်ခြင်း။
ဒီလေးမျိုးနဲ့ လည်ပတ်နိုင်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
အတွင်းအရည်အသွေးတိုးချင်ရင် ကိုယ့်ဘဝမှာ “လူမမြင်တဲ့နေရာ” ကို အထူးစစ်။
လူမမြင်တဲ့အချိန် ကိုယ်ဘာဖတ်သလဲ။
ဘာကြည့်သလဲ။
ငွေကို ဘယ်လိုကိုင်သလဲ။
သူများအကြောင်း ဘယ်လိုပြောသလဲ။
ကိုယ့်အောက်ကလူကို ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ။
ကိုယ့်ထက် အကျိုးမရှိတဲ့သူကို ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ။
ဒီနေရာတွေက အတွင်းစိတ်လေ့ကျင့်ရာနေရာတွေ။
လူရှေ့ကောင်းပြီး နောက်ကွယ်မကောင်းရင် နှစ်ဘဝနေသလို ဖြစ်တယ်။
နှစ်ဘဝနေရတာ ပင်ပန်းတယ်။
တစ်နေရာမှာ တစ်ပုံစံ။
တစ်နေရာမှာ တစ်ပုံစံ။
အဆုံးမှာ ကိုယ်တိုင်တောင်—
“ငါတကယ် ဘယ်လိုလူလဲ”
ဆိုတာ ရှုပ်လာနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အတွင်းအရည်အသွေးက လွတ်လပ်မှုတစ်မျိုးပေးတယ်။
မပြည့်စုံလည်း ရိုးသားတယ်။
မသိရင် မသိဘူးပြောတယ်။
မှားရင် မှားတယ်ပြောတယ်။
ကောင်းတာရှိရင် ကောင်းတာပြတယ်။
လိုအပ်ချက်ရှိရင် လိုအပ်ချက်ကို သိတယ်။
ဘာမှ မဖုံးလွှမ်းဖို့ မဆိုလိုဘူးနော်။
လူတိုင်းမှာ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာရှိတယ်။
အရာအားလုံးကို လူတိုင်းသိအောင် ပြောရမယ်လို့ မဆိုလိုဘူး။
ရိုးသားခြင်းနဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာက မတူဘူး။
Confidential ဖြစ်ရမယ့်အရာကို ထိန်းတာ မုသားမဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် သိသိကြီးနဲ့ လှည့်စားတဲ့ပုံရိပ် ဖန်တီးတာက တခြားကိစ္စ။
ဒီကွာခြားချက်ကို ပညာနဲ့ ထိန်းရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခုထပ်မေးချင်တယ်။
“ကိုယ့်ပုံရိပ်က ကိုယ့်ရဲ့ဆရာဖြစ်နေလား၊ ကိုယ့်ရဲ့အကျဉ်းထောင်ဖြစ်နေလား”
ပုံရိပ်က ဆရာဖြစ်နိုင်တယ်။
ဥပမာ—
“ငါတို့အဖွဲ့အစည်းဟာ ရိုးသားမှုကို တန်ဖိုးထားတယ်”
လို့ ပြောထားတယ်။
အဲဒီစကားက ဆုံးဖြတ်ချက်ချတိုင်း ကိုယ့်ကို ပြန်သတိပေးတယ်။
ဒါဆို ကောင်းတယ်။
“ငါတို့ Quality ကို ဦးစားပေးတယ်”
လို့ ပြောထားလို့ Shipment တစ်ခုမှာ ချို့ယွင်းချက်တွေ့ရင် ရပ်ပြီး ပြန်စစ်တယ်။
ဒါဆို အဲဒီပုံရိပ်က ကိုယ့်အကျင့်ကို အားပေးတယ်။
ဒါပေမယ့်—
“ငါတို့က ဘယ်တော့မှမမှားဘူးဆိုတဲ့ပုံစံ ရှိပြီးသား”
ဆိုပြီး အမှားကို ဝန်မခံရဲတော့ဘူးဆိုရင် အကျဉ်းထောင်ဖြစ်ပြီ။
“ငါက အောင်မြင်သူလို့ လူတွေထင်ထားတယ်”
ဆိုပြီး မအောင်မြင်တာ၊ ပင်ပန်းတာ၊ အကူအညီလိုတာကို ရိုးသားစွာ မကြည့်ရဲတော့ရင် အကျဉ်းထောင်ဖြစ်ပြီ။
“ငါက လူကောင်းလို့ လူတွေထင်တယ်”
ဆိုပြီး ကိုယ့်အတွင်းက ဒေါသ၊ မနာလိုမှုတွေကို မမြင်ချင်တော့ရင် ပုံရိပ်က တရားကျင့်မှုကိုတောင် တားနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ပုံရိပ်ကို သုံး။
ပုံရိပ်ရဲ့ ကျွန်မဖြစ်နဲ့။
နာမည်ကို သုံး။
နာမည်ထဲမှာ မပိတ်မိနဲ့။
အောင်မြင်မှုကို သုံး။
အောင်မြင်မှုနဲ့ ကိုယ့်တန်ဖိုးကို အပြီးသတ်မသတ်မှတ်နဲ့။
သူတော်ကောင်းတို့…
မြတ်စွာဘုရားရဲ့ သင်ကြားချက်တွေမှာ အမည်နဲ့ အမှန်တကယ်ဂုဏ်ကို ခွဲကြည့်တဲ့နေရာတွေ အများကြီးရှိတယ်။
“ရဟန်း” လို့ ခေါ်ထားရုံနဲ့ လုံလောက်မလား။
မလုံလောက်ဘူး။
အဲဒီအမည်နဲ့ကိုက်ညီတဲ့အကျင့် ရှိဖို့လိုတယ်။
“ပညာရှိ” လို့ လူတွေခေါ်တာနဲ့ ပညာရှိမလား။
မလုံလောက်ဘူး။
အပြုအမူနဲ့ ပညာအရည်အသွေး ရှိဖို့လိုတယ်။
ဒီသဘောကို လောကီဘဝထဲ ဆင်းကြည့်ရင်—
“Leader” ဆိုတဲ့ရာထူးရတာနဲ့ ခေါင်းဆောင်ကောင်း ဖြစ်မလား။
“Teacher” လို့ခေါ်တာနဲ့ ဆရာကောင်း ဖြစ်မလား။
“Parent” ဖြစ်တာနဲ့ မိဘတာဝန် ပြည့်မလား။
“Owner” ဆိုတာနဲ့ စီးပွားရေးပညာရှင် ဖြစ်မလား။
“Buddhist” လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ခေါ်တာနဲ့ ဗုဒ္ဓတရားကို လက်တွေ့ကျင့်ပြီးသား ဖြစ်မလား။
အမည်က အစပဲ။
အကျင့်က ဖြည့်ရတယ်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၀ မှာ “လူတွေက မင်းတို့ကို ဒီလိုခေါ်တယ်၊ မင်းတို့လည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဒီလိုခေါ်တယ်ဆိုရင် အဲဒီအမည်နဲ့ကိုက်ညီအောင် ကျင့်ကြ” ဆိုတဲ့ သဘောအလွန်ထင်ရှားတယ်။
ဒါက ဦးဇင်းတို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အရမ်းသုံးလို့ကောင်းတယ်။
“ကျွန်တော်က ဖခင်ပါ”
ဆိုရင်—
ဖခင်တစ်ယောက်လို တာဝန်ယူမှုက ဘာလဲ။
“ကျွန်မက ဆရာမပါ”
ဆိုရင်—
သင်ပေးရုံတင်မဟုတ်ဘဲ ကျောင်းသားကို လေးစားနိုင်သလား။
“ကျွန်တော်က CEO ပါ”
ဆိုရင်—
ရာထူးနဲ့အာဏာယူတာပဲလား၊ အဆုံးသတ်တာဝန်ပါ ယူသလား။
“ကျွန်တော်က ဗုဒ္ဓဘာသာပါ”
ဆိုရင်—
အပြင်က အမည်တစ်ခုလား၊ ကိုယ့်စကားနဲ့အကျင့်ထဲ ဘာပြောင်းလာသလဲ။
ဒီလို မေးရမယ်။
အမည်က တာဝန်ဖြစ်လာရမယ်။
အလှဆင်ပစ္စည်း မဖြစ်ရဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ကစပြီး အတွင်းအရည်အသွေး တိုးဖို့ လက်တွေ့စစ်နိုင်တဲ့နေရာတွေ ရှိတယ်။
ပထမ၊ စကားကို စစ်။
လူတစ်ယောက် မရှိတဲ့အချိန် သူ့အကြောင်း ဘယ်လိုပြောသလဲ။
ကိုယ့်အမှားဖုံးဖို့ စကားလွှဲတတ်သလား။
ကိုယ့်အောင်မြင်မှုကို အနည်းငယ်ပိုကြီးအောင် ပြောတတ်သလား။
သူများလုပ်တာကို ကိုယ်လုပ်သလို ပြောတတ်သလား။
မသေချာတဲ့သတင်းကို သေချာသလို ပြန်ဖြန့်တတ်သလား။
ဒါ စကားရဲ့အရည်အသွေး။
နောက်တစ်ခု၊ ငွေကို စစ်။
ငွေကြေးကိစ္စရောက်ရင် ကိုယ့်စည်းမျဉ်း ပြောင်းသလား။
ငွေနည်းတဲ့ကိစ္စမှာ ရိုးသားပြီး ငွေများတဲ့ကိစ္စမှာ အကြောင်းပြချက်ရှာသလား။
ကိုယ်ပေးရမယ့်အကြွေးကို အခြားသူ့အခက်အခဲ မစဉ်းစားဘဲ အမြဲဆွဲတတ်သလား။
သူများမသိနိုင်တာကို အသုံးချတတ်သလား။
ဒါ ငွေကြေးနဲ့ တွေ့ချိန်မှာ ပေါ်တဲ့အရည်အသွေး။
နောက်တစ်ခု၊ အာဏာကို စစ်။
ကိုယ့်ကို ပြန်မပြောနိုင်သူနဲ့ ဘယ်လိုပြုမူသလဲ။
ဝန်ထမ်း၊ ကလေး၊ အိမ်အကူ၊ Driver၊ Service Staff—ကိုယ့်အကျိုးပေးနိုင်မှု နည်းတဲ့လူတွေအပေါ် ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ။
လူကြီးကို ယဉ်ကျေးပြီး အောက်လူကို ကြမ်းတယ်ဆိုရင်—
အဲဒီယဉ်ကျေးမှုဟာ အတွင်းအရည်အသွေး မဟုတ်ဘဲ အကျိုးလိုလို့ ဖြစ်နိုင်တယ်။
နောက်တစ်ခု၊ အမှားကို စစ်။
ကိုယ့်အမှားဖြစ်ရင် ပထမဆုံး စိတ်က ဘာလုပ်ချင်သလဲ။
ဖုံးချင်လား။
အကြောင်းပြချင်လား။
တစ်ယောက်ယောက်ကို ပုံချချင်လား။
ဒါမှမဟုတ်—
“အမှား ဘယ်မှာ ဖြစ်တာလဲ”
လို့ တည်ငြိမ်စွာ ကြည့်နိုင်သလား။
နောက်တစ်ခု၊ သူတစ်ပါးအောင်မြင်မှုကို စစ်။
ကိုယ့်ပြိုင်ဘက်က ကောင်းကောင်းလုပ်နိုင်ရင် စိတ်ထဲ ဘာဖြစ်သလဲ။
ကောင်းတာကို ကောင်းတယ်လို့ ဝန်ခံနိုင်သလား။
ဒါမှမဟုတ် မကောင်းတဲ့အချက်တစ်ခုခု ရှာပြီးမှ စိတ်သက်သာသလား။
မနာလိုမှုက အပြင်မှာ မမြင်ရပေမယ့် အတွင်းအရည်အသွေးကို စားတတ်တယ်။
ဓမ္မပဒ ၂၆၂–၂၆၃ မှာ မနာလိုမှု၊ ဝန်တိုမှုနဲ့ လှည့်စားမှုကို ထည့်သွင်းသတိပေးထားတာ ဒီအတွက် အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။
နောက်တစ်ခု၊ ဘယ်သူမှ မချီးကျူးတဲ့အလုပ်ကို စစ်။
အမှိုက်တစ်ခုတွေ့တယ်။
ဘယ်သူမှ မမြင်ဘူး။
ကောက်ပစ်မလား။
မိမိအလုပ်မဟုတ်ဘူးလို့ ထားမလား။
Team Member တစ်ယောက်က ကောင်းကောင်းလုပ်ထားတယ်။
Boss မသိဘူး။
Credit ပေးမလား။
မပေးဘဲ ထားမလား။
ဒီအသေးအမွှားလေးတွေက Character ကို ဆောက်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အတွင်းအရည်အသွေးတိုးလာတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ Perfect ဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ဘူး။
အမှားရှိသေးတယ်။
ဒါပေမယ့် အမှားကို မြန်မြန်မြင်တတ်လာတယ်။
ဒေါသဖြစ်သေးတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒေါသနောက် အလိုက်မလိုက်တာ ပိုမြန်လာတယ်။
မနာလိုဖြစ်သေးတယ်။
ဒါပေမယ့် “မနာလိုနေတယ်” လို့ ကိုယ်သိလာတယ်။
အထင်ကြီးခံချင်သေးတယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီစိတ်ကြောင့် မုသားလုပ်မယ့်နေရာမှာ ရပ်လာတယ်။
အဲဒါ တိုးတက်မှု။
အတွင်းအရည်အသွေးဆိုတာ အပြစ်မရှိသူအဖြစ် တစ်ညတည်းပြောင်းတာမဟုတ်ဘူး။
မကောင်းမှုဖြစ်ပုံကို ပိုမြန်မြန်သိလာတာ။
ပယ်နိုင်တာ ပိုများလာတာ။
ကောင်းမှုကို တိုးလုပ်နိုင်တာ။
သတိပိုတည်လာတာ။
ပညာပိုပါလာတာ။
ဒါကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် စစ်တဲ့အခါ—
“ငါကောင်းလား မကောင်းဘူးလား”
ဆိုတဲ့ နှစ်မျိုးတည်း မစစ်နဲ့။
“မနှစ်ကထက် လိမ်တာ နည်းလာသလား”
“ဒေါသကို မြန်မြန်သိလာသလား”
“အမှားဝန်ခံတာ ပိုလွယ်လာသလား”
“လူအားနည်းသူကို ပိုလေးစားလာသလား”
“ချီးကျူးမှုမရလည်း ကောင်းတာ ဆက်လုပ်နိုင်သလား”
“ဆုံးရှုံးမှုကြုံရင် စည်းမကျော်အောင် ထိန်းနိုင်သလား”
ဒီလို ကြည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်နေ့လုံး ပုံရိပ်ကို ထိန်းနေရတဲ့အလုပ်တစ်ခု ရှိတယ်။
အဲဒါ Social Media မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်အတ္တ။
ကိုယ့်စိတ်က—
“ငါမှန်ရမယ်”
“ငါတော်ရမယ်”
“ငါ့ကို မထင်သေးရဘူး”
“ငါ့အမှား လူမသိရဘူး”
“ငါ့ထက် သူကောင်းလို့ မဖြစ်ဘူး”
ဆိုပြီး ပုံရိပ်တစ်ခုကို အတွင်းမှာ တည်ဆောက်တတ်တယ်။
အပြင်ဘက် Social Media account ပိတ်လိုက်လည်း အတွင်းက account မပိတ်သေးဘူး။
လူတွေရှေ့ မနေတောင် စိတ်ထဲမှာ ကိုယ့်ဇာတ်လမ်းကို ကိုယ်ဆက်တည်ဆောက်နေတယ်။
ဒီအတွင်းပုံရိပ်ကို ဖက်တွယ်မှုက ပိုနက်တယ်။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်—
“ငါက ကောင်းတဲ့လူ”
လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့အခါ အမှားမြင်ဖို့ ခက်နိုင်တယ်။
“ငါက အောင်မြင်တဲ့လူ”
လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့အခါ ကျရှုံးမှုကို လက်ခံဖို့ ခက်နိုင်တယ်။
“ငါက ပညာရှိ”
လို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့အခါ မသိတာကို မသိဘူးလို့ ပြောဖို့ ခက်နိုင်တယ်။
“ငါက Leader”
လို့ အလွန်စွဲထားတဲ့အခါ တခြားသူဆီက သင်ယူဖို့ ခက်နိုင်တယ်။
ဒီတော့ အတွင်းအရည်အသွေး တိုးချင်ရင် ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်ဖန်တီးထားတဲ့ ဇာတ်လမ်းကိုတောင် သတိထားဖို့လိုတယ်။
ငါ ဘယ်သူလဲဆိုတဲ့ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ရင်း အမှန်ကို မဆုံးရှုံးနဲ့။
ဒီနေ့မသိရင် ဒီနေ့မသိဘူး။
မနက်ဖြန် သင်။
ဒီနေ့မှားရင် မှားတယ်။
ပြင်။
ဒီနေ့ စိတ်မကောင်းရင် သိ။
မဖုံးနဲ့။
ဒါက ပိုလွတ်လပ်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
အခု နည်းနည်း ငြိမ်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်ကြည့်ကြရအောင်။
ကိုယ့်ဘဝမှာ လူတွေကို အထင်ကြီးစေချင်တဲ့ နေရာတစ်ခုရှိလား။
အလုပ်လား။
ပညာလား။
ငွေလား။
ဘာသာရေးလား။
မိသားစုလား။
လူမှုကွန်ရက်လား။
ကိုယ့်ရုပ်ရည်လား။
ကိုယ့်ရာထူးလား။
အခု အဲဒီနေရာကို တစ်ခုရွေး။
ပြီးရင် ကိုယ့်စိတ်ကို မေး—
“ဒီနေရာမှာ ငါအမှန်တကယ် တိုးတက်ဖို့ ပိုအားထုတ်သလား၊ တိုးတက်သလို မြင်စေဖို့ ပိုအားထုတ်သလား”
အဖြေကို လူတွေမသိဘူး။
ကိုယ်ပဲသိတယ်။
“ငါ့မှာ အရည်အသွေးရှိတယ်လို့ လူတွေသိစေချင်တာ” နဲ့ “အရည်အသွေးကို တကယ်တိုးချင်တာ” နှစ်ခုစလုံး ရှိနိုင်တယ်။
အဲဒါ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
သိထား။
ပြီးရင် ဒုတိယကို ပိုအားပေး။
တကယ်တိုးတက်ဖို့။
ဒီနေ့ကစပြီး ပုံရိပ်ပြင်ဖို့ တစ်နာရီသုံးရင် အတွင်းအရည်အသွေးပြင်ဖို့လည်း အချိန်ပေး။
Profile Update လုပ်သလို Skill Update လုပ်။
ကြော်ငြာစစ်သလို Product စစ်။
Report စစ်သလို စိတ်စစ်။
လူတွေပြောတာ နားထောင်သလို ကိုယ့်အတွင်းက သတိပေးသံကိုလည်း နားထောင်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ချို့က မေးနိုင်တယ်—
“အတွင်းကကောင်းဖို့ပဲ အာရုံစိုက်ရင် လူတွေမသိဘူး။ Business ဘယ်လိုလုပ်မလဲ”
မဟုတ်ဘူး။
ကောင်းတဲ့အရာကို ရှင်းရှင်းတင်ပြဖို့ လိုပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့က Branding မလုပ်နဲ့လို့ မပြောဘူး။
Marketing မလုပ်နဲ့လို့ မပြောဘူး။
ရုပ်ရည်မပြင်နဲ့လို့ မပြောဘူး။
Presentation မလုပ်နဲ့လို့ မပြောဘူး။
ဓမ္မက မေးတာက—
တင်ပြနေတဲ့အရာနဲ့ တကယ်ရှိတဲ့အရာ ကိုက်ညီသလား။
ဒါပဲ။
ကိုယ့် Product တကယ်ကောင်းရင် ကောင်းတာကို ပြော။
မကောင်းတာကို ကောင်းတယ်လို့ မပြောနဲ့။
ကိုယ့် Experience တကယ်ရှိရင် ရှိတာပြော။
မရှိတာကို တိုးမပြောနဲ့။
ကိုယ့်အဖွဲ့အစည်းမှာ မပြည့်စုံသေးရင်—
“ဒီအပိုင်းကို တိုးတက်အောင်လုပ်နေပါတယ်”
လို့ ပြောလို့ရတယ်။
ရိုးသားတဲ့ပြောဆိုမှုက အားနည်းတာမဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ရိုးသားတယ်လို့ဆိုပြီး မကျွမ်းကျင်မှုကို အမြဲအကြောင်းပြလို့လည်း မရဘူး။
“ကျွန်တော်က ရိုးသားတယ်၊ ဒါပေမယ့် အလုပ်မပြီးဘူး”
ဆိုတာ မလုံလောက်ဘူး။
တရားမျှတမှုနဲ့ ကျွမ်းကျင်မှု နှစ်ဖက်လုံး တိုးရမယ်။
အတွင်းအရည်အသွေးဆိုတဲ့ စကားကို အလုပ်မတတ်မှုကို ကာကွယ်ဖို့ မသုံးနဲ့။
ကောင်းသောစိတ်ရှိသလို ကောင်းသောစွမ်းရည်လည်း တိုး။
ဒီလိုဆို လောကီအလုပ်လည်း တည်မယ်။
စိတ်လည်း မပျက်ဘူး။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်က စီးပွားရေးတစ်ခုတည်းအတွက် မဟုတ်ဘူး။
တရားနာသူတိုင်းအတွက်။
ရဟန်းတော်အတွက်လည်း သတိရှိရမယ်။
အပြင်မှာ ဘွဲ့၊ ဂုဏ်၊ လူအများလေးစားမှုရှိလို့ အတွင်းက သီလ၊ သတိ၊ ပညာ မလေ့ကျင့်တော့ရင် အနှစ်ကို မယူဘဲ အကိုင်းကို ကိုင်ထားသလို ဖြစ်နိုင်တယ်။
လူကြီးအတွက်လည်း သတိရှိရမယ်။
အသက်ကြီးလာတာနဲ့ ပညာအလိုအလျောက်မတိုးဘူး။
ရာထူးအတွက်လည်း သတိရှိရမယ်။
ရာထူးတက်တာနဲ့ Character အလိုအလျောက်မတက်ဘူး။
ငွေအတွက်လည်း သတိရှိရမယ်။
ငွေများလာတာနဲ့ စိတ်ချမ်းသာမှု အလိုအလျောက်မတိုးဘူး။
Follower အတွက်လည်း သတိရှိရမယ်။
Follower များတာနဲ့ အမှန်တရားပိုမှန်သွားတာ မဟုတ်ဘူး။
လူမသိတာနဲ့လည်း ကောင်းမှုတန်ဖိုး လျော့သွားတာ မဟုတ်ဘူး။
ဒီလို ခွဲသိဖို့လိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အတွင်းအရည်အသွေးကို တိုးဖို့ ဦးဇင်းတို့ နေ့တိုင်း သုံးကြိမ်လောက် စစ်နိုင်တယ်။
မနက် အလုပ်မစခင်—
“ဒီနေ့ လူတွေကို ဘယ်လိုမြင်စေချင်လဲ” မမေးခင်—
“ဒီနေ့ ဘယ်လိုလူအဖြစ် နေချင်လဲ” လို့ မေး။
ရိုးသားသူလား။
သည်းခံသူလား။
တာဝန်ယူသူလား။
လေးစားတတ်သူလား။
ညနေ အလုပ်ကြားမှာ—
“အခုတစ်ဝက်နေ့အတွင်း ငါ့ပုံရိပ်ကိုပဲ ကာကွယ်ခဲ့တာ ရှိလား။ အမှန်ကို ကာကွယ်ခဲ့တာ ရှိလား” လို့မေး။
ညအိပ်ခါနီး—
ဒီနေ့ လူတွေ မြင်တာမဟုတ်ဘဲ—
“ငါ့စိတ်ထဲ ဘာတိုးလာလဲ”
လို့ မေး။
လောဘပိုတိုးလာသလား။
မေတ္တာပိုတိုးလာသလား။
မာနပိုတိုးလာသလား။
ကျေးဇူးတင်စိတ်ပိုတိုးလာသလား။
လိမ်ပြောရတာ ပိုလွယ်လာသလား။
အမှန်ပြောရတာ ပိုလွယ်လာသလား။
အဲဒီမေးခွန်းတွေက အတွင်းအရည်အသွေးရဲ့ နေ့စဉ်စာရင်း။
ငွေစာရင်းပဲ မပိတ်နဲ့။
စိတ်စာရင်းလည်း ပိတ်။
ဒီနေ့ Revenue ဘယ်လောက်ရလဲ သိသလို—
ဒီနေ့ ဒေါသ ဘယ်လောက်လျော့လဲ သိ။
Customer ဘယ်နှစ်ယောက်ဝင်လဲ သိသလို—
ဒီနေ့ မုသား ဘယ်နှစ်ခါရပ်နိုင်လဲ သိ။
Project ဘယ်နှစ်ခု ပြီးလဲ သိသလို—
ဒီနေ့ တာဝန်ယူမှု ဘယ်လောက်ပြီးလဲ သိ။
ဒီလိုပြောတာက ကုသိုလ်ကို ကိန်းဂဏန်းနဲ့ တိကျစွာ တိုင်းလို့ရတယ်ဆိုတာ မဟုတ်ဘူးနော်။
ကိုယ့်နေ့စဉ်အာရုံကို လောကီရလဒ်တစ်ဖက်တည်း မဖြစ်စေဖို့ ဆင်ခြင်ခိုင်းတာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အတွင်းအရည်အသွေးရှိတဲ့လူတစ်ယောက်က အများအမြင်ကို လုံးလုံးဂရုမစိုက်တဲ့လူ မဟုတ်ဘူး။
သူများကိုလည်း နားထောင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ချီးကျူးသံနဲ့ ဝေဖန်သံနှစ်ခုလုံးကြားမှာ အမှန်ကို ရှာတယ်။
အများက ချီးကျူးလို့ အထင်မကြီးဘူး။
အများက ဝေဖန်လို့ ကိုယ့်တန်ဖိုးကို လုံးလုံးမဖျက်ဘူး။
ကောင်းတာရှိရင် ထိန်းတယ်။
မှားတာရှိရင် ပြင်တယ်။
မမှန်တဲ့ဝေဖန်မှုဆိုရင် အမုန်းမထားဘဲ ဖြေရှင်းတယ်။
ဒီလိုအတွင်းအင်အား တည်ဆောက်ရတယ်။
ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၀ မှာ ဖော်ပြတဲ့ သတိ၊ ဝီရိယ၊ ပညာနဲ့ မထိခိုက်လိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေက ဦးဇင်းတို့အတွက် အလွန်အသုံးဝင်တယ်။
တစ်ခုခု ဝေဖန်ခံရရင်—
သတိမရှိရင် ချက်ချင်းပြန်တိုက်မယ်။
ပညာမရှိရင် အမှန်/မမှန် မခွဲဘူး။
ဝီရိယမရှိရင် ပြင်သင့်တာ မပြင်ဘူး။
ကိုယ်ကျင့်သတိမရှိရင် အနိုင်ယူဖို့ မုသားတောင် သုံးမယ်။
မထိခိုက်လိုတဲ့စိတ်မရှိရင် ကိုယ့်ကို ကာကွယ်ရင်း သူများကို ဖျက်မယ်။
ဒီတော့ အတွင်းအရည်အသွေးဟာ အလှအပဆိုင်ရာကိစ္စမဟုတ်ဘူး။
အခက်အခဲကို ကိုင်တွယ်နိုင်တဲ့ အခြေခံအင်အား။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ချို့လူတွေက အရည်အသွေးတိုးဖို့အစား Comparison ပဲ လုပ်တတ်တယ်။
“သူ့ထက် ငါကောင်းလား”
“အခြား Company ထက် ငါတို့ကောင်းလား”
“အခြားမိသားစုထက် ငါတို့ကောင်းလား”
“သူ့သားထက် ငါ့သားကောင်းလား”
ဒီမေးခွန်းတွေမှာ ပြဿနာရှိတယ်။
သူများထက် ကောင်းရုံနဲ့ ကိုယ်က လုံလောက်ပြီလို့ ထင်သွားနိုင်တယ်။
အတန်းထဲမှာ အခြားသူတွေ ၄၀ မှတ်ရလို့ ကိုယ် ၅၀ ရတာကို အောင်မြင်တယ်လို့ ထင်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် လိုအပ်တဲ့စံ ၈၀ ဆိုရင်ရော။
ဒီဟာက သာမန်ဥပမာပဲ။
ဓမ္မမှာ ကိုယ့်အကျင့်ကို သူများရဲ့အမှားနဲ့ မတိုင်းနဲ့။
“သူလည်း လိမ်တာပဲ”
ဆိုပြီး ကိုယ့်မုသား မှန်မသွားဘူး။
“ကုမ္ပဏီတိုင်း ဒီလိုပဲ”
ဆိုပြီး မတရားတာ မှန်မသွားဘူး။
“လူတိုင်း စိတ်တိုတယ်”
ဆိုပြီး ကိုယ့်ဒေါသကို မလေ့ကျင့်တော့လို့ မရဘူး။
Comparison က ပုံရိပ်ကို ကူညီနိုင်ပေမယ့် Character ကို မဖြစ်မနေ ကူညီမယ်လို့ မရှိဘူး။
ကိုယ်မေးရမှာ—
မနေ့က ကိုယ်ထက် ဒီနေ့ ပိုကောင်းသလား။
မကောင်းမှုလျော့သလား။
ကောင်းမှုတိုးသလား။
သတိပိုရှိသလား။
အဲဒီဘက်ကို ပြန်တည့်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ ဦးဇင်းတို့ စိတ်ကူးယဉ်လေ့ကျင့်ခန်းလေးတစ်ခု လုပ်ကြည့်ရအောင်။
ကိုယ့်ဘဝကို အဆောက်အအုံတစ်ခုလို့ စိတ်ကူးကြည့်။
အပြင် Facade က အလွန်လှတယ်။
မီးအလင်းရောင်ကောင်းတယ်။
ဆိုင်းဘုတ်ကောင်းတယ်။
ဓာတ်ပုံရိုက်ရင် လှတယ်။
ဒါပေမယ့် Foundation မခိုင်ဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။
အပြင်အလှက Foundation ရဲ့အလုပ် မလုပ်နိုင်ဘူး။
ဒါက Engineering က ဓမ္မကို သက်သေပြတယ်လို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။
အကန့်အသတ်ရှိတဲ့ ဥပမာပဲ။
တူတဲ့အချက်က—
အပြင်မြင်ရတဲ့အပိုင်းနဲ့ ထမ်းထားရတဲ့အတွင်းဖွဲ့စည်းပုံ မတူဘူးဆိုတာ။
မတူတဲ့အချက်က—
လူ့စိတ်ကို အဆောက်အအုံလို ရုပ်ဝတ္ထုစံနှုန်းနဲ့ တိုင်းလို့ မရဘူး။
ဒါပေမယ့် သင်ခန်းစာက ရှင်းတယ်။
အလှဆင်မတိုင်ခင် အခြေခံကို စစ်။
ကိုယ့်ဘဝ Foundation က ဘာလဲ။
သီလ။
သစ္စာ။
တာဝန်ယူမှု။
သတိ။
ပညာ။
မေတ္တာ။
ဝီရိယ။
ဒီအရာတွေ ခိုင်လာရင် အပြင်က လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှုတွေ တင်လို့ကောင်းတယ်။
Foundation မရှိဘဲ အထပ်မြင့်သွားလေလေ စိုးရိမ်ရလေလေ ဖြစ်နိုင်တယ်။
အာဏာပိုကြီးလာလေ သီလပိုလိုတယ်။
ငွေပိုများလာလေ စည်းကမ်းပိုလိုတယ်။
နာမည်ပိုကြီးလာလေ သတိပိုလိုတယ်။
လူပိုလိုက်လာလေ စကားအပေါ် တာဝန်ပိုလိုတယ်။
တတ်နိုင်စွမ်းပိုများလာလေ ပညာနဲ့ကရုဏာပိုလိုတယ်။
ဒါကို မမေ့နဲ့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ဦးဇင်းတို့ အနှစ်ကို ပြန်ရှာမယ်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၂၉ ရဲ့ သစ်ပင်အနှစ် ဥပမာကို နောက်တစ်ကြိမ် သတိရ။
ကိုယ့်ဘဝမှာ အရွက်တွေ ဘာတွေလဲ။
ရာထူး။
နာမည်။
အဆင်တန်ဆာ။
ချီးကျူးမှု။
အောင်မြင်မှုစာရင်း။
အဲဒါတွေ ပြောင်းတတ်တယ်။
အခေါက်တွေ ဘာတွေလဲ။
ကိုယ့်ကို လူတွေသတ်မှတ်ထားတဲ့ Identity တွေ။
အလုပ်ရှင်။
ဆရာ။
ပညာရှင်။
အနုပညာရှင်။
လူကြီး။
Owner။
ဒါတွေလည်း ပြောင်းတတ်တယ်။
အလုပ်ဆုံးရင် ရာထူးပျောက်တယ်။
Company ရောင်းလိုက်ရင် Owner အမည်ပြောင်းတယ်။
အသက်ကြီးလာရင် ရုပ်ရည်ပြောင်းတယ်။
Technology ပြောင်းရင် ကျွမ်းကျင်မှုအချို့ ဟောင်းသွားတယ်။
လူ့အမြင်လည်း ပြောင်းတယ်။
ဒါဆို အတွင်းမှာ ဦးဇင်းတို့ ဘာကို လေ့ကျင့်နေကြသလဲ။
ဒီမေးခွန်းကို မေးရမယ်။
သီလတိုးနေသလား။
သတိတိုးနေသလား။
လောဘလျော့နေသလား။
ဒေါသလျော့နေသလား။
မောဟလျော့နေသလား။
အဲဒါက တရားဘက်က ပိုနက်တဲ့ Quality။
လောကီ Product Quality ကောင်းရုံနဲ့ သံသရာဒုက္ခက မဆုံးဘူး။
Reputation ကောင်းရုံနဲ့ မဆုံးဘူး။
ပညာဘွဲ့ကောင်းရုံနဲ့ မဆုံးဘူး။
တရားနာတာများရုံနဲ့ မဆုံးဘူး။
နောက်ဆုံးအနှစ်က လွတ်မြောက်မှုဘက်ကို ဦးတည်ရမယ်ဆိုတာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၂၉ က အလွန်နက်နက် သတိပေးထားပါတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီမှာ အရေးကြီးတာက လောကီအလုပ်ကို အထင်သေးဖို့ မဟုတ်ဘူး။
လုပ်ငန်းကိုကောင်းအောင်လုပ်။
Quality တိုး။
ပညာသင်။
အလုပ်အကိုင်တိုးတက်။
နာမည်ကောင်းအောင် ရိုးသားစွာ ကြိုးစား။
မိသားစုဂုဏ်ကို ထိန်း။
ဒါတွေလုပ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒါတွေကို အနှစ်အဆုံး မထင်နဲ့။
အဲဒါတွေရှိရင်းလည်း စိတ်ပူနိုင်တယ်။
အဲဒါတွေပျောက်သွားရင်လည်း ဘဝမဆုံးဘူး။
အဲဒါတွေထက် ပိုနက်တာရှိတယ်။
ကိုယ့်စိတ်ကို ကုသိုလ်ဘက်တည်ဆောက်ခြင်း။
တဏှာကို သိခြင်း။
ဖက်တွယ်မှုကို လျှော့ခြင်း။
သစ္စာကို သိခြင်း။
လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို ပွားခြင်း။
ဒီနက်ရှိုင်းတဲ့အဓိပ္ပာယ်ကို မမေ့နဲ့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ဒီတရားရဲ့ အဆုံးပိုင်းကို နီးလာပြီဆိုပေမယ့် အချက်တွေကို တိုတိုပဲ ချုပ်ပြီး ရပ်မသွားကြရအောင်။
ကိုယ့်ဘဝထဲ တကယ်ယူသွားနိုင်ဖို့ နောက်ဆုံးပြန်ဆင်ခြင်ကြမယ်။
ဒီည အိမ်ပြန်ရင် ကိုယ့်အတွက် မေးခွန်းလေးတစ်ခုရေးထား။
“လူတွေသိထားတဲ့ငါနဲ့ လူမမြင်တဲ့အချိန်က ငါ ဘယ်လောက်ကိုက်ညီသလဲ”
ဒီမေးခွန်းကို အပြစ်ရှာဖို့ မဟုတ်ဘူး။
ကွာဟချက်တွေ့ဖို့။
ကွာဟချက်တစ်ခုတွေ့ရင် တစ်ခုပဲ ပြင်။
လူတွေရှေ့မှာ နူးညံ့ပြီး အိမ်မှာ ကြမ်းတယ်ဆိုရင် အိမ်ကစပြင်။
အပြင်မှာ Quality ပြောပြီး အတွင်းမှာ Shortcut လုပ်တယ်ဆိုရင် Process ကစပြင်။
အလှူလုပ်တဲ့ပုံတင်တာများပြီး မိဘကို စကားကြမ်းတယ်ဆိုရင် မိဘနဲ့စကားက စပြင်။
Professional ပုံရိပ်ကောင်းပေမယ့် အချိန်မတိကျဘူးဆိုရင် အချိန်ကစပြင်။
တရားအကြောင်းပြောများပြီး ဒေါသကို မထိန်းဘူးဆိုရင် ဒေါသကို စပြင်။
တစ်ခါတည်း အကုန်မပြင်နိုင်ဘူး။
တစ်ခုစီ။
ဒါက အတွင်းအရည်အသွေး တည်ဆောက်ပုံ။
တစ်နေ့သုံးခါ အမှန်စစ်။
မနက် ရည်ရွယ်ချက်စစ်။
နေ့လယ် အပြုအမူစစ်။
ညနေ ပြန်သုံးသပ်။
“ဒီနေ့ ဘာကြောင့် ငါ လူတွေကို အထင်ကြီးစေချင်တာလဲ”
“ဒီနေ့ အဲဒီစိတ်ကြောင့် မမှန်တာတစ်ခု လုပ်မိသလား”
“ဒီနေ့ ဘယ်သူမှမသိဘဲ ကောင်းတာတစ်ခု လုပ်နိုင်ခဲ့သလား”
“ဒီနေ့ အမှားတစ်ခုကို ဝန်ခံနိုင်ခဲ့သလား”
“ဒီနေ့ ချီးကျူးမှုမရလည်း တာဝန်ယူနိုင်ခဲ့သလား”
ဒီမေးခွန်းတွေကို သတိနဲ့ စစ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လောကမှာ တချို့အရာတွေကို Package နဲ့ စဝယ်ကြတယ်။
ဒါပေမယ့် ပြန်ဝယ်မဝယ်က အတွင်းကအရည်အသွေးနဲ့ ပိုဆိုင်တတ်တယ်။
လူတစ်ယောက်နဲ့ ပထမဆုံး ခင်မင်တာ စကားချိုမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်။
ကြာကြာမိတ်ဆွေဖြစ်မဖြစ်က ယုံကြည်ရမှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ စိတ်ထားတို့နဲ့ ပိုဆိုင်တယ်။
ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ကို ပထမနေ့ အားကျနိုင်တယ်။
နှစ်ကြာလာတဲ့အခါ သူ့ Character ကို သိလာတယ်။
ဒီသဘောက အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ရဲ့ အချိန်ယူသိရတဲ့သဘောနဲ့ အလွန်လှပစွာ ကိုက်ညီတယ်။
ဒါကြောင့် အလျင်လိုမဆုံးဖြတ်နဲ့။
လူတစ်ယောက်ကို ရုပ်ကြည့်ပြီး မဆုံးဖြတ်နဲ့။
စကားကောင်းတာကြည့်ပြီး မဆုံးဖြတ်နဲ့။
တစ်ခါမှားတာနဲ့လည်း လူတစ်ယောက်လုံးကို အပြီးသတ် မဆုံးဖြတ်နဲ့။
အချိန်နဲ့ အကျင့်ကို ကြည့်။
အဲဒီလိုပဲ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်လည်း တစ်ရက်မကောင်းလို့—
“ငါမကောင်းတော့ဘူး”
လို့ မဆုံးဖြတ်နဲ့။
ပြန်လေ့ကျင့်။
ဒါပေမယ့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြန်ပြန်လုပ်နေတဲ့ မကောင်းတဲ့အလေ့အကျင့်ကို—
“ငါ့စိတ်ကောင်းပါတယ်”
ဆိုတဲ့ ပုံရိပ်နဲ့လည်း မဖုံးနဲ့။
အမှန်ကို နှစ်ဖက်လုံးက ကြည့်။
ကရုဏာရှိပါ။
တိကျမှုလည်းရှိပါ။
ဒါက ဓမ္မလမ်း။
သူတော်ကောင်းတို့…
အခု သစ္စာလေးပါးဘက်ကို ဒီခေါင်းစဉ်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်အတိုင်း သဘာဝကျကျ ဆင်းကြည့်ရအောင်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၄၁ မှာ သစ္စာလေးပါး—ဒုက္ခ၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း၊ ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းခြင်းနဲ့ ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာလမ်းကို အသေးစိတ်ရှင်းထားပါတယ်။
ဒီနေ့ “ပုံရိပ်ကောင်းခြင်းနဲ့ အတွင်းအရည်အသွေး” ဆိုတဲ့အကြောင်းကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ပြန်ကြည့်ရင်—
ဒုက္ခသစ္စာ။
လူတွေ ကိုယ့်ကို ဘယ်လိုမြင်မလဲဆိုတဲ့အရာပေါ် အလွန်မှီခိုတဲ့အခါ ပင်ပန်းတယ်။
ချီးကျူးမှ ပျော်မယ်။
ဝေဖန်ရင် ပျက်မယ်။
Image ကျရင် မခံနိုင်ဘူး။
အားနည်းချက် ထွက်လာမှာ ကြောက်တယ်။
အမှား ပေါ်လာမှာ ကြောက်တယ်။
ရာထူးကျမှာ ကြောက်တယ်။
Follower လျော့မှာ ကြောက်တယ်။
Reputation ပျက်မှာ ကြောက်တယ်။
ကိုယ်ပြထားတဲ့ပုံနဲ့ ကိုယ်တကယ်ဖြစ်နေတာ ကွာလာရင် ပိုပင်ပန်းတယ်။
မသိအောင် ဖုံးရတယ်။
သိသွားမလား စိုးရတယ်။
မုသားတစ်ခုပြောပြီးရင် နောက်စကားကို ပြန်ထိန်းရတယ်။
ဒီလို စိတ်ဖိအားနဲ့ မတည်ငြိမ်မှုဟာ ဒီခေါင်းစဉ်ထဲမှာ ဦးဇင်းတို့ သိရမယ့် ဒုက္ခဘက်။
ဒါပေမယ့် ဒုက္ခသစ္စာဟာ Reputation stress တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
နက်ရှိုင်းတဲ့အဓိပ္ပာယ်မှာ ဖက်တွယ်ထားတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးကိုယ်တိုင် ဒုက္ခနဲ့ဆိုင်တဲ့သဘောကို မြတ်စွာဘုရားသင်ကြားတော်မူတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ Brand, Image, Reputation ကနေ စတင်ပြီး နက်ရှိုင်းတဲ့ဒုက္ခကို ပြန်ကြည့်တာ။
သမုဒယသစ္စာ။
ဒီပုံရိပ်ဒုက္ခရဲ့ နောက်မှာ ဘာရှိသလဲ။
“ငါ့ကို ချီးကျူးရမယ်”
ဆိုတဲ့ တဏှာ။
“ငါက ဒီလိုလူပဲ ဖြစ်ရမယ်”
ဆိုတဲ့ ဖက်တွယ်မှု။
“ငါ့အမှား ဘယ်သူမှ မသိရဘူး”
ဆိုတဲ့ စွဲလမ်းမှု။
“သူ့ထက် ငါသာရမယ်”
ဆိုတဲ့ ယှဉ်ပြိုင်တဏှာ။
ဝေဖန်သူကို မုန်းတဲ့ ဒေါသ။
ကိုယ့်အားနည်းချက်ကို မမြင်ချင်တဲ့ မောဟ။
ဒီအရာတွေ ပုံရိပ်ကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် အကုသိုလ်လုပ်ခိုင်းနိုင်တယ်။
တကယ့်ပြဿနာက ရုပ်ပုံမဟုတ်ဘူး။
Logo မဟုတ်ဘူး။
ဝတ်စုံမဟုတ်ဘူး။
လှပတာ မဟုတ်ဘူး။
ဖက်တွယ်တဲ့စိတ်။
“ဒီပုံရိပ်မရှိရင် ငါမဖြစ်တော့ဘူး”
ဆိုတဲ့စိတ်။
အဲဒီနေရာကို သတိထား။
နိရောဓသစ္စာ။
ပုံရိပ်အားလုံး ဖျက်ပစ်ရမယ်လို့ မဆိုလိုဘူး။
အလုပ်မလုပ်တော့ရဘူးလို့ မဆိုလိုဘူး။
နာမည်မရှိရဘူးလို့ မဆိုလိုဘူး။
နိရောဓရဲ့ နက်ရှိုင်းတဲ့အဓိပ္ပာယ်က တဏှာချုပ်ငြိမ်းခြင်းဘက်ကို ဦးတည်တယ်။
ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်အတွင်းကနေ နိရောဓဘက်ကို ဆင်ခြင်ရင်—
အမြင်တစ်ခုချင်းကို အတင်း Control လုပ်ချင်တဲ့စိတ် လျော့သွားတဲ့အခါ အေးလာတယ်။
အမှားကို အမှားလို့ ကြည့်နိုင်တဲ့အခါ အေးလာတယ်။
မသိတာကို မသိဘူးလို့ ပြောနိုင်တဲ့အခါ အေးလာတယ်။
သူများကောင်းတာကို ကောင်းတယ်လို့ ဝန်ခံနိုင်တဲ့အခါ အေးလာတယ်။
“ငါ့ Image” ကို ကာကွယ်ဖို့ မုသားမသုံးတော့တဲ့အခါ အေးလာတယ်။
လူတွေမမြင်လည်း ကောင်းတာကို လုပ်နိုင်တဲ့အခါ စိတ်ပိုလွတ်လာတယ်။
ဒါဟာ နိဗ္ဗာန်ကို လောကီ Reputation Management အဖြစ် လျှော့ပြောတာ မဟုတ်ဘူး။
လောကီအခြေအနေတစ်ခုထဲမှာ ဖက်တွယ်မှုလျော့ခြင်းရဲ့ အေးငြိမ်းတဲ့ဦးတည်ချက်ကို သတိပြုတာ။
မဂ္ဂသစ္စာ။
အဲဒီအတွင်းအရည်အသွေးကို ဘယ်လိုလေ့ကျင့်မလဲ။
အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟာ ဒီနေရာမှာ တကယ်အသက်ဝင်လာတယ်။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ—
ပုံရိပ်က မတည်မြဲဘူးဆိုတာ မြင်။
ချီးကျူးမှုက နောက်ဆုံးအမှန်မဟုတ်ဘူးဆိုတာ မြင်။
ကိုယ့်လုပ်ရပ်တွေမှာ အကျိုးဆက်ရှိတယ်ဆိုတာ မြင်။
သမ္မာသင်္ကပ္ပ—
လောဘ၊ မုန်းတီးမှု၊ ထိခိုက်လိုမှုက မောင်းနှင်နေတာကို စစ်။
သူများထက် သာချင်လို့ပဲလုပ်နေတာလား။
အကျိုးပြုချင်တာ ပါသလား။
သမ္မာဝါစာ—
ပုံရိပ်ကောင်းဖို့ မုသားမသုံးနဲ့။
အလွန်အကျွံ မချဲ့နဲ့။
သူများကိုဖျက်ပြီး ကိုယ်တက်မလာနဲ့။
ကြမ်းတမ်းတဲ့စကားနဲ့ ကိုယ့်ရာထူးကို မကာကွယ်နဲ့။
သမ္မာကမ္မန္တ—
လူမြင်တဲ့အချိန်ပဲ မဟုတ်ဘဲ လူမမြင်တဲ့အချိန်မှာပါ အပြုအမူကို စောင့်။
သမ္မာအာဇီဝ—
အသက်မွေးမှုထဲမှာ ကိုယ့်အကျိုးတစ်ခုတည်း မကြည့်ဘဲ အခြားသူကို မတရားထိခိုက်မှုရှိမရှိ စစ်။
သမ္မာဝါယာမ—
အတွင်းက မနာလိုမှု၊ ဝန်တိုမှု၊ မုသား၊ မာန ဖြစ်လာရင် ပယ်ဖို့ အားထုတ်။
ကောင်းတဲ့အကျင့် မဖြစ်သေးရင် ဖြစ်အောင် လေ့ကျင့်။
ဖြစ်ပြီးသား ကောင်းမှုကို ထိန်း။
သမ္မာသတိ—
တစ်နေ့လုံး—
“အခု ငါဘာကို ကာကွယ်နေတာလဲ”
“အမှန်ကိုလား”
“ငါ့အတ္တကိုလား”
လို့ သိနေ။
သမ္မာသမာဓိ—
ချီးကျူးသံတက်တိုင်း လိုက်မတက်။
ဝေဖန်သံတက်တိုင်း လိုက်မကျ။
စိတ်ကို တည်စေ။
ဒီလို မဂ္ဂတရားက ပုံရိပ်အောက်က အတွင်းစိတ်ကို လေ့ကျင့်ပေးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု တစ်ချက် ငြိမ်ပြီး စဉ်းစားကြည့်ပါ။
ဒီကနေ့ တရားနာပြီးနောက် ကိုယ့်ဘဝထဲ ဘာတစ်ခု ပြင်မလဲ။
ပုံရိပ်တစ်ခု ထပ်တိုးမလား။
အတွင်းအရည်အသွေးတစ်ခု တိုးမလား။
ပိုကောင်းတဲ့ Profile Photo လုပ်တာ မမှားဘူး။
ဒါပေမယ့် စကားတစ်ကြောင်း ပိုမှန်အောင် ပြောနိုင်ရင် အဲဒါလည်းလုပ်။
ရုံးခန်းပိုလှအောင်လုပ်တာ မမှားဘူး။
ဒါပေမယ့် Staff တစ်ယောက်ကို ပိုလေးစားအောင် ပြောနိုင်ရင် အဲဒါလည်းလုပ်။
Marketing အသစ်လုပ်တာ မမှားဘူး။
ဒါပေမယ့် Product defect တစ်ခုကို သေချာပြင်နိုင်ရင် အဲဒါလည်းလုပ်။
ဘွဲ့တစ်ခု ထပ်တက်တာ မမှားဘူး။
ဒါပေမယ့် သိထားတာကို အကျင့်ထဲ တစ်ခုထည့်နိုင်ရင် အဲဒါလည်းလုပ်။
လူတွေရှေ့မှာ ကောင်းတာလုပ်တာ မမှားဘူး။
ဒါပေမယ့် လူမမြင်တဲ့နေရာမှာလည်း ကောင်းတာလုပ်နိုင်အောင် လေ့ကျင့်။
ဒီနေ့ကစပြီး—
ကောင်းသလိုမြင်ရဖို့ မကြိုးစားရဘူး လို့ မပြောဘူး။
ကောင်းသလိုမြင်ရဖို့ ကြိုးစားတာထက် ကောင်းထိုက်အောင် ပိုကြိုးစား လို့ပဲ ပြောချင်တယ်။
ဒီကွာခြားချက်ကို ယူသွား။
သူတော်ကောင်းတို့…
အသက်တွေကြီးလာမယ်။
ရုပ်ရည်ပြောင်းမယ်။
ရာထူးတွေပြောင်းမယ်။
လုပ်ငန်းတွေပြောင်းမယ်။
နာမည်ကျော်ခြင်းလည်း တည်မြဲမှာမဟုတ်ဘူး။
ဒီနေ့ လူတွေ မှတ်မိတဲ့အရာ မနက်ဖြန် မေ့နိုင်တယ်။
ဒီအချက်ကို စဉ်းစားတာက စိတ်ကျဖို့မဟုတ်ဘူး။
အနှစ်ကို မမေ့ဖို့။
အချိန်ရှိတုန်း သီလတိုး။
စိတ်ကို သန့်အောင်လုပ်။
လူတွေကို မတရားမလုပ်နဲ့။
ချီးကျူးမှုရလို့ မမေ့နဲ့။
ဝေဖန်မှုရလို့ မပျက်နဲ့။
မှားတာ သိရင် ပြင်။
သိတာကို ကျင့်။
ပညာနဲ့ရွေး။
မေတ္တာနဲ့ဆက်ဆံ။
ဒီလိုဆို အပြင်ပုံရိပ် ပြောင်းသွားလည်း အတွင်းမှာ အလဟဿမဖြစ်ဘူး။
ဓမ္မပဒရဲ့ သတိပေးချက်လို—
စကားကောင်း၊ အဆင်းကောင်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်နဲ့။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၂၉ ရဲ့ သစ်ပင်လို—
အရွက်အကိုင်းကို အနှစ်လို့ မမှားနဲ့။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ရဲ့ သဘောလို—
အချိန်ကြာကြာ နေထိုင်၊ ဆက်ဆံ၊ အခက်အခဲကြုံမှ ထွက်လာတဲ့အကျင့်ကို သတိထား။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၀ ရဲ့ သတိပေးချက်လို—
အမည်နဲ့ အပြင်အသွင်တစ်ခုတည်းကို အတွင်းသန့်ရှင်းမှုလို့ မယူနဲ့။
ဓမ္မပဒ ၁၉–၂၀ ရဲ့ သဘောလို—
သိရုံနဲ့ မရပ်နဲ့။ ကျင့်။
ပြီးတော့ သစ္စာလေးပါးကို မမေ့နဲ့။
ဒုက္ခကို သိ။
ဒုက္ခဖြစ်ရာ တဏှာနဲ့ ဖက်တွယ်မှုကို ပယ်။
ချုပ်ငြိမ်းရာကို မျက်မှောက်ပြုဖို့ ဦးတည်။
မဂ္ဂတရားကို ပွား။
ဒီလိုနဲ့ ပုံရိပ်ကောင်းခြင်းဟာ လောကီအကျိုးအတွက် အသုံးဝင်တဲ့ အပြင်တင်ပြမှုအဖြစ် နေပါစေ။
အတွင်းအရည်အသွေးကတော့ မိမိတို့ရဲ့ သီလ၊ သတိ၊ ပညာနဲ့ မေတ္တာတို့ကြောင့် နေ့စဉ်တိုးတက်လာပါစေ။
ပုံရိပ်ကို အရည်အသွေးအစား မသုံးမိကြပါစေနဲ့။
အရည်အသွေးရှိတာကိုလည်း တင်ပြမတတ်လို့ အကျိုးမဖြစ်ဘဲ မထားမိကြပါစေနဲ့။
အပြင်နဲ့ အတွင်း ကိုက်ညီလာကြပါစေ။
စကားနဲ့ အကျင့် ကိုက်ညီလာကြပါစေ။
အမည်နဲ့ တာဝန် ကိုက်ညီလာကြပါစေ။
ရာထူးနဲ့ Character ကိုက်ညီလာကြပါစေ။
သိခြင်းနဲ့ ကျင့်ခြင်း ကိုက်ညီလာကြပါစေ။
အောင်မြင်မှုရတဲ့အခါ မာနမတက်ကြပါစေနဲ့။
အခက်အခဲကြုံတဲ့အခါ သီလမပျက်ကြပါစေနဲ့။
ဝေဖန်ခံရတဲ့အခါ ဒေါသမလွန်ကြပါစေနဲ့။
ချီးကျူးခံရတဲ့အခါ သတိမလွတ်ကြပါစေနဲ့။
မိမိတို့ လောကီတာဝန်တွေကို ကျွမ်းကျင်စွာ ထမ်းဆောင်နိုင်ကြပါစေ။
ထိုကျွမ်းကျင်မှုကို သူတစ်ပါးအကျိုးပျက်စီးရေးအတွက် မသုံးမိကြပါစေနဲ့။
မိမိတို့ရရှိတဲ့ ငွေ၊ အာဏာ၊ ပညာ၊ နာမည်နဲ့ အခွင့်အရေးတွေဟာ မကောင်းမှုတိုးစေတဲ့အရာ မဖြစ်ဘဲ ကောင်းမှုတိုးစေတဲ့ အထောက်အပံ့များ ဖြစ်ကြပါစေ။
ဒီနေ့ တရားနာယူရသော ကုသိုလ်အစုကို မိဘဆရာသမားများ၊ ကျေးဇူးရှင်အပေါင်း၊ ဆွေမျိုးမိတ်သင်္ဂဟများနှင့် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမျှပေးဝေပါ၏။
သတ္တဝါအပေါင်း ဘေးရန်ကင်းကြပါစေ။
ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။
မုသားဖြင့် ပုံရိပ်တည်ဆောက်ရသောဘဝမှ ကင်းကြပါစေ။
အမှန်တရားအပေါ် အခြေခံ၍ တည်ငြိမ်စွာ နေနိုင်ကြပါစေ။
လောဘနဲ့ မနာလိုမှုတို့ လျော့ပါးကြပါစေ။
သတိနဲ့ ပညာ တိုးပွားကြပါစေ။
မကောင်းမှုကို မကောင်းမှန်း သိနိုင်ကြပါစေ။
ပယ်သင့်တာ ပယ်နိုင်ကြပါစေ။
ကောင်းမှုကို သိနိုင်ကြပါစေ။
မဖြစ်သေးတဲ့ကောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်အောင် အားထုတ်နိုင်ကြပါစေ။
ဖြစ်ပြီးသားကောင်းမှု မပျက်အောင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပါစေ။
ဒုက္ခသစ္စာကို သိနိုင်ကြပါစေ။
သမုဒယသစ္စာဖြစ်သော ဒုက္ခဖြစ်ရာအကြောင်းကို ပယ်နိုင်ကြပါစေ။
နိရောဓသစ္စာဖြစ်သော ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
မဂ္ဂသစ္စာဖြစ်သော ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာသို့ ပို့ဆောင်သည့် အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို နေ့စဉ်ဘဝမှစ၍ မှန်မှန်ပွားများနိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ကျမ်းကိုးမှတ်စု
ကျမ်းစာရင်း
ဓမ္မပဒ။ ဂါထာ ၁၉–၂၀၊ ၂၆၂–၂၆၃၊ ၃၉၃–၃၉၄။
မဇ္ဈိမနိကာယ်။ သုတ်အမှတ် ၂၉၊ ၄၀၊ ၁၁၀၊ ၁၄၁။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်။ သုတ်အမှတ် ၃.၁၂၁၊ ၄.၁၉၂။
Vipassana Research Institute. ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ ဒစ်ဂျစ်တယ် တိပိဋကကျမ်းတိုက်။ ဤကျမ်းတိုက်သည် ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ CD မှ အတည်ပြုထားသော တိပိဋကစာသားများ၏ ဒစ်ဂျစ်တယ်ပြန်လည်ထုတ်ဝေမှုဖြစ်ကြောင်း ကျမ်းတိုက်၏ မိတ်ဆက်စာမျက်နှာတွင် ဖော်ပြထားသည်။
