ပိုင်ရှင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် တာဝန်ယူခြင်း
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ ဆွေးနွေးသွားမယ့် အကြောင်းကတော့ “ပိုင်ရှင်ဖြစ်ခြင်းနှင့် တာဝန်ယူခြင်း” ပါ။
လူတွေဟာ ပိုင်ရှင်ဖြစ်ချင်ကြတယ်။
ကိုယ်ပိုင်အိမ် ရှိချင်တယ်။
ကိုယ်ပိုင်ကား ရှိချင်တယ်။
ကိုယ်ပိုင်ဆိုင် ရှိချင်တယ်။
ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း ရှိချင်တယ်။
ကိုယ်တိုင် Founder ဖြစ်ချင်တယ်။
ကိုယ့်နာမည်နဲ့ Company တည်ထောင်ချင်တယ်။
ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကိုယ်ချချင်တယ်။
အဲဒါ မကောင်းဘူးလား။
မကောင်းဘူးလို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။
လူတစ်ယောက်က လုံ့လဝီရိယရှိပြီး ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ် ကိုယ်ရပ်ဖို့ ကြိုးစားတာ ကောင်းပါတယ်။
မိသားစုအတွက် စီးပွားရေးတည်ဆောက်တာ ကောင်းပါတယ်။
အလုပ်အကိုင်ဖန်တီးနိုင်တာလည်း ကောင်းပါတယ်။
ကောင်းတဲ့ပစ္စည်း၊ ကောင်းတဲ့ဝန်ဆောင်မှု ဖန်တီးနိုင်တာလည်း ကောင်းပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒကာ ဒကာမတို့…
လူတွေ “ပိုင်ရှင်” ဆိုတဲ့ စကားကို ကြားတဲ့အခါ အရင်သတိရတာ ဘာလဲ။
အခွင့်အရေးလား။
တာဝန်လား။
အမိန့်ပေးနိုင်တာလား။
အကျိုးဆက်ကို ထမ်းနိုင်တာလား။
“ငါပိုင်တယ်”
ဆိုတာကို သဘောကျကြတယ်။
“ငါတာဝန်ယူမယ်”
ဆိုတဲ့နေရာရောက်တော့ တချို့က နောက်ဆုတ်ချင်တတ်တယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ စကားတစ်ကြောင်းကို အစကတည်းက မှတ်ထားကြမယ်။
ပိုင်ရှင်ဖြစ်ခြင်းရဲ့ အနှစ်ဟာ အာဏာရခြင်း မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့ အကျိုးဆက်ကို ရိုးရိုးသားသား ထမ်းနိုင်ခြင်းပဲ။
ဒီစကားကို အရင်စဉ်းစားကြည့်။
လုပ်ငန်းက အမြတ်ရတယ်။
Owner က—
“ငါ့ကုမ္ပဏီ”
လို့ပြောတယ်။
ဝန်ထမ်းတွေကောင်းလို့ အောင်မြင်တာတောင်—
“ငါတည်ဆောက်ခဲ့တာ”
လို့ပြောတယ်။
Customer က ချီးကျူးတယ်။
Owner က ဝမ်းသာတယ်။
ဒါပေမယ့် Product မှာ အမှားတက်ပြီ။
Customer နစ်နာပြီ။
အဲဒီအချိန်—
“ဒါ Manager ကလုပ်တာ”
“Production Department ရဲ့အမှား”
“ငါမသိဘူး”
လို့ပဲ ပြောနေမယ်ဆိုရင် မေးရမယ်။
ကောင်းတဲ့ရလဒ်မှာ ပိုင်ရှင်ဖြစ်ပြီး မကောင်းတဲ့ရလဒ်မှာ ပိုင်ရှင်မဟုတ်တော့ဘူးလား။
ဒါကို နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာလည်း ကြည့်။
သားသမီးက စာတော်ရင်—
“ငါ့သားလေ”
လို့ ဝမ်းသာတယ်။
ပြဿနာတက်ရင်—
“သူ့သူငယ်ချင်းတွေကြောင့်”
လို့ပဲ ပြောမလား။
ကိုယ့် Team က ရလဒ်ကောင်းရင်—
“ငါ့ Leadership ကောင်းလို့”
လို့ပြောတယ်။
Team ပျက်ရင်—
“ဝန်ထမ်းတွေ Quality မရှိလို့”
လို့ပြောမလား။
ဒီနေရာမှာ တာဝန်ယူမှုကို စစ်ရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မြတ်စွာဘုရားရှင်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၄၀ မှာ အုပ်ချုပ်မူ သုံးမျိုးကို ဟောထားပါတယ်။
မိမိကိုယ်ကို အုပ်ချုပ်မူအဖြစ်ထားခြင်း။
လောကကို အုပ်ချုပ်မူအဖြစ်ထားခြင်း။
ဓမ္မကို အုပ်ချုပ်မူအဖြစ်ထားခြင်း။
မူလသုတ်တော်ဟာ ရဟန်းကျင့်စဉ်အတွက် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ Company Governance သုတ်တော်လို့ မပြောင်းပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အတွင်းစိတ်ရဲ့ တာဝန်ယူမှုကို နားလည်ဖို့ အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။ သုတ်တော်ထဲမှာ လူမမြင်တဲ့နေရာဆိုတာ မရှိသလို မိမိကိုယ်တိုင်က မိမိဟာ မှန်သလား၊ မမှန်သလား သိနေတယ်ဆိုတဲ့ အလွန်နက်တဲ့သဘော ပါပါတယ်။ [၂]
လူတွေ မသိတာ ရှိနိုင်တယ်။
Boss မသိတာ ရှိနိုင်တယ်။
Partner မသိတာ ရှိနိုင်တယ်။
Customer မသိတာ ရှိနိုင်တယ်။
စာရင်းစစ်သူ မတွေ့တာ ရှိနိုင်တယ်။
Camera မရိုက်မိတာ ရှိနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
ကိုယ်လုပ်ခဲ့တာကို ကိုယ်သိတယ်။
ဒါဟာ တာဝန်ယူမှုရဲ့ ပထမအဆင့်။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မလိမ်ဖို့။
မကောင်းတဲ့ Owner တစ်ယောက်ရဲ့ ပြဿနာက လူတွေကို လိမ်တာမတိုင်မီ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လိမ်တတ်တာ။
“ငါမှာ ရွေးချယ်စရာမရှိလို့”
“Business က ဒီလိုပဲ”
“လူတိုင်းဒီလိုလုပ်တာ”
“Company အတွက်ပဲ”
“ဝန်ထမ်းတွေအတွက်ပဲ”
ဆိုပြီး ကိုယ့်လောဘကို တာဝန်ယူမှုလို့ နာမည်ပြောင်းတတ်တယ်။
အဲဒီနေရာမှာ မိမိကိုယ်ကို အုပ်ချုပ်မူ လိုလာတယ်။
ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်မေး—
“ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို တကယ် ဘာစိတ်နဲ့ ချနေတာလဲ”
Company ကောင်းဖို့လား။
ကိုယ့်အာဏာမကျဖို့လား။
ဝန်ထမ်းတွေအတွက်လား။
ကိုယ့်အမြတ်တစ်ခုတည်းအတွက်လား။
အမှန်တရားအတွက်လား။
ကိုယ့်မျက်နှာကယ်ဖို့လား။
သူတော်ကောင်းတို့…
ပိုင်ရှင်ဖြစ်တဲ့လူမှာ များသောအားဖြင့် တခြားသူထက် ဆုံးဖြတ်ခွင့်ပိုရှိတယ်။
ဆုံးဖြတ်ခွင့်ပိုများလေလေ—
ကိုယ့်စိတ်ထဲ ဘာရှိသလဲဆိုတာ ပိုအရေးကြီးလာတယ်။
အာဏာမရှိတဲ့လူ ဒေါသကြီးတယ်။
သူက အနီးဆုံးလူကို နာကျင်စေနိုင်တယ်။
အာဏာရှိတဲ့လူ ဒေါသကြီးတယ်။
လူရာပေါင်းများစွာကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်။
ငွေမရှိတဲ့လူ လောဘကြီးတယ်။
သူ့အတွက် ဆင်းရဲတယ်။
ငွေအများကြီးကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့လူ လောဘကြီးတယ်။
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးကို မမှန်တဲ့လမ်း သွားစေနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ပိုင်ဆိုင်မှုကြီးလာတာနဲ့ ကိုယ့်စိတ်လေ့ကျင့်မှုလည်း ကြီးလာဖို့လိုတယ်။
Company Size တိုးပြီး Character Size မတိုးရင် အန္တရာယ်ရှိတယ်။
Revenue တိုးပြီး သီလမတိုးရင် အန္တရာယ်ရှိတယ်။
Authority တိုးပြီး သတိမတိုးရင် အန္တရာယ်ရှိတယ်။
ပိုင်ရှင်ကောင်းဖြစ်ဖို့ စီးပွားရေးပညာပဲ မလုံလောက်ဘူး။
ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်အုပ်ချုပ်နိုင်တဲ့ အရည်အသွေး လိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ မှာ ရာဟုလာကို သင်ကြားရာ၌ မြတ်စွာဘုရားက လုပ်ရပ်တစ်ခုကို မလုပ်မီ၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက် ပြန်လည်စိစစ်ဖို့ သင်ကြားပါတယ်။
ကိုယ့်လုပ်ရပ်က ကိုယ့်ကို ထိခိုက်မလား။
သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်မလား။
နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်မလား။
အကုသိုလ်လား။
ဒုက္ခအကျိုးကို ဆောင်မလား။
ဒီလိုပြန်စစ်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်ပြီးနောက် မမှန်တာတွေ့ရင် ဝန်ခံ၊ ဖော်ပြ၊ နောင်မပြုဖို့ ထိန်းသိမ်းရမယ်ဆိုတဲ့ လက်တွေ့တာဝန်ယူမှုအဆင့်တောင် ပါဝင်ပါတယ်။ [၃]
ဒီတရားကို Owner တစ်ယောက်ရဲ့ နေ့စဉ်ဆုံးဖြတ်ချက်ထဲ ဆင်းကြည့်ရအောင်။
ဆုံးဖြတ်ချက် မချမီ—
“ဒီဆုံးဖြတ်ချက်က ဘယ်သူ့အပေါ် သက်ရောက်မလဲ”
လို့မေး။
လုပ်နေစဉ်—
“စတုန်းကထင်ထားသလိုလား၊ ထိခိုက်မှုအသစ် ပေါ်လာပြီလား”
လို့ စစ်။
ပြီးသွားရင်—
“ရလဒ်က ဘယ်လိုဖြစ်သွားသလဲ”
လို့ ပြန်ကြည့်။
ဒီသုံးကြိမ်ပြန်စစ်မှုကို Owner တစ်ယောက် လေ့ကျင့်နိုင်ရင် အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။
တစ်ချို့က ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးသွားတာနဲ့ ပြီးပြီလို့ ထင်တယ်။
“Order ပေးပြီးပြီ”
“Policy ချပြီးပြီ”
“ဝန်ထမ်းကို ပြောပြီးပြီ”
“Product ထုတ်ပြီးပြီ”
ဒါပေမယ့် Owner တာဝန်က အဲဒီမှာ မပြီးဘူး။
အကျိုးဆက်ကို ပြန်ကြည့်ရသေးတယ်။
လစာစနစ်တစ်ခု ချလိုက်တယ်။
Sales တက်တယ်။
ဒါပေမယ့် Staff တွေ Customer ကို မသင့်တဲ့ပစ္စည်းပါ အတင်းရောင်းလာတယ်။
အဲဒီအခါ—
“Sales တက်တယ်၊ အောင်မြင်တယ်”
လို့ပဲပြောမလား။
မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ်ချထားတဲ့ Incentive က ဘယ်လိုအကျင့်ကို ဆုချနေလဲ ပြန်ကြည့်ရမယ်။
Owner ရဲ့ Policy က လူတွေရဲ့အကျင့်ကို ပုံသွင်းတတ်တယ်။
Quality တစ်ခုတည်းကြည့်ပြီး People Impact မကြည့်ရင် မပြည့်စုံဘူး။
Profit တစ်ခုတည်းကြည့်ပြီး Ethical Impact မကြည့်ရင် မပြည့်စုံဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဥပမာတစ်ခု စိတ်ကူးထားကြည့်မယ်။
ဒါဟာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့သမိုင်းမဟုတ်ဘူး။
သင်ခန်းစာအတွက် စိတ်ကူးထားတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပါ။
လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ Owner က Manager ကိုပြောတယ်—
“ဒီလက Target မမီရင် Team အကုန် Bonus မရဘူး”
ဆိုပါစို့။
Owner ရဲ့ရည်ရွယ်ချက်က Sales တိုးစေချင်တာ။
စတုန်းက ကြည့်ရင် မှားတယ်လို့ ချက်ချင်းမပြောနိုင်ဘူး။
Performance target ထားတာ စီးပွားရေးမှာ ရှိတတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီ Target ကြောင့် Staff တွေ Customer မလိုတဲ့ပစ္စည်းကို အတင်းရောင်းလာတယ်။
မပြည့်မစုံတဲ့အချက်တွေ ဖုံးလာတယ်။
တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် Customer လုလာတယ်။
Team အတွင်း Trust ကျလာတယ်။
အခု Owner ဘာလုပ်ရမလဲ။
“ငါက Sales Target ပဲပေးတာ၊ လိမ်ဖို့မပြောဘူး”
ဆိုပြီး လက်လွှတ်လို့ရမလား။
လောကီဥပဒေဘက်က တာဝန်ဘယ်လောက်ရှိသလဲဆိုတာ သီးခြားစစ်ရမယ့်ကိစ္စ။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မဘက်က ကိုယ့်စိတ်ကိုတော့ စစ်နိုင်တယ်။
ကိုယ်ဖန်တီးထားတဲ့စနစ်က ဘယ်အကျင့်ကို အားပေးနေသလဲ။
ဒီအကျိုးဆက်ကို သိသွားပြီးနောက် မပြင်ဘူးဆိုရင်—
တာဝန်ယူမှု အားနည်းလာတယ်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို လောကီစီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ တစ်ထပ်တည်းမထားဘဲ အသုံးချဆင်ခြင်ရင်—
လုပ်ပြီးနောက် ပြန်စစ်ခြင်းဟာ အလွန်အရေးကြီးတယ်။
ပိုင်ရှင်ကောင်းဆိုတာ မမှားတဲ့သူ မဟုတ်ဘူး။
မှားတာတွေ့ရင် မဖုံးဘဲ ပြင်နိုင်တဲ့သူ။
ဒီဟာကို မှတ်ထား။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လူတစ်ယောက် Owner ဖြစ်လာပြီဆိုရင် သူ့မှာ အကြောင်းပြချက်တစ်ခု အမြဲရှိတတ်တယ်။
“ငါ့ပိုက်ဆံနဲ့လုပ်တာ”
“Company ကို ငါစတာ”
“ငါ အန္တရာယ်ယူထားတာ”
ဟုတ်ပါတယ်။
တကယ်ဟုတ်နိုင်ပါတယ်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို သူထည့်ထားတယ်။
အိမ်ကိုပေါင်ထားရတာ သူဖြစ်နိုင်တယ်။
မအိပ်မနေ အလုပ်လုပ်ခဲ့တာ သူဖြစ်နိုင်တယ်။
အဲဒီအခက်အခဲတွေကို မလျှော့သင့်ဘူး။
ဒါပေမယ့် အဲဒီအကြောင်းတွေကြောင့်—
“ဒါကြောင့် ငါဘာလုပ်လုပ်မှန်တယ်”
ဆိုတဲ့အထိ သွားလို့မရဘူး။
အများကြီးစွန့်စားထားခြင်းက တာဝန်ယူမှုကို ပိုကြီးစေသင့်တယ်။
သီလစည်းကျော်ခွင့် ပိုပေးတာ မဟုတ်ဘူး။
ဒါက အရေးကြီးတယ်။
“ငါပိုင်တယ်”
ဆိုတာနဲ့ Staff ကို အရှက်ခွဲခွင့် မရဘူး။
“ငါပိုင်တယ်”
ဆိုတာနဲ့ Supplier ကို မပေးဘဲ မတရားဆွဲထားခွင့် မရဘူး။
“ငါပိုင်တယ်”
ဆိုတာနဲ့ Customer ကို သိသိကြီးနဲ့ လိမ်ခွင့် မရဘူး။
“ငါပိုင်တယ်”
ဆိုတာနဲ့ မိသားစုရဲ့ အခြားသူတွေရဲ့အသံကို လုံးဝဖျက်ခွင့် မရဘူး။
Ownership ဟာ လောကီအခွင့်အရေးတစ်မျိုးဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မဘက်ကတော့ အာဏာရတိုင်း ကိုယ့်အကျင့်ကို ပိုစောင့်ရတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီဃနိကာယ် ၃၁ မှာ လူမှုဘဝအတွင်း အပြန်အလှန်တာဝန်တွေကို အလွန်လက်တွေ့ကျကျ ဟောထားပါတယ်။
အလုပ်ရှင်က အလုပ်သမားကို သူ့အရည်အချင်းနဲ့ ကိုက်ညီတဲ့အလုပ်ပေးရမယ်၊ အစားအသောက်နဲ့ လစာပေးရမယ်၊ နာမကျန်းရင် ကြည့်ရှုရမယ်၊ ကောင်းတဲ့အရာတွေကို မျှဝေရမယ်၊ အနားယူချိန်ပေးရမယ်ဆိုတဲ့ တာဝန်တွေ ပါတယ်။ အလုပ်သမားဘက်မှာလည်း အပြန်အလှန်တာဝန်တွေရှိတယ်။ [၄]
ဒီကျမ်းက ခေတ်သစ် Employment Law မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မဘက်က အရေးကြီးတဲ့ အခြေခံကို ပြတယ်။
အပေါ်မှာရှိတဲ့သူမှာ အောက်ကလူအပေါ် တာဝန်ရှိတယ်။
အာဏာတစ်ဖက်တည်း မဟုတ်ဘူး။
အပြန်အလှန်တာဝန်ရှိတယ်။
ဒီလိုဆို Owner တစ်ယောက်က—
“ဝန်ထမ်းက ငါ့အတွက် ဘာလုပ်ပေးရမလဲ”
တစ်ခုတည်း မမေးသင့်ဘူး။
“Owner အဖြစ် ငါသူတို့အတွက် ဘာတာဝန်ယူရမလဲ”
ကိုလည်း မေးရမယ်။
ဝန်ထမ်းက အချိန်တိကျရမယ်။
Owner က လစာတိကျရမယ်။
ဝန်ထမ်းက Quality ကောင်းရမယ်။
Owner က လိုအပ်တဲ့ Training၊ System၊ Resource ပေးရမယ်။
ဝန်ထမ်းက Company အကျိုးကို ကြည့်ရမယ်။
Owner က ဝန်ထမ်းကို သုံးပြီး ပစ်မယ့်ပစ္စည်းလို မမြင်ရဘူး။
အဲဒါမှ တာဝန်အပြန်အလှန် ဖြစ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ Owner က အောက်ကလူရဲ့ အမှားကို အလွန်မြန်မြန်မြင်တယ်။
ဝန်ထမ်းနောက်ကျတယ်။
Quality ကျတယ်။
Sale မပြည့်ဘူး။
စာရင်းမှားတယ်။
Customer complaint တက်တယ်။
ဒါတွေကို မြင်ရမယ်။
Owner ရဲ့အလုပ်ပဲ။
ဒါပေမယ့် ပြဿနာတက်တိုင်း—
“ဒီလူဘာမှမတတ်ဘူး”
လို့ပဲ မဆုံးဖြတ်နဲ့။
နောက်ထပ်မေး။
Training ပေးထားသလား။
လုပ်ငန်းစဉ် ရှင်းသလား။
Responsibility ရှင်းသလား။
လိုအပ်တဲ့ Tool ရှိသလား။
Target က လက်တွေ့ကျသလား။
လူတစ်ယောက်ကို အလုပ်နှစ်ယောက်စာ ပေးထားတာလား။
Manager က ရှင်းပြထားသလား။
ဒီမေးခွန်းတွေ Owner ရဲ့တာဝန်ဘက်။
လူတိုင်းရဲ့အမှားကို Owner အပေါ်တင်ရမယ်လို့ မဆိုဘူး။
တစ်ယောက်ချင်းစီမှာ ကိုယ့်တာဝန်ရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် Owner ရဲ့အာဏာပိုကြီးလေ System ကို ပြန်ကြည့်ဖို့ တာဝန်ပိုကြီးလေ။
အပြစ်ရှာတာနဲ့ အကြောင်းရင်းရှာတာ မတူဘူး။
အပြစ်ရှာရင်—
“ဘယ်သူ့ကို အပြစ်တင်မလဲ”
ပဲ မေးတယ်။
တာဝန်ယူရင်—
“ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ၊ ဘယ်လိုမပြန်ဖြစ်အောင်လုပ်မလဲ”
ကို မေးတယ်။
ဒီကွာခြားချက် အလွန်ကြီးတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ မှာ အိမ်ထောင်ရှင်အတွက် ချမ်းသာမှုလေးမျိုးကို ဖော်ပြထားတယ်။
တရားမျှတစွာရရှိထားတဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုရှိခြင်းရဲ့ ချမ်းသာမှု။
အဲဒီဥစ္စာကို သုံးနိုင်ခြင်းရဲ့ ချမ်းသာမှု။
အကြွေးကင်းခြင်းရဲ့ ချမ်းသာမှု။
ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ် အပြစ်ကင်းခြင်းရဲ့ ချမ်းသာမှု။
ပြီးတော့ အပြစ်ကင်းခြင်းရဲ့ချမ်းသာမှုကို အခြားချမ်းသာမှုတွေထက် အလွန်တန်ဖိုးကြီးကြောင်း ဖော်ပြထားတယ်။ [၅]
ဒါကို Owner တစ်ယောက်ရဲ့ မနက်အိပ်ရာဝင်ချိန်နဲ့ စဉ်းစားကြည့်။
ဒီနေ့ Revenue ကောင်းတယ်။
ပိုက်ဆံဝင်တယ်။
Owner ဝမ်းသာတယ်။
ဒါ ပိုင်ဆိုင်မှုရဲ့ချမ်းသာမှု။
ဒါပေမယ့် ညအိပ်ချိန်မှာ—
“ဒီ Revenue ရဖို့ Customer ကို ငါတို့ လိမ်ခဲ့သလား”
“ဝန်ထမ်းကို မတရားဖိခဲ့သလား”
“မပေးသင့်တဲ့အကြွေးကို ဆွဲထားသလား”
“ငါသိသိကြီးနဲ့ Quality အားနည်းတာ ထုတ်ခဲ့သလား”
လို့ စိတ်ထဲမအေးရင်—
အပြင်မှာ ပိုက်ဆံတိုးတယ်။
အတွင်းမှာ လိပ်ပြာမလုံဘူး။
ဘယ်ချမ်းသာမှုက ပိုနက်သလဲ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ က တိကျတဲ့ အဖြေတစ်ခု ပေးထားတယ်။
အပြစ်ကင်းခြင်းက ပိုနက်တယ်။
ဒါကြောင့် Owner တစ်ယောက် Revenue Report တစ်ခုတည်း မကြည့်နဲ့။
Conscience Report လည်း ကြည့်။
ဒီနေ့ အမြတ်ဘယ်လောက်ရလဲ။
ပြီးတော့—
ဒီနေ့ မုသားဘယ်လောက်လျော့ခဲ့သလဲ။
ဒီနေ့ တာဝန်ကို ဘယ်လောက်ဝန်ခံခဲ့သလဲ။
ဒီနေ့ အားနည်းသူတစ်ယောက်ကို ဘယ်လိုဆက်ဆံခဲ့သလဲ။
ဒီနေ့ အမှားတစ်ခုကို ဖုံးခဲ့သလား။
ဒီဟာတွေကို ပြန်စစ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
“Owner တစ်ယောက်က အကုန်တာဝန်ယူရမယ်ဆိုရင် ပင်ပန်းလွန်းမှာပေါ့”
လို့ မေးနိုင်တယ်။
ဟုတ်တယ်။
ဒီနေရာမှာ “တာဝန်ယူခြင်း” ဆိုတာ အရာအားလုံးကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခြင်း မဟုတ်ဘူး။
အဲဒါကို ခွဲဖို့အရေးကြီးတယ်။
Owner က စာရင်းအကုန် ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမယ် မဟုတ်ဘူး။
IT ကိုယ်တိုင်လုပ်ရမယ် မဟုတ်ဘူး။
Sales အကုန် ကိုယ်တိုင်ရောင်းရမယ် မဟုတ်ဘူး။
တစ်ယောက်တည်း Company ကို ထမ်းရမယ် မဟုတ်ဘူး။
တာဝန်ယူမှုနဲ့ မိုက်မဲစွာ အကုန်ကိုယ်လုပ်တာ မတူဘူး။
ကောင်းတဲ့ Owner က တာဝန်ခွဲတယ်။
ကျွမ်းကျင်သူကို အပ်တယ်။
Authority လိုသလောက် ပေးတယ်။
စစ်ဆေးရမယ့်နေရာ စစ်တယ်။
မသိတာကို မေးတယ်။
ဒါပေမယ့်—
“ငါ Delegate လုပ်ထားတယ်၊ ဒါကြောင့် အကျိုးဆက် ငါနဲ့မဆိုင်ဘူး”
လို့ မယူဘူး။
ဒီကွာခြားချက်။
လုပ်ငန်းကို လွှဲလို့ရတယ်။
ကိုယ်ကျင့်တရားတာဝန်ကို လုံးဝပျောက်အောင် လွှဲလို့ မရဘူး။
ဥပမာ—
Financial Manager တစ်ယောက် ခန့်ထားတယ်။
Owner က စာရင်းမလုပ်ဘူး။
မမှားဘူး။
ဒါပေမယ့် မသင်္ကာစရာအရာတွေကို သိနေရက်နဲ့—
“Finance Department ကလုပ်တာ”
ဆိုပြီး မကြည့်ဘူးဆိုရင် တာဝန်ယူမှုကို ပြန်စစ်ရမယ်။
တာဝန်ခွဲခြင်းက မျက်စိပိတ်ခြင်းမဟုတ်ဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာ အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝအတွက် လက်ရှိဘဝအကျိုးစီးပွားရစေမယ့် အချက်တွေထဲမှာ လုံ့လဝီရိယ၊ ရရှိထားတာကို စောင့်ရှောက်တတ်မှု၊ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေ မျှတစွာနေခြင်းတို့ ပါပါတယ်။ [၆]
ဒီကျမ်းကို စီးပွားရေး Owner Manual လို့ မပြောင်းဘူးနော်။
ဒါပေမယ့် ပိုင်ရှင်တစ်ယောက်မှာ—
လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှု လိုတယ်။
ရရှိထားတာကို ထိန်းတတ်ဖို့လိုတယ်။
လူကောင်းတွေနဲ့ ဝိုင်းဖို့လိုတယ်။
ငွေဝင်ငွေထွက်ကို သိဖို့လိုတယ်။
ဒီအချက်တွေက တာဝန်ယူမှုရဲ့ လက်တွေ့ဘက်ကို ကူညီတယ်။
တချို့ Owner က—
“ငါ Business Owner ဖြစ်တယ်”
လို့ ဝမ်းသာတယ်။
ဒါပေမယ့် စာရင်းမသိဘူး။
Cash Flow မသိဘူး။
အကြွေးဘယ်လောက်ရှိလဲ မသိဘူး။
ဝန်ထမ်းလစာရက် နီးလာမှ ပိုက်ဆံရှာတယ်။
Tax၊ Licence၊ Insurance၊ Maintenance ဘာမှမသိဘူး။
ပြီးတော့ ပြဿနာတက်ရင်—
“ကံမကောင်းလို့”
လို့ ပြောတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တချို့ပြဿနာဟာ ကံအကြောင်းကို အလွယ်တကူ ပြောရမယ့်နေရာ မဟုတ်ဘူး။
Management problem ကို Management problem အဖြစ်လည်း ကြည့်ရမယ်။
စာရင်းမထားတာ စာရင်းပြဿနာ။
စနစ်မရှိတာ Operations ပြဿနာ။
အလုပ်မလေ့လာတာ Skill ပြဿနာ။
ဒါတွေကို “တရား” ဆိုပြီး ဖုံးမထားနဲ့။
ဓမ္မက တာဝန်ရှောင်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။
ဓမ္မက အမှန်ကို အမှန်အတိုင်း မြင်ပြီး မှန်တဲ့အလုပ်ကို လုပ်ဖို့။
ဒါကြောင့် ပိုင်ရှင်တစ်ယောက်—
မသိရင် သင်။
မတတ်ရင် ကျွမ်းကျင်သူမေး။
မအားရင် တာဝန်ခွဲ။
အမှားရှိရင် ပြင်။
ဒါဟာ တာဝန်ယူမှု။
သူတော်ကောင်းတို့…
ပိုင်ရှင်ဖြစ်တာနဲ့ အရေးကြီးဆုံးပိုင်ဆိုင်ရမယ့်အရာ ဘာလဲ။
ကုမ္ပဏီလား။
ဆိုင်လား။
ရှယ်ယာလား။
အိမ်လား။
တကယ်နက်နက်ပြောရင်—
ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကိုယ်ပိုင်နိုင်ဖို့။
လူတစ်ယောက်က Company ပိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဒေါသကို မပိုင်ဘူး။
ဒေါသဖြစ်တာနဲ့ Staff ကို ဆဲတယ်။
ဒါဆို ဘယ်သူက ဘယ်သူ့ကို ပိုင်တာလဲ။
Owner က Company ကို ပိုင်တယ်။
လောဘက Owner ကို ပိုင်နေတယ်။
Customer တစ်ယောက်ပိုရဖို့ မုသားပြောရတယ်။
အဲဒီအခါ သူ့ရဲ့ဆုံးဖြတ်ခွင့်ကို လောဘက အုပ်ချုပ်နေတယ်။
Owner ဟာ စီးပွားရေးပိုင်ရှင် ဖြစ်ပေမယ့် စိတ်ပိုင်ရှင် မဖြစ်သေးဘူး။
ဒါကြောင့် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၄၀ မှာ မိမိကိုယ်ကို အုပ်ချုပ်မူအဖြစ်ထားတဲ့ သဘောက ဒီနေ့တရားအတွက် အလွန်နက်တယ်။ [၂]
ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်သိ။
လူတွေမသိလည်း ကိုယ်သိ။
ဒီဆုံးဖြတ်ချက်မှာ လောဘပါသလား။
ဒေါသပါသလား။
အတ္တပါသလား။
အကြောက်တရားပါသလား။
ဒါတွေကို သိပြီးမှ လုပ်။
ဒီလိုလုပ်နိုင်ရင် Owner ရဲ့အာဏာဟာ ပိုသန့်လာတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တာဝန်ယူတဲ့ Owner နဲ့ အပြစ်တင်တတ်တဲ့ Owner က အခက်အခဲရောက်မှ ကွာတာမြင်ရတယ်။
အဆင်ပြေချိန်မှာ လူတိုင်း Leadership ကောင်းနိုင်တယ်။
ငွေဝင်နေတယ်။
Customer ကောင်းတယ်။
Staff ကောင်းတယ်။
Market ကောင်းတယ်။
အဲဒီအချိန်—
“ကျွန်တော်တို့ Team တစ်ခုတည်းပါ”
လို့ ပြောလို့လွယ်တယ်။
Revenue ကျလာပြီ။
အကြွေးပေးရမယ်။
အရေးကြီးတဲ့ Customer ထွက်သွားပြီ။
ဒီအချိန် Owner ဘာလုပ်သလဲ။
သူ့ Character ပိုမြင်ရတယ်။
အောက်ကလူကို ပုံချသလား။
စာရင်းကို ပြင်လား။
Customer ကို လိမ်လား။
Staff လစာကို အကြောင်းမပြဘဲ ဆွဲလား။
ဒါမှမဟုတ်—
အခြေအနေကို အမှန်အတိုင်း သိအောင်လုပ်။
ကောင်းတဲ့လူတွေကို စု။
ကုန်ကျစရိတ်ကို သေချာစစ်။
လိုအပ်တာ လျှော့။
ပြောသင့်တဲ့လူကို ရိုးသားစွာပြော။
ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်မှားတာရှိရင် ဝန်ခံ။
ဒီလိုလုပ်လား။
တာဝန်ယူမှုဆိုတာ Crisis မရှိချိန်မှာ လှပတဲ့စကား။
Crisis ရှိချိန်မှာတော့ Character ဖြစ်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
စိတ်ကူးယဉ်အခြေအနေတစ်ခု ထပ်ကြည့်မယ်။
ကုမ္ပဏီငယ်တစ်ခုမှာ Product အသစ်ထုတ်တယ်။
Owner ကို Production Team က—
“ဒီ Batch မှာ Quality ပြဿနာသေးသေးရှိတယ်၊ ထပ်စစ်ရမယ်”
လို့ ပြောတယ်ဆိုပါစို့။
ပစ္စည်းအားလုံးပြန်စစ်ရင် ကုန်ကျစရိတ်တက်မယ်။
Delivery နောက်ကျမယ်။
Customer စိတ်မကောင်းနိုင်တယ်။
Owner ရဲ့စိတ်ထဲ—
“ပို့လိုက်ရင် ဘာမှမဖြစ်လောက်ဘူး”
ဆိုတဲ့စိတ်လာတယ်။
ဒီအချိန်က Responsibility စစ်တဲ့အချိန်။
မလုပ်မီ ပြန်စစ်—
ထိခိုက်နိုင်သလား။
လုပ်နေစဉ် ပြန်စစ်—
အန္တရာယ်အသစ်တွေ ပေါ်လာသလား။
ပြီးသွားရင် ပြန်စစ်—
အကျိုးဆက်ဘယ်လိုဖြစ်သလဲ။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ မူလသင်ကြားချက်က ဒီလို သတိနဲ့ ကိုယ့်လုပ်ရပ်ကို သုံးကြိမ်ပြန်ဆန်းစစ်ဖို့ လမ်းပြတယ်။ [၃]
ဒီနေရာမှာ Owner က—
“အမြတ်ငါ့အတွက်၊ အန္တရာယ် Customer အတွက်”
ဆိုတဲ့ပုံစံကို သတိထားရမယ်။
အကျိုးရသူနဲ့ အန္တရာယ်ခံရသူ ကွာနေတဲ့အခါ တရားမျှတမှုကို ပိုစစ်ရတယ်။
ကိုယ်ရမယ့်အကျိုးကြောင့် သူများခံရမယ့်အန္တရာယ်ကို သေးသေးလေးလို့ မမြင်နဲ့။
ဒါက တာဝန်ယူမှု။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တာဝန်ယူခြင်းရဲ့ အခက်ဆုံးနေရာက အမှားဝန်ခံခြင်း။
တချို့ Owner တွေ ဘာကြောင့် အမှားမဝန်ခံချင်ကြသလဲ။
Authority ကျမှာ ကြောက်လို့။
Staff က မလေးစားတော့မှာ ကြောက်လို့။
Partner က အားနည်းတယ်ထင်မှာ ကြောက်လို့။
Customer က ယုံကြည်မှုကျမှာ ကြောက်လို့။
ဒါပေမယ့် မမှားသလိုနေရင် အာဏာတကယ်ပိုကြီးသလား။
မကြီးဘူး။
အဖွဲ့အတွင်း လူတွေ အမှန်မပြောရဲတော့ဘူး။
ဘာကြောင့်လဲ။
Owner ကို အမှားပြလို့ မရဘူးဆိုတဲ့ Culture ဖြစ်သွားလို့။
အဲဒီ Culture က နောက်ပိုင်း အလွန်အန္တရာယ်ရှိတယ်။
Staff တစ်ယောက် Quality problem မြင်တယ်။
မပြောရဲဘူး။
“ပြောရင် ငါ့ကိုပဲ အပြစ်တင်မယ်”
လို့ စိုးရိမ်တယ်။
Problem ကြီးလာတယ်။
ဒါကြောင့် တာဝန်ယူတဲ့ Owner က—
“အမှားပြောလာသူကို ရန်သူမလုပ်ဘူး။”
အမှားကို ရိုးသားစွာ ပြောနိုင်တဲ့ Environment တည်ဆောက်တယ်။
“ဒီဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ငါမှားခဲ့တယ်”
လို့ ပြောနိုင်တယ်။
ဒီစကားက Owner ကို သေးသွားစေမလား။
တချို့အခါ မသေးဘူး။
ပိုယုံကြည်ရစေတယ်။
ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ မပြောတာတစ်ခုရှိတယ်—
“တောင်းပန်လိုက်တာနဲ့ အကုန်ပြီးပြီ”
မဟုတ်ဘူး။
တာဝန်ယူခြင်းမှာ—
ဝန်ခံခြင်း။
ပြင်ဆင်ခြင်း။
ထိခိုက်သူရှိရင် သင့်တင့်သလို ဖြေရှင်းခြင်း။
ထပ်မဖြစ်အောင် စနစ်ပြင်ခြင်း။
ဒါတွေပါရတယ်။
စကားတောင်းပန်ခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၁ မှာ မှန်ကန်စွာ ရရှိထားတဲ့ စည်းစိမ်ကို ဘယ်လိုအကျိုးရှိစွာ အသုံးပြုမလဲဆိုတာ ဖော်ပြထားတယ်။
မိမိနဲ့ မိသားစုကို ထောက်ပံ့။
မိတ်ဆွေတွေကို ကူညီ။
မီး၊ ရေ၊ အာဏာပိုင်၊ သူခိုး၊ မသင့်မြတ်သောအမွေဆက်ခံသူတို့လို အန္တရာယ်များမှ ကာကွယ်။
လူမှုရေးတာဝန်နဲ့ ကောင်းမှုများအတွက် အသုံးပြု။
ဒီလို သင့်တင့်စွာသုံးထားပြီးမှ ဥစ္စာလျော့လာတယ်ဆိုရင်လည်း ကိုယ့်တာဝန်ကို လုပ်ထားပြီးသားလို့ နောင်တမရှိနိုင်တဲ့သဘော ပါပါတယ်။ [၇]
ဒီကျမ်းက Owner ရဲ့စိတ်ကို အရေးကြီးတဲ့ဘက်တစ်ခု ပြတယ်။
ပိုင်ဆိုင်ထားတာကို—
“ငါ့အတွက် ဘယ်လောက်ကျန်မလဲ”
တစ်ခုတည်း မတွက်နဲ့။
“ငါ့လက်ထဲ ရောက်လာတဲ့အရာကို တာဝန်ရှိရှိ ဘယ်လိုအသုံးပြုမလဲ”
ကိုလည်း စဉ်းစား။
Owner တစ်ယောက်မှာ အမြတ်ရှိတယ်။
အဲဒီအမြတ်ထဲက—
လုပ်ငန်းတည်တံ့ဖို့ ဘယ်လောက်ထားမလဲ။
အရေးပေါ်အတွက် ဘယ်လောက်ထားမလဲ။
ဝန်ထမ်းအရည်အသွေးတိုးဖို့ ဘယ်လောက်သုံးမလဲ။
Quality တိုးဖို့ ဘယ်လောက်သုံးမလဲ။
မိသားစုတာဝန်ဘယ်လိုလဲ။
ကောင်းမှုလုပ်ဖို့ ဘယ်လိုသုံးမလဲ။
ဒါတွေက “ဥစ္စာကို တာဝန်ယူခြင်း”။
ပိုက်ဆံဟာ ထားပိုင်ခွင့်ပဲ မဟုတ်ဘူး။
အသုံးချပုံကလည်း Owner ရဲ့ Character ကို ပြတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
သံယုတ္တနိကာယ် ၃.၁၉ မှာ စည်းစိမ်အများကြီးရှိပေမယ့် မိမိ၊ မိဘ၊ မိသားစု၊ အလုပ်သမား၊ မိတ်ဆွေတွေအတွက် သင့်တင့်စွာ အသုံးမပြုဘဲထားတဲ့သူရဲ့ စည်းစိမ်ဟာ အကျိုးမဖြစ်ဘဲ ပျက်စီးသွားနိုင်ကြောင်း ရေကန်ဥပမာနဲ့ ရှင်းပြထားပါတယ်။ [၈]
ရေပြည့်နေတဲ့ကန်။
ရေသန့်တယ်။
အေးတယ်။
သောက်လို့ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် ဘယ်သူမှ မသုံးနိုင်ဘူး။
နောက်ဆုံး အလကားဖြစ်သွားတယ်။
စည်းစိမ်လည်း ဒီလိုဖြစ်နိုင်တယ်။
Owner ဆိုတာ—
“ငါ့မှာ ဘယ်လောက်ရှိသလဲ”
ဆိုတဲ့စာရင်းကိုပဲ ကြည့်တဲ့သူလား။
ဒါမှမဟုတ်—
“ရှိတာကို ဘယ်လောက်မှန်ကန်စွာ အသုံးပြုနိုင်သလဲ”
ကို ကြည့်တဲ့သူလား။
ဒီကွာခြားချက်ရှိတယ်။
တစ်ချို့ Owner က Asset အများကြီးရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် Maintenance မလုပ်ဘူး။
Staff Training မလုပ်ဘူး။
လိုအပ်တဲ့စနစ် မတိုးဘူး။
နောက်ဆုံး ပိုင်ဆိုင်မှုကြီးပြီး အရည်အသွေးကျသွားတယ်။
ဒီဟာလည်း တာဝန်ယူမှု မပြည့်တဲ့ပုံစံတစ်မျိုး။
ပိုင်ရှင်က ပစ္စည်းကို ထိန်းသိမ်းရတယ်။
လူကိုလည်း ထိန်းသိမ်းရတယ်။
Trust ကိုလည်း ထိန်းသိမ်းရတယ်။
ကိုယ့်သီလကိုတော့ အထူးထိန်းသိမ်းရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Owner ဖြစ်တဲ့သူကို တစ်ခါတလေ လူတွေက—
“Boss”
လို့ခေါ်တယ်။
Boss ဖြစ်တာကို လူတချို့က—
“အမိန့်ပေးတဲ့သူ”
လို့ပဲ မြင်တတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် အမှန်တကယ် Leadership ရဲ့နက်တဲ့ဘက်က—
အခြားသူတွေ မယူနိုင်တဲ့ တာဝန်ကို ကိုယ်ယူရတဲ့နေရာ။
Success ရင် Team ကို Credit ပေး။
Failure ရင် ကိုယ့်အခန်းကဏ္ဍကို အရင်ပြန်ကြည့်။
ဒါက လှပတဲ့ Leadership တစ်မျိုး။
တချို့လူက ပြောင်းပြန်။
အောင်မြင်ရင်—
“ငါလုပ်တာ”
ကျရှုံးရင်—
“သူတို့ကြောင့်”
ဒါဆို Leadership က အပြင်ရာထူးပဲ ရှိတယ်။
အတွင်းတာဝန်ယူမှု မရှိဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခုထပ်မေးမယ်။
ကိုယ့်ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် အမှားလုပ်တယ်ဆိုပါစို့။
တာဝန်ယူတဲ့ Owner ဆိုတာ အမြဲတမ်း—
“မင်းမမှားဘူး၊ ငါပဲမှားတယ်”
လို့ ပြောရမှာလား။
မဟုတ်ဘူး။
ဒါလည်း မှားတယ်။
တာဝန်ယူမှုဟာ တာဝန်မရှိသူရဲ့ အပြစ်ကို ကိုယ့်ပေါ် အကုန်တင်တာမဟုတ်ဘူး။
ဘယ်သူ့တာဝန် ဘယ်လောက်ရှိသလဲ မှန်မှန်ခွဲနိုင်ခြင်း။
Staff က တမင်မမှန်တာလုပ်ရင် Staff မှာ တာဝန်ရှိတယ်။
Manager မစစ်ရင် Manager မှာ တာဝန်ရှိနိုင်တယ်။
Owner က မကောင်းတဲ့ Policy ချထားရင် Owner ဘက်မှာလည်း တာဝန်ရှိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Responsibility ဆိုတာ—
“ငါပဲအကုန်မှားတယ်”
လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နှိပ်စက်တာ မဟုတ်ဘူး။
တိကျစွာ ခွဲတာ။
မိမိတာဝန်ကို မရှောင်တာ။
သူတစ်ပါးတာဝန်ကို မတရားယူလည်း မထားတာ။
ဒီဟာ ပညာလိုတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ပိုင်ရှင်တွေအတွက် အန္တရာယ်တစ်ခုက ယုံကြည်ရတဲ့အချက်အလက်နဲ့ ကိုယ်ကြားချင်တဲ့စကားကို ရောမိခြင်း။
Owner နဲ့ နီးတဲ့လူတွေက တစ်ခါတလေ မကောင်းတာမပြောချင်ဘူး။
အလုပ်ကျသွားတယ်။
“အဆင်ပြေပါတယ်”
လို့ပြောတယ်။
Customer complaint တက်တယ်။
“နည်းနည်းပါ”
လို့ပြောတယ်။
Staff တွေ ပင်ပန်းနေတယ်။
“Team ကအဆင်ပြေတယ်”
လို့ ပြောတယ်။
Owner ကလည်း ကြားချင်တဲ့စကားပဲ ကြားချင်တယ်ဆိုရင်—
အမှန်နဲ့ ဝေးသွားတယ်။
တာဝန်ယူခြင်းအတွက် အမှန်သိဖို့လိုတယ်။
အမှန်မသိရင် မှန်ကန်စွာ တာဝန်ယူလို့ မရဘူး။
ဒါကြောင့် Owner က—
“ငါ့ကိုကောင်းတဲ့သတင်းပဲ မပြောနဲ့”
ဆိုနိုင်ဖို့လိုတယ်။
“Problem ရှိရင် စောစောပြော”
ဆိုနိုင်ဖို့လိုတယ်။
အဲဒီ Culture ကို တည်ဆောက်ဖို့ လိုတယ်။
ဒါပေမယ့်—
Problem ပြောလာသူတိုင်းကို ဒေါသထွက်ရင် နောက်တစ်ခါ ဘယ်သူပြောရဲမလဲ။
Owner ရဲ့အမူအရာက Information Quality ကို ထိခိုက်တတ်တယ်။
ဒါကြောင့် အာဏာရှိသူရဲ့ Emotional Discipline က လုပ်ငန်းအတွက်ပါ အရေးကြီးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မိသားစုထဲမှာလည်း ဒီတရား အတူတူပဲ။
“အိမ်ပိုင်ရှင်”
ဆိုတဲ့လူ ရှိနိုင်တယ်။
စာရွက်စာတမ်းမှာ သူ့နာမည်။
ဒါပေမယ့် အိမ်က မိသားစုအများကြီး နေတဲ့နေရာ။
“ငါ့အိမ်၊ ငါပြောသလိုနေ”
ဆိုပြီး တခြားလူရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာကို မလေးစားရင်—
ပိုင်ဆိုင်ခွင့်နဲ့ လူ့ဆက်ဆံရေးကို ရောနေပြီ။
သားသမီးကို—
“ငါကျွေးထားတာ၊ ငါပြောသလိုလုပ်”
လို့ပြောတတ်တယ်။
မိဘရဲ့တာဝန် ကြီးပါတယ်။
သားသမီးကို စောင့်ရှောက်ရတယ်။
သင်ပေးရတယ်။
စည်းကမ်းပေးရတယ်။
ဒါပေမယ့်—
“ငါတာဝန်ယူတာကြောင့် သူ့ဘဝအကုန် ငါပိုင်တယ်”
လို့ မပြောင်းရဘူး။
တာဝန်ယူမှုက ပိုင်ဆိုင်လိုမှု မဟုတ်ဘူး။
ဒီကွာခြားချက် အရေးကြီးတယ်။
ချစ်တာနဲ့ ထိန်းချုပ်တာ မတူဘူး။
စောင့်ရှောက်တာနဲ့ ပိုင်ချင်တာ မတူဘူး။
အကြံပေးတာနဲ့ တစ်ပါးသူ့ဘဝကို ကိုယ့်အတ္တအတိုင်း ပုံသွင်းတာ မတူဘူး။
ဒါကြောင့် “Owner” ဆိုတဲ့စိတ်က စီးပွားရေးမှာပဲ မဟုတ်ဘူး။
မိသားစု၊ ဆက်ဆံရေး၊ ရာထူးတိုင်းမှာ ဝင်တတ်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
တာဝန်ယူမှုရဲ့ အထူးအရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခုက နောက်ဆုံးအဖြေကို ရင်ဆိုင်နိုင်ခြင်း။
လူတချို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတုန်းက ရဲတယ်။
အကျိုးဆက်ထွက်လာတော့ ပျောက်သွားတယ်။
ဒါ Leadership မပြည့်ဘူး။
တစ်ခုခုမှားရင် Customer ကို ဘယ်သူပြောမလဲ။
ဝန်ထမ်းကို ဘယ်သူရှင်းပြမလဲ။
Partner နဲ့ ဘယ်သူထိုင်မလဲ။
လူတိုင်း ရှောင်နေတဲ့အချိန် Owner က—
“ငါလာမယ်၊ ရှင်းမယ်”
ဆိုနိုင်သလား။
အဲဒါပဲ Responsibility။
Owner ဆိုတာ အကောင်းဆုံးကုလားထိုင်မှာ ထိုင်တဲ့သူမဟုတ်ဘူး။
တချို့အခါ အခက်ဆုံးစကားကို ပြောရတဲ့သူ။
မချမ်းသာတဲ့သတင်းကို ရင်ဆိုင်ရတဲ့သူ။
မကောင်းတဲ့ရလဒ်ရဲ့ရှေ့မှာ မထွက်ပြေးတဲ့သူ။
ဒါကို “ကောင်းတဲ့ Owner” လို့ ဦးဇင်းတို့ လောကီဆင်ခြင်ချက်အဖြစ် ပြောတာ။
ဗုဒ္ဓတရားရဲ့ canonical definition မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မနဲ့ညီမညီ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်စစ်လို့ရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ Owner က—
“ဝန်ထမ်းက ငါ့ကို Respect မပေးဘူး”
လို့ ပြောတယ်။
မေးကြည့်။
Respect ကို ရာထူးက ယူပေးနိုင်သလား။
ရာထူးက obedience တချို့ ရနိုင်တယ်။
Respect ကတော့ ကိုယ့်အကျင့်နဲ့ ပိုဆိုင်တယ်။
ပြဿနာတက်တဲ့အခါ ထွက်ပြေးတဲ့ Owner ကို လူတွေ ဘယ်လိုယုံမလဲ။
အမှားတိုင်း Staff ပေါ်ပုံချတဲ့ Owner ကို ဘယ်လိုယုံမလဲ။
အမြတ်ကောင်းတုန်း Owner ပိုက်ဆံယူပြီး အခက်အခဲတုန်း ဝန်ထမ်းအပေါ်ပဲ ဝန်တင်ရင် ဘယ်လိုယုံမလဲ။
တာဝန်ယူတတ်တဲ့ Owner ကိုတော့ တစ်ခါတလေ လူတွေက သူအမှားရှိရင်တောင် လက်ခံပေးနိုင်တယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
သူဖုံးမထားလို့။
ဒါကြောင့် Trust တည်ဆောက်ဖို့ Branding တစ်ခုတည်းမလုံလောက်ဘူး။
Accountability က Trust ရဲ့အခြေခံတစ်ခု။
ဒီစကားဟာ ခေတ်သစ်စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ဆင်ခြင်ချက်ဖြစ်တယ်။
ဓမ္မကတော့ အဲဒီအတွင်းက ရိုးသားမှု၊ အပြစ်ကင်းမှု၊ သတိ၊ မုသားကင်းမှုကို အားပေးတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
တစ်ချို့ Owner တွေ အရမ်းတာဝန်ယူတတ်တယ်ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဖျက်တတ်တယ်။
အရာအားလုံး—
“ငါ့တာဝန်”
လုပ်တယ်။
Staff အမှားလည်း ငါ့အပြစ်။
Market ကျလည်း ငါ့အပြစ်။
မိုးရွာလို့ Customer နည်းလည်း ငါ့အပြစ်။
ပစ္စည်းဈေးကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတက်လည်း ငါ့အပြစ်။
ဒီလိုဆို Responsibility မဟုတ်တော့ဘဲ မလိုအပ်တဲ့ guilt ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ပညာလိုတယ်။
တာဝန်ယူခြင်း = ကိုယ်ထိန်းနိုင်သည့်အပိုင်းကို အပြည့်အဝယူခြင်း။
ကိုယ်မထိန်းနိုင်သည့်အရာကို ကိုယ့်အပြစ်ဟု မမှားခြင်း။
ဥပမာ—
Market ကျတာ ကိုယ်မထိန်းနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Market ကျလာတဲ့အခါ ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲ ကိုယ့်တာဝန်ရှိတယ်။
မိုးရွာတာ ကိုယ်မထိန်းနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Outdoor event အတွက် Plan B ရှိမရှိ ကိုယ်စစ်နိုင်တယ်။
ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် လုံးဝမမျှော်လင့်ဘဲ အလုပ်ထွက်တာကို အားလုံးကိုယ်မထိန်းနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် Knowledge transfer system ရှိမရှိ ကိုယ်စစ်နိုင်တယ်။
ဒီလို ခွဲသိရမယ်။
တာဝန်ယူမှုမှာ ပညာမပါရင် လူပင်ပန်းသွားတယ်။
ပညာပါရင်—
ကိုယ့်အပိုင်းကို အပြည့်အဝယူ။
မဆိုင်တဲ့အရာကို မလိုအပ်ဘဲ ကိုယ့်ပေါ်မတင်။
ဒါက တည်ငြိမ်မှု။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ တစ်ခုခု ဆုံးဖြတ်ရမယ်ဆိုပါစို့။
လူတစ်ယောက်ခန့်မယ်။
Partner ရွေးမယ်။
ကုန်ပစ္စည်းအသစ် ထုတ်မယ်။
ချေးငွေယူမယ်။
Branch အသစ်ဖွင့်မယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်မချမီ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့သဘောနဲ့ မေးခွန်းသုံးမျိုး မေးကြည့်။
ပထမ—ဒီအလုပ်က ကိုယ့်ကို ထိခိုက်စေမလား။
ကိုယ့်သီလပျက်မလား။
ကိုယ့်ဘဏ္ဍာရေး မခံနိုင်တဲ့အန္တရာယ်လား။
ကိုယ့်ကျန်းမာရေး လုံးဝပျက်လောက်အောင် အလွန်အကျွံလား။
ဒုတိယ—သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စေမလား။
Customer အန္တရာယ်ရှိလား။
Staff ကို မတရားဖိမလား။
Partner ကို သိသင့်တာ ဖုံးထားသလား။
Community အပေါ် ထိခိုက်မှုရှိလား။
တတိယ—နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်စေမလား။
ခဏတာအမြတ်ရပေမယ့် Trust ပျက်မလား။
Staff Burnout ဖြစ်ပြီး Company Quality ကျမလား။
လိမ်ရင်း Customer နစ်နာ၊ ကိုယ့် Reputation လည်းပျက်မလား။
ဒီလို ကြည့်။
ပြီးတော့ လုပ်နေစဉ် ပြန်စစ်။
အခြေအနေပြောင်းသွားလား။
မူလကအန္တရာယ်နည်းပေမယ့် အခုတိုးလာလား။
ပြီးရင် ထပ်စစ်။
Result ဘယ်လိုထွက်လဲ။
ဒီလေ့ကျင့်မှုကို Owner တစ်ယောက် တကယ်လုပ်နိုင်ရင် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ပိုရင့်ကျက်လာမယ်။
ဒါဟာ ဓမ္မကို Business Technique အဖြစ် လျှော့ချတာမဟုတ်ဘူး။
လုပ်ရပ်ကို ဓမ္မနဲ့ ပြန်စစ်တတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်။
သူတော်ကောင်းတို့…
Owner တစ်ယောက်ရဲ့ ရိုးသားမှုကို စစ်ချင်ရင် သူက အပြစ်မရှိတဲ့အချိန် မစစ်နဲ့။
အမှားတက်တဲ့အခါ စစ်။
Owner တစ်ယောက်ရဲ့ မေတ္တာကို စစ်ချင်ရင် အမြတ်ကောင်းနေချိန် မစစ်နဲ့။
အခက်အခဲမှာ လူတွေကို ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ စစ်။
Owner တစ်ယောက်ရဲ့ သီလကို စစ်ချင်ရင် မှန်မှန်လုပ်လည်း အမြတ်ရတဲ့အချိန် မစစ်နဲ့။
မမှန်ရင် အမြတ်ပိုရမယ့်အချိန်မှာ စစ်။
တာဝန်ယူမှုက လူ့အကျင့်ကို ထင်ရှားစေတယ်။
တစ်ခါတလေ အခက်အခဲက မကောင်းတာတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။
Character ကို သိစေတဲ့ မှန်လည်းဖြစ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Owner ဖြစ်ချင်တဲ့ လူငယ်တစ်ယောက်ရှိတယ်ဆိုပါစို့။
သူက ပြောတယ်—
“ငါ့ကို ဘယ်သူမှ အမိန့်မပေးရအောင် ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းလုပ်မယ်”
ဒီရည်ရွယ်ချက်ကို စစ်ရမယ်။
Owner ဖြစ်ပြီဆိုတာနဲ့ ဘယ်သူမှ အမိန့်မပေးတော့ဘူးလား။
Customer ရဲ့လိုအပ်ချက်ရှိတယ်။
Cash flow ရှိတယ်။
Deadline ရှိတယ်။
ဥပဒေရှိတယ်။
ဝန်ထမ်းတာဝန်ရှိတယ်။
Supplier ရှိတယ်။
ကိုယ့်ကတိရှိတယ်။
တကယ်တော့ Owner ဟာ လွတ်လပ်ခွင့်ရသလို တာဝန်အမျိုးမျိုး ပိုရလာတယ်။
ဒါကြောင့် Owner ဖြစ်ချင်တာ—
“အမိန့်မခံချင်လို့”
တစ်ခုတည်းဆိုရင် လုံလောက်လား။
မလုံလောက်ဘူး။
“တာဝန်ပိုယူချင်လို့”
ဆိုတဲ့စိတ်ပါ လိုတယ်။
စီးပွားရေးအောင်မြင်မှုရဲ့အပြင်—
လူတွေကို အလုပ်ပေးမယ်ဆိုရင် သူတို့အတွက် တာဝန်တစ်စိတ်ရှိလာတယ်။
Customer ဆီက ငွေယူမယ်ဆိုရင် ကတိပေးထားတာကို ဖြည့်ဖို့ တာဝန်ရှိလာတယ်။
Investor ဆီက ငွေယူမယ်ဆိုရင် ရှင်းလင်းမှုလိုတယ်။
အကြွေးယူမယ်ဆိုရင် ပြန်ဆပ်ရမယ့်တာဝန် ရှိလာတယ်။
ဒီလို တာဝန်တွေတိုးလာတယ်။
အဲဒီတော့ ပိုင်ရှင်ဖြစ်တာဟာ အာဏာတက်တဲ့ Career Move တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။
တာဝန်တက်တဲ့ဘဝလည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ပိုင်ရှင်ဖြစ်တဲ့သူက အဖွဲ့အစည်းရဲ့ Culture ကို ဘယ်လိုဖန်တီးသလဲဆိုတာ အလွန်အရေးကြီးတယ်။
Owner က အမှားဝန်ခံရင် Staff လည်း ဝန်ခံဖို့ လွယ်တယ်။
Owner က ဖုံးရင် Staff လည်း ဖုံးတတ်လာတယ်။
Owner က Customer ကို လိမ်လို့ရတယ်ဆိုရင် Sales Team ဘာသင်မလဲ။
Owner က Supplier ကို မတရားဆွဲထားတယ်ဆိုရင် Finance Team ဘာသင်မလဲ။
Owner က အောက်လူကို လူရှေ့မှာ အရှက်ခွဲတယ်ဆိုရင် Managers တွေ ဘာသင်မလဲ။
သူတို့သင်တာ Training Manual ထဲက စကားတင် မဟုတ်ဘူး။
အာဏာအရှိဆုံးလူရဲ့ နေ့စဉ်အကျင့်ကို လူတွေကြည့်ပြီး သင်တယ်။
ဒါကြောင့် Owner က—
“Company Values”
ဆိုတဲ့ Poster တစ်ခုရေးတာထက်—
ကိုယ်တိုင် ဘယ်လိုပြုမူသလဲက ပိုအရေးကြီးတတ်တယ်။
ရိုးသားမှုရေးထားတယ်။
Owner လိမ်တယ်။
Poster ရှုံးတယ်။
လေးစားမှုရေးထားတယ်။
Owner Staff ကို အရှက်ခွဲတယ်။
Poster ရှုံးတယ်။
Accountability ရေးထားတယ်။
Owner ကိုယ်တိုင် အပြစ်ရှောင်တယ်။
Poster ရှုံးတယ်။
ဒီတော့ Owner ကိုယ်တိုင်ဟာ Company Culture ရဲ့ အသက်ရှင်တဲ့စာမျက်နှာတစ်ခု ဖြစ်တတ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၄၀ ရဲ့ “လောကကို အုပ်ချုပ်မူအဖြစ်ထားခြင်း” သဘောမှာ ကိုယ့်လုပ်ရပ်ဟာ ဖုံးထားလို့ရမယ်လို့ မယူဖို့ သတိပေးပါတယ်။ [၂]
ဒီဟာကို လောကီဘဝမှာ ဆင်ခြင်ရင်—
“ဘယ်သူမှ မသိဘူး”
ဆိုတဲ့စကား အန္တရာယ်ကြီးတယ်။
ဘယ်သူမှ မသိဘူးဆိုတာ တကယ်လား။
လူတွေ နောက်မှသိနိုင်တယ်။
Data ကျန်နိုင်တယ်။
စာရင်းကျန်နိုင်တယ်။
အထူးသဖြင့်—
ကိုယ့်စိတ်က သိတယ်။
ဒီနေ့ ဖုံးလိုက်တဲ့အရာက နောင်တစ်ချိန် Company Culture ထဲ ပြန်ပေါ်နိုင်တယ်။
အမြတ်ရဖို့ Shortcut တစ်ခု ခွင့်ပြုလိုက်တယ်။
နောက်ပိုင်း Staff က—
“Result ရရင် နည်းလမ်းမစစ်ဘူး”
လို့သင်သွားနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Owner ရဲ့ အသေးလေး ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက အဖွဲ့အစည်းအတွက် မသေးနိုင်ဘူး။
သူတော်ကောင်းတို့…
တာဝန်ယူမှုမှာ နောက်တစ်ခုက ကတိ။
Owner က စကားလွယ်လွယ် မပြောသင့်ဘူး။
“ဒီနေ့ပေးမယ်”
ပြောပြီး မပေးဘူး။
“လစာတိုးပေးမယ်”
ပြောပြီး မတိုးဘူး။
“ဒီအချက် ပြင်မယ်”
ပြောပြီး မပြင်ဘူး။
“မနက်ဖြန် Transfer လုပ်မယ်”
ပြောပြီး မလုပ်ဘူး။
တစ်ခါနှစ်ခါဆို အခြေအနေရှိနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် အမြဲပြောပြီး မတည်ရင် Owner ရဲ့ စကားတန်ဖိုးကျတယ်။
ပိုင်ရှင်တစ်ယောက်မှာ အရေးကြီးတဲ့ Asset တစ်ခုက လူတွေက သူ့စကားကို ဘယ်လောက်ယုံလဲ ဆိုတာ။
ငွေနဲ့ဝယ်လို့ ခက်တယ်။
တစ်ကြောင်းချင်း တည်ဆောက်ရတယ်။
ကိုယ်မလုပ်နိုင်ရင်—
“မသေချာသေးဘူး”
လို့ ပြော။
အတည်မပြုနိုင်ရင်—
“အတည်မပြုသေးဘူး”
လို့ပြော။
စကားကြီးပေးပြီး နောက်မှရှောင်တာထက် ပိုကောင်းတယ်။
ဒီဟာ သမ္မာဝါစာဘက်နဲ့လည်း ဆိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Owner ရဲ့ တာဝန်ယူမှုဟာ သူ့ကိုယ်ပိုင်ကျန်းမာရေးနဲ့လည်း ဆိုင်တယ်။
တချို့ Owner က—
“ငါမရှိရင် Company မဖြစ်ဘူး”
ဆိုပြီး မနားဘူး။
တစ်နေ့လုံးအလုပ်။
ညအိပ်နောက်ကျ။
နာနေလည်း အလုပ်။
မိသားစုမတွေ့။
ကိုယ်စိတ်အကုန်လောင်သွားတယ်။
ပြီးတော့—
“ဒါတာဝန်ယူတာ”
လို့ပြောတယ်။
တစ်ခါတလေ တာဝန်ယူမှုဖြစ်နိုင်တယ်။
အရေးပေါ်မှာ လုပ်ရတာရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကိုယ့်ကျန်းမာရေးဖျက်တာ တာဝန်ယူမှုလားဆိုတာ ပြန်စစ်ရမယ်။
Owner လဲသွားရင် Company ကို ဘယ်သူတာဝန်ယူမလဲ။
လူတစ်ယောက်အပေါ် လုံးဝမှီနေတဲ့စနစ်ဟာ ရေရှည်တည်တံ့သလား။
ဒီနေရာမှာ—
နားယူသင့်တယ်။
လွှဲသင့်တာ လွှဲရမယ်။
လူသင်ရမယ်။
ကိုယ်မရှိလည်း လည်နိုင်တဲ့စနစ် တည်ဆောက်ရမယ်။
အဲဒါလည်း Responsibility။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဖျက်ပြီးတာဝန်ယူတာ မဟုတ်ဘူး။
ရေရှည်တာဝန်ယူနိုင်အောင် ကိုယ့်အင်အားကို ထိန်းတာလည်း တာဝန်ယူမှု။
သူတော်ကောင်းတို့…
တစ်ချို့ Owner တွေ နောက်မျိုးဆက်ကို လွှဲဖို့ ခက်တယ်။
သားသမီးကြီးလာတယ်။
Management သင်ပြီးပြီ။
အတွေ့အကြုံရှိလာပြီ။
Owner က အသက်ကြီးလာပြီ။
ဒါပေမယ့်—
“ငါ့လက်ကပဲ အကောင်းဆုံး”
ဆိုပြီး အကုန်ကိုင်ထားတယ်။
အဲဒီအခါ တာဝန်ယူမှုလား။
အစွဲလား။
မေးရမယ်။
တာဝန်ယူမှုဆိုတာ ကိုယ်တိုင်အမြဲထိန်းချုပ်နေတာ မဟုတ်ဘူး။
တစ်ချိန်မှာ မှန်တဲ့လူကို မှန်တဲ့အချိန်မှာ လွှဲပေးနိုင်ခြင်း လည်း ပါတယ်။
လွှဲပေးပြီး မစစ်တော့တာ မဟုတ်ဘူး။
အဆင့်လိုက်လွှဲ။
သင်ပေး။
စစ်။
ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်။
ဒီလိုလုပ်။
တစ်နေ့ နောက်မျိုးဆက်လာမယ်။
ကိုယ့် Company ကို ကိုယ့်နာမည်နဲ့ ထာဝရချည်ထားလို့ မရဘူး။
အနိစ္စကို သိသူက လွှဲပြောင်းမှုကို ပိုစဉ်းစားနိုင်တယ်။
မသိသူက—
“ငါမရှိရင် မဖြစ်ဘူး”
ဆိုပြီး အားလုံးကို ကိုယ်နဲ့ချည်ထားတတ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တာဝန်ယူခြင်းရဲ့ နောက်ထပ်အဆင့်တစ်ခုက ပိုင်ရှင်မရှိတဲ့အချိန်မှာတောင် စနစ်က ကောင်းနေစေခြင်း။
Owner ရုံးထဲရှိမှ ဝန်ထမ်းအလုပ်လုပ်တယ်။
Owner ထွက်သွားရင် အကုန်ရပ်တယ်။
ဒါဆို System မတည်သေးဘူး။
Owner မကြည့်လည်း လူတွေ စည်းကမ်းရှိတယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
တာဝန်ရှင်းတယ်။
စနစ်ရှင်းတယ်။
Training ရှိတယ်။
Culture ရှိတယ်။
အဲဒီလုပ်ငန်းက ပိုရင့်ကျက်တယ်။
ဒါကို တရားနဲ့ တိုက်ရိုက်မသက်သေပြဘူး။
စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်ချက်တစ်ခု။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်စိတ်မှာလည်း ဒီလိုပဲ။
ဆရာရှေ့မှာပဲ သီလရှိတာလား။
တစ်ယောက်တည်းနေတဲ့အခါလည်း သီလရှိသလား။
လူမြင်မှကောင်းတာလား။
မမြင်လည်း ကောင်းတာလား။
အဲဒီမှာ မိမိကိုယ်ကို အုပ်ချုပ်နိုင်မှု ရှိလာတယ်။
Owner ကောင်းတစ်ယောက်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က—
“ငါစောင့်ကြည့်နေလို့ လူတွေကောင်းတာ”
ထက်—
“စနစ်နဲ့တန်ဖိုးတွေ ကောင်းလို့ ငါမရှိလည်း ကောင်းနိုင်တာ”
ဖြစ်သင့်တယ်လို့ ဆင်ခြင်နိုင်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီနေ့မနက်ဖြစ်ဖြစ် ညနေပိုင်းဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်လုပ်ငန်းကို ပြန်စစ်ဖို့ လေ့ကျင့်မှုတစ်ခု ပေးမယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်ကြီးတစ်ခုရွေး။
ပြီးတော့ ကိုယ့်ကို မေး—
“ဒီဆုံးဖြတ်ချက် မမှန်ခဲ့ရင် ငါဘာလုပ်မလဲ”
ဒီမေးခွန်းက အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
လူတော်တော်များများ ဆုံးဖြတ်ချိန်မှာ—
“ဒါအောင်မြင်ရင် ဘာရမလဲ”
ကိုပဲ တွက်တယ်။
“မအောင်မြင်ရင် ငါဘာတာဝန်ယူမလဲ”
ကို မတွက်ဘူး။
Branch အသစ်ဖွင့်မယ်။
အောင်မြင်ရင် Revenue တိုးမယ်။
မအောင်မြင်ရင် အကြွေးကို ဘယ်သူခံမလဲ။
Staff ဘာဖြစ်မလဲ။
Partner ဘာဖြစ်မလဲ။
ဒါတွေစဉ်းစား။
လူခန့်မယ်။
ကောင်းရင် Team တိုးမယ်။
မကိုက်ရင် ဘယ်လိုမျှတစွာ ဖြေရှင်းမလဲ။
Product အသစ်ထုတ်မယ်။
ကောင်းရင် Sale တက်မယ်။
ပြဿနာဖြစ်ရင် Customer ကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ။
အောင်မြင်မှုကို ခံစားဖို့ အစီအစဉ်ရှိသလို အမှားဖြစ်ရင် တာဝန်ယူဖို့လည်း အစီအစဉ်ရှိရမယ်။
ဒီဟာက ရင့်ကျက်တဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တာဝန်ယူတဲ့လူမှာ တစ်ခါတလေ “မလုပ်ဘူး” လို့ ပြောရဲရတယ်။
Owner တစ်ယောက် Opportunity တစ်ခုရတယ်။
အမြတ်ကောင်းမယ်။
ဒါပေမယ့် Company Capacity မလုံလောက်ဘူး။
Staff က ပင်ပန်းနေပြီ။
Quality ပျက်နိုင်တယ်။
အဲဒီအချိန်—
“Opportunity ပဲ၊ ယူရမယ်”
ဆိုတာပဲ Leadership လား။
မဟုတ်ဘူး။
တစ်ခါတလေ—
“အခုတာဝန်ယူနိုင်မယ့်အရွယ် မဟုတ်သေးဘူး”
လို့ ပြောနိုင်တာလည်း Responsibility။
အလုပ်ရတာက အောင်မြင်မှုတစ်မျိုး။
ကိုယ်မထမ်းနိုင်တဲ့အလုပ်ကို မယူတာကလည်း ပညာတစ်မျိုး။
တာဝန်ယူခြင်းဟာ အရာအားလုံး ယူခြင်းမဟုတ်ဘူး။
ယူပြီးရင် ထမ်းနိုင်မယ့်အရာကို သေချာရွေးခြင်း။
ဒီဟာ မိသားစုထဲလည်း သုံးနိုင်တယ်။
လူတွေတောင်းတိုင်း ကတိမပေးနဲ့။
ကိုယ်မလုပ်နိုင်ရင် မလုပ်နိုင်ဘူးပြော။
အလွန်အကျွံကတိပေးပြီး နောက်မှမတည်တာထက် ပိုကောင်းတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
အခု နောက်တစ်ဆင့်နက်နက်ကြည့်မယ်။
Owner က ဘာကြောင့် အပြစ်ကို အခြားသူဆီ ပို့ချင်တာလဲ။
အတ္တကြောင့်။
“ငါက တော်တဲ့လူ”
ဆိုတဲ့ ကိုယ့်ပုံကို ကာကွယ်ချင်လို့။
“ငါ့ဆုံးဖြတ်ချက်က မှန်ရမယ်”
ဆိုတဲ့ အစွဲ။
ဒါကြောင့် အပြစ်ပုံချတယ်။
အမှားကို ဝန်ခံလိုက်ရင် ကိုယ့်ပုံရိပ်ပျက်မယ်လို့ထင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ Responsibility ပြဿနာက Ego ပြဿနာနဲ့ ဆုံတယ်။
အမှားကို ဝန်ခံရင် ဘာပျက်သွားမလဲ။
“ငါ အမြဲမှန်တယ်”
ဆိုတဲ့ ပုံရိပ် ပျက်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီပုံရိပ်က လိုအပ်လား။
လူတစ်ယောက် အမြဲမှန်နိုင်လား။
မရဘူး။
ဒါကြောင့် တကယ်တာဝန်ယူနိုင်ဖို့—
မမှားရတဲ့ Owner ဖြစ်ချင်တဲ့ အတ္တကို လျှော့ရမယ်။
Owner က လူပဲ။
မှားနိုင်တယ်။
အရေးကြီးတာ—
အမှားကို ပညာဖြစ်အောင် ပြောင်းနိုင်သလား။
တစ်ခါမှားတာနဲ့ နောက်တစ်ခါ စနစ်ကောင်းလာသလား။
ဒါက တိုးတက်မှု။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တရားနာသူတိုင်း Owner မဟုတ်နိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် တာဝန်ယူမှုက လူတိုင်းနဲ့ဆိုင်တယ်။
ဆရာဖြစ်ရင် ကျောင်းသားအပေါ် တာဝန်ရှိတယ်။
မိဘဖြစ်ရင် သားသမီးအပေါ် တာဝန်ရှိတယ်။
ရာထူးရှိရင် အောက်ကလူအပေါ် တာဝန်ရှိတယ်။
ပိုက်ဆံကိုင်ထားရင် စာရင်းအပေါ် တာဝန်ရှိတယ်။
တစ်ယောက်ယောက်က ကိုယ့်ကို ယုံကြည်အပ်နှံထားရင် အဲဒီယုံကြည်မှုအပေါ် တာဝန်ရှိတယ်။
တရားပြောသူမှာလည်း တာဝန်ရှိတယ်။
မသေချာတာကို သေချာသလို မပြောဖို့။
မသိတာကို ဖန်တီးမပြောဖို့။
လူတွေကြားချင်လို့ အမှန်ကို မလွဲဖို့။
ဒါလည်း Responsibility။
ဒါကြောင့် “ပိုင်ရှင်ဖြစ်ခြင်းနဲ့ တာဝန်ယူခြင်း” ဆိုတာ Business Owner တွေပဲ နားထောင်ရမယ့် တရားမဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်လက်ထဲ တစ်ခုခုအပ်ထားခံရတဲ့ လူတိုင်းအတွက်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု တစ်ခဏလောက် စိတ်ငြိမ်ပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးကြည့်ပါ။
ကိုယ့်လက်ထဲ ဘာတွေအပ်ထားသလဲ။
ငွေရှိသလား။
လူတွေရှိသလား။
သားသမီးရှိသလား။
Team ရှိသလား။
ပညာရှိသလား။
ရာထူးရှိသလား။
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ကြီးကြပ်နေရသလား။
အဲဒီအရာတွေဟာ “ငါ့ဟာ” လို့ပဲ မြင်နေတာလား။
“ငါ့တာဝန်အောက်မှာ ရှိနေတဲ့အရာ”
လို့လည်း မြင်သလား။
ဒီစိတ်က အရမ်းကွာတယ်။
“ငါ့ဟာ”
ဆိုတဲ့စိတ်က—
ယူချင်တယ်။
ကာကွယ်ချင်တယ်။
ထိန်းချုပ်ချင်တယ်။
“ငါ့တာဝန်”
ဆိုတဲ့စိတ်က—
ထိန်းသိမ်းတယ်။
အကျိုးရှိအောင်သုံးတယ်။
မှားရင် ပြင်တယ်။
လွှဲသင့်ရင် လွှဲတယ်။
ဒီနှစ်ခုကို Balance လုပ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု သစ္စာလေးပါးနဲ့ ဒီတရားကို နောက်ဆုံးဆင်းကြည့်ရအောင်။
သံယုတ္တနိကာယ် ၅၆.၁၁ မှာ ဒုက္ခသစ္စာ၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းသစ္စာ၊ ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းခြင်းသစ္စာနဲ့ ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာလမ်းသစ္စာတို့ကို ဟောထားပြီး ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းကို တဏှာ၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကို ထိုတဏှာ၏ပယ်လွှတ်မှု၊ လမ်းကို အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးအဖြစ် ဖော်ပြထားပါတယ်။ [၉]
ဒီနေ့ Owner Responsibility နဲ့ ပြန်ကြည့်မယ်။
ဒုက္ခသစ္စာ။
ပိုင်ရှင်ဘဝမှာ ဝန်ရှိတယ်။
ဆုံးဖြတ်ရတယ်။
မသေချာမှုကို ရင်ဆိုင်ရတယ်။
လူတွေရဲ့အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းနဲ့ဆိုင်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချရတယ်။
ငွေကြေးဖိအားရှိတယ်။
အမှားလုပ်မိနိုင်တယ်။
ဝေဖန်ခံရနိုင်တယ်။
Company ပျက်နိုင်တယ်။
Market ပြောင်းနိုင်တယ်။
အဲဒါတွေအပြင်—
“ငါမမှားရဘူး”
“ငါနိုင်ရမယ်”
“ငါ့အလိုအတိုင်းဖြစ်ရမယ်”
ဆိုတဲ့ အစွဲရှိလာရင် ဒုက္ခ ပိုကြီးတယ်။
တာဝန်ရဲ့ဝန်တစ်ခု။
အတ္တရဲ့ဝန်တစ်ခု။
နှစ်ခုတောင် ဖြစ်သွားတယ်။
သမုဒယသစ္စာ။
ဒီပူလောင်မှုနောက်မှာ—
အာဏာလိုချင်မှု။
အမြတ်ဖက်တွယ်မှု။
နာမည်ဖက်တွယ်မှု။
“ငါ့ Company”
“ငါ့ဆုံးဖြတ်ချက်”
“ငါမှန်ရမယ်”
ဆိုတဲ့ အတ္တတဏှာ။
အမှားဝန်မခံချင်တဲ့ မာန။
ဆုံးရှုံးမှာကြောက်တဲ့ တဏှာ။
ဒါတွေ ရှိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Responsibility Training ဟာ Management Training တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။
တဏှာကို မြင်တဲ့ Training ဖြစ်လာရမယ်။
နိရောဓသစ္စာ။
Owner ရာထူးစွန့်လိုက်တာနဲ့ တဏှာကုန်သွားမှာ မဟုတ်ဘူး။
ရာထူးမရှိလည်း အတ္တရှိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် အေးငြိမ်းမှုက အပြင်ရာထူးပြောင်းတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
“အမှားရှိရင် ဝန်ခံနိုင်တယ်”
ဆိုတဲ့အခါ အတ္တနည်းနည်းလွတ်တယ်။
“ငါမသိတာကို မသိဘူးပြောနိုင်တယ်”
ဆိုတဲ့အခါ အေးတယ်။
“သူတော်လို့လည်း ငါ့တန်ဖိုးမလျော့ဘူး”
ဆိုတဲ့အခါ မနာလိုမှုလျော့တယ်။
“Company အောင်မြင်ရမယ်၊ ဒါပေမယ့် သီလရောင်းပြီး မအောင်မြင်ချင်ဘူး”
ဆိုနိုင်တဲ့အခါ စိတ်ပိုလွတ်တယ်။
ဒီလိုလွှတ်မှုတွေက နိရောဓဘက်ကို ဦးတည်တဲ့ လက်တွေ့ဆင်ခြင်မှုတွေ။
နိရောဓသစ္စာရဲ့ အဆုံးစွန်ကို လောကီ Business Peace နဲ့ တစ်ထပ်တည်း မထားဘူး။
တဏှာချုပ်ငြိမ်းမှုဘက်ကို ဦးတည်တာ။
မဂ္ဂသစ္စာ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ—
ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ရာထူး၊ အမြတ်အားလုံး ပြောင်းလဲနိုင်တယ်ဆိုတာ သိ။
လုပ်ရပ်မှာ အကျိုးဆက်ရှိတယ်ဆိုတာ သိ။
သမ္မာသင်္ကပ္ပ—
ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လောဘ၊ ဒေါသ၊ ထိခိုက်လိုမှု မမောင်းစေဖို့ စိတ်စစ်။
သမ္မာဝါစာ—
အမှားဖုံးဖို့ မုသားမပြော။
Customer ကို မလှည့်စား။
Staff ကို စကားနဲ့ မဖျက်။
သမ္မာကမ္မန္တ—
ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို မတရားလုပ်ရပ်အတွက် မသုံး။
သမ္မာအာဇီဝ—
အမြတ်ရတာတစ်ခုတည်းမကြည့်ဘဲ အသက်မွေးမှုမှန်မမှန် စစ်။
သမ္မာဝါယာမ—
မကောင်းတဲ့ Owner habit တွေကို ပယ်ဖို့ အားထုတ်။
အပြစ်ပုံချတာ လျော့။
နားထောင်တာ တိုး။
ရိုးသားမှု တိုး။
သမ္မာသတိ—
ဆုံးဖြတ်ချက်မချမီ၊ ချနေစဉ်၊ ချပြီးနောက် စိတ်နဲ့အကျိုးဆက်ကို သိ။
သမ္မာသမာဓိ—
Crisis မှာ အလျင်မလို။
ဒေါသနဲ့မဆုံးဖြတ်။
ချီးကျူးမှု၊ အပြစ်တင်မှုကြားမှာ စိတ်တည်အောင် လေ့ကျင့်။
ဒီလိုနဲ့ Owner ဖြစ်တာဟာ အတ္တတိုးတဲ့နေရာ မဟုတ်ဘဲ သတိတိုးတဲ့နေရာ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ တရားကနေ စကားလေးတစ်ကြောင်းပဲ ယူသွားမယ်ဆိုရင်—
“ငါပိုင်လို့ ငါလုပ်ချင်တာလုပ်မယ်” မဟုတ်ဘူး။
“ငါ့လက်ထဲ ရောက်နေတဲ့အတွက် ငါပိုတာဝန်ယူမယ်” ဆိုတဲ့စိတ်ကို ယူသွားပါ။
ပိုင်ရှင်ဖြစ်ရင်—
ပိုနားထောင်။
ပိုစစ်။
ပိုသင်။
ပိုရိုးသား။
ပိုတာဝန်ယူ။
Staff မှာ အမှားရှိရင် အမှားကို ပြင်။
Owner မှာ အမှားရှိရင် Owner လည်း ဝန်ခံ။
လူအားနည်းသူကို ရာထူးနဲ့ မနှိပ်စက်။
အမြတ်ကို ရှာ။
ဒါပေမယ့် အပြစ်ကင်းမှုကို မရောင်း။
Company ကို ချစ်။
ဒါပေမယ့် Company နဲ့ ကိုယ့်အတ္တကို တစ်ထပ်တည်း မလုပ်။
Success ရင် ကျေးဇူးတင်။
Failure ရင် သင်ခန်းစာယူ။
ကိုယ်ထိန်းနိုင်တာကို ထိန်း။
မထိန်းနိုင်တာကို အတင်းထိန်းဖို့ မပူ။
လွှဲရမယ့်အချိန် လွှဲ။
တောင်းပန်ရမယ့်အချိန် တောင်းပန်။
ပြင်ရမယ့်အချိန် ပြင်။
ဒါဟာ ပိုင်ရှင်ရဲ့အဆင့်မြင့်တဲ့ အရည်အသွေးတစ်မျိုး။
သူတော်ကောင်းတို့…
ကိုယ့်လက်ထဲရှိတဲ့ အရာတွေဟာ တစ်နေ့ပြောင်းမယ်။
Company Owner က နောက်တစ်နေ့ Former Owner ဖြစ်နိုင်တယ်။
CEO က Retired CEO ဖြစ်နိုင်တယ်။
အိမ်ပိုင်ရှင်က တစ်နေ့ အိမ်ကို အမွေလွှဲရမယ်။
လုပ်ငန်းကို နောက်မျိုးဆက်ကို ပေးရမယ်။
ရာထူးပြောင်းမယ်။
ပစ္စည်းပြောင်းမယ်။
ဒါပေမယ့် အခုရှိနေတဲ့အချိန်—
ကိုယ်ဘယ်လိုတာဝန်ယူခဲ့သလဲ
ဆိုတာ အရေးကြီးတယ်။
ပစ္စည်းအမွေထားခဲ့တာထက်—
ရိုးသားတဲ့ Character အမွေ ထားခဲ့နိုင်လား။
Company ထားခဲ့တာထက်—
ကောင်းတဲ့ Culture ထားခဲ့နိုင်လား။
ငွေထားခဲ့တာထက်—
တာဝန်ယူတတ်တဲ့သားသမီး၊ တာဝန်ယူတတ်တဲ့ Team ထားခဲ့နိုင်လား။
ဒါက ပိုနက်တဲ့ Legacy။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မိမိတို့၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၊ မိသားစုများ၊ အဖွဲ့အစည်းများအတွင်း ပိုင်ဆိုင်ခွင့်နှင့် တာဝန်ယူမှုတို့ ကိုက်ညီကြပါစေ။
အာဏာပိုလာလေလေ သတိပိုတိုးကြပါစေ။
စည်းစိမ်ပိုလာလေလေ ရက်ရောမှု ပိုတိုးကြပါစေ။
ဆုံးဖြတ်ခွင့်ပိုလာလေလေ ပညာပိုတိုးကြပါစေ။
လူပိုများလာလေလေ မေတ္တာပိုကျယ်ကြပါစေ။
အမြတ်ပိုလာလေလေ သီလပိုခိုင်ကြပါစေ။
အမှားပြုမိသည့်အခါ ဖုံးကွယ်ခြင်းထက် ဝန်ခံနိုင်ကြပါစေ။
ဝန်ခံပြီး ပြင်ဆင်နိုင်ကြပါစေ။
ပြင်ဆင်ပြီး ထပ်မဖြစ်စေရန် စနစ်ကောင်းတည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ်မသိသည့်အရာကို သိသူထံ မေးနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ်မလုပ်သင့်သည့်အရာကို “Owner ဖြစ်လို့” အကြောင်းမပြကြပါစေနဲ့။
ဝန်ထမ်း၏ လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို လေးစားနိုင်ကြပါစေ။
Customer ၏ ယုံကြည်မှုကို မလှည့်စားကြပါစေနဲ့။
Partner ၏ အခွင့်အရေးကို မဖုံးကွယ်ကြပါစေနဲ့။
မိသားစု၏ မေတ္တာကို ပစ္စည်းနှင့် အာဏာအောက် မထားကြပါစေနဲ့။
မိမိတို့ လက်ထဲရောက်ရှိလာသည့် ပစ္စည်း၊ ငွေ၊ ရာထူး၊ အခွင့်အရေး၊ လူ့ယုံကြည်မှုများကို အကျိုးရှိစွာ ထိန်းသိမ်းအသုံးချနိုင်ကြပါစေ။
ဒုက္ခသစ္စာကို သိနိုင်ကြပါစေ။
တာဝန်၏ဝန်ထက် ထပ်ဆင့်ပူလောင်စေသော “ငါပိုင်တယ်၊ ငါမှန်ရမယ်၊ ငါ့အလိုအတိုင်းဖြစ်ရမယ်” ဟူသော တဏှာ၊ မာန၊ ဖက်တွယ်မှုတို့ကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။
သမုဒယဖြစ်သော တဏှာကို ပယ်နိုင်ကြပါစေ။
တဏှာချုပ်ငြိမ်းရာ နိရောဓသစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိမှ သမ္မာသမာဓိအထိ အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို မိမိတို့၏ နေ့စဉ်ဆုံးဖြတ်ချက်များအတွင်း ပွားများနိုင်ကြပါစေ။
ပိုင်ဆိုင်မှုရှိကြပါစေ။
ပိုင်ဆိုင်မှုက မိမိတို့ကို ပြန်မပိုင်ပါစေနဲ့။
အာဏာရှိကြပါစေ။
အာဏာက မိမိတို့၏သီလကို မဖျက်ပါစေနဲ့။
အောင်မြင်မှုရှိကြပါစေ။
အောင်မြင်မှုက မာနမတိုးစေပါစေနဲ့။
အမှားကြုံကြပါစေကောင်း မဆိုလိုပါ။
သို့သော် အမှားကြုံလာသောအခါ အမှန်ကို ရင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။
ပိုင်ရှင်ကောင်းတစ်ယောက်ထက် ပို၍—
မိမိစိတ်ကို မိမိ အုပ်ချုပ်နိုင်သော သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ကျမ်းကိုးမှတ်စု
[၁] ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၁
[၂] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၄၀။ မိမိကိုယ်ကို၊ လောကကို၊ ဓမ္မကို အုပ်ချုပ်မူအဖြစ်ထား၍ အကုသိုလ်ကို ပယ်၊ ကုသိုလ်ကို ပွား၊ အပြစ်ရှိတာကို ပယ်၍ အပြစ်ကင်းတာကို ပွားရန် ဖော်ပြထားသည်။ လူမမြင်သော်လည်း မိမိသည် မိမိ၏ မှန်/မမှန်ကို သိနေကြောင်း သတိပေးသည့်အပိုင်းလည်း ပါဝင်သည်။ မူလအကြောင်းအရာမှာ ရဟန်းကျင့်စဉ်ဖြစ်ပြီး ယခုတရားတွင် လောကီလုပ်ငန်းစီမံမှုနှင့် တစ်ထပ်တည်းမထားဘဲ အတွင်းတာဝန်ယူမှုကို ဆင်ခြင်ရန်သာ အသုံးပြုထားသည်။
[၃] မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁။ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ဖြင့် လုပ်ရပ်ပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်နှင့် ပြုပြီးနောက် ကိုယ့်ကို၊ သူတစ်ပါးကို သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်လုံးကို ထိခိုက်စေမစေ ပြန်လည်စိစစ်ရန် သင်ကြားထားသည်။ လုပ်ပြီးနောက် အကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်းတွေ့လျှင် ဖော်ပြဝန်ခံ၍ နောင်မပြုရန် ထိန်းသိမ်းရမည့်သဘောလည်း ပါဝင်သည်။
[၄] ဒီဃနိကာယ် ၃၁။ လူမှုဆက်ဆံရေးအတွင်း အပြန်အလှန်တာဝန်များကို ဖော်ပြသောသုတ်ဖြစ်ပြီး အလုပ်ရှင်နှင့် အလုပ်သမားကြား တာဝန်များကိုလည်း ထည့်သွင်းထားသည်။ ယခုတရားတွင် ခေတ်သစ်အလုပ်သမားဥပဒေအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ အာဏာနှင့်တာဝန် တစ်ဖက်တည်းမဖြစ်ရဟူသော ဓမ္မဆင်ခြင်ချက်အတွက် အသုံးပြုထားသည်။
[၅] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂။ တရားမျှတစွာရရှိထားသော စည်းစိမ်ကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း၊ အကြွေးကင်းခြင်းနှင့် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ် အပြစ်ကင်းခြင်းတို့၏ ချမ်းသာမှုလေးမျိုးကို ဖော်ပြ၍ အပြစ်ကင်းခြင်း၏ချမ်းသာမှုကို အထူးမြင့်မားစွာ ဖော်ပြထားသည်။
[၆] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄။ အိမ်ထောင်ရှင်၏ ယခုဘဝအကျိုးအတွက် လုံ့လဝီရိယ၊ ရရှိထားသောစည်းစိမ်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ မိတ်ကောင်းရှိခြင်းနှင့် ဝင်ငွေထွက်ငွေမျှတစွာ နေထိုင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။
[၇] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၁။ မှန်ကန်စွာ ရရှိထားသော စည်းစိမ်ကို မိမိနှင့်မိသားစု၊ မိတ်ဆွေများ၊ အန္တရာယ်ကာကွယ်မှု၊ လူမှုရေးတာဝန်နှင့် ကောင်းမြတ်သောဒါနတို့အတွက် အသုံးပြုခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။
[၈] သံယုတ္တနိကာယ် ၃.၁၉။ စည်းစိမ်အများကြီးရှိသော်လည်း သင့်တင့်ရာအသုံးမပြုသောသူနှင့်၊ မိမိ၊ မိသားစု၊ လက်အောက်ရှိသူများ၊ မိတ်ဆွေများအတွက် အကျိုးရှိစွာ အသုံးပြုသောသူတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ထားပြီး အသုံးမချသောစည်းစိမ်ကို လူမသုံးနိုင်သော ရေကန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ဖော်ပြထားသည်။
[၉] သံယုတ္တနိကာယ် ၅၆.၁၁။ ဒုက္ခ၊ ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း၊ ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းခြင်းနှင့် ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာလမ်းဟူသော သစ္စာလေးပါးနှင့် အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ဖော်ပြထားသည်။
ကျမ်းစာရင်း
ဒီဃနိကာယ် — သုတ်အမှတ် ၃၁။
မဇ္ဈိမနိကာယ် — သုတ်အမှတ် ၆၁။
သံယုတ္တနိကာယ် — သုတ်အမှတ် ၃.၁၉၊ ၅၆.၁၁။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် — သုတ်အမှတ် ၃.၄၀၊ ၄.၆၂၊ ၅.၄၁၊ ၈.၅၄။
