Co-Founder Selection ပူးတွဲတည်ထောင်သူ မှန်ကန်စွာရွေးချယ်ခြင်း
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ ဆွေးနွေးနာယူကြမယ့်ခေါင်းစဉ်က—
“Co-Founder Selection — ပူးတွဲတည်ထောင်သူ မှန်ကန်စွာရွေးချယ်ခြင်း”
ဆိုတဲ့အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လုပ်ငန်းတစ်ခု စတင်တဲ့အခါ လူတော်တော်များများက ပထမဆုံး ဘာကိုစဉ်းစားကြသလဲ?
အကြံကောင်းရမယ်။
ဈေးကွက်ရှိရမယ်။
ငွေလိုမယ်။
ပစ္စည်းလိုမယ်။
ဖောက်သည်လိုမယ်။
နည်းပညာလိုမယ်။
ဒါတွေ မှန်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် လုပ်ငန်းတစ်ခုကို တစ်ယောက်တည်းမစဘဲ လူနှစ်ယောက်၊ သုံးယောက် အတူတည်ထောင်မယ်ဆိုရင်—
နောက်ထပ် မေးခွန်းတစ်ခု အလွန်အရေးကြီးလာတယ်။
“ငါ ဘယ်သူနဲ့ အတူတည်ထောင်မလဲ?”
ဒီမေးခွန်းကို အလွယ်မယူရဘူး။
အကြောင်းက—
ပူးတွဲတည်ထောင်သူဆိုတာ အလုပ်သမားတစ်ယောက် ခန့်တာနဲ့ မတူဘူး။
Supplier ရွေးတာနဲ့ မတူဘူး။
Project တစ်ခုအတွက် Consultant တစ်ယောက်ခေါ်တာနဲ့ မတူဘူး။
ပူးတွဲတည်ထောင်သူဆိုတာ—
ငွေကိစ္စ အတူကိုင်ရမယ့်သူ။
အရေးကြီးဆုံးဖြတ်ချက် အတူချရမယ့်သူ။
အဖွဲ့သားတွေကို အတူဦးဆောင်ရမယ့်သူ။
အောင်မြင်ရင် ဂုဏ်နဲ့ အကျိုးကို အတူမျှဝေရမယ့်သူ။
ကျရင် အကြွေး၊ ဖိအား၊ နာမည်၊ တာဝန်ကို အတူခံရမယ့်သူ။
တစ်ခါတလေ မိသားစုထက်တောင် နေ့တိုင်းအချိန်ပိုကုန်ရမယ့်သူ။
ဒါကြောင့်—
Co-Founder ရွေးခြင်းဟာ Skill ရွေးခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
Character ရွေးခြင်း။
Value ရွေးခြင်း။
ဖိအားအောက်မှာ ကိုယ်ဘယ်သူနဲ့ ဘဝတစ်ပိုင်းမျှဝေမလဲ ရွေးခြင်း။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီမှာ ဦးဇင်းတို့ အစကတည်းက ရှင်းထားချင်တယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က “Startup Co-Founder Selection” ဆိုတဲ့ ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းစီမံခန့်ခွဲမှုသင်ခန်းစာကို ဟောထားတယ်လို့ ဦးဇင်းတို့ မပြောဘူး။
ဒီခေါင်းစဉ်ဟာ ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းအသုံးချမှု။
ဒါပေမယ့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ အကျင့်ကို ဘယ်လိုလေ့လာသင့်သလဲ၊ ကောင်းတဲ့အဖော်ဆိုတာ ဘယ်လိုလဲ၊ မိတ်ဆွေအယောင်ဆောင်သူကို ဘယ်လိုခွဲသလဲ၊ လုပ်ရပ်ကို မပြုမီ–ပြုနေစဉ်–ပြုပြီးနောက် ဘယ်လိုဆင်ခြင်သင့်သလဲဆိုတဲ့ ဓမ္မအလင်းတွေ အများကြီးရှိတယ်။
အဲဒီအလင်းနဲ့ ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းမေးခွန်းကို ပညာနဲ့ကြည့်မယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့တရားရဲ့ အဓိကကျမ်းအုတ်မြစ်တစ်ခုက အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီသုတ်မှာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အရည်အသွေးကို အလွယ်တကူ မသိနိုင်ကြောင်း အလွန်လက်တွေ့ကျကျ ရှင်းထားတယ်။
လူတစ်ယောက်ရဲ့ သီလကို အတူနေထိုင်ကြည့်ရာက သိလာနိုင်တယ်။
လူတစ်ယောက်ရဲ့ သန့်ရှင်းရိုးသားမှုကို အပြန်အလှန်လုပ်ကိုင်ဆက်ဆံကြည့်ရာက သိလာနိုင်တယ်။
လူတစ်ယောက်ရဲ့ ခံနိုင်ရည်ကို ဘေးဒုက္ခ၊ အခက်အခဲကြုံချိန်မှာ သိလာနိုင်တယ်။
လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပညာကို ဆွေးနွေးပြောဆိုရာမှာ သိလာနိုင်တယ်။
ပြီးတော့ အဲဒီအရာတွေဟာ အချိန်တိုတိုနဲ့ မသိနိုင်ဘဲ အချိန်ကြာကြာ၊ သတိထား၍၊ ပညာဖြင့် လေ့လာမှ ပိုသိနိုင်ကြောင်း ထပ်မံဖော်ပြထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder ရွေးရာမှာ ဒီအလင်းက အရမ်းတန်ဖိုးရှိတယ်။
လူတစ်ယောက်နဲ့ ကော်ဖီနှစ်ခါသောက်ပြီး—
“ဒီလူနဲ့ အလုပ်လုပ်လို့ရပြီ”
လို့ ဆုံးဖြတ်တာ မြန်လွန်းနိုင်တယ်။
Conference တစ်ခုမှာ Presentation ကောင်းကောင်းပြောတာတွေ့ပြီး—
“အရမ်းတော်တယ်၊ အတူလုပ်မယ်”
ဆိုတာလည်း မလုံလောက်နိုင်ဘူး။
သူ့ကို ဘယ်နေရာမှာ သိရမလဲ?
အတူအလုပ်လုပ်ကြည့်။
Deadline ရှိချိန် ဘယ်လို?
အမှားဖြစ်ချိန် ဘယ်လို?
Customer မကျေနပ်ချိန် ဘယ်လို?
ငွေမလုံလောက်ချိန် ဘယ်လို?
စီမံကိန်းပျက်ချိန် ဘယ်လို?
အမြတ်ကောင်းချိန် ဘယ်လို?
သူ့ကို ချီးကျူးခံရချိန် ဘယ်လို?
ကိုယ့်ကို ချီးကျူးခံရပြီး သူမရချိန် ဘယ်လို?
အဲဒီနေရာတွေမှာ လူတစ်ယောက်ရဲ့အရည်အသွေး ပိုပေါ်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ယောက်က အရမ်းစကားကောင်းတယ်။
ဒါ Talent တစ်ခု။
တစ်ယောက်က အရောင်းတော်တယ်။
ဒါ Talent တစ်ခု။
တစ်ယောက်က ကွန်ပျူတာနည်းပညာတော်တယ်။
ဒါ Talent တစ်ခု။
တစ်ယောက်က လူတွေကို စည်းရုံးနိုင်တယ်။
ဒါ Talent တစ်ခု။
ဒါပေမယ့်—
Talent က Partner ဖြစ်ဖို့ လုံလောက်သလား?
မလုံလောက်ဘူး။
Talent ကြီးပြီး Character အားနည်းရင်—
လုပ်ငန်းကြီးလာလေလေ ပြဿနာကြီးလာနိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Co-Founder နှစ်ယောက် ရွေးတုန်းက—
“သူက ငါမတတ်တာတတ်တယ်”
ဆိုပြီးရွေးတယ်။
ဒါကောင်းတဲ့အကြောင်းပြချက်တစ်ခု။
တစ်ယောက်က ထုတ်ကုန်ကောင်းတယ်။
တစ်ယောက်က အရောင်းကောင်းတယ်။
တစ်ယောက်က စာရင်းကောင်းတယ်။
တစ်ယောက်က လူစီမံကောင်းတယ်။
ဒီလို Complementary Skill ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့်—
တန်ဖိုးစံက မတူရင် Skill Complementarity က Relationship ကို မကယ်နိုင်ဘူး။
တစ်ယောက်က—
“ဖောက်သည်ကို မလိမ်ရဘူး”
ဆိုတယ်။
နောက်တစ်ယောက်က—
“မဖမ်းမိသရွေ့ အရောင်းနည်းပဲ”
ဆိုတယ်။
Skill ဘယ်လောက်ညီညီ အချိန်ကြာလာရင် ပဋိပက္ခဖြစ်မယ်။
တစ်ယောက်က—
“ဝန်ထမ်းကို လူအဖြစ်လေးစားမယ်”
ဆိုတယ်။
နောက်တစ်ယောက်က—
“ပိုက်ဆံပေးထားတာပဲ၊ ညနက်အောင်ခိုင်း”
ဆိုတယ်။
ဒီနှစ်ယောက် အဖွဲ့တည်ဆောက်တဲ့အခါ စနစ်နှစ်ခုတိုက်မယ်။
တစ်ယောက်က—
“ငွေစာရင်းရှင်းရမယ်”
ဆိုတယ်။
နောက်တစ်ယောက်က—
“ငါတို့နှစ်ယောက်ကြား ဒီလောက်စာရင်းမလိုပါဘူး”
ဆိုတယ်။
အဲဒီကနေ နောက်ဆုံး—
“ဒီငွေဘယ်မှာလဲ?”
ဆိုတဲ့နေ့ ရောက်လာတတ်တယ်။
ဒါကြောင့်—
Co-Founder Selection မှာ စွမ်းရည်မတူတာက အကျိုးရှိနိုင်တယ်။
သီလစံမတူတာက အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁၊ အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ် ရဲ့အလင်းက အလွန်တန်ဖိုးရှိတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က အရှင်ရာဟုလာကို ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် လုပ်မယ့်အမှုကို မပြုမီ ပြန်ဆင်ခြင်ဖို့၊ လုပ်နေစဉ် ပြန်စစ်ဖို့၊ လုပ်ပြီးနောက် အကျိုးဆက်ကို ပြန်သုံးသပ်ဖို့ ဟောထားတယ်။ ကိုယ့်ကို ထိခိုက်မလား၊ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်မလား၊ နှစ်ဖက်လုံးကို ထိခိုက်မလားဆိုတာကိုပါ ထည့်စဉ်းစားဖို့ ရှင်းတယ်။ သုတ်တော်အစပိုင်းမှာ အလိမ်အညာကိုလည်း အလွန်အလေးထားသတိပေးထားတယ်။
ဒီသုတ်ကို Co-Founder Agreement သုတ်လို့ ဦးဇင်းတို့မခေါ်ဘူးနော်။
ဒါပေမယ့် Partner ရွေးတဲ့အခါ—
“သူက ဘယ်လိုဆုံးဖြတ်တတ်သလဲ?”
မေးဖို့ အလင်းပေးတယ်။
စိတ်ပေါ်တာနဲ့ လုပ်သလား?
ကိုယ့်အကျိုးပဲကြည့်သလား?
တစ်ဖက်လူထိခိုက်မှု ကြည့်သလား?
အမှားပြီးရင် ပြန်သုံးသပ်သလား?
ဝန်ခံသလား?
နောက်တစ်ကြိမ် မဖြစ်အောင် ပြင်သလား?
ဒါတွေက အလွန်တန်ဖိုးရှိတဲ့ Character signal တွေ။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ယောက်က မှားတယ်။
အဲဒါနဲ့ “မကောင်းတဲ့ Co-Founder” လို့တစ်ခါတည်း မသတ်မှတ်နဲ့။
လူတိုင်းမှားနိုင်တယ်။
အရေးကြီးတာ—
မှားပြီးနောက် သူဘာလုပ်သလဲ။
ဖုံးသလား?
တခြားသူကို အပြစ်တင်သလား?
Data ပြင်သလား?
စာရင်းဖျောက်သလား?
ဒါမှမဟုတ်—
“ဒီနေရာ ငါမှားတယ်”
ဆိုနိုင်သလား?
Customer ကို ပြန်ရှင်းသလား?
ဆုံးရှုံးမှုကို တာဝန်ယူသလား?
System ပြင်သလား?
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder ရွေးတဲ့အခါ မမှားဖူးသူကို မရှာနဲ့။
မရှိသလောက်ပဲ။
မှားရင် ရိုးသားစွာပြန်ပြင်နိုင်သူကို ရှာ။
ဒီစကားကို မှတ်ထား။
လုပ်ငန်းမှာ အမှားတစ်ခုက ပြဿနာဖြစ်တယ်။
အမှားကိုဖုံးတဲ့ Character က ပိုကြီးတဲ့ပြဿနာဖြစ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ Founder တစ်ယောက်က—
“ငါ့သူငယ်ချင်းအရင်းဆုံး၊ အတူတည်ထောင်မယ်”
ဆိုတယ်။
သူငယ်ချင်းအရင်းဖြစ်တာ ကောင်းတယ်။
ယုံကြည်မှုရှိတယ်။
အတိတ်အတူဖြတ်သန်းဖူးတယ်။
ဒါက အားသာချက်။
ဒါပေမယ့်—
သူငယ်ချင်းကောင်း = Co-Founder ကောင်း
လို့ အလိုအလျောက်မဖြစ်ဘူး။
သူငယ်ချင်းအဖြစ်—
ပျော်တတ်တယ်။
နားထောင်တတ်တယ်။
ကူညီတတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် အလုပ်လုပ်ရာမှာ—
အချိန်မတည်။
စာရင်းမထိန်း။
ပဋိပက္ခမပြောရဲ။
Deadline မလိုက်။
ငွေသုံးစွဲပုံမတူ။
အာဏာဆိုင်ရာအမြင်မတူ။
ဒါတွေရှိနိုင်တယ်။
အဲဒီတော့ ခင်မင်မှုနဲ့ Partnership ကို ခွဲစဉ်းစား။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီဃနိကာယ် ၃၁၊ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ် မှာ မိတ်ဆွေအယောင်ဆောင်သူနဲ့ မိတ်ဆွေစစ်ကို အလွန်လက်တွေ့ကျကျ ခွဲပြထားတယ်။
ယူချင်တာများပြီး ပေးတာနည်းသူ၊ စကားနဲ့သာ ကောင်းပြီး လိုတဲ့အချိန်မကူသူ၊ ကောင်းတာလုပ်လည်း သဘောတူ မကောင်းတာလုပ်လည်း သဘောတူနေတဲ့ မြှောက်ပင့်သူ၊ ပျက်စီးရာအပျော်အပါးဆီ လိုက်ခေါ်သူတို့ကို မိတ်ဆွေအယောင်ဆောင်သူတွေအဖြစ် ဖော်ပြတယ်။ တစ်ဖက်မှာ ကူညီသူ၊ အခက်အခဲအဆင်ပြေမှုနှစ်မျိုးလုံးမှာ မစွန့်သူ၊ ကောင်းရာညွှန်ပြသူ၊ မေတ္တာရှိသူတို့ကို မိတ်ဆွေစစ်အဖြစ် ဖော်ပြတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder ရွေးရာမှာ ဒီအလင်းနဲ့ မေးကြည့်။
ကိုယ်မကောင်းတာလုပ်ချင်ရင်—
သူတားမလား?
ဒါမှမဟုတ်—
“လုပ်လိုက်၊ အဆင်ပြေတယ်”
လို့ မြှောက်ပေးမလား?
Investor ကို လက်ရှိအရေအတွက်ထက် ပိုပြောချင်တယ်။
သူက—
“မပြောနဲ့၊ မမှန်ဘူး”
ဆိုနိုင်သလား?
ဒါမှမဟုတ်—
“Funding ရပြီးမှ ပြန်ပြင်မယ်”
ဆိုသလား?
Supplier invoice တစ်ခုမှာ ပြန်အမ်းရမယ့်ငွေကို မသိမသာကိုင်ထားလို့ရတယ်။
သူက—
“ပိုင်သွားပြီ”
ဆိုသလား?
ဒါမှမဟုတ်—
“မပိုင်တာ မယူဘူး”
ဆိုသလား?
ဒကာကြီးတို့…
တကယ့်Co-Founder က ကိုယ့်အတ္တကို အမြဲကျေနပ်စေသူ မဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်လုပ်ငန်းသီလကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သူ။
အဲဒီလိုလူက တစ်ခါတလေ ကိုယ်မကြိုက်တဲ့စကား ပြောမယ်။
“ဒါမလုပ်နဲ့”
“ဒီနံပါတ်မပြည့်သေးဘူး”
“ဒါ Customer ကိုလှည့်စားတာဖြစ်မယ်”
“ဒီအမြတ်ရလည်း နည်းလမ်းမသန့်ဘူး”
ဒီလိုပြောမယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ နားမချိုဘူး။
ဒါပေမယ့် လုပ်ငန်းကို ရေရှည်ကယ်နိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၇.၃၅၊ မိတ္တသုတ် မှာ ပေါင်းသင်းထိုက်တဲ့မိတ်ဆွေရဲ့ အရည်အသွေးခုနစ်ခုကို ဖော်ပြထားတယ်။
ပေးဖို့ခက်တာကို ပေးတတ်တယ်။
လုပ်ဖို့ခက်တာကို လုပ်ပေးတတ်တယ်။
သည်းခံဖို့ခက်တာကို သည်းခံတတ်တယ်။
မိမိအတွင်းရေးကို ယုံကြည်စွာ ဖွင့်ပြတတ်တယ်။
တစ်ဖက်ရဲ့အတွင်းရေးကို ထိန်းသိမ်းပေးတတ်တယ်။
အခက်အခဲကျရင် မစွန့်ဘူး။
ကျဆင်းသွားတဲ့အခါ အထင်မသေးဘူး။
Co-Founder အတွက် ဒီအချက်တွေ အလွန်လက်တွေ့ကျတယ်။
Company ငွေကောင်းချိန်မှာ လူတိုင်းပျော်တယ်။
Funding ရချိန် ပျော်တယ်။
ရောင်းအားတက်ချိန် ပျော်တယ်။
Press မှာ အမည်ပါချိန် ပျော်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
ရောင်းအားသုံးလကျရင်?
ဝန်ထမ်းလစာပေးဖို့ ခက်ရင်?
Project ပျက်ရင်?
Investor ငြင်းရင်?
Product မှာအမှားကြီးဖြစ်ရင်?
အဲဒီအခါ Co-Founder က—
“ဒါမင်းအပိုင်း”
ဆိုပြီး နောက်ဆုတ်သလား?
ဒါမှမဟုတ်—
“ငါတို့အတူဖြေရှင်းမယ်”
ဆိုသလား?
ဒီအချိန်မှာ Partnership ရဲ့တန်ဖိုး ပေါ်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder Selection မှာ ထူးထူးခြားခြား ကြည့်သင့်တဲ့တစ်ချက်ရှိတယ်။
သူအောင်မြင်မှုကို ဘယ်လိုခွဲသလဲ?
ကိုယ့်အကြံကြောင့် Project အောင်မြင်တယ်။
သူဘာပြောသလဲ?
“ငါတို့Team ကြိုးစားလို့”
ဆိုသလား?
ဒါမှမဟုတ်—
“ငါ့ကြောင့်”
ဆိုသလား?
တစ်ဖက်မှာ သူ့အကြံကြောင့် အောင်မြင်ရင် ကိုယ်ကလည်း မနာလိုဘဲ အားပေးနိုင်ရမယ်။
Partnership ပျက်တာဟာ အရှုံးကြောင့်တင်မဟုတ်ဘူး။
အောင်မြင်မှုကို ဘယ်သူပိုင်သလဲဆိုတဲ့ မာနကြောင့်လည်း ပျက်တတ်တယ်။
အဲဒါကြောင့် ကိုယ်ကပါ စစ်ရမယ်။
“ငါက Co-Founder ကောင်းလား?”
ဒကာကြီးတို့…
ပူးတွဲတည်ထောင်သူရွေးတဲ့အခါ တစ်ဖက်လူကို စစ်ရုံ မလုံလောက်ဘူး။
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း Due Diligence လုပ်ရမယ်။
ကိုယ်က အာဏာခွဲနိုင်သလား?
ကိုယ်မကြိုက်တဲ့အမြင် နားထောင်နိုင်သလား?
ကိုယ်မှားရင် ဝန်ခံနိုင်သလား?
ကိုယ့်ထက် Partner ကို လူတွေချီးကျူးရင် မနာလိုဘူးလား?
Credit ခွဲပေးနိုင်သလား?
ငွေစာရင်းရဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကို ကိုယ်တိုင်လိုက်နာမလား?
ကိုယ့်မိသားစုကို Company အရင်းအမြစ်ထက် အထူးအခွင့်အရေးယူချင်မှာလား?
ကိုယ်က မရိုးသားရင်—
အရမ်းကောင်းတဲ့ Co-Founder ရွေးထားလည်း Partnership ခက်မယ်။
ဒါကြောင့်—
ကောင်းတဲ့ Co-Founder ရှာတာနဲ့ ကောင်းတဲ့ Co-Founder ဖြစ်တာ တစ်ပြိုင်နက်လုပ်ရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Co-Founder ရွေးချယ်တဲ့အခါ လူတော်တော်များများက “Vision တူရမယ်” ဆိုတယ်။
ဟုတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် Vision တူတယ်ဆိုတာဘာလဲ?
“Company ကြီးချင်တယ်”
နှစ်ယောက်လုံးပြောတယ်။
ဒါနဲ့တူပြီလား?
မတူသေးဘူး။
တစ်ယောက်အတွက် “ကြီးတယ်” ဆိုတာ—
လူတစ်သိန်းသုံးတဲ့ကုမ္ပဏီ။
နောက်တစ်ယောက်အတွက်—
ဝင်ငွေတည်ငြိမ်ပြီး မိသားစုအချိန်ရတဲ့ကုမ္ပဏီ။
တစ်ယောက်—
ငါးနှစ်အတွင်း ရောင်းထုတ်ချင်တယ်။
နောက်တစ်ယောက်—
အနှစ်နှစ်ဆယ်ကိုင်ချင်တယ်။
တစ်ယောက်—
အပြင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများကြီးယူပြီး မြန်မြန်ချဲ့ချင်တယ်။
နောက်တစ်ယောက်—
အကြွေးနည်းနည်းနဲ့ ဖြည်းဖြည်းချဲ့ချင်တယ်။
နှစ်ယောက်လုံး “အောင်မြင်ချင်တယ်” ဆိုပေမယ့် အောင်မြင်မှုအဓိပ္ပာယ် မတူဘူး။
ဒီဟာ အစမှာမပြောရင် နောက်မှာ ပြဿနာဖြစ်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါကြောင့် Partner မစခင်—
“ငါတို့ဘာလုပ်မလဲ” တင်မေးမနေနဲ့။
“ဘာကြောင့်လုပ်မလဲ?”
မေး။
“ဘယ်လောက်ကြီးချင်လဲ?”
မေး။
“ဘယ်အရာကိုတော့ အမြတ်ရလည်း မလုပ်ဘူးလဲ?”
မေး။
“မိသားစုအချိန်နဲ့ လုပ်ငန်းအချိန် ဘယ်လိုချိန်မလဲ?”
မေး။
“ငွေမရရင် ဘယ်လောက်ကြာခံမလဲ?”
မေး။
“အပြင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုယူမလား?”
မေး။
“Company ရောင်းဖို့ offer ကောင်းလာရင်?”
မေး။
“တစ်ယောက်ထွက်ချင်ရင်?”
မေး။
“အမြတ်ဘယ်လိုခွဲ?”
မေး။
ဒီမေးခွန်းတွေဟာ စာချုပ်မဟုတ်သေးဘူး။
ဒါပေမယ့် စာချုပ်ရေးမယ့်အတွင်းစိတ်ကို ရှင်းပေးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လူတော်တော်များများ Partnership စတုန်းက အကြောင်းမပြောကြဘူး။
ဘာကြောင့်?
စိတ်မကောင်းဖြစ်မှာစိုးလို့။
“ငါတို့ယုံကြည်ကြတာပဲ”
ဆိုတယ်။
ဒါပေမယ့်—
ယုံကြည်မှုရှိတာနဲ့ ရှင်းလင်းမှုမလိုတော့ဘူး မဟုတ်။
တကယ်ယုံကြည်ရင် အဲဒါတွေပြောလို့ရရမယ်။
ငွေဘယ်လိုကိုင်မလဲ?
Salary ဘယ်လောက်ယူမလဲ?
အမြတ်ဘယ်လိုခွဲမလဲ?
Equity ဘယ်လို?
တာဝန်ဘယ်လို?
နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်သူဘယ်သူ?
နှစ်ယောက်မတူရင် ဘာလုပ်မလဲ?
တစ်ယောက်မလုပ်နိုင်တော့ရင် ဘာလုပ်မလဲ?
ဒီအရာတွေကို ကြိုရှင်းခြင်းဟာ—
“မယုံလို့”
မဟုတ်ဘူး။
ယုံကြည်မှုကို မရှင်းလင်းမှုကြောင့် မပျက်စေဖို့။
ဒကာကြီးတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ကို ပြန်သတိရ။
ရိုးသားမှုကို အပြန်အလှန်လုပ်ကိုင်ရာမှာ ပိုသိလာတယ်။
ဒါကြောင့် Co-Founder မဖြစ်ခင် Project အသေးတစ်ခု အတူလုပ်ကြည့်တာ အလွန်တန်ဖိုးရှိနိုင်တယ်။
ဒါ ခေတ်သစ်လက်တွေ့အသုံးချမှုပါ။
သုတ်တော်မှာ “Pilot Project လုပ်” လို့ဟောထားတာ မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့်—
အတူလုပ်ကြည့်မှ သိရတဲ့အရာရှိတယ်ဆိုတဲ့ အလင်းကို အသုံးချတာ။
သုံးပတ်၊ တစ်လ Project အသေးတစ်ခု အတူလုပ်ကြည့်။
ဘာတွေ့မလဲ?
Message ပြန်ပုံ။
Deadline လိုက်ပုံ။
တာဝန်ယူပုံ။
Customer နဲ့ပြောပုံ။
ငွေအသေးစိတ်စာရင်းပုံ။
မတူတဲ့အမြင်ဖြစ်ချိန် ဆွေးနွေးပုံ။
အမှားရင် ဝန်ခံပုံ။
ဒါတွေဟာ Profile မှာ မမြင်ရဘူး။
အတူလုပ်မှပေါ်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder Interview ထက် Co-Founder Trial က တစ်ခါတလေ ပိုပြောတတ်တယ်။
ဒီစကားကို Business advice အဖြစ်ယူပါ။
ဗုဒ္ဓဟောစကားမဟုတ်ပါဘူး။
လူတစ်ယောက်ကို ပြောစကားကနေတစ်ဆင့်သိရသလို အလုပ်လုပ်ပုံကနေ ပိုသိနိုင်တာကိုသာ ဆိုလိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ငွေကြေးကို ဆင်းကြည့်မယ်။
Partnership မှာ ငွေဟာ Character ကို ထင်ရှားစေတတ်တဲ့နေရာတစ်ခု။
Co-Founder လုပ်မယ့်လူက—
သူ့ကိုယ်ပိုင်ငွေကို ဘယ်လိုကိုင်သလဲ?
ကုမ္ပဏီငွေကို ကိုယ်ပိုင်ငွေနဲ့ရောသလား?
Receipt မရှိတာကို သာမန်ထင်သလား?
“ဒီလောက်လေးပါ”
ဆိုပြီး Company resource ကို ကိုယ်ပိုင်သုံးသလား?
Supplier က ပြန်ပေးတဲ့အကျိုးခံစားခွင့်ကို Company သိအောင်ပြောသလား?
ကိုယ်ပိုင်ဆက်ဆံရေးနဲ့ Contract ဆုံးဖြတ်သလား?
ဒါတွေ အရေးကြီးတယ်။
အကြောင်းက—
ပေါင်းသင်းဖော်ရွေးတာနဲ့ ကိုယ့်ငွေစာရင်းရဲ့ အနာဂတ်ကိုပါ ရွေးနေတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄၊ ဒီဃဇာဏုသုတ် မှာ အိမ်ထောင်ရှင်လောကီဘဝကောင်းကျိုးအတွက် လုံ့လဝီရိယ၊ ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို သင့်တော်စွာကာကွယ်ခြင်း၊ ကောင်းသောအဖော်ရှိခြင်း၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို ချိန်ညှိနေထိုင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားတယ်။ ကောင်းတဲ့အဖော်ဆိုရာမှာလည်း သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ ပေးကမ်းမှု၊ ပညာတို့ရှိသူနဲ့ ပေါင်းသင်းပြီး သူတို့ရဲ့ကောင်းမှုကို လိုက်ယူဖို့ ရှင်းတယ်။
ဒီဟာ Co-Founder Finance Manual မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် အလင်းက ရှင်းတယ်—
လောကီချမ်းသာရေးမှာ ကောင်းတဲ့အဖော်နဲ့ ငွေကြေးစည်းကမ်း နှစ်ခုလုံး အရေးကြီးတယ်။
Partner ရိုးသားတယ်။
ဒါပေမယ့် ငွေစီမံမှုမရှိဘူး။
ပြဿနာ။
Partner ငွေကျွမ်းကျင်တယ်။
ဒါပေမယ့် မရိုးသားဘူး။
ပိုကြီးတဲ့ပြဿနာ။
ဒါကြောင့်—
Character နဲ့ Capability နှစ်ခုလုံးကြည့်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder ရွေးချယ်ရာမှာ အရမ်းအရေးကြီးတဲ့စံတစ်ခု—
Hard Conversation လုပ်နိုင်သလား?
မြန်မာလို—
အဆင်မပြေတဲ့စကားကို ရိုးသားစွာ ဆွေးနွေးနိုင်သလား?
ဒါအရမ်းအရေးကြီးတယ်။
နှစ်ယောက်လုံး အမြဲသဘောတူနေဖို့ မလိုဘူး။
တကယ်တော့ အမြဲသဘောတူနေတာလည်း သတိထားရတယ်။
အမြင်မတူရင်—
အသံမြင့်သလား?
တိတ်သွားသလား?
တစ်ပတ်မပြောဘဲနေသလား?
သူများရှေ့မှာ အရှက်ခွဲသလား?
မက်ဆေ့ခ်ျနဲ့ စိတ်ဆိုးစကားပို့သလား?
ဒါမှမဟုတ်—
“ဒီအချက်မှာ ငါတို့မတူဘူး၊ အချက်တွေ ပြန်ကြည့်ရအောင်”
ဆိုနိုင်သလား?
Partner ကို မုန်းမသွားဘဲ ပြဿနာကို ကိုင်နိုင်သလား?
ဒါ အလွန်အရေးကြီးတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
လုပ်ငန်းမှာ ပဋိပက္ခမဖြစ်ဖူးတဲ့ Partnership မရှိသလောက်ပဲ။
အကြောင်းက—
အရေးကြီးတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ အများကြီးရှိလို့။
အဲဒီတော့—
Conflict မရှိမယ့်လူကို မရှာနဲ့။
Conflict ကို မဖျက်စီးဘဲ ဖြေရှင်းနိုင်မယ့်လူကို ရှာ။
ဒီဟာ ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းအသုံးချမှု။
ဒါပေမယ့် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ မှာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ပညာကို ဆွေးနွေးရာက သိလာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့အလင်းနဲ့ အရမ်းကိုက်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder ဖြစ်မယ့်လူနဲ့ မတူတဲ့အမြင်တစ်ခုကို မစခင်ကတည်းက ဆွေးနွေးကြည့်။
သူ့အမြင်ကို စိန်ခေါ်ရင်—
သူမေးခွန်းကို နားထောင်လား?
ဒါမှမဟုတ် သူ့အာဏာကို စိန်ခေါ်တယ်လို့ယူသလား?
Evidence ပြရင် ပြောင်းနိုင်လား?
“ငါက Founder မို့”
ဆိုသလား?
သူမှားရင်—
“ဟုတ်တယ်၊ ပြင်မယ်”
ဆိုနိုင်လား?
ဒါ အရမ်းစျေးကြီးတဲ့အချက်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ Partner တစ်ယောက်က Conflict ကို လုံးဝရှောင်တယ်။
နူးညံ့တဲ့လူ။
လူကောင်း။
ဒါပေမယ့် အရေးကြီးတဲ့ပြဿနာကို မပြောဘူး။
သုံးလကြာ စိတ်ထဲသိမ်း။
နောက်ဆုံး တစ်နေ့ပေါက်ကွဲ။
ဒါလည်း Partnership အတွက်ခက်တယ်။
အဖော်ကောင်းဆိုတာ—
အမြဲချိုသာတဲ့သူမဟုတ်။
အချိန်တန်ရင် ခက်တဲ့အမှန်ကို အကျိုးရှိအောင် ပြောနိုင်သူ။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီနေရာမှာ သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်ရဲ့ ကောင်းရာညွှန်ပြတတ်တဲ့ မိတ်ဆွေသဘော အရမ်းတန်ဖိုးရှိတယ်။ မကောင်းမှုကို သဘောတူလိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကောင်းရာညွှန်ပြမှုက မိတ်ဆွေစစ်ရဲ့သဘောတစ်ခုဖြစ်တယ်။
လုပ်ငန်းမှာလည်း—
Partner က ကိုယ့်အမှားကို ပြောနိုင်ရမယ်။
ဒါပေမယ့် ပြောတဲ့နည်းကိုလည်း သိရမယ်။
လူရှေ့မှာ ချိုးနှိမ်တာ မဟုတ်။
မက်ဆေ့ခ်ျနဲ့ မထီမဲ့မြင်ပြောတာ မဟုတ်။
အချက်နဲ့ပြော။
အကျိုးဆက်နဲ့ပြော။
ဖြေရှင်းချက်နဲ့ပြော။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder Selection မှာ နောက်တစ်ခု—
Stress Test မလုပ်ဘဲ Character ကို မသေချာနိုင်။
ဆိုတာ။
အဖော်ကို တမင်ဒုက္ခပေးပြီး စမ်းပါလို့ မဆိုဘူးနော်။
ဒါ မတရားဘူး။
အဓိကက—
အတူလုပ်ရင်း သဘာဝအခက်အခဲတွေကြုံမယ်။
အဲဒီအချိန် အာရုံစိုက်ကြည့်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ကလည်း လူရဲ့ခံနိုင်ရည်ကို ဘေးဒုက္ခအခက်အခဲအတွင်း ပိုသိလာတယ်လို့ ရှင်းထားတယ်။
ငွေရှိချိန် လူများက ကောင်းကြတယ်။
ငွေမရှိချိန်?
အဲဒီအခါ အပြစ်တင်သလား?
တစ်ယောက်ပေါ်တစ်ယောက် ဖိအားပေးသလား?
အလုပ်ပိုလုပ်ရတဲ့အခါ ပျောက်သလား?
Team ရှေ့မှာ တစ်ဖက်ကိုပစ်ချသလား?
ဒီမှာ Partner ကို သိလာတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Co-Founder ရဲ့ Character ကို အောင်မြင်ချိန်မှာ ပိုသိရတယ်။
ဘာကြောင့်?
အခက်အခဲက လူကိုစမ်းသလို—
အာဏာနဲ့ငွေကလည်း လူကိုစမ်းတယ်။
Funding မရခင်—
နှစ်ယောက်ညီတယ်။
Funding ရပြီး—
ဘယ်သူပို Salary ယူမလဲ?
ဘယ်သူ CEO title ယူမလဲ?
ဘယ်သူ Media မှာပြောမလဲ?
ဘယ်သူ Investor meeting သွားမလဲ?
အဲဒီအခါ မာနပေါ်တတ်တယ်။
ဒါကြောင့် Partner မရွေးခင်—
အာဏာကို ဘယ်လိုမြင်သလဲ ဆွေးနွေး။
“နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်သူ” ရှိမလား?
“ဘာအပိုင်းမှာ ဘယ်သူဆုံးဖြတ်မလဲ?”
ရှင်း။
မရှင်းရင်—
နှစ်ယောက်လုံး ၅၀–၅၀ရှိပေမယ့် ရန်ဖြစ်တိုင်း Company ရပ်နိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လောကီလုပ်ငန်းမှာ Equity တူတာနဲ့ အာဏာတူတာ၊ တာဝန်တူတာ အမြဲမတူဘူး။
ဒါကြောင့် အစမှာ—
ပိုင်ဆိုင်မှု၊ တာဝန်၊ ဆုံးဖြတ်ခွင့်၊ အကဲဖြတ်ပုံကို ခွဲရှင်းထား။
ဒါ တရားတော်ထဲက legal formula မဟုတ်ဘူး။
ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ လက်တွေ့စနစ်။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မဘက်က—
ရိုးသားမှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ မထိခိုက်မှုကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ စနစ်ဖြစ်ရမယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder Agreement ရေးရမလား?
အထွေထွေသဘောအရ အရေးကြီးတဲ့ ပူးပေါင်းလုပ်ငန်းတွေမှာ တာဝန်၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့်၊ ငွေကြေး၊ ခွဲထွက်မှု စတာတွေကို စာဖြင့်ရှင်းထားခြင်းဟာ ပြဿနာကာကွယ်ရာမှာ အသုံးဝင်တယ်။
ဒါပေမယ့် တိကျတဲ့ဥပဒေဆိုင်ရာစာချုပ်တွေဟာ နိုင်ငံ၊ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ လုပ်ငန်းပုံစံအလိုက် ကွာတာကြောင့် သက်ဆိုင်ရာဥပဒေပညာရှင်နဲ့ စစ်ဆေးဖို့လိုတယ်။
ဓမ္မဟောတရားက ဥပဒေအကြံပေးမှုကို အစားမထိုးဘူး။
ဒါကိုရှင်းထားရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
စာချုပ်ကောင်းရှိရင် မိတ်ဖက်မပျက်ဘူးလား?
မဟုတ်ဘူး။
စာချုပ်က Character မဖန်တီးပေးနိုင်ဘူး။
Character ကောင်းရင် စာချုပ်မလိုဘူးလား?
မဟုတ်ဘူး။
Memory လွဲနိုင်တယ်။
အခြေအနေပြောင်းနိုင်တယ်။
နောက်လူတွေပါလာနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
စာချုပ်က ယုံကြည်မှုရဲ့အစားထိုး မဟုတ်။
ရှင်းလင်းမှုက ယုံကြည်မှုကို ထောက်ပံ့တဲ့စနစ်။
ဒီလိုယူ။
ဒကာကြီးတို့…
Partner ရွေးချယ်ရာမှာ နောက်တစ်ခု—
Work Ethic တူဖို့။
တစ်ယောက်က—
မနက် ၇ နာရီကနေ ည ၁၀ နာရီအထိ အလုပ်လုပ်မှ Founder လို့ထင်တယ်။
နောက်တစ်ယောက်က—
စနစ်တကျ ၈ နာရီလုပ်ပြီး မိသားစုအချိန်ထားချင်တယ်။
နှစ်ယောက်စလုံး မမှားနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် မပြောထားရင်—
ပထမလူက—
“သူမကြိုးစားဘူး”
ထင်မယ်။
ဒုတိယက—
“သူအလုပ်ကိုပဲဘဝလုပ်တယ်”
ထင်မယ်။
ဒါကြောင့် “ကြိုးစားမှု” အဓိပ္ပာယ်တူသလား မေး။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Partner နဲ့ Skill တူလွန်းလို့ ပြဿနာဖြစ်တယ်။
နှစ်ယောက်လုံး Product တော်။
Sales မရှိ။
နှစ်ယောက်လုံး Vision ကြီး။
Operations မလုပ်ချင်။
နှစ်ယောက်လုံး စိတ်ကူးထုတ်တော်။
ဘယ်သူမှ follow-through မလုပ်။
ဒါကြောင့် Complementary Skill က တန်ဖိုးရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် Complementary Skill ဆိုတာ—
တစ်ယောက်က အကုန်လုပ်၊ တစ်ယောက်က idea ပဲပေးတာ မဟုတ်။
နှစ်ဖက်စလုံး သက်ဆိုင်ရာတာဝန်မှာ တန်ဖိုးဖန်တီးနိုင်ရမယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Partner ကိုရွေးတုန်းက—
“ငါ့လိုလူ”
ဆိုပြီးရွေးရင် သက်သာတယ်။
အမြင်တူတယ်။
စကားလွယ်တယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့် Blind Spot ကို နှစ်ဆဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
တစ်ဖက်မှာ လုံးဝမတူတဲ့လူရွေးရင်—
အမြင်ကျယ်ပေမယ့် ပဋိပက္ခကြီးနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
Core Values မှာ နီး၊ Skill နဲ့မြင်ပုံမှာ လုံလောက်အောင် ကွဲ။
ဒါဟာ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ လောကီအသုံးချသဘောတရား။
ဗုဒ္ဓဟောစကားတိတိကျကျ မဟုတ်ဘူး။
အဓိကက—
သီလနဲ့အခြေခံစံတူပြီး တစ်ယောက်က မမြင်တာကို တစ်ယောက်က မြင်ပေးနိုင်ဖို့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၂၊ ဥပဍ္ဎသုတ် ကို သတိရလို့ကောင်းတယ်။
အရှင်အာနန္ဒာက ကောင်းသောမိတ်ဆွေ၊ ကောင်းသောအဖော်၊ ကောင်းသောအပေါင်းအသင်းရှိခြင်းဟာ မြတ်သောအကျင့်ရဲ့ ထက်ဝက်လောက်ဖြစ်တယ်လို့ လျှောက်ထားရာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီလိုမဆိုသင့်ကြောင်း ဟောပြီး ကောင်းသောမိတ်ဆွေရှိခြင်းရဲ့ အလွန်ကြီးမားတဲ့အရေးပါမှုကို ဖော်ပြတယ်။ ကောင်းသောအဖော်ရှိသူဟာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ဖွံ့ဖြိုးစေဖို့ မျှော်လင့်နိုင်ကြောင်း ဆက်ရှင်းထားတယ်။
ဒီဟာ Startup Partnership အကြောင်း တိုက်ရိုက်မဟုတ်ဘူး။
မြတ်သောအကျင့်လမ်းအကြောင်း။
ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ သတိရသင့်တာ—
ဘယ်သူနဲ့နီးသလဲဆိုတာ လူ့အကျင့်လမ်းကို အလွန်သက်ရောက်တယ်။
Co-Founder က ကိုယ့်နေ့စဉ်အနီးဆုံးလူတစ်ယောက်ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
သူ့စကား၊ သူ့စံတန်ဖိုး၊ သူ့ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက ကိုယ့်အပေါ် နေ့တိုင်းသက်ရောက်မယ်။
ဒါကြောင့် ရွေးရာမှာ ပိုသတိထား။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder လုပ်မယ့်သူက—
နေ့တိုင်း “ပိုက်ဆံ၊ ပိုက်ဆံ” ပဲပြောရင်—
ကိုယ့်လုပ်ငန်းရဲ့ အာရုံလည်း အဲဒီဘက်ကို လွယ်လွယ်သွားမယ်။
သူက—
“Customer ကို လူလိုကြည့်”
ပြောရင်—
စံတစ်မျိုး။
သူက—
“Staff က cost ပဲ”
ပြောရင်—
စံတစ်မျိုး။
နေ့တိုင်းနားထောင်ရတဲ့အဖော်က Company culture ကို စာအုပ်ထက် ပိုမြန်မြန် သင်ပေးတတ်တယ်။
ဒါကြောင့်—
Co-Founder ရွေးခြင်း = Company Culture ရဲ့ ပထမဆုံးကြီးမားတဲ့ရွေးချယ်မှုတစ်ခု။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Culture ဆိုတာ wall မှာရေးထားတဲ့ Values မဟုတ်သေးဘူး။
Founder နှစ်ယောက် အခက်အခဲကြုံရင် ဘာလုပ်သလဲ—
ဒါ Culture။
Customer တစ်ယောက်မကျေနပ်ရင်—
ဖုံးလား၊ ဖြေရှင်းလား—
ဒါ Culture။
Staff တစ်ယောက်မှားရင်—
အရှက်ခွဲလား၊ စနစ်ပြင်လား—
ဒါ Culture။
Company ငွေသုံးရင်—
Receipt တောင်းလား၊ “ငါFounderပဲ” ဆိုလား—
ဒါ Culture။
Co-Founder နှစ်ယောက် စံတူရင် အဖွဲ့တည်လွယ်တယ်။
စံမတူရင် ဝန်ထမ်းတွေအတွက်—
“ဘယ်Boss စကားနားထောင်ရမလဲ?”
ဖြစ်လာတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder Selection မှာ Reputation ကိုလည်း စစ်သင့်တယ်။
ဒါပေမယ့် rumor နဲ့မဆုံးဖြတ်နဲ့။
“လူတွေပြောတယ်”
ဆိုတာ မလုံလောက်။
အရင်အလုပ်ဖော်တွေနဲ့ သူဘယ်လိုအလုပ်လုပ်ခဲ့လဲ?
အရင်Partner နဲ့ပျက်ခဲ့ရင်—
ဘာဖြစ်ခဲ့?
သူ့ဘက်တစ်ခုတည်းမကြားနဲ့။
တတ်နိုင်သလောက် အချက်အလက်ကို တရားမျှတစွာ စစ်။
ဒါ Evidence-Based Decision တရားနဲ့ ဆက်တယ်။
Partner ဖြစ်မယ့်လူကို ချစ်လို့ Due Diligence မလုပ်တာလည်း မပညာရှိ။
မကြိုက်တဲ့ rumor ကြားလို့ တစ်ခါတည်းပယ်တာလည်း မပညာရှိ။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Co-Founder ကိုရွေးရတဲ့အကြောင်းက—
“ငါတစ်ယောက်တည်းကြောက်လို့”
ဖြစ်တတ်တယ်။
တစ်ယောက်တည်းမစရဲဘူး။
အဲဒီတော့ ရှိတဲ့သူတစ်ယောက်ကို Partner လုပ်လိုက်တယ်။
ဒါ အန္တရာယ်။
အထီးကျန်မဖြစ်ချင်တာနဲ့ Equity ပေးတာ မတူဘူး။
အားပေးသူလိုရင် Mentor ရှာလို့ရတယ်။
Skill လိုရင် ဝန်ထမ်းခန့်လို့ရတယ်။
Project အတွက် Specialist ခေါ်လို့ရတယ်။
ငွေလိုရင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ တစ်မျိုး။
အဲဒါတွေတိုင်း Co-Founder မဖြစ်ရဘူး။
Co-Founder ဆိုတာ—
လုပ်ငန်းရဲ့ ရေရှည်ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ အကျိုးအပြစ်ကို အတူယူမယ့်သူ။
ဒါကြောင့် လိုအပ်ချက်ကို မှန်မှန်သတ်မှတ်။
Skill gap ရှိတာကို Co-Founder gap လို့ မယူနဲ့။
ဒကာကြီးတို့…
အလုပ်အများကြီးရှိလို့—
“Co-Founder တစ်ယောက်ရရင် ငါသက်သာမယ်”
ဆိုတာလည်း သတိထား။
Partner ဟာ တာဝန်ခွဲဖို့ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် Partnership ထပ်ရင်—
Communication cost ရှိတယ်။
Decision coordination ရှိတယ်။
Ownership issue ရှိတယ်။
Conflict ရှိတယ်။
ဒါကြောင့်—
Co-Founder ဆိုတာ အလုပ်သက်သာရေးကိရိယာ မဟုတ်။
တာဝန်တစ်ဝက်မဟုတ်။
အပြန်အလှန်တာဝန်အသစ်တစ်ခု။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ လူတစ်ယောက်က နည်းပညာတော်လွန်းလို့—
“မရရင် Company မဖြစ်ဘူး”
ထင်တယ်။
အဲဒီလိုအချိန် Negotiation power ကို အမြန်မပေးနဲ့။
Skill ကို အလေးထား။
ဒါပေမယ့် Character risk ကို မဖုံး။
Skill တစ်ခုကို Contractor နဲ့ ဝယ်လို့ရနိုင်တယ်။
Character failure ကြောင့် ပိုင်ဆိုင်မှု၊ နာမည်၊ Team trust ပျက်ရင် အစားထိုးရခက်တယ်။
ဒါကြောင့်—
Scarce skill ကိုတွေ့လို့ ethical red flag ကို မျက်ကွယ်မပြု။
ဒကာကြီးတို့…
အခု စိတ်ကူးယဉ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ယူကြည့်မယ်။
ဒီဟာ HYPOTHETICAL — သင်ခန်းစာအတွက် ဖန်တီးထားတဲ့ဖြစ်ရပ် ဖြစ်ပါတယ်။
လူနှစ်ယောက်ရှိတယ်ဆိုပါစို့။
တစ်ယောက်က မောင်အောင်။
တစ်ယောက်က မောင်ကျော်။
သူတို့က စားသောက်ကုန်ပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု စမယ်။
မောင်အောင်က Product, Operations ကောင်းတယ်။
မောင်ကျော်က Sales နဲ့ Network ကောင်းတယ်။
Skill အရ အရမ်းညီတယ်။
အစပိုင်း ပျော်တယ်။
နှစ်ယောက်လုံး လုပ်ငန်းကြီးချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် မစခင် ဒီမေးခွန်းတွေ မပြောခဲ့ဘူး—
Customer ကို ဘယ်အထိ ကတိပေးမလဲ?
ငွေစာရင်းဘယ်လိုခွဲမလဲ?
မိသားစုဝင်တွေကို Company ထဲခန့်ရင် ဘယ်စံသုံးမလဲ?
Credit ဘယ်သူပေးမလဲ?
အမြတ်မရခင် Salary ဘယ်လောက်ယူမလဲ?
ဒကာကြီးတို့…
သုံးလကြာတော့ Customer ကြီးတစ်ယောက် order ရဖို့ မောင်ကျော်က မရှိသေးတဲ့ capacity ကို—
“ရပါတယ်”
ဆိုပြီး ကတိပေးတယ်။
မောင်အောင်က—
“မနိုင်သေးဘူး”
ဆိုတယ်။
မောင်ကျော်—
“ရောင်းပြီးမှ ဖြေရှင်းမယ်”
ဆို။
ပထမတင်းမာမှု။
နောက်တစ်လ—
Company ငွေနဲ့ မောင်ကျော်က ဆက်ဆံရေးအတွက် dinner ကုန်ကျစရိတ်ကြီးတစ်ခုသုံးတယ်။
Receipt မရှိ။
“Sales expense ပဲ”
ဆို။
မောင်အောင်က မကျေနပ်။
နောက်တစ်လ—
မောင်အောင်က သူ့ညီကို Warehouse မှာအလုပ်ခန့်လိုက်တယ်။
မောင်ကျော်ကို မပြော။
“ယုံရတဲ့လူလိုလို့”
ဆို။
အခု နှစ်ဖက်စလုံးမှာ ပြဿနာ။
ဒကာကြီးတို့…
အခုသူတို့ရဲ့ပြဿနာက Skill မတူတာလား?
မဟုတ်ဘူး။
Value, Decision Rights, Money Rules, Family Boundary, Communication Rule မရှင်းတာ။
ဒါကြောင့် ပူးတွဲတည်ထောင်သူရွေးခြင်းမှာ လူရွေးတာတင်မဟုတ်ဘူး။
အတူနေမယ့်စည်းကို ကြိုဖော်ထုတ်နိုင်မလား ဆိုတာပါ အရေးကြီးတယ်။
ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ သမိုင်းအဖြစ်အပျက်မဟုတ်ဘဲ သင်ခန်းစာအတွက် ဖန်တီးထားတာဖြစ်ပါတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Partner ရွေးရာမှာ တစ်ခုအရေးကြီးတယ်။
“No” ကို ဘယ်လိုခံသလဲ?
ကိုယ်ပြော—
“ဒီIdea မသွားသင့်ဘူး”
သူက—
“မင်းငါ့ကိုမယုံဘူး”
ဆိုသလား?
ဒါမှမဟုတ်—
“ဘာကြောင့်မသွားသင့်တာလဲ?”
မေးသလား?
Investor က “No” ပြောရင်—
သူအပြစ်တင်သလား?
ဒါမှမဟုတ် feedback လေ့လာသလား?
Customer က မဝယ်ရင်—
Customer ကို မသိနားမလည်တဲ့လူလို့ ပြောသလား?
ဒါမှမဟုတ် product-market mismatch စစ်သလား?
ငြင်းပယ်ခံရပုံကို ကိုင်တွယ်ပုံက Founder ရဲ့အတ္တအခြေအနေကို ပြတတ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ဖက်လူကို “No” ပြောနိုင်ရမယ်။
အဲဒါလည်း Partnership quality။
အမြဲသဘောတူရင်—
မိတ်ဆွေကောင်းထက် အားနည်းတဲ့ governance ဖြစ်နိုင်တယ်။
သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်မှာ မကောင်းတာလုပ်လည်း သဘောတူ၊ ကောင်းတာလုပ်လည်း သဘောတူနေတဲ့ မြှောက်ပင့်သူကို မိတ်ဆွေအယောင်ဆောင်သူအဖြစ် ဖော်ပြထားတာ သတိရ။
Partner က—
“မင်းမှားတယ်”
ပြောနိုင်ရမယ်။
ကိုယ်လည်း—
“ကျေးဇူးတင်တယ်၊ ကြည့်ရအောင်”
ဆိုနိုင်ရမယ်။
ဒါမှ အဖွဲ့တိုးတက်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder Selection မှာ လျှို့ဝှက်ချက်ထိန်းနိုင်မှု အရေးကြီးတယ်။
မိတ္တသုတ်မှာလည်း မိတ်ဆွေကောင်းဟာ မိမိအတွင်းရေး ဖွင့်ပြနိုင်ပြီး တစ်ဖက်ရဲ့အတွင်းရေးကို ထိန်းပေးနိုင်သူဖြစ်ကြောင်း ဟောထားတယ်။
လုပ်ငန်းမှာ—
Customer data။
ဝန်ထမ်းအရေး။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆွေးနွေးမှု။
Product plan။
Salary။
Conflict။
ဒီအရာတွေရှိတယ်။
Partner က စိတ်ဆိုးတာနဲ့ Group chat ထဲပို့တယ်ဆို?
အန္တရာယ်။
အငြင်းပွားတာနဲ့ Company အတွင်းရေးကို ပြင်ပလူဆီပြောတယ်ဆို?
Trust ပျက်တယ်။
ဒါကြောင့်—
Confidentiality ဆိုတာ Corporate Policy မစခင် Character issue တစ်ခုလည်း ဖြစ်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
နောက်တစ်ခု—
အခြားသူမရှိချိန် သူဘယ်လိုပြောသလဲ?
Co-Founder ဖြစ်မယ့်လူက သူ့အရင်အလုပ်ဖော်တိုင်းကို မကောင်းပြောနေတယ်။
“သူတို့အားလုံးအသုံးမကျ”
“Investor တွေအကုန်မကောင်း”
“အရင်Partner က အကုန်မှား”
ဆိုရင်—
တစ်ခါသတိထား။
ဖြစ်နိုင်တယ်။
တကယ်သူမတရားခံခဲ့ရနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
အမြဲတမ်း အပြစ်က တစ်ဖက်မှာပဲရှိပြီး သူ့ဘက်အမှား တစ်ခုမှမရှိဘူးလား?
မေးစရာရှိတယ်။
အကြောင်းက—
တစ်နေ့ ကိုယ်လည်း “အရင်Partner” ဖြစ်နိုင်လို့။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါကြောင့် Reference check ဆိုတာ သူအလုပ်တော်မတော်ကို မေးရုံမဟုတ်။
တတ်နိုင်တဲ့အခါ—
အတူအလုပ်လုပ်တဲ့ပုံ။
Conflict လုပ်ပုံ။
တာဝန်ယူပုံ။
ရိုးသားပုံ။
အခက်အခဲမှာပုံ။
ဒီလိုအရာတွေ နားထောင်။
ဒါလောကီလုပ်ငန်းလက်တွေ့ပါ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Co-Founder ရွေးရာမှာ Time Horizon တူသလား စစ်။
တစ်ယောက်က—
တစ်နှစ်အတွင်း exit လုပ်ချင်တယ်။
တစ်ယောက်က—
ဆယ်နှစ်တည်ချင်တယ်။
အစမှာပြောမထား။
Company တန်ဖိုးတက်လာရင် ပဋိပက္ခ။
တစ်ယောက်က—
ငွေထုတ်ချင်တယ်။
တစ်ယောက်က—
အကုန်ပြန်ရင်းနှီးချင်တယ်။
ဒါကြောင့် “ဘယ်လောက်ရှည်လျားတဲ့ခရီးအတူသွားမလဲ” ကြိုပြော။
ဒါက ခင်မင်မှုမယုံလို့မဟုတ်။
အနာဂတ်အဓိပ္ပာယ် မတူတာကို စောစောသိဖို့။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခု အရမ်းနက်တယ်။
Co-Founder ကို သူမထွက်မယ့်လူအဖြစ် မရွေးနဲ့။
တစ်နေ့ထွက်သွားရင်တောင် တရားမျှတစွာခွဲနိုင်မယ့်လူအဖြစ် ရွေး။
အကြောင်းက လူ့ဘဝမတည်မြဲဘူး။
မိသားစုအခြေအနေပြောင်းနိုင်တယ်။
ကျန်းမာရေးပြောင်းနိုင်တယ်။
ရည်ရွယ်ချက်ပြောင်းနိုင်တယ်။
တစ်ယောက်မလုပ်ချင်တော့နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Separation ကို အပြစ်လို မမြင်နဲ့။
မစခင်—
“တစ်နေ့ခွဲရရင် ဘယ်လိုခွဲမလဲ?”
ပြော။
ဒါလည်း အနိစ္စတရားကို Business contract အဖြစ် ပြောတာမဟုတ်ဘူးနော်။
ရိုးရိုးပဲ—
လူ့အခြေအနေ ပြောင်းနိုင်တာကို ဝန်ခံပြီး စနစ်ထားတာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Partner ရွေးချယ်ရာမှာ နောက်တစ်ချက်—
မိသားစုအပေါ်သဘောထား။
လူတစ်ယောက်က သူ့မိသားစုအပေါ် တာဝန်မယူဘဲ Company ပဲ အကုန်လုပ်တယ်ဆိုရင်—
“အရမ်းကြိုးစားတဲ့Founder”
လို့ပဲ မမြင်နဲ့။
သူ့အချိန်စီမံမှု၊ ကတိတည်မှု၊ အခြားတာဝန်တွေကို ဘယ်လိုမြင်သလဲ စစ်။
တစ်ဖက်မှာ မိသားစုအရေးအကြောင်းနဲ့ Company ကတိအမြဲမတည်ရင်လည်း ပြဿနာ။
ဒီနှစ်ခုကို ချိန်ညှိနိုင်သလား?
ဒါက ရေရှည် Partnership အတွက် အရေးကြီးတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Boundaries လို့ ခေါ်တဲ့ နယ်နိမိတ်လည်း မရှိမဖြစ်။
Company ငွေ = ကိုယ့်ငွေလား?
မဟုတ်။
Company ဝန်ထမ်း = ကိုယ့်အိမ်ဝန်ထမ်းလား?
မဟုတ်။
Company car = ကိုယ့်အိမ်ကားလား?
စည်းအလိုက်ကြည့်ရမယ်။
Company အာဏာ = မိသားစုဝင်ကို ဦးစားပေးခွင့်လား?
မဟုတ်။
ဒီBoundary ကို Co-Founder နှစ်ယောက် တူတူနားလည်ဖို့လိုတယ်။
မဟုတ်ရင်—
တစ်ယောက်က Rule သုံး။
တစ်ယောက်က “ငါ့Companyပဲ” သုံး။
အဖွဲ့ပျက်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Partner ကောင်းရဲ့အချက်တစ်ခု—
Power ကို စည်းနဲ့သုံးတယ်။
ကိုယ့်အပိုင်းဖြစ်လို့ အကြောင်းမဲ့အာဏာမသုံး။
Feedback လက်ခံတယ်။
Company resource ကို ကိုယ့်အခွင့်အရေးလိုမယူ။
ဒါတွေကို မစခင်တောင် သေးငယ်တဲ့အခြေအနေတွေမှာ ကြည့်လို့ရတယ်။
Restaurant သွားရင် service staff ကို ဘယ်လိုပြောသလဲ?
Taxi driver ကို ဘယ်လိုပြောသလဲ?
သူ့ထက် အာဏာနည်းသူကို ဘယ်လိုဆက်ဆံသလဲ?
ဒီဟာတွေဟာ စာချုပ်ထဲမပါဘူး။
ဒါပေမယ့် Character ရဲ့အလင်းနည်းနည်းပြနိုင်တယ်။
တစ်ဖြစ်ရပ်တည်းနဲ့ မဆုံးဖြတ်နဲ့။
Pattern ကြည့်။
ဒကာကြီးတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ရဲ့ အဓိကသတိပေးချက် ပြန်လာတယ်—
အချိန်ကြာကြာ၊ သတိထား၊ ပညာနဲ့ကြည့်။
Co-Founder ရွေးခြင်းကို Dating app swipe လို မလုပ်နဲ့။
Profile စာကြည့်။
တစ်ခါစကားပြော။
“Fit”
ဆိုပြီး လက်မှတ်မထိုးနဲ့။
အချိန်ယူလို့ရသလောက်ယူ။
အတူအလုပ်လုပ်ကြည့်။
သူ့အကြောင်းကောင်းမကောင်း နှစ်ဖက်နားထောင်။
မတူတဲ့မေးခွန်းတွေဆွေးနွေး။
ငွေကြေးစည်းပြော။
အာဏာစည်းပြော။
Exit ပြော။
မိသားစုစည်းပြော။
ဒီလို။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခုတစ်ခါ Trust ကိုပြောမယ်။
Co-Founder Partnership မှာ Trust အရေးကြီးတယ်။
ဒါပေမယ့် Trust ဆိုတာ—
“ဘာမှမစစ်တော့ဘူး”
မဟုတ်။
အကောင်းဆုံး Trust က—
စနစ်ထဲမှာတောင် တည်နိုင်တဲ့ Trust။
ငွေစာရင်းရှင်းတယ်။
နှစ်ယောက်ကြည့်လို့ရတယ်။
Expense rule ရှိတယ်။
Contract shared ဖြစ်တယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်မှတ်တမ်းရှိတယ်။
ဒါနဲ့—
“မင်းငါ့ကို မယုံဘူးလား?”
မဖြစ်သင့်ဘူး။
စနစ်က လူနှစ်ယောက်ကို ကာကွယ်တယ်။
အမှားဖြစ်ရင် ဘယ်သူ့မှတ်ဉာဏ်မှန်လဲ မရန်ဖြစ်ရတော့ဘူး။
ဒကာကြီးတို့…
ကောင်းတဲ့Partnership မှာ—
Transparency က Suspicion ကိုလျှော့တယ်။
ပွင့်လင်းမှုရှိလို့ မယုံတာမဟုတ်။
မသင်္ကာဖြစ်စရာ လျော့တာ။
အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှုတည်စေတယ်။
ဒါကြောင့် Partner ရွေးရာမှာ—
“System ကြိုက်သူလား?”
လည်းကြည့်။
“စာရွက်များလို့ မကြိုက်ဘူး”
ဆိုတာပဲမဟုတ်။
လိုအပ်တဲ့စာရင်းကို တန်ဖိုးထားလား?
ဒါ အရေးကြီးတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Founder က—
“ငါတို့ကညီအစ်ကိုလိုပဲ၊ Agreement မလိုဘူး”
ဆိုတယ်။
လူတစ်ယောက်ကို အရမ်းယုံတာ လှတယ်။
ဒါပေမယ့် တရားမျှတတဲ့ Agreement က ခင်မင်မှုကို ဖျက်ဖို့မဟုတ်။
နောက်တစ်နေ့စိတ်အခြေအနေမတူရင် ဒီနေ့သဘောတူထားတာကို သက်သေထားဖို့။
ဒါကြောင့် ရှင်းလင်းမှုက မေတ္တာကို ဆန့်ကျင်တာမဟုတ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Co-Founder ရွေးတဲ့အခါ နောက်တစ်ခုစစ်—
သူ့အောင်မြင်မှုနဲ့သူ ဘာလုပ်ချင်သလဲ?
ပိုက်ဆံရဖို့ပဲလား?
ပြဿနာတစ်ခုဖြေရှင်းချင်လား?
မိသားစုကို ထောက်ပံ့ချင်လား?
လူမှုအကျိုးတစ်ခုရှိလား?
အာဏာလိုချင်လား?
နာမည်လိုချင်လား?
လူတိုင်းမှာ အမျိုးမျိုးရှိနိုင်တယ်။
လိုချင်မှုရှိတာနဲ့ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
အရေးကြီးတာ—
သူ့အဓိကမောင်းနှင်အားက စိတ်ကို ဘယ်ဘက်ဆွဲမလဲ?
တစ်နေ့ လုပ်ငန်းအကျိုးနဲ့ သီလစံတိုက်ရင် ဘယ်ဘက်ရွေးမလဲ?
ဒီနေရာမှာ Partner ကို သိရတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ကိုယ့်ကိုယ်ကိုလည်း တူတူမေး။
“ငါ Company ဘာကြောင့်တည်ချင်တာလဲ?”
လူတွေကို ပြချင်လို့လား?
ငွေကြောင့်လား?
လွတ်လပ်ချင်လို့လား?
အကျိုးရှိတဲ့အရာတစ်ခုဖန်တီးချင်လို့လား?
အဲဒီအတွင်းက motivation ကို သိရင် Partner ရွေးတာလည်းရှင်းလာတယ်။
ကိုယ့်မာနအတွက် Company တည်ပြီး—
တစ်ယောက်က ကိုယ့်ကိုမြှောက်ပေးလို့ Partner ရွေးမိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ကိုယ့်စိတ်ကို မသိဘဲ Partner မရွေး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ မှန်ကြည့်သလို မိမိအမှုကို ပြန်စစ်တဲ့သဘောကို ဒီနေရာမှာလည်း အလင်းယူ။
“ဒီလူနဲ့အတူလုပ်ချင်တာ ဘာကြောင့်?”
စစ်။
သူနာမည်ကြီးလို့လား?
သူ့ငွေလိုလို့လား?
ကိုယ်ကြောက်လို့လား?
တကယ် Value match ရှိလို့လား?
ဒီစစ်ခြင်းက ကိုယ့်ကို ကယ်နိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Partner ရွေးရာမှာ အရမ်းအရေးကြီးပေမယ့် လူများမပြောချင်တဲ့အချက်တစ်ခု—
Ego compatibility။
မြန်မာလို—
မာနနှစ်ခု ဘယ်လိုအတူနေနိုင်မလဲ?
နှစ်ယောက်လုံး Leader။
နှစ်ယောက်လုံး Vision ရှိတယ်။
နှစ်ယောက်လုံး အသံရှိတယ်။
အဲဒါကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့်—
“ငါ့စကားနောက်ဆုံး”
နှစ်ယောက်လုံးဆို?
ရန်ဖြစ်မယ်။
ဒါကြောင့်—
ကိုယ့်အပိုင်းမှာ ဦးဆောင်။
တစ်ဖက်အပိုင်းမှာ နားထောင်။
လိုရင် Evidence နဲ့ challenge။
နောက်ဆုံး rule ရှိ။
ဒါလိုတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder လုပ်မယ့်လူတစ်ယောက်က—
“ငါ့ထက်တော်တဲ့လူနဲ့ အလုပ်လုပ်လို့မရဘူး”
ဆိုတဲ့စိတ်ရှိရင် အန္တရာယ်။
တစ်ဖက်မှာ—
“ငါ့Partner ကိုလွှမ်းမိုးမယ်”
ဆိုတဲ့စိတ်ရှိလည်း အန္တရာယ်။
ကောင်းတဲ့Partnership မှာ—
တစ်ယောက်တစ်ယောက်ရဲ့တော်မှုကို ခြိမ်းခြောက်မှုမမြင်ဘဲ Company ရဲ့အင်အားအဖြစ် မြင်နိုင်ရမယ်။
ဒါ မုဒိတာနဲ့လည်း ဆက်တယ်။
တစ်ဖက်အောင်မြင်တာကို ဝမ်းမြောက်နိုင်ရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ယောက်က Media မှာ နာမည်ပိုရတယ်။
နောက်တစ်ယောက်က နောက်ကွယ်မှာ အလုပ်ပိုလုပ်တယ်။
ဒီအခါ Credit မညီဘူးလို့ခံစားရနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် မစခင်—
Public role ဘယ်လို?
Internal role ဘယ်လို?
Recognition ဘယ်လို?
ပြောထားရင်ကောင်းတယ်။
ဒါက သေးသေးပဲထင်ရတယ်။
ဒါပေမယ့် မာနက သေးသေးကနေကြီးတတ်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Partnership ပျက်စေတဲ့အရာတိုင်း ကြီးမားတဲ့လိမ်လည်မှုမဟုတ်။
တစ်ခါတလေ—
မပြောတဲ့မကျေနပ်ချက်။
မပေးတဲ့Credit။
နောက်ကျတဲ့Reply။
မရှင်းတဲ့တာဝန်။
အမြဲပြောင်းတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်။
အသေးအသေးတွေ စုပြီး ယုံကြည်မှုကျတယ်။
ဒါကြောင့်—
Co-Founder relationship ကိုလည်း Maintenance လုပ်ရတယ်။
တစ်လတစ်ကြိမ်၊ တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် အဆင်ပြေမှု၊ ပဋိပက္ခ၊ Role၊ Workload ကိုပြန်ပြော။
ဒါလောကီအကြံ။
ဗုဒ္ဓဟော schedule မဟုတ်။
အဓိကက—
ပြဿနာကြီးမှမပြောဘဲ စောစောပြော။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ MN 61 ရဲ့ “လုပ်နေစဉ် ပြန်စစ်” သဘောကို လောကီအသုံးချလို့ရတယ်။
Co-Founder ရွေးပြီးပြီဆို—
ရွေးပြီးသားမို့ ဘယ်တော့မှပြန်မစစ်ရတော့ဘူး မဟုတ်။
အတူလုပ်နေစဉ်—
အလုပ်ခွဲပုံကောင်းလား?
တစ်ယောက်အလွန်ပင်ပန်းနေလား?
သဘောတူထားတာ လိုက်နာသလား?
Culture ကျနေသလား?
ပြန်ကြည့်။
လုပ်ပြီးနောက်—
ဒီ quarter ဘာသင်ခဲ့?
Role ပြောင်းဖို့လိုလား?
System ပြင်ဖို့လိုလား?
ဒီလို။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Partner ကိုရွေးတာမှားသွားတယ်ဆိုပါစို့။
ဒါနဲ့—
“ဘဝပျက်ပြီ”
မလုပ်နဲ့။
အရင်အချက်တွေပြန်ကြည့်။
ပြင်နိုင်သလား?
Role ပြောင်းလို့ရလား?
Mediation လိုလား?
Agreement ပြင်လို့ရလား?
မရရင် တရားမျှတစွာခွဲနိုင်လား?
မှားတဲ့ရွေးချယ်မှုကို ဆက်ဖမ်းထားတာက ဒုတိယအမှားဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် Courage လိုတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ဖက်မှာ Conflict နည်းနည်းနဲ့—
“Partner မှားသွားပြီ”
ဆိုပြီး အလွယ်ခွဲတာလည်း မပညာရှိ။
မိတ်ဆွေကောင်းဟာ အခက်အခဲမှာ မစွန့်ဘူးဆိုတဲ့ မိတ္တသုတ်အလင်းကို သတိရ။
အရာတိုင်းအဆင်ပြေမှ Partner ကောင်းတာမဟုတ်။
ပြဿနာလာရင် အတူဖြေရှင်းနိုင်တာကောင်းတာ။
ဒါကြောင့်—
အမှန်တကယ် ethical breach, chronic dishonesty, abuse, severe irresponsibility စတဲ့အရာတွေနဲ့ သာမန်မတူညီမှုကို ခွဲ။
ခွဲဖို့ ပညာလိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Partnership မှာ Forgiveness လိုသလို Accountability လည်းလိုတယ်။
ခွင့်လွှတ်တာနဲ့ စည်းမရှိတာ မတူ။
“သူမှားပေမယ့် ခွင့်လွှတ်တယ်”
ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် တူတဲ့အမှားကို အကြိမ်ကြိမ်လုပ်ပြီး ဘာမှမပြင်ဘူးဆို?
System ပြင်ရမယ်။
Role ပြောင်းရမယ်။
လိုအပ်ရင် ခွဲရမယ်။
မေတ္တာနဲ့ တာဝန်ယူမှုကို ရောမပျောက်နဲ့။
ဒကာကြီးတို့…
Co-Founder တစ်ယောက်ကို ရွေးရာမှာ—
ငွေရှိသူကိုရွေး?
မဖြစ်မနေမဟုတ်။
တော်သူကိုရွေး?
မဖြစ်မနေမဟုတ်။
သူငယ်ချင်းအရင်းရွေး?
မဖြစ်မနေမဟုတ်။
နာမည်ကြီးသူရွေး?
မဖြစ်မနေမဟုတ်။
ဘယ်သူရွေး?
ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့တရားတစ်ပုဒ်လုံးကို စုမယ်ဆို—
အတူအချိန်ယူပြီး အလုပ်လုပ်လို့ရသူ။
သီလစံမှာ ကိုယ်နဲ့နီးသူ။
ကိုယ်မတတ်တာကို ဖြည့်နိုင်သူ။
အမှားဝန်ခံနိုင်သူ။
ငွေနဲ့ အာဏာရှေ့မှာ စည်းမပျက်သူ။
ခက်တဲ့စကားကို မေတ္တာနဲ့ ပြောနိုင်သူ။
အခက်အခဲရင် မစွန့်သူ။
ကိုယ့်အောင်မြင်မှုကို မနာလိုသူ။
လျှို့ဝှက်ချက်ထိန်းနိုင်သူ။
မကောင်းတာလုပ်ချင်ရင် တားနိုင်သူ။
နောက်ဆုံး အတူမသွားနိုင်တော့ရင်တောင် တရားမျှတစွာ ခွဲနိုင်သူ။
ဒီလိုလူ။
ဒါပေမယ့်—
ဒီစံအားလုံးပြည့်တဲ့ Perfect Person ရှာမနေနဲ့။
လူသားပဲ။
အဓိက—
သူ့ဦးတည်ချက်က ဘယ်ဘက်?
သီလဘက်လား?
ပညာဘက်လား?
တာဝန်ယူမှုဘက်လား?
မှားရင် ပြင်တတ်လား?
ဒီဟာတွေကြည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Co-Founder မရှိသေးတာကြောင့် အလျင်မလိုနဲ့။
မှားတဲ့Partner တစ်ယောက်ယူတာထက် အချိန်နည်းနည်းယူတာ တစ်ခါတလေပိုကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် “Perfect Partner မတွေ့သေးလို့ ဘာမှမစဘူး” ဆိုတာလည်း မလုပ်။
ပူးတွဲတည်ထောင်သူမရှိဘဲ စမ်းနိုင်တဲ့အရာ စမ်း။
အကြံစစ်။
Customer နားထောင်။
Pilot လုပ်။
မိမိစနစ်တည်။
အဲဒီခရီးထဲမှာတောင် Partner ကောင်းတစ်ယောက်တွေ့နိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Partner ရွေးချယ်မှုက စာရွက်ပေါ်မှာမဟုတ်ဘဲ အတူလုပ်နေရာကနေ တဖြည်းဖြည်းပေါ်လာတယ်။
လူနှစ်ယောက် Project အတူလုပ်တယ်။
အချိန်တည်တယ်။
ယုံကြည်မှုတည်တယ်။
Value တူတယ်။
Skill ဖြည့်တယ်။
Conflict ဖြေတယ်။
နောက်မှ—
“ငါတို့ အတူတည်ထောင်လို့ရမယ်”
ဖြစ်လာတယ်။
အဲဒီလို Organic evidence က တန်ဖိုးရှိတယ်။
ဒါ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ရဲ့ အချိန်ယူလေ့လာမှုအလင်းနဲ့ အလွန်ကိုက်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခုနောက်ဆုံးသတိပေးချင်တယ်။
Co-Founder ရွေးတဲ့အခါ—
တစ်ယောက်ရဲ့ Potential ကို မိမိစိတ်ကူးနဲ့ အစားထိုးမကြည့်နဲ့။
“အခုတော့ မရိုးသားဘူး၊ နောက်တော့ပြင်မယ်”
“အခုတော့ အလုပ်မတည်ဘူး၊ Company ရလာရင်တည်မယ်”
“အခုတော့ ဒေါသကြီးတယ်၊ အောင်မြင်ရင်အေးမယ်”
ဒီလိုကိုယ့်စိတ်ကူးနဲ့ လူကိုရွေးတာ အန္တရာယ်။
လူပြောင်းနိုင်တယ်။
ဒါကို မငြင်းဘူး။
ဒါပေမယ့် Partner ရွေးရာမှာ—
လက်ရှိ Pattern ကို လက်ရှိအတိုင်းမြင်။
Potential ကို bonus လို့မြင်။
အခြေခံအချက်ကို လက်ရှိ Character ပေါ်ထား။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို—
“ငါ့ကိုယုံပါ”
ဆိုတယ်။
ယုံလို့ရတယ်။
ဒါပေမယ့် ယုံကြည်မှုက အချိန်နဲ့တည်တယ်။
သီလ၊ အပြန်အလှန်လုပ်ကိုင်မှု၊ အခက်အခဲ၊ ဆွေးနွေးမှုတွေကနေ သိလာရတယ်ဆိုတဲ့ canonical အလင်းကို မမေ့။
ယုံကြည်မှုကို ပြောစကားနဲ့မတည်။
ထပ်ခါထပ်ခါတည်ငြိမ်တဲ့လုပ်ရပ်နဲ့ တည်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ဒီနေ့တရားကို သစ္စာလေးပါးအလင်းနဲ့ ဆင်းကြည့်ရအောင်။
ဒုက္ခသစ္စာ။
ပူးတွဲတည်ထောင်သူ မှားရွေးမိရင် ဒုက္ခကြီးတတ်တယ်။
ငွေကိစ္စ ပူရတယ်။
စိတ်မချရဘူး။
ရုံးသွားရင် အိမ်မှာမပျော်။
အိမ်ပြန်ရင် ရုံးကိစ္စစိတ်ပူ။
ဝန်ထမ်းတွေ နှစ်ဘက်ကွဲ။
Customer ထိခိုက်။
Investor ယုံကြည်မှုကျ။
မိတ်ဆွေဘဝပါ ပျက်နိုင်တယ်။
တစ်ခါတလေ Company ပျက်တာထက်—
နှစ်ပေါင်းများစွာယုံကြည်ခဲ့တဲ့လူနဲ့ ဆက်ဆံရေးပျက်တာ ပိုနာတယ်။
ဒါ ဒုက္ခ။
ဒါပေမယ့် Co-Founder ကို အပြစ်တစ်ခုတည်းမတင်နဲ့။
ကိုယ့်ရွေးချယ်မှု၊ ကိုယ့်လောဘ၊ ကိုယ့်မာန၊ ကိုယ့်အလျင်လိုမှုပါရှိနိုင်တယ်။
ဒီဒုက္ခကို အပြည့်ကြည့်။
သမုဒယသစ္စာ။
ဘာကြောင့် မှားတဲ့Partner ရွေးသလဲ?
တဏှာရှိတယ်။
မြန်မြန်ကြီးချင်လို့။
ငွေလိုလို့။
နာမည်ကြီးသူနားရှိချင်လို့။
တစ်ယောက်တည်းကြောက်လို့။
Skill ကိုလိုလွန်းလို့ Character red flag ကို မမြင်ချင်လို့။
“ဒီCompany မဖြစ်မနေအောင်မြင်ရမယ်”
ဆိုတဲ့ဖမ်းဆုပ်မှုကြောင့်။
မာနရှိတယ်။
“ငါလူရွေးမမှားဘူး”
ဆို။
Evidence ပေါ်လာလည်း မပြင်။
မေတ္တာမှားတယ်။
သူငယ်ချင်းမို့ စည်းမပြောရဲ။
မသေချာပေမယ့်—
“မယုံသလိုဖြစ်မှာစိုးလို့”
စာချုပ်မရေး။
ဒီလိုတဏှာ၊ မာန၊ ဖမ်းဆုပ်မှုတွေက Partnership ဒုက္ခကို ပေါက်စေနိုင်တယ်။
နိရောဓသစ္စာ။
တဏှာနည်းရင်—
မဖြစ်မနေ Partner တစ်ယောက်ယူရမယ်လို့ မလောတော့ဘူး။
နာမည်ကြီးလို့ မမက်တော့ဘူး။
ငွေရှိလို့ Ethical red flag မဖုံးတော့ဘူး။
သူငယ်ချင်းမို့ ခက်တဲ့မေးခွန်း မမေးရဲတာလျော့တယ်။
Partner မှားရွေးမိတယ်ဆိုရင်လည်း—
“ငါရွေးခဲ့တာမို့ ဆက်ခံရမယ်”
လို့ အတ္တနဲ့မဖမ်းဘဲ တရားမျှတတဲ့ပြင်ဆင်မှုကို လုပ်နိုင်တယ်။
နိရောဓရဲ့ အဆုံးစွန်သဘောကတော့ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်တို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်။
Co-Founder selection က နိဗ္ဗာန်လမ်းတစ်ခုမဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့်—
လောဘနဲ့ရွေးတာထက် ပညာနဲ့ရွေး၊ မာနနဲ့ဖမ်းတာထက် အမှန်နဲ့ပြင်နိုင်ခြင်း ဟာ ဒုက္ခလျော့တဲ့ဘဝအလေ့အကျင့် ဖြစ်တယ်။
မဂ္ဂသစ္စာ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိနဲ့—
Partner ရွေးရာမှာ Skill တစ်ခုတည်းမကြည့်။
Character၊ သီလ၊ အကြောင်းအကျိုး၊ အခက်အခဲထဲကအကျင့်ကို ကြည့်။
သမ္မာသင်္ကပ္ပနဲ့—
Partner ကိုအသုံးချဖို့မရွေး။
“သူ့Network သုံးမယ်” “သူ့ငွေသုံးမယ်” ဆိုတဲ့စိတ်တစ်ခုတည်းမထား။
နှစ်ဖက်ကောင်းကျိုးရည်ရွယ်။
သမ္မာဝါစာနဲ့—
စမတိုင်မီ ခက်တဲ့စကားတွေ ပြော။
ငွေ၊ Equity၊ တာဝန်၊ Exit၊ မိသားစု၊ Salary ကို မဖုံး။
မသေချာတာကို မသေချာလို့ပြော။
Customer နဲ့ Investor ကို မလိမ်။
Partner ကိုလည်း မဖုံး။
သမ္မာကမ္မန္တနဲ့—
ပူးတွဲလုပ်ရာမှာ သူတစ်ပါးထိခိုက်စေမယ့်နည်းကို မယူ။
Company resource ကို မပိုင်သလို မသုံး။
ကိုယ့်အခွင့်အာဏာကို မတရားမသုံး။
သမ္မာအာဇီဝနဲ့—
Partner ကောင်းတာကို ရွေးတဲ့အခါ လုပ်ငန်းရဲ့အသက်မွေးမှုပါ သန့်ရှင်းစေ။
ငွေရှာလို့ရတာတိုင်း လုပ်ရမယ်မထင်။
သမ္မာဝါယာမနဲ့—
မကောင်းတဲ့Partnership pattern ပေါ်လာရင် စောစောပြင်။
ရိုးသားမှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ ဆွေးနွေးမှုကို တိုးအောင်လုပ်။
သမ္မာသတိနဲ့—
Partner ကိုပဲမကြည့်။
ကိုယ့်လောဘ၊ မာန၊ မနာလိုမှု၊ ကြောက်စိတ်ကိုလည်း သိ။
“ငါသူ့ကိုဘာကြောင့်ရွေးချင်တာလဲ?”
ပြန်သိ။
သမ္မာသမာဓိနဲ့—
ပြင်ပအသံ၊ Funding pressure၊ လူကြိုက်များမှုကြား စိတ်မပြေးဘဲ အဓိကတန်ဖိုးစံပေါ် တည်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့တရားကို နိဂုံးချုပ်ရရင်—
ပူးတွဲတည်ထောင်သူကို အလွယ်ရွေးမထားကြပါနဲ့။
ကိုယ့်အိမ်ထောင်ဖက်လိုပဲလို့ မပြောချင်ဘူး။
ဆက်ဆံရေးအမျိုးအစားမတူဘူး။
ဒါပေမယ့် ရေရှည်ဘဝအပိုင်းတစ်ခုကို အတူသယ်ရမယ့်လူဖြစ်လို့ ပေါ့ပေါ့မထားရဘူး။
အတူအလုပ်လုပ်ကြည့်။
အချိန်ယူကြည့်။
သီလကြည့်။
ငွေကိုင်ပုံကြည့်။
အာဏာကိုင်ပုံကြည့်။
အခက်အခဲကိုင်ပုံကြည့်။
အမှားဝန်ခံပုံကြည့်။
မတူတဲ့အမြင်ကိုင်ပုံကြည့်။
သူမရှိတဲ့လူအကြောင်း ပြောပုံကြည့်။
လျှို့ဝှက်ချက် ထိန်းပုံကြည့်။
Customer အားနည်းချက်ကို အသုံးချသလား ကြည့်။
Staff အပေါ် လူလိုမြင်သလား ကြည့်။
ကိုယ့်အောင်မြင်မှုကို ဝမ်းမြောက်နိုင်သလား ကြည့်။
ကိုယ်မှားရင် တားရဲသလား ကြည့်။
ပြီးတော့—
ကိုယ်ကိုယ်တိုင်လည်း အဲဒီစံနဲ့ကိုက်ရဲ့လား ကြည့်။
ဒကာကြီးတို့…
ကောင်းတဲ့ Co-Founder ကို ရတဲ့လူဟာ ကံကောင်းတာပဲမဟုတ်ဘူး။
တစ်ခါတလေ—
ကောင်းတဲ့အဖော်ကို အသိအမှတ်ပြုနိုင်တဲ့ ပညာရှိလို့လည်း ဖြစ်တယ်။
အဆင်မပြေတဲ့စကားကို နားထောင်နိုင်လို့။
Character ကို Talent ထက် တန်ဖိုးထားလို့။
အမြန်အောင်မြင်မှုထက် ရေရှည်ယုံကြည်မှုကို ပိုတန်ဖိုးထားလို့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ယနေ့နာယူရသော ဓမ္မကုသိုလ်အကြောင်းကြောင့်—
လုပ်ငန်းစတင်သူများသည် သင့်လျော်သော ပူးတွဲတည်ထောင်သူကို ပညာဖြင့် ရွေးချယ်နိုင်ကြပါစေ။
နာမည်ကြီးမှုကြောင့် မျက်စိမလွဲကြပါစေနှင့်။
ငွေကြေးကြောင့် သီလမမြင်တော့တာ မဖြစ်ကြပါစေနှင့်။
နည်းပညာကျွမ်းကျင်မှုကြောင့် မရိုးသားမှုကို လျစ်လျူမရှုကြပါစေနှင့်။
ခင်မင်မှုကြောင့် အရေးကြီးသောမေးခွန်းများ မမေးရဲတာ မဖြစ်ကြပါစေနှင့်။
ယုံကြည်မှုရှိသော်လည်း ရှင်းလင်းမှုရှိကြပါစေ။
ရင်းနှီးသော်လည်း ငွေစာရင်းကို သေချာထားနိုင်ကြပါစေ။
ချစ်ခင်သော်လည်း လုပ်ငန်းတာဝန်ကို မျက်နှာမလိုက်ကြပါစေနှင့်။
Skill မတူသော်လည်း သီလတူနိုင်ကြပါစေ။
အမြင်မတူသော်လည်း အမှန်ရှာရာမှာ အတူတူဖြစ်နိုင်ကြပါစေ။
မတူတဲ့အမြင်ကို ရန်သူသဘောမယူကြပါစေနှင့်။
အကြောင်းပြချက်နဲ့ ဆွေးနွေးနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ်မှားရင် ဝန်ခံနိုင်ကြပါစေ။
Partner မှားရင် လူရှေ့အရှက်မခွဲဘဲ ပြင်ပေးနိုင်ကြပါစေ။
နှစ်ယောက်လုံးမှားရင် အမှားကို အတူတာဝန်ယူနိုင်ကြပါစေ။
အောင်မြင်မှုကို အတူမျှဝေနိုင်ကြပါစေ။
ကျဆင်းမှုကို တစ်ယောက်ပေါ်တစ်ယောက် မပစ်ကြပါစေနှင့်။
ပူးတွဲတည်ထောင်သူတို့သည် ငွေရှိချိန်တစ်မျိုး၊ မရှိချိန်တစ်မျိုး မဖြစ်ကြပါစေနှင့်။
အာဏာရချိန် အကျင့်မပြောင်းကြပါစေနှင့်။
အကျိုးရှိသူကိုသာ လေးစားပြီး အကျိုးမရှိသူကို မထီမဲ့မြင် မပြုကြပါစေနှင့်။
အဖွဲ့သားတို့ကို လူအဖြစ်မြင်နိုင်ကြပါစေ။
Customer ကို အမြတ်ရင်းမြစ်သက်သက်မမြင်ကြပါစေနှင့်။
Supplier ကို ဖိနှိပ်ရန်ရှိသူမမြင်ကြပါစေနှင့်။
Investor ကို လှည့်စားလို့ရသူမမြင်ကြပါစေနှင့်။
Company resource ကို ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းလို မသုံးကြပါစေနှင့်။
ငွေစာရင်းရှင်းလင်းနိုင်ကြပါစေ။
အခွင့်အာဏာရှင်းလင်းနိုင်ကြပါစေ။
ဆုံးဖြတ်ခွင့်ရှင်းလင်းနိုင်ကြပါစေ။
တာဝန်ရှင်းလင်းနိုင်ကြပါစေ။
တစ်နေ့မဖြစ်မနေခွဲရလျှင်လည်း ရန်သူမဖြစ်ဘဲ တရားမျှတစွာ ခွဲနိုင်ကြပါစေ။
အတူမလုပ်တော့ရင်တောင် တစ်ယောက်ရဲ့ဂုဏ်သိက္ခာကို တစ်ယောက်မဖျက်ကြပါစေနှင့်။
အတွင်းရေးကို လက်နက်မလုပ်ကြပါစေနှင့်။
မိတ်ဖက်ဘဝပြီးလျှင် အတိတ်ကယုံကြည်မှုကို အတတ်နိုင်ဆုံး လေးစားနိုင်ကြပါစေ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ ၏အလင်းအတိုင်း လူတစ်ယောက်ကို အချိန်တိုတို၊ အပြင်ပုံရိပ်တစ်ခုတည်းနဲ့ မဆုံးဖြတ်ဘဲ အတူလုပ်ကိုင်ခြင်း၊ အခက်အခဲ၊ ဆွေးနွေးမှုနှင့် အချိန်တို့အတွင်း သတိပညာဖြင့် လေ့လာနိုင်ကြပါစေ။
သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ်၏အလင်းအတိုင်း ကိုယ့်အကျိုးကိုသာယူသူ၊ စကားသာလှသူ၊ မကောင်းတာကိုပါ မြှောက်ပင့်သူ၊ ပျက်စီးရာဆီ ခေါ်သူနှင့် ကိုယ့်ကောင်းကျိုးကို တကယ်ကူညီသူတို့ကို ခွဲနိုင်ကြပါစေ။
မိတ္တသုတ်၏အလင်းအတိုင်း လုပ်ဖို့ခက်တာကို ကူလုပ်ပေးနိုင်သူ၊ သည်းခံနိုင်သူ၊ အတွင်းရေးထိန်းနိုင်သူ၊ အခက်အခဲမှာ မစွန့်သူနှင့် ဆုံတွေ့နိုင်ကြပါစေ။
ဒီဃဇာဏုသုတ်၏အလင်းအတိုင်း ကောင်းသောအဖော်ကို ရွေးပြီး သီလ၊ ပေးကမ်းမှု၊ ပညာနှင့် လောကီဘဝစည်းကမ်းတို့ တိုးပွားနိုင်ကြပါစေ။
အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ်၏အလင်းအတိုင်း အမှုတစ်ခုကို မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် အကျိုးအပြစ်ပြန်လည်ဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေ။ မိမိ၊ သူတစ်ပါး၊ နှစ်ဖက်လုံးကို ထိခိုက်စေမည့်အမှုကို ရှောင်နိုင်ကြပါစေ။
ဥပဍ္ဎသုတ်၏အလင်းအတိုင်း ကောင်းသောအဖော်အပေါင်း၏တန်ဖိုးကို သိနိုင်ကြပါစေ။ အဖော်ကောင်းရဲ့ အကူအညီကို မိမိသီလ၊ သတိ၊ ပညာဖွံ့ဖြိုးရေးဆီ အသုံးချနိုင်ကြပါစေ။
မိမိတို့ကိုယ်တိုင်လည်း—
Partner အတွက် အားကိုးရသောသူ ဖြစ်နိုင်ကြပါစေ။
စကားတည်နိုင်ကြပါစေ။
ငွေကြေးရိုးသားနိုင်ကြပါစေ။
လျှို့ဝှက်ချက်ထိန်းနိုင်ကြပါစေ။
မှားရင်ဝန်ခံနိုင်ကြပါစေ။
အခက်အခဲမှာ မစွန့်ကြပါစေနှင့်။
Partner အောင်မြင်ရင် မနာလိုဘဲ မုဒိတာပွားနိုင်ကြပါစေ။
Partner မှားရင် ဒေါသနဲ့မဟုတ်ဘဲ ကောင်းရာပြန်ညွှန်နိုင်ကြပါစေ။
မိမိအတ္တကို Company ထက် ပိုကြီးမထားကြပါစေနှင့်။
Company ကိုလည်း ဓမ္မထက် ပိုကြီးမထားကြပါစေနှင့်။
အမြတ်ကို သီလထက် ပိုကြီးမထားကြပါစေနှင့်။
အောင်မြင်မှုကို လူ့ဂုဏ်သိက္ခာထက် ပိုကြီးမထားကြပါစေနှင့်။
ဒုက္ခကို ဒုက္ခအဖြစ် သိနိုင်ကြပါစေ။
မှားသောအဖော်၊ မရှင်းသောတာဝန်၊ ငွေပေါ်ဖမ်းဆုပ်မှု၊ အာဏာပေါ်ဖမ်းဆုပ်မှုတို့ကြောင့် ဖြစ်လာသော ဒုက္ခကို မှန်ကန်စွာမြင်နိုင်ကြပါစေ။
မြန်မြန်အောင်မြင်ချင်သော တဏှာ၊ နာမည်ရချင်သောတဏှာ၊ အမြတ်လိုချင်သောတဏှာ၊ “ငါ့လူ၊ ငါ့Company၊ ငါ့ဆုံးဖြတ်ချက်” ဟူသော ဖမ်းဆုပ်မှုတို့ကို သမုဒယအဖြစ် သိနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိဖြင့် အဖော်ရွေးနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသင်္ကပ္ပဖြင့် နှစ်ဖက်ကောင်းကျိုးကို ရည်ရွယ်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဝါစာဖြင့် ရိုးသားစွာ ဆွေးနွေးနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာကမ္မန္တဖြင့် မထိခိုက်သောလုပ်ရပ်ကို ရွေးနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာအာဇီဝဖြင့် သန့်ရှင်းသောအသက်မွေးမှုကို အတူတည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဝါယာမဖြင့် အမှားကိုပြင်၍ ကောင်းသောအလေ့အထကို တိုးနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသတိဖြင့် Partner ကိုသာမက မိမိစိတ်ကိုပါ သိနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသမာဓိဖြင့် အောင်မြင်မှု၊ အရှုံး၊ ချီးကျူးမှု၊ ကဲ့ရဲ့မှုတို့ကြား အဓိကတန်ဖိုးစံပေါ် တည်နိုင်ကြပါစေ။
ကောင်းသောအဖော်အပေါင်းတို့နှင့်အတူ သီလတိုးပွားကြပါစေ။
သမာဓိတိုးပွားကြပါစေ။
ပညာတိုးပွားကြပါစေ။
ပညာဖြင့် တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိ၊ ဥပါဒါန်တို့ကို တဖြည်းဖြည်းပယ်ရှား၍ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
အဓိကမှီငြမ်းထားသော ဘုရားဟောကျမ်းများ
၁။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၁၉၂ — လူတစ်ယောက်၏ သီလကို အတူနေထိုင်ခြင်း၊ သန့်ရှင်းရိုးသားမှုကို အပြန်အလှန်လုပ်ကိုင်ခြင်း၊ ခံနိုင်ရည်ကို အခက်အခဲ၊ ပညာကို ဆွေးနွေးမှုတို့မှ သိလာနိုင်ပြီး အချိန်ကြာကြာ၊ သတိထား၍၊ ပညာဖြင့်လေ့လာရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
၂။ ဒီဃနိကာယ် ၃၁ — သိင်္ဂါလောဝါဒသုတ် — မိတ်ဆွေအယောင်ဆောင်သူနှင့် မိတ်ဆွေစစ်တို့၏ အပြုအမူလက္ခဏာများကို လူမှုဘဝအတွက် လက်တွေ့ကျစွာ ခွဲပြထားသည်။
၃။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၇.၃၅ — မိတ္တသုတ် — ပေးရခက်တာကိုပေးခြင်း၊ လုပ်ရခက်တာကိုလုပ်ပေးခြင်း၊ သည်းခံခြင်း၊ လျှို့ဝှက်ချက်ထိန်းခြင်း၊ အခက်အခဲမှာ မစွန့်ခြင်း၊ ကျဆင်းချိန်အထင်မသေးခြင်းတို့ကို ပေါင်းသင်းထိုက်သောမိတ်ဆွေ၏အရည်အသွေးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
၄။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ — ဒီဃဇာဏုသုတ် — လောကီအိမ်ထောင်သည်ဘဝအတွက် လုံ့လဝီရိယ၊ ဥစ္စာကာကွယ်မှု၊ ကလျာဏမိတ္တရှိမှုနှင့် ဝင်ငွေထွက်ငွေညီမျှစွာ နေထိုင်မှုတို့ကို ဖော်ပြပြီး ကောင်းသောအဖော်၏ သီလ၊ ပေးကမ်းမှု၊ ပညာတို့ကို လိုက်ယူရန် အလင်းပေးထားသည်။
၅။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ — အမ္ဗလဋ္ဌိကရာဟုလောဝါဒသုတ် — ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် ပြုမည့်အမှုတို့ကို မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်နှင့် ပြုပြီးနောက် ပြန်လည်ဆင်ခြင်၍ မိမိ၊ သူတစ်ပါး သို့မဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်မှုရှိမရှိ စစ်ဆေးရန် လမ်းညွှန်ထားသည်။
၆။ သံယုတ္တနိကာယ် ၄၅.၂ — ဥပဍ္ဎသုတ် — ကလျာဏမိတ္တ၊ ကောင်းသောအဖော်အပေါင်းရှိခြင်း၏ မြတ်သောအကျင့်လမ်းအပေါ် အလွန်ကြီးမားသော အရေးပါမှုကို ရှင်းလင်းထားသည်။
