မရှင်းသောမျှဝေမှုမှ မနာလိုမှု
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ ဆင်ခြင်ကြမယ့် တရားခေါင်းစဉ်က—
“မရှင်းသောမျှဝေမှုမှ မနာလိုမှု” ဆိုတဲ့အကြောင်းပါ။
လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ လူသုံးယောက် အတူလုပ်တယ်။
အမြတ်ရလာတယ်။
တစ်ယောက်က—
“ငါက အစကတည်းက ပိုလုပ်ထားတာ”
လို့ထင်တယ်။
နောက်တစ်ယောက်က—
“Customer အကုန်ငါရှာပေးထားတာ”
လို့ထင်တယ်။
တတိယတစ်ယောက်က—
“ငွေရင်းက ငါ့ဟာ၊ အများဆုံးငါရသင့်တယ်”
လို့ထင်တယ်။
အမြတ်မရခင်က—
“အတူတူပါပဲ”
ဆိုကြတယ်။
အမြတ်ရလာတော့—
“ဘယ်သူ ဘယ်လောက်ရမလဲ”
မေးခွန်းပေါ်တယ်။
အဲဒီမေးခွန်းကို အစကတည်းက မရှင်းခဲ့ရင်—
တစ်ယောက်စိတ်ထဲမှာ တစ်မျိုး။
တစ်ယောက်စိတ်ထဲမှာ တစ်မျိုး။
ကိုယ်ရတဲ့အပိုင်းကို မကြည့်ခင်—
သူရတဲ့အပိုင်းကို စကြည့်တယ်။
“သူ ဘာလို့ ဒီလောက်ရတာလဲ”
ဆိုတဲ့ မေးခွန်းပေါ်တယ်။
ဒီစကားလေးက အန္တရာယ်ကြီးတယ်။
“ငါလုံလောက်သလား” ကနေ “သူငါ့ထက်ပိုရသလား” ဆီ စိတ်ရွှေ့သွားတာ။
ဒီမှာ မနာလိုမှု ဝင်လာနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခု သေသေချာချာခွဲမယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က—
“မျှဝေမှုမရှင်းရင် မနာလိုမှုဖြစ်တယ်”
လို့ ဒီခေါင်းစဉ်အတိုင်း တိုက်ရိုက်မဟောထားဘူး။
အဲဒီလို မပြောရဘူး။
မရှင်းသော ခွဲဝေမှုဟာ လောကီဘဝမှာ မနာလိုမှု၊ သံသယ၊ ဝန်တိုမှုတွေ တက်လာနိုင်တဲ့ အခြေအနေတစ်ရပ် ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဘုရားဟောအရ ပိုနက်တဲ့အမြစ်ရှိတယ်။
ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ အဲဒီအမြစ်ထိ ဆင်းကြည့်မယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့တရားအတွက် အရေးအကြီးဆုံးကျမ်းတော်တစ်ခုက—
ဒီဃနိကာယ် ၂၁၊ သက္ကပဉှသုတ် ဖြစ်တယ်။
သိကြားမင်းက မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို အလွန်နက်တဲ့မေးခွန်း မေးတယ်။
လူတွေဟာ—
“ရန်သူမရှိဘဲနေချင်တယ်”
“အန္တရာယ်မရှိဘဲနေချင်တယ်”
“ရန်ငြိုးကင်းချင်တယ်”
လို့ ဆန္ဒရှိကြတယ်။
ဒါပေမယ့် ဘာကြောင့်—
လူတွေ ရန်ဖြစ်နေကြသလဲ။
မနာလိုမှုရှိနေကြသလဲ။
တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ပြိုင်ဆိုင်ဖျက်ဆီးနေကြသလဲ။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က တိုက်ရိုက်ဖြေတော်မူတာက—
ဣဿာနဲ့ မစ္ဆရိယကြောင့်။
ဣဿာ—
သူတစ်ပါးရဲ့ ကောင်းကျိုး၊ လာဘ်၊ ဂုဏ်၊ အောင်မြင်မှုကို မကြည်ဖြူနိုင်တဲ့ မနာလိုစိတ်။
မစ္ဆရိယ—
ကိုယ်ရထားတာ၊ ကိုယ့်အကျိုး၊ ကိုယ့်နယ်မြေ၊ ကိုယ့်လာဘ်၊ ကိုယ့်ဂုဏ်ကို တခြားသူ မရစေချင်တဲ့ ဝန်တိုနှမြောစိတ်။
ဒီနှစ်ခုက လူတွေကို ချည်နှောင်ထားလို့—
ရန်လိုမှုကင်းချင်ကြပေမယ့် ရန်လိုမှုရှိနေကြတယ်လို့ ဟောတော်မူတယ်။ [၂]
ဒီကျမ်းတော် အရမ်းထိတယ်။
လူတွေက Peace လိုချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် သူများကို မနာလိုဘူးလား။
“ငါ့အပိုင်း မလျော့ရဘူး”
ဆိုတဲ့ ဝန်တိုမှုရှိလား။
အဲဒီနှစ်ခုကို မပယ်ဘဲ—
“ငါတို့ညီညွတ်ချင်တယ်”
လို့ ပြောရုံနဲ့ ညီညွတ်မှုရမလား။
ခက်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
သိကြားမင်းက ဒီလောက်နဲ့ မရပ်ဘူး။
ထပ်မေးတယ်။
“ဣဿာနဲ့ မစ္ဆရိယက ဘာကိုအကြောင်းပြုပြီး ဖြစ်သလဲ”
မြတ်စွာဘုရားက—
ချစ်နှစ်သက်တာနဲ့ မချစ်မနှစ်သက်တာ၊ ကိုယ့်ဘက်/သူ့ဘက်ဆိုတဲ့ ခွဲခြားဖက်တွယ်မှုနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ ပေါ်လာကြောင်း ဆင်းသက်ရှင်းပြတော်မူတယ်။
အဲဒီ ချစ်/မချစ်၊ လို/မလို ခွဲခြားမှုနောက်မှာ ဆန္ဒရှိတယ်။
ဆန္ဒနောက်မှာ အတွေးအခေါ်တည်ဆောက်ပုံရှိတယ်။ [၂]
ဒါကြောင့် မနာလိုမှုကို—
“သူ့ကြောင့် ဖြစ်တာ”
လို့ တစ်ဖက်လူဆီ အကုန်လွှဲလို့မရဘူး။
အပြင်မှာ အခြေအနေတစ်ခုရှိတယ်။
အတွင်းမှာလည်း စိတ်ရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံရှိတယ်။
ဥပမာ—
Employee A ကို Bonus ၁၀ သိန်းပေးတယ်။
Employee B ကို ၅ သိန်းပေးတယ်။
ဘာကြောင့်လဲ ရှင်းပြထားတယ်။
A က Target ပိုကျော်ထားတယ်။
B က Target မပြည့်သေးဘူး။
စနစ်က ရှင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် B က—
“ဘာလို့သူပိုရတာလဲ”
ဆိုပြီး မနာလိုနိုင်သေးတယ်။
ဒါဆို မရှင်းလို့လား။
မဟုတ်တော့ဘူး။
ဒီအချိန် အတွင်းစိတ်ကို ကြည့်ရမယ်။
ဒါကြောင့်—
မရှင်းလင်းမှုက မနာလိုမှုအတွက် မြေဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် မနာလိုမှုရဲ့ အမြစ်ကို စိတ်ထဲမှာလည်း ရှာရမယ်။
ဒီဟာ ဒီနေ့တရားရဲ့ ပထမအချက်။
သူတော်ကောင်းတို့…
နောက်တစ်ကျမ်းကို ကြည့်မယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၁၀၊ မလာသုတ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က မလို့ခေါ်တဲ့ အညစ်အကြေးသုံးမျိုးကို ပြတယ်။
သီလမကောင်းမှု။
မနာလိုမှု။
ဝန်တိုမှု။
ဒီသုံးမျိုးကို မပယ်သေးသူရဲ့ စိတ်အခြေအနေကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ သတိပေးထားပြီး—
ပြန်လှန်ဘက်မှာ သီလရှိခြင်း၊ မနာလိုမှုကို ပယ်ခြင်း၊ ဝန်တိုမှုကို ပယ်ခြင်းတို့ကို ကောင်းမွန်တဲ့အခြေအနေအဖြစ် ဟောထားတယ်။ [၃]
ဒီမှာ ဦးဇင်းတို့ သတိထား။
မနာလိုမှုကို ဘုရားရှင်က—
“သာမန်ခံစားချက်လေး”
ဆိုပြီး ပေါ့ပေါ့မယူဘူး။
စိတ်ရဲ့အညစ်အကြေးတစ်ခုအဖြစ် ထည့်ထားတယ်။
ဘာကြောင့် အညစ်အကြေးလဲ။
သူများကောင်းတာကို ကိုယ်မပျော်နိုင်တော့ဘူး။
ကိုယ့်အကျိုးမလျော့ပေမယ့်—
သူရတာမြင်ရင် ပူတယ်။
သူ Promotion ရတယ်။
ကိုယ့်လစာမလျော့ဘူး။
ဒါပေမယ့် စိတ်ပူတယ်။
သူ့ Business ကောင်းတယ်။
ကိုယ့် Business အရှုံးမရှိဘူး။
ဒါပေမယ့် မကြည်ဘူး။
ညီအစ်ကိုတစ်ယောက် အမွေပိုရတယ်လို့ ကိုယ်ထင်တယ်။
အခု ကိုယ့်မှာရထားတာ ဘယ်လောက်ရှိလဲ မမြင်တော့ဘူး။
သူ့မှာရှိတာပဲ မြင်တယ်။
ဒီဟာ ဣဿာရဲ့ လုပ်ပုံ။
ကိုယ့်ချမ်းသာမှုကို သူတစ်ပါးရဲ့ချမ်းသာမှုနဲ့ အဆိပ်ခတ်ပစ်တာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
စဉ်းစားကြည့်။
မနာလိုတဲ့သူ ဘယ်သူ့ကို အရင်ဆုံးနာစေသလဲ။
မနာလိုခံရသူကိုလား။
မဖြစ်မနေ မဟုတ်ဘူး။
သူက မသိတောင် မသိနိုင်ဘူး။
အရင်ဆုံးပူတာ—
မနာလိုနေတဲ့သူ့စိတ်။
သူရတဲ့အကျိုးကို မြင်တိုင်းပူ။
သူ့နာမည်ကြားတိုင်းပူ။
သူ့အောင်မြင်မှု post တွေ့တိုင်းပူ။
ဒီလိုဆို—
တခြားလူရဲ့အောင်မြင်မှုကို ကိုယ့်စိတ်ကိုနှိပ်စက်ဖို့ အသုံးပြုနေသလိုဖြစ်တယ်။
ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက မနာလိုမှုကို ပယ်ရမယ့် မလအဖြစ်ထားတာ နက်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မနာလိုမှုနဲ့ ဝန်တိုမှု မတူဘူး။
ဒါကို ခွဲသိရမယ်။
မနာလိုမှုက—
“သူရတာကို မကြိုက်ခြင်း” ဘက်ပိုတယ်။
ဝန်တိုမှုက—
“ငါ့မှာရှိတာ သူမရစေချင်ခြင်း” ဘက်ပိုတယ်။
Company ထဲမှာ ဥပမာကြည့်။
Founder A က Bonus ရတယ်။
Founder B က—
“သူရတာမကြိုက်ဘူး”
ဒီဟာ မနာလိုမှု။
တစ်ဖက်မှာ Founder B ရဲ့ Customer network ကို—
“သူ့ကိုမပေးဘူး၊ ငါ့ဘက်ပဲထားမယ်”
ဆိုပြီး တမင်ပိတ်ထားတယ်။
အဲဒီမှာ ဝန်တိုမှုဘက် ပါလာနိုင်တယ်။
Knowledge မမျှချင်ဘူး။
Credit မမျှချင်ဘူး။
Customer မမျှချင်ဘူး။
Praise မမျှချင်ဘူး။
အခွင့်အရေး မမျှချင်ဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီဝန်တိုမှုကိုလည်း အသေးစိတ်ခွဲတော်မူတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၂၅၄ မှစတဲ့ မစ္ဆရိယသုတ်များ မှာ ဝန်တိုမှုငါးမျိုး ဖော်ပြထားတယ်။
နေရာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝန်တိုခြင်း။
မိသားစု/ကိုယ့်အုပ်စုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝန်တိုခြင်း။
လာဘ်အကျိုးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝန်တိုခြင်း။
ဂုဏ်သတင်း၊ ချီးမွမ်းမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝန်တိုခြင်း။
တရားဓမ္မနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဝန်တိုခြင်း။
ပြီးတော့ တရားကို ဝန်တိုတာကို အလွန်ဆိုးတဲ့အမျိုးအစားအဖြစ် ဟောထားတယ်။ [၄]
ဒီကျမ်းက ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်အတွက် တော်တော်တည့်တယ်။
Company မှာ Share ခွဲတာတင် မဟုတ်ဘူး။
လာဘ်ဝန်တိုမှု ရှိနိုင်တယ်။
“ဒီ Customer ကို သူရရင် သူ့ Commission တက်မှာ—မပေးဘူး”
ဂုဏ်ဝန်တိုမှု ရှိနိုင်တယ်။
“ဒီ Project ကို သူလုပ်တာမှန်တယ်၊ ဒါပေမယ့် Boss ရှေ့မှာ သူ့နာမည် မပြောချင်ဘူး”
Knowledge ဝန်တိုမှု ရှိနိုင်တယ်။
“ဒီ Skill သူသိသွားရင် ငါ့နေရာကို သူယူမှာ—မသင်ပေးဘူး”
Network ဝန်တိုမှု ရှိနိုင်တယ်။
“ဒီ Investor နဲ့ ငါတစ်ယောက်ပဲ ဆက်သွယ်မယ်”
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဝန်တိုမှုဟာ ပိုက်ဆံတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
ဂုဏ်တောင် ဝန်တိုနိုင်တယ်။
ဒီနေ့ခေတ်မှာ အလွန်တွေ့ရတယ်။
Team က အောင်မြင်တယ်။
Leader က presentation တက်တယ်။
“ကျွန်တော်လုပ်တာ”
လို့ပြောတယ်။
“ကျွန်တော်တို့ Team လုပ်တာ”
လို့ မပြောဘူး။
ဘာဖြစ်တာလဲ။
ပိုက်ဆံမယူဘူး။
ဒါပေမယ့် Credit ကို အကုန်သိမ်းထားတယ်။
ဒီဟာကို မစ္ဆရိယနဲ့ ပြန်စစ်လို့ရတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
အခု ပိုနက်လာမယ်။
မနာလိုမှု ဘယ်လိုပေါ်သလဲ။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၃၅၊ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က မနာလိုသူတစ်ယောက်ကို အလွန်တိတိကျကျ ဖော်ပြတယ်။
သူတစ်ပါးတို့ရဲ့—
လာဘ်။
ဂုဏ်။
လေးစားခြင်း။
ကြည်ညိုခြင်း။
ပူဇော်ခြင်း။
ဒီလိုအရာတွေကို မြင်တဲ့အခါ—
မနာလိုတယ်။
မကြည်ဖြူဘူး။
စိတ်ထဲမှာ ချုပ်နှောင်ထားတယ်လို့ ဖော်ပြထားတယ်။ [၅]
ကြည့် ဒကာ ဒကာမတို့။
ဒီဟာ အခုမှ ဖြစ်တဲ့ problem မဟုတ်ဘူး။
လူ့စိတ်ထဲမှာ ရှေးကတည်းကရှိနေတဲ့ ကိလေသာ။
သူတစ်ပါးရဲ့ လာဘ် ကို မနာလိုတယ်။
Company အတွက်—
သူ့ Salary။
သူ့ Bonus။
သူ့ Share။
သူ့ Commission။
သူ့ Customer။
သူ့ Investment။
ဒီလိုဟာတွေ။
သူတစ်ပါးရဲ့ ဂုဏ် ကို မနာလိုတယ်။
သူ့ရာထူး။
သူ့ Recognition။
သူ့နာမည်။
သူ့ Award။
လူတွေ သူ့ကို လေးစားတာ။
ဒီမှာ အရေးကြီးတာ—
မနာလိုမှုဟာ ပစ္စည်းအပေါ်ပဲ မဖြစ်ဘူး။
သူများအပေါ် လူတွေကောင်းကောင်းမြင်တာကိုတောင် မခံနိုင်တာရှိတယ်။
ဒါကြောင့် အဖွဲ့တစ်ခုမှာ—
ပိုက်ဆံအကုန်ရှင်းနေလည်း Conflict ရှိနိုင်တယ်။
Salary Band ရှင်းတယ်။
Bonus Formula ရှင်းတယ်။
Share Allocation ရှင်းတယ်။
ဒါပေမယ့်—
“Boss က ဘာလို့သူ့ကို ပိုချီးကျူးတာလဲ”
ဆိုတာ မရှင်းတော့ဘူး။
အဲဒီမှာ ဂုဏ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ ဝင်လာနိုင်တယ်။
ဒီတော့ Sharing ဆိုတာ ပိုက်ဆံပဲ မဟုတ်ဘူး။
Credit ကို ဘယ်လိုမျှသလဲ။
Opportunity ကို ဘယ်လိုမျှသလဲ။
Information ကို ဘယ်လိုမျှသလဲ။
Decision-making voice ကို ဘယ်လိုမျှသလဲ။
Recognition ကို ဘယ်လိုမျှသလဲ။
ဒီလိုလည်း စစ်ရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဥပမာ စိတ်ကူးတစ်ခု ယူကြည့်မယ်။
ဒီဟာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်မဟုတ်ဘူး။
စိတ်ကူးဥပမာ ပဲ။
Company မှာ Team Member နှစ်ယောက်ရှိတယ်။
တစ်ယောက်က အလုပ်ဆယ်ခုလုပ်တယ်။
နောက်တစ်ယောက်လည်း အလုပ်ဆယ်ခုလုပ်တယ်။
ပထမတစ်ယောက်က Customer-facing role ဖြစ်လို့ သူ့အလုပ်ကို လူတွေ အမြဲမြင်တယ်။
ဒုတိယတစ်ယောက်က နောက်ကွယ်အလုပ်ဖြစ်လို့ ဘယ်သူမှ မမြင်ဘူး။
Award ပေးတဲ့နေ့—
ပထမလူပဲ နာမည်ထွက်တယ်။
ဒုတိယလူ ဘာဖြစ်မလဲ။
“ငါ့ contribution မမြင်ဘူး”
ဆိုတဲ့နာကျင်မှု ဖြစ်နိုင်တယ်။
အဲဒီနာကျင်မှုဟာ အလိုအလျောက် “မနာလိုသူဆိုး” ဆိုတဲ့အဓိပ္ပာယ် မဟုတ်ဘူး။
ဒီဟာ သေချာခွဲ။
တကယ် မမျှတတာရှိနိုင်တယ်။
System problem ရှိနိုင်တယ်။
Recognition distribution မရှင်းနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
မနာလိုမှုဆိုတဲ့ ဓမ္မတစ်လုံးနဲ့ အပြင်မှာရှိတဲ့ မတရားမှုကို ဖုံးမပစ်ရဘူး။
“မင်း မနာလိုတာပဲ”
ဆိုပြီး တစ်ဖက်ရဲ့တရားမျှတတဲ့ မကျေနပ်မှုကို မပိတ်နဲ့။
ဒီဟာ အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
ပထမဆုံး စစ်—
တကယ်မမျှတမှု ရှိသလား။
ရှိရင် ပြင်။
ပြီးမှ စိတ်ထဲမှာ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ ထပ်တက်နေလား စစ်။
System ကို ပြင်ရမယ့်နေရာ System ပြင်။
စိတ်ကို ပြင်ရမယ့်နေရာ စိတ်ပြင်။
ဒီနှစ်ခုမရောနဲ့။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဘုရားဟောထဲမှာ ဒီထက်တောင် ပိုနက်တဲ့ causal chain ရှိတယ်။
ဒီဃနိကာယ် ၁၅၊ မဟာနိဒါနသုတ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က တဏှာကနေ လူမှုအငြင်းပွားမှုအထိ အလွန်ထိမိတဲ့ ဆက်စပ်မှုကို ဟောတော်မူတယ်။
ခံစားမှုကိုအကြောင်းပြု၍ တဏှာ။
တဏှာကြောင့် ရှာဖွေခြင်း။
ရှာဖွေခြင်းကြောင့် ရရှိခြင်း။
ရရှိပြီး တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း။
အဲဒီနောက် အလိုဆန္ဒနဲ့ တပ်မက်မှု။
တပ်မက်မှုကြောင့် ဖက်တွယ်မှု။
ဖက်တွယ်မှုကြောင့် ပိုင်ဆိုင်မှု။
ပိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် ဝန်တိုမှု။
ဝန်တိုမှုကြောင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ချင်မှု ပိုတင်းလာတယ်။
အဲဒီကနေ—
ရန်ဖြစ်မှု။
အငြင်းပွားမှု။
စကားထိုးနှက်မှု။
ကုန်းတိုက်မှု။
မုသားပြောမှုအထိ မကောင်းတဲ့အရာတွေ ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း ဆက်တိုက်ဟောထားတယ်။ [၆]
ဒီကျမ်းတော် အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
ဘာကြောင့်လဲ။
အပြင်မှာ ကြည့်ရင်—
“Share dispute”
“Bonus dispute”
“Profit distribution dispute”
လိုပဲ မြင်တယ်။
ဘုရားဟောနဲ့ ပိုနက်ဆင်းကြည့်လိုက်ရင်—
ရလိုမှု → ရရှိမှု → ငါ့ဟာဟုဖက်တွယ်မှု → ဝန်တိုမှု → ကာကွယ်မှု → ပဋိပက္ခ
ဆိုတဲ့ စိတ်ဖြစ်စဉ်ကို မြင်ရတယ်။
ဒါကြောင့် Company မှာ Policy ရှင်းဖို့လိုသလို—
စိတ်မှာ “ငါ့ဟာ” ဆိုတဲ့ ဖက်တွယ်မှုကိုလည်း သိဖို့လိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ရှယ်ယာကို ကိုယ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်။
အဲဒါ လောကီစည်းမျဉ်း။
ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းကို ကာကွယ်ခွင့်ရှိတယ်။
အဲဒါလည်း လောကီတာဝန်။
ဒီဃနိကာယ် ၁၅ ကို—
“ဘာမှမပိုင်ရဘူး”
“ပိုင်ဆိုင်မှုကို မကာကွယ်ရဘူး”
လို့ ပြောင်းမဖတ်နဲ့။
ကျမ်းရဲ့နက်တဲ့အချက်က—
ပိုင်ဆိုင်မှုဖက်တွယ်မှုနောက်က ဝန်တိုစိတ်က လူမှုအငြင်းပွားမှုဆီ ဘယ်လိုဆင်းသက်နိုင်သလဲ ဆိုတာ ပြတယ်။
ဒီဟာ ကိုယ့်စိတ်စစ်ဖို့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
နောက်ထပ် တကယ်ထိတဲ့ကျမ်းတော်က—
သုတ္တနိပါတ် ၄.၁၁၊ ကလဟဝိဝါဒသုတ်။
မေးတယ်—
ရန်ဖြစ်ခြင်း၊ အငြင်းပွားခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၊ ပူဆွေးခြင်း၊ ဝန်တိုခြင်း၊ မာန၊ ဂုဏ်တုဂုဏ်ပြိုင်ခြင်း၊ ကွဲပြားခြင်းတို့ ဘယ်ကလာသလဲ။
အဖြေမှာ—
ချစ်နှစ်သက်ဖက်တွယ်ထားတဲ့အရာတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဒီလိုပဋိပက္ခတွေ ပေါ်လာကြောင်း ဆင်းသက်ပြထားတယ်။
ဝန်တိုမှုနဲ့ အငြင်းပွားမှုတို့ရဲ့ အနီးကပ်ဆက်နွယ်မှုကိုလည်း ပြတယ်။ [၇]
ဒီကျမ်းတော်က ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်ကို နက်နက်ရှင်းပေးတယ်။
မနာလိုမှုဟာ ရာခိုင်နှုန်းပြဿနာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။
“ငါနှစ်သက်တာ၊ ငါ့လူ၊ ငါ့အပိုင်း၊ ငါ့ဂုဏ်” ဆိုတဲ့ ဖက်တွယ်မှုနဲ့ ဆက်နေတယ်။
ဥပမာ—
မိသားစုလုပ်ငန်း။
အစ်ကိုရဲ့သားကို ရာထူးကောင်းပေးတယ်။
ညီရဲ့သားကို မပေးဘူး။
ဘာကြောင့်။
Skill ကြောင့်လား။
Family favoritism ကြောင့်လား။
စည်းရှင်းရင် လူတွေ လက်ခံနိုင်တယ်။
စည်းမရှင်းရင်—
“သူက ကိုယ့်လူမို့”
ဆိုတဲ့စိတ် တွေးလာတယ်။
မနာလိုမှုတိုးတယ်။
မယုံကြည်မှုတိုးတယ်။
ဒီမှာ “ကိုယ့်လူ/သူ့လူ” ဆိုတဲ့ ချစ်/မချစ် ခွဲခြားဖက်တွယ်မှုလည်း ဝင်တယ်။
သက္ကပဉှသုတ်နဲ့ ကလဟဝိဝါဒသုတ် နှစ်ခုလုံးရဲ့ သဘောက ဒီမှာ ဆုံလာတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီတော့—
မမျှတမှုနဲ့ မနာလိုမှုကို ခွဲရမယ်။
ဒီဟာ မခွဲရင် တရားကို အလွဲသုံးမိတတ်တယ်။
တစ်ယောက်ကို ၁၀၀ ပေးတယ်။
တစ်ယောက်ကို ၁၀ ပေးတယ်။
နှစ်ယောက်အလုပ်တူ။
Role တူ။
Performance တူ။
အကြောင်းပြချက်မရှိ။
နည်းတဲ့သူ မကျေနပ်တယ်။
Leader က—
“မနာလိုစိတ်မထားနဲ့”
လို့ပြောတယ်။
ဒါ တရားကို မှန်မှန်အသုံးပြုတာလား။
မဟုတ်ဘူး။
မမျှတမှုရှိရင် အရင်ဆုံး မမျှတမှုကို စစ်ရမယ်။
တရားဟာ အာဏာရှိသူက အောက်လူကို တိတ်အောင်လုပ်ဖို့ မဟုတ်ဘူး။
“ကျေနပ်ရမယ်”
“မနာလိုရဘူး”
“ကံပဲ”
ဆိုပြီး မတရားမှုကို ဖုံးဖို့ မသုံးရဘူး။
အဲဒီလို မသုံးဖို့ ဦးဇင်းတို့ အထူးသတိထားရမယ်။
ဓမ္မက လူတစ်ယောက်ကို အမှန်ကြည့်ဖို့ သင်ပေးတယ်။
အပြင်အမှန်ကိုလည်းကြည့်။
အတွင်းအမှန်ကိုလည်းကြည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု တစ်ခုမေးမယ်။
“မျှဝေမှု ရှင်းတယ်” ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ။
ပထမ—
ဘာကိုမျှဝေနေတာလဲ ရှင်း။
Profit လား။
Salary လား။
Bonus လား။
Share လား။
Commission လား။
Credit လား။
တာဝန်လား။
အခွင့်အရေးလား။
ဒုတိယ—
ဘာစံနဲ့ မျှနေတာလဲ ရှင်း။
အချိန်လား။
ရင်းနှီးငွေလား။
တာဝန်လား။
Performance လား။
အန္တရာယ်ခံယူမှုလား။
သဘောတူညီချက်လား။
တတိယ—
ဘယ်အချိန်မှာ ခွဲမလဲ ရှင်း။
လစဉ်လား။
နှစ်ကုန်လား။
Cash ဝင်မှလား။
Profit recognized ဖြစ်မှလား။
ဒါတွေ လောကီစနစ်အနေနဲ့ ရှင်းရမယ်။
ဒီစနစ်တွေကို ဘုရားဟောလို့ မဆိုဘူး။
ဒါပေမယ့် မရှင်းတာက—
assumption တွေဖန်တီးတယ်။
Assumption က ပြိုင်ဆိုင်မှုကို ကြီးစေတယ်။
အတွင်းမှာရှိနေတဲ့ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယအတွက် မီးလောင်စရာဆီဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
ရှင်းလင်းမှုက ကိလေသာကို မပယ်ပေးနိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ကိလေသာပေါ်ဖို့ မလိုအပ်တဲ့အကြောင်းတွေကို လျော့စေနိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဘုရားဟောထဲမှာ ဝန်တိုမှုရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ ပေးကမ်းမျှဝေမှုကို အလွန်ခိုင်ခိုင်တွေ့ရတယ်။
ဣတိဝုတ္တက ၂၆၊ ဒါနသုတ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က သတ္တဝါတွေ ပေးကမ်းမျှဝေခြင်းရဲ့ အကျိုးကို ကိုယ်တော်သိသလို သိကြမယ်ဆိုရင်—
ဝန်တိုမှုရဲ့ အညစ်အကြေးက သူတို့စိတ်ကို လွှမ်းမိုးခွင့်မပေးဘဲ မိမိစားမီတောင် မျှဝေတတ်ကြမယ်ဆိုတဲ့ အလွန်အားကောင်းတဲ့ သဘောကို ဟောတော်မူတယ်။ [၈]
ဒီကျမ်းက အလွန်လှတယ်။
ပေးကမ်းခြင်းရဲ့နက်တဲ့အဓိပ္ပာယ်က—
ပစ္စည်းထွက်သွားတာပဲ မဟုတ်ဘူး။
စိတ်က “ငါ့ဟာ” ဆိုတာကို လွှတ်လေ့ကျင့်တာ။
Share arrangement မှာလည်း ဒီစိတ်လိုတယ်။
တစ်ဖက်လူရသင့်တာကို—
“ငါ့အပိုင်းလျော့မယ်”
ဆိုပြီး တင်းနေရင် ဝန်တိုမှု။
“သူ့အခွင့်အရေး၊ သူ့ contribution အတိုင်းပေးရမှာပဲ”
ဆိုနိုင်ရင် စိတ်ပိုကျယ်လာတယ်။
ဒါပေမယ့်—
ပေးကမ်းခြင်းဆိုတာ မစဉ်းစားဘဲ အကုန်ဝေဖို့ မဟုတ်ဘူး။
Business structure မှာ လုပ်ငန်းတည်တံ့ဖို့ စည်းမျဉ်းရှိရမယ်။
ဒါနနဲ့ commercial distribution မတူဘူး။
မရောနဲ့။
ဓမ္မဘက်က ယူရတာ—
စိတ်ကို ဝန်တိုမှုက လွတ်အောင် ပေးကမ်းမျှဝေလိုစိတ်ကို ပွားဖို့။
သူတော်ကောင်းတို့…
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၈၊ ကောသမ္ဗိယသုတ် မှာလည်း အလွန်ထိတဲ့အချက်ရှိတယ်။
ရဟန်းတို့အချင်းချင်း ချစ်ခင်လေးစားမှု၊ မငြင်းပွားမှု၊ ညီညွတ်မှုဆီ ဆောင်တဲ့ အခြေအနေတွေထဲမှာ—
တရားသဖြင့်ရရှိတဲ့ လာဘ်ကို ကိုယ်တစ်ပါးတည်း မသုံးဘဲ သီလရှိတဲ့ သဗြဟ္မစာရီတို့နဲ့ မျှဝေသုံးစွဲခြင်းကို ထည့်ထားတယ်။ [၉]
ဒီဟာ Company profit-sharing rule မဟုတ်ဘူး။
ရဟန်းသံဃာအတွက် ဟောထားတာ။
ဒါပေမယ့် ဘုရားဟောထဲမှာ—
မျှဝေမှုနဲ့ ညီညွတ်မှု ကို အတူတူတွေ့ရတယ်။
ဒီဟာ ဦးဇင်းတို့ကို ဆင်ခြင်စေတယ်။
အဖွဲ့တစ်ခုမှာ အကျိုးအားလုံး—
တစ်ယောက်တည်းယူတယ်။
Credit တစ်ယောက်တည်းယူတယ်။
Information တစ်ယောက်တည်းကိုင်တယ်။
Decision power တစ်ယောက်တည်းသိမ်းတယ်။
ဒါဆို စိတ်အကွာအဝေးတိုးနိုင်တယ်။
တစ်ဖက်မှာ—
“အကုန်ညီတူပေး”
လို့လည်း ကျမ်းက မဟောဘူး။
ဒါကြောင့်—
မျှဝေခြင်း + ပညာ + တရားမျှတမှု။
သုံးခုလိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မနာလိုမှုကြောင့် တစ်ခုဖြစ်တတ်တယ်။
သူတစ်ပါးရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ကိုယ့်ရှုံးနိမ့်မှုအဖြစ်ယူတာ။
သူ Promotion ရတယ်။
“ဒါဆို ငါရှုံးပြီ”
သူ Customer ပိုရတယ်။
“ဒါဆို ငါနိမ့်သွားပြီ”
သူ Share ပိုရတယ်။
“ဒါဆို ငါ့တန်ဖိုးနည်းပြီ”
သူချီးကျူးခံရတယ်။
“ဒါဆို ငါ့ကိုမကြိုက်တော့ဘူး”
ဒီလိုစိတ်က မနာလိုမှုအတွက် မြေဖြစ်တယ်။
အမှန်တကယ်တော့—
တစ်ဖက်ရဲ့ကောင်းကျိုးဟာ ကိုယ့်အရှုံးနဲ့ အမြဲတမ်း တိုက်ရိုက်မဆိုင်ဘူး။
ကိစ္စတချို့မှာ တကယ် resource competition ရှိမယ်။
တချို့မှာ မရှိဘူး။
ဒါကို ခွဲရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လုပ်ငန်းမှာ—
Promotion တစ်နေရာတည်းရှိတယ်။
ဒီမှာ တကယ်ပြိုင်ရတယ်။
ဒါပေမယ့် တစ်ဖက်လူ Skill တိုးလာတာကို မနာလိုဖို့လိုလား။
မလိုဘူး။
သူချီးကျူးခံရတာနဲ့ ကိုယ့်ကောင်းမှု ပျောက်သွားလား။
မပျောက်ဘူး။
ဒါကြောင့်—
တကယ်ရှားပါးတဲ့ Resource နဲ့ အတ္တက ဖန်တီးထားတဲ့ Artificial Competition ကို ခွဲ။
လောကီစီမံမှုမှာ ပထမအမျိုးအစားကို စနစ်နဲ့ဖြေရှင်း။
စိတ်ထဲမှာ ဒုတိယအမျိုးအစားကို သတိနဲ့ဖြေရှင်း။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီဃနိကာယ် ၂၁ ရဲ့ အချက်ကို ပြန်ယူကြည့်။
လူတွေ ရန်မဖြစ်ချင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဣဿာနဲ့ မစ္ဆရိယကြောင့် ရန်ဖြစ်တယ်။ [၂]
ဒီနေ့ Team တစ်ခုလည်း ဒီလိုပဲ။
Meeting မှာ—
“Team work ကောင်းရမယ်”
ဆိုတယ်။
ဒါပေမယ့် Credit ကို မမျှချင်ဘူး။
“Company အကျိုးပထမ”
ဆိုတယ်။
ဒါပေမယ့် Bonus မှာ ကိုယ်အရင်။
“ညီညွတ်ရမယ်”
ဆိုတယ်။
ဒါပေမယ့် Opportunity က ကိုယ့်လူကိုပဲပေးတယ်။
ဒီလိုဆို—
စကားက Unity။
စိတ်က ဝန်တိုမှု။
ဒီနှစ်ခု မကိုက်ဘူး။
တရားက ကိုယ့်စိတ်ကို ဖွင့်ကြည့်ခိုင်းတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ အဖွဲ့ထဲ မနာလိုမှုကို Leader ကပဲ မွေးပေးတတ်တယ်။
ဘယ်လိုလဲ။
မရှင်းတဲ့စည်း။
ဒီလူကို Bonus ပေးတယ်။
အကြောင်းမရှင်း။
ဒီလူကို Promotion ပေးတယ်။
Criteria မရှင်း။
ဒီလူကို Share ပေးတယ်။
ဘာကြောင့်မသိ။
တစ်ခါ သူ့လူဖြစ်လို့။
တစ်ခါ ကိုယ်ကြိုက်လို့။
တစ်ခါ အချိန်ကိုက်လို့။
ဒီလိုဆို လူတွေဘာလုပ်မလဲ။
အလုပ်ကို မတိုင်းတော့ဘူး။
လူချင်းတိုင်းတယ်။
“သူ Boss နဲ့ပိုနီးလို့”
“သူ Founder နဲ့ဆွေမျိုးမို့”
“သူ့ကိုပဲ အမြဲပေးတယ်”
ဆိုပြီး သံသယတိုးတယ်။
တချို့သံသယတွေ မှန်နိုင်တယ်။
တချို့ မမှန်နိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် System မရှင်းရင်—
မမှန်တဲ့ သံသယအတွက်တောင် မြေထွက်လာတယ်။
ဒါကြောင့် Leadership မှာ—
မျှဝေမယ့်အရာတင်မဟုတ်၊ မျှဝေရတဲ့ အကြောင်းကိုပါ သင့်တင့်သလို ရှင်းနိုင်ရမယ်။
Privacy၊ confidentiality ကြောင့် အားလုံးမပြောနိုင်တဲ့အခါရှိမယ်။
ဒါပေမယ့် Criteria ကို ရှင်းနိုင်တယ်။
Process ကို ရှင်းနိုင်တယ်။
ဒီဟာ လောကီလုပ်ငန်းပညာ။
ဓမ္မဘက်ကတော့—
မျှဝေရာမှာ ဘက်လိုက်မှု၊ လောဘ၊ မနာလိုမှု၊ ဝန်တိုမှုကို စစ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မနာလိုစိတ်ရှိနေတဲ့သူကို—
“မနာလိုနဲ့”
ဆိုရုံနဲ့ပျောက်မလား။
မပျောက်လွယ်ဘူး။
ဘာကြောင့်လဲ။
သူ့စိတ်ထဲမှာ Story ရှိတယ်။
“ငါနိမ့်တယ်”
“သူ့ကိုပဲ ကောင်းကောင်းကြည့်တယ်”
“ငါ့ contribution ကို ဘယ်သူမှမသိဘူး”
“ငါအမြဲနောက်ကျနေတယ်”
ဒီလိုဇာတ်လမ်းတွေ ရှိတယ်။
တစ်ချို့က အမှန်ဖြစ်မယ်။
တစ်ချို့က အတ္တဖန်တီးထားတာ။
ဒါကြောင့် မနာလိုစိတ်တက်လာရင်—
ပထမဆုံး—
Fact ကို ကြည့်။
သူတကယ်ပိုရတာလား။
ကိုယ်ထင်တာလား။
ဒုတိယ—
အကြောင်းကို ကြည့်။
ဘာကြောင့် သူပိုရတာလဲ။
တရားမျှတတဲ့အကြောင်းရှိလား။
တတိယ—
ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်။
တရားမျှတတဲ့အကြောင်းရှိတာ သိပြီးတောင် မကြည်သေးဘူးလား။
အဲဒီအခါ ဣဿာကို ပိုတိုက်ရိုက်မြင်ရမယ်။
ဒီသုံးဆင့် အရေးကြီးတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၂၅၄ က လာဘ်နဲ့ဂုဏ်ကို ဝန်တိုနိုင်တယ်လို့ ပြထားတာ အရမ်းထိတယ်။ [၄]
တစ်ခါတလေ Team Leader က—
“ငွေတော့ အားလုံးမျှပေးတယ်”
ဆိုတယ်။
ဟုတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဂုဏ်ကို မမျှဘူး။
Staff အလုပ်လုပ်တယ်။
Leader Award ယူတယ်။
Staff idea ဖြစ်တယ်။
Leader က ကိုယ့် Idea လို့ ပြောတယ်။
Team ရဲ့ ခက်ခဲတဲ့အလုပ်ဖြစ်တယ်။
Public stage မှာ တစ်ယောက်တည်း နာမည်ယူတယ်။
ဒီဟာလည်း ဝန်တိုမှုပုံစံနဲ့ စစ်လို့ရတယ်။
အကျိုးဝေမျှမှုက—
Money တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။
ဂုဏ်လည်း မျှရတယ်။
“ဒီအောင်မြင်မှုမှာ ဘယ်သူတွေ ပါသလဲ”
ပြော။
Recognition ကို တိကျစွာပေး။
ဒီလိုလုပ်တာ အဖွဲ့ထဲမှာ မနာလိုမှုလျော့နိုင်တယ်။
အထူးသဖြင့် တကယ် contribution ရှိသူတွေကို မဖုံးထားနဲ့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့တရားမှာ ပေးကမ်းမှုကို အများကြီးပြောတယ်။
ဒါပေမယ့် ပေးကမ်းမှုနဲ့ မမျှတမှုကို မရောနဲ့။
ဥပမာ—
လုပ်ငန်းရှင်က Employee ကို လစာနည်းပေးတယ်။
ပြီးတော့ Festival မှာ Gift ပေးတယ်။
“ငါရက်ရောတယ်”
ဆိုတယ်။
ဒါပေမယ့် အခြေခံလစာက မတရားနည်းနေတယ်ဆိုပါစို့။
Gift က အခြေခံမျှတမှုကို အစားမထိုးဘူး။
ဒီဟာ အရေးကြီးတယ်။
ဒါနက တာဝန်ကို မဖျက်ဘူး။
တစ်ဖက်မှာ—
စာချုပ်အတိုင်း အကုန်ပေးပြီးရင် ရက်ရောမှုမလိုတော့ဘူးလား။
မဟုတ်ဘူး။
တရားမျှတတဲ့တာဝန်နဲ့ ရက်ရောမှု နှစ်ခုလုံးရှိနိုင်တယ်။
ဒီလိုနဲ့ ဓမ္မကို Business duty ဖုံးဖို့ မသုံးရဘူး။
သူတော်ကောင်းတို့…
မနာလိုမှုနဲ့ ဝန်တိုမှုကို ပယ်ဖို့ နောက်တစ်ကျမ်းတော်က အလွန်လှတယ်။
သံယုတ္တနိကာယ် ၁၁.၁၃၊ မဟာလိသုတ် မှာ သိကြားမင်းဖြစ်လာသူရဲ့ မူလလူ့ဘဝ အကျင့်တွေကို ဖော်ပြတဲ့အခါ—
မိဘကို စောင့်ရှောက်ခြင်း။
အကြီးအကဲကို လေးစားခြင်း။
နူးညံ့တဲ့စကားပြောခြင်း။
ကုန်းတိုက်စကားရှောင်ခြင်း။
ဝန်တိုမှုကင်းတဲ့စိတ်နဲ့ အိမ်ထောင်ဘဝမှာ ရက်ရောစွာ ပေးကမ်းမျှဝေခြင်း။
အမှန်ပြောခြင်း။
ဒေါသပေါ်လာရင် အမြန်ပယ်ခြင်း။
ဆိုတဲ့ အချက်တွေ ပါလာတယ်။ [၁၀]
ကြည့်။
ဝန်တိုမှုကင်းအောင် ပေးကမ်းတာတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘူး။
နူးညံ့စကားလိုတယ်။
မခွဲခွာစေတဲ့စကားလိုတယ်။
အမှန်လိုတယ်။
ဒေါသထိန်းမှုလိုတယ်။
ဒီဟာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ အရမ်းသင့်တော်တယ်။
Distribution ရှင်းပေမယ့်—
စကားကြမ်းရင် ပဋိပက္ခရှိမယ်။
စကားကောင်းပေမယ့်—
စာရင်းမမှန်ရင် ယုံကြည်မှုကျမယ်။
ဒါကြောင့် တစ်ခုတည်းမလုံလောက်ဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု မနာလိုသူကို သတိထားရမယ့် နောက်အန္တရာယ်တစ်ခု—
တစ်ဖက်လူ မရအောင် တားချင်လာတာ။
ကိုယ်မရလို့ စိတ်မချမ်းသာတစ်ခု။
သူလည်း မရစေချင်တာ နောက်တစ်ဆင့်။
ဒီအဆင့်က ပိုဆိုးတယ်။
သံယုတ္တနိကာယ် ၁.၄၉ မှာ ဝန်တိုပြီး သူတစ်ပါးပေးကမ်းတာကိုတောင် တားဆီးသူတွေအကြောင်း တင်းတင်းကျပ်ကျပ် သတိပေးထားတယ်။ [၁၁]
ဒီသုတ်တော်က ဒါနပေးတာကို တားသူအကြောင်း။
Company နဲ့ တိုက်ရိုက်မဆိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် စိတ်သဘောကို ကြည့်—
“ငါမရရင် သူလည်းမရစေချင်ဘူး”
ဒီဟာ ဝန်တိုမှု တိုးလာတဲ့နေရာ။
အလုပ်ခွင်မှာ—
ကိုယ် Promotion မရဘူး။
သူလည်းမရအောင် မကောင်းသတင်းပြောတယ်။
ကိုယ် Customer မရဘူး။
သူ့ Deal ပျက်အောင်လုပ်တယ်။
ကိုယ် Recognition မရဘူး။
သူ့ Project ကို Sabotage လုပ်တယ်။
ဒီအဆင့်ရောက်သွားရင်—
ဣဿာက ကိုယ့်စိတ်ပူတာကနေ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စေတဲ့ ကံဆီ ရောက်လာတယ်။
ဒါကြောင့် မနာလိုစိတ်ကို စောစောသိ။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီနေ့တရားမှာ မနာလိုမှုဆိုတာကို နည်းနည်းရှင်းကြည့်မယ်။
မနာလိုစိတ် ပေါ်လာတာကို သိလိုက်တာနဲ့—
“ငါ လူဆိုး”
လို့ ကိုယ့်ကိုမုန်းဖို့ မလိုဘူး။
အဓိကက—
အကုသိုလ်ကို အကုသိုလ်လို့ သိ။
ဖုံးမထားနဲ့။
“ငါ competitive ဖြစ်တာ”
ဆိုပြီး အမည်ပြောင်းမထားနဲ့။
Healthy competition ရှိနိုင်တယ်။
ကိုယ်ပိုကောင်းအောင် ကြိုးစားတာ အပြစ်မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့်—
သူရှုံးရင် ပျော်တယ်။
သူ့အောင်မြင်မှုကို မကြည်ဘူး။
သူ့မကောင်းသတင်းကြားရင် စိတ်ချမ်းသာတယ်။
သူရမယ့်အကျိုးကို တားချင်တယ်။
ဒီလိုဖြစ်လာရင်—
Competition ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ ဣဿာကို မဖုံးနဲ့။
နာမည်ကို မယုံနဲ့။
စိတ်ကို ကြည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီဃနိကာယ် ၁၅ မှာ တဏှာကနေ ဝန်တိုမှု၊ အငြင်းပွားမှုအထိ ဆင်းလာတာ တွေ့ခဲ့တယ်။ [၆]
ဒီဃနိကာယ် ၂၁ မှာ ဣဿာနဲ့ မစ္ဆရိယက ရန်လိုမှုဆီ ချည်နှောင်တယ်လို့ တွေ့ခဲ့တယ်။ [၂]
သုတ္တနိပါတ် ၄.၁၁ မှာ ဝန်တိုမှု၊ မာန၊ အငြင်းပွားမှု၊ ကွဲပြားမှုတို့ရဲ့ အပြန်အလှန်ဆက်နွယ်မှုကို တွေ့ခဲ့တယ်။ [၇]
ဒါဆို ဘုရားဟောရဲ့ပုံကြီးက အလွန်ရှင်းလာတယ်။
ပဋိပက္ခကို အပြင်မှာပဲ မရှာနဲ့။
အတွင်းမှာ—
တဏှာ။
ဖက်တွယ်မှု။
“ငါ့ဟာ”။
ဝန်တိုမှု။
မနာလိုမှု။
မာန။
ဒီလို အမြစ်တွေရှိတယ်။
မျှဝေမှုမရှင်းတာက ဒီအမြစ်တွေကို လှုပ်စေနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့် ဖြေရှင်းချက်လည်း နှစ်ဖက်ရှိရမယ်။
အပြင်စနစ်ကို ရှင်း။
အတွင်းကိလေသာကို လျော့။
တစ်ခုတည်းနဲ့ မရဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု Family Business ကို ကြည့်မယ်။
မိဘမှာ ဆိုင်တစ်ဆိုင်ရှိတယ်။
သားသုံးယောက်ရှိတယ်။
အကြီးသားက နှစ်နှစ်လုပ်တယ်။
အလတ်က ဆယ်နှစ်လုပ်တယ်။
အငယ်က အပြင်မှာအလုပ်လုပ်ပြီး အရင်းငွေပို့ပေးတယ်။
မိဘက—
“ဒါအားလုံး မင်းတို့အတွက်ပဲ”
ဆိုတယ်။
ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုခွဲမလဲ မပြောဘူး။
မိဘရှိတုန်း အဆင်ပြေတယ်။
တစ်နေ့ မိဘမရှိတော့။
အကြီးသားက—
“ငါအကြီးဆုံး”
လို့ပြောတယ်။
အလတ်က—
“ငါအလုပ်အများဆုံးလုပ်ထားတယ်”
ဆိုတယ်။
အငယ်က—
“ငါငွေထည့်ထားတယ်”
ဆိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမှာ မနာလိုမှုရှိနိုင်တယ်။
ဝန်တိုမှုရှိနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် System ambiguity လည်းရှိတယ်။
ဒါကြောင့်—
“မနာလိုကြနဲ့”
တစ်ကြောင်းနဲ့ မပြီးဘူး။
ပိုင်ဆိုင်မှု၊ အမွေ၊ ဥပဒေကိစ္စကို သက်ဆိုင်ရာဥပဒေနဲ့ ရှင်းရမယ်။
တစ်ပြိုင်နက်—
“သူပိုရမယ်ဆို ငါမခံနိုင်ဘူး”
ဆိုတဲ့စိတ်ကိုလည်း ဓမ္မနဲ့စစ်ရမယ်။
မိသားစုမပျက်ချင်ရင် အစကတည်းက ရှင်းသင့်တာရှင်း။
သူတော်ကောင်းတို့…
မမျှဝေမှုရဲ့ တစ်ဖက်မှာ—
အရာအားလုံးကို တန်းတူပေးရမယ်
ဆိုတဲ့ အယူအဆလည်း အမြဲမှန်တာမဟုတ်ဘူး။
တစ်ယောက်အလုပ်ပို။
တစ်ယောက်တာဝန်ပို။
တစ်ယောက်အန္တရာယ်ပိုယူထားတယ်။
တစ်ယောက်အတွေ့အကြုံပို။
အခြေအနေနဲ့သင့်တဲ့ ခွဲဝေမှု ရှိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
တရားမျှတမှုနဲ့ တူညီမှုကို အမြဲတူလို့ မယူနဲ့။
ဒါပေမယ့် ကွာရင်—
ဘာကြောင့်ကွာတယ်ဆိုတာ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာလည်း ရှင်း၊ သင့်တင့်ရာမှာ တစ်ဖက်ကိုလည်း ရှင်းနိုင်ဖို့လိုတယ်။
မဟုတ်ရင်—
ကွာခြားချက်က မနာလိုမှုအတွက် အကြောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီဟာ လောကီစီမံပညာ။
ဘုရားဟောအနေနဲ့တော့—
ကိုယ့်စိတ်မှာ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ ရှိ/မရှိကို စစ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မနာလိုမှုကို လျော့ဖို့ လက်တွေ့ကျင့်စဉ် လုပ်မယ်။
ပထမဆုံး—
မနာလိုတာကို ဝန်ခံ။
“ဟုတ်တယ်၊ ငါသူ့ကို မနာလိုဖြစ်နေတယ်”
စိတ်ထဲမှာသိ။
ဖုံးမထားနဲ့။
အဲဒါ သမ္မာသတိရဲ့ စတင်မှုတစ်ခု။
ဒုတိယ—
အမှန်မမျှတမှုရှိ/မရှိ ခွဲ။
တကယ်မမျှတရင်—
တရားမျှတတဲ့နည်းနဲ့ ပြော။
စကားရှင်း။
စာရင်းရှင်း။
Process ပြင်။
တတိယ—
တရားမျှတနေပြီး စိတ်ကပူနေသေးရင် ကိုယ့်ကိလေသာကိုကြည့်။
သူရတာဘာကြောင့် ကိုယ်မခံနိုင်တာလဲ။
ကိုယ့်တန်ဖိုးနည်းသလို ခံစားတာလား။
သူ့ဂုဏ်ပိုတာ မခံနိုင်တာလား။
အာဏာလျော့မှာ ကြောက်တာလား။
လေးစားမှုမရမှာကြောက်တာလား။
စတုတ္ထ—
ရက်ရောမှုကို လေ့ကျင့်။
ဝန်တိုမှုက—
“မပေးနဲ့”
ဆိုတယ်။
ပေးကမ်းမှုက—
“လွှတ်လို့ရတယ်”
လို့ စိတ်ကိုသင်ပေးတယ်။
ဣတိဝုတ္တက ၂၆ ကို သတိရ။ [၈]
ပဉ္စမ—
သူတစ်ပါးရဲ့ကောင်းမှုကို အမှန်အတိုင်း အသိအမှတ်ပြု။
မချီးကျူးချင်ဘူးဆိုရင်—
အဲဒီစိတ်ကိုပဲ အလေ့အကျင့်လုပ်စရာယူ။
“ဒီ Project က သူကောင်းကောင်းလုပ်တာမှန်တယ်”
လို့ပြော။
သူ့အောင်မြင်မှုကို လက်ခံနိုင်ဖို့ လေ့ကျင့်။
ဒါဟာ ကိုယ့်တန်ဖိုးလျော့တာ မဟုတ်ဘူး။
သူတော်ကောင်းတို့…
မနာလိုမှုလျော့လာတဲ့လူမှာ ထူးခြားတာတစ်ခုရှိတယ်။
သူတစ်ပါးကောင်းတာကို မြင်တဲ့အခါ—
ကိုယ့်စိတ်မပူတော့ဘူး။
ဒီဟာ လွတ်လပ်မှုတစ်မျိုး။
အရင်က—
တခြားလူတစ်ယောက် Promotion ရတယ်ဆို ကိုယ်တစ်နေ့လုံးစိတ်ပျက်။
အခု—
“သူ့ကြိုးစားမှုရလဒ်ပဲ”
လို့ လက်ခံနိုင်တယ်။
အရင်က—
မိတ်ဆွေ Business ကောင်းရင် ကိုယ်မကြည်ဘူး။
အခု—
သူကောင်းတာကို ကောင်းတယ်လို့သိနိုင်တယ်။
ဒီလို စိတ်ကျယ်လာတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မနာလိုမှုရှိရင်—
လောကမှာ ကိုယ့်ထက်ကောင်းတဲ့သူတိုင်း ရန်သူဖြစ်သွားနိုင်တယ်။
အဲဒါ ဘယ်လောက်ပင်ပန်းမလဲ။
ကိုယ့်ထက်ချမ်းသာသူ။
ကိုယ့်ထက်တော်သူ။
ကိုယ့်ထက်လှသူ။
ကိုယ့်ထက်နာမည်ကြီးသူ။
ကိုယ့်ထက်အသက်ငယ်ပြီး အောင်မြင်သူ။
အားလုံးကို မနာလိုရင်—
စိတ်အတွက် အနားယူစရာမရှိတော့ဘူး။
ဒါကြောင့် ဣဿာပယ်တာဟာ တစ်ဖက်လူအတွက်ပဲမဟုတ်ဘူး။
ကိုယ့်စိတ်လွတ်လပ်ဖို့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဝန်တိုမှုလည်း ဒီလို။
လူတစ်ယောက်က Knowledge အကုန်ကိုင်ထားတယ်။
သူ့အောက်ကလူကို မသင်ပေးဘူး။
ဘာကြောင့်။
“သူတတ်သွားရင် ငါ့နေရာယူမယ်”
ကြောက်တယ်။
အဲဒီမှာ—
Job security က တကယ်အန္တရာယ်ရှိနိုင်တယ်။
ဒါကို မလျစ်လျူရှုရဘူး။
ဒါပေမယ့်—
Skill မမျှဝေရုံနဲ့ ကိုယ့်နေရာ ထာဝရတည်မလား။
မတည်ဘူး။
နောက်ဆုံး Organization က သူ့ Knowledge ကို တစ်ယောက်တည်းအပေါ် မှီခိုနေရတယ်။
သူလည်း အမြဲမလွတ်ရဘူး။
အဖွဲ့လည်း မတိုးတက်ဘူး။
ဒါကြောင့် Knowledge-sharing ကို သင့်တင့်တဲ့စနစ်နဲ့ တည်ဆောက်။
ဒီဟာ လောကီ management။
ဓမ္မဘက်က—
မစ္ဆရိယကို စစ်။
“ငါသိတာ သူမသိရဘူး”
ဆိုတဲ့စိတ်ကို စစ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီနေ့တရားရဲ့ အလွန်အရေးကြီးတဲ့တိုင်တစ်ခု—
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၂၅၄ က ဝန်တိုမှုကို “လာဘ်” နဲ့ “ဂုဏ်” အထိ ခွဲထားတယ်။ [၄]
ဒါကြောင့် အဖွဲ့အစည်းတိုင်းမှာ မေးသင့်တာ—
ငွေမျှဝေမှု ရှင်းလား။
Credit မျှဝေမှု ရှင်းလား။
Opportunity မျှဝေမှု ရှင်းလား။
Information မျှဝေမှု ရှင်းလား။
Promotion Criteria ရှင်းလား။
ဒီဟာတွေ မရှင်းရင်—
လူတွေရဲ့ ကိလေသာကို ကုသဖို့ပိုခက်တယ်။
လူတွေလည်း ရိုးသားပေမယ့် စနစ်မကောင်းရင် ပြဿနာဖြစ်နိုင်တယ်။
စနစ်ကောင်းပေမယ့် လူတွေရဲ့ စိတ်မှာ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယကြီးရင်လည်း ပြဿနာဖြစ်တယ်။
ဒါကြောင့် ပြန်ပြောမယ်—
System clarity + inner purification.
မြန်မာလို—
အပြင်မှာ ရှင်းလင်းမှု။
အတွင်းမှာ ကိလေသာပယ်မှု။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မနာလိုမှုရှိတဲ့အခါ စကားလည်း ပျက်တတ်တယ်။
သူ့ကောင်းသတင်းကို—
သေးအောင်ပြောတယ်။
“ကံကောင်းလို့ပါ”
“သူ့မှာ Connection ရှိလို့ပါ”
“တကယ်တော့ မတော်ပါဘူး”
ဆိုပြီး လျှော့တယ်။
သူ့မကောင်းသတင်းကို—
ချဲ့ပြောတယ်။
ဘာဖြစ်တာလဲ။
စိတ်ထဲက ဣဿာက စကားထဲ ထွက်လာတာ။
အဲဒီကနေ သမ္မာဝါစာပျက်လာတယ်။
ဒါကြောင့် မနာလိုစိတ်ဟာ ကိုယ့်အတွင်းခံစားချက်ပဲ မဟုတ်ဘူး။
မထိန်းရင်—
မုသား။
ကုန်းတိုက်။
ကြမ်းတမ်းစကား။
အကျိုးမရှိတဲ့စကား။
ဒီလိုအထိ ရောက်နိုင်တယ်။
ဒီဃနိကာယ် ၁၅ မှာလည်း ဝန်တိုမှုနောက်က ကာကွယ်မှု၊ အငြင်းပွားမှု၊ ကုန်းတိုက်မှု၊ မုသားအထိ ဆက်လာတာတွေ့ရတယ်။ [၆]
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီအခါ မနာလိုစိတ်ကို မပြောဘဲထားသင့်လား။
တစ်ခါတလေ ကိုယ့်ခံစားချက်ကို တိုက်ရိုက်—
“မင်းကို ငါမနာလိုဘူး”
ဆိုတာ မလိုအပ်နိုင်ဘူး။
စကားပြောပုံမှာပညာလိုတယ်။
ကိုယ့်အတွင်းက ဣဿာကို ကိုယ်သိ။
လက်တွေ့ပြဿနာရှိရင်—
“Bonus criteria ကို နားမလည်သေးလို့ ရှင်းပြပေးပါ”
လို့ပြော။
“ဒီ Project contribution ကို review လုပ်ချင်ပါတယ်”
လို့ပြော။
လူကိုမတိုက်။
အချက်ကိုပြော။
ဒီဟာ လောကီဆက်သွယ်ရေးနည်း။
ဓမ္မဘက်က—
မုန်းတီးမှုနဲ့ မပြော။
အမှန်ကိုပြော။
ကိုယ့်လောဘကို မဖုံး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခု အလွန်အရေးကြီးတယ်။
ရက်ရောတာနဲ့ လက်လွှတ်စပယ်တာ မတူဘူး။
Company ရဲ့ Resource အကုန်မျှဝေလိုက်လို့ Company ပျက်သွားရင် ဒါပညာမဟုတ်ဘူး။
Confidential information ကို—
“ဝန်တိုမှုမရှိရဘူး”
ဆိုပြီး လူတိုင်းပေးလို့ မရဘူး။
Ownership rights ရှိတယ်။
Privacy ရှိတယ်။
Duty ရှိတယ်။
ဒီတော့ ဓမ္မအရ မစ္ဆရိယပယ်တာကို—
နယ်နိမိတ်မရှိခြင်း လို့ မပြောင်းနဲ့။
မျှဝေသင့်ရာမျှဝေ။
ကာကွယ်သင့်ရာကာကွယ်။
ဒါပေမယ့် ကာကွယ်မှုရဲ့နောက်မှာ—
“ငါတစ်ယောက်ပဲ ရရမယ်”
ဆိုတဲ့ ကိလေသာ ပါလာသလား စစ်။
ဒီဟာ ပညာ။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီနေ့ မနာလိုမှုကို ကာကွယ်ဖို့ Leader ဘက်က ဘာလုပ်နိုင်လဲ။
တစ်ခု—
စည်းမျဉ်းကို တတ်နိုင်သမျှ ရှင်း။
နှစ်ခု—
မျှဝေမှုအကြောင်းကို consistent ဖြစ်အောင်လုပ်။
ဒီလူအတွက် စည်းတစ်မျိုး။
ဟိုလူအတွက် တစ်မျိုးမလုပ်နဲ့။
အခြေအနေကြောင့်ကွာရင် အကြောင်းရှိရမယ်။
သုံးခု—
Credit ကို ရှင်းအောင်ပေး။
လေးခု—
Performance discussion ကို gossip မဖြစ်အောင်လုပ်။
ငါးခု—
လူတစ်ယောက်ကို တစ်ယောက်နဲ့ အမြဲနှိုင်းပြီး မနှိုးဆော်နဲ့။
ဒီဟာတွေ လောကီလုပ်ငန်းအကြံ။
ဓမ္မဘက်က Leader ကို မေးတာက—
ကိုယ့်စိတ်မှာ ဘက်လိုက်မှုရှိသလား။
ကိုယ်ကြိုက်တဲ့လူကို ပိုပေးလား။
ကိုယ်မကြိုက်တဲ့လူရဲ့ ကောင်းမှုကို ဖုံးလား။
တစ်ဖက်အောင်မြင်ရင် ကိုယ့်အာဏာလျော့မယ်လို့ကြောက်လား။
ဒီစိတ်တွေကို စစ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ဝန်ထမ်းဘက်ကိုလည်းပြောရမယ်။
Manager မမျှတတာရှိရင် ပြော။
ဒါပေမယ့် အမြဲတမ်း—
“သူရတယ်ဆို ငါလည်းရရမယ်”
ဆိုတာ တရားမျှတမှုလား။
မဖြစ်မနေ မဟုတ်ဘူး။
သူ့ Role မတူနိုင်တယ်။
Performance မတူနိုင်တယ်။
Experience မတူနိုင်တယ်။
Responsibility မတူနိုင်တယ်။
ဒီအကြောင်းကို မသိဘဲ—
သူ့ Package ကိုကြည့်ပြီး ကိုယ်ပူနေရင်—
ကိုယ့်စိတ်လည်း ဣဿာနဲ့ပေါင်းနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
Comparison မလုပ်ခင် Information ကိုစစ်။
မေး။
ရှင်း။
ပြီးမှ အမှန်အတိုင်း ဆုံးဖြတ်။
ဒီဟာပဲ ရှင်းလင်းမှုရဲ့တန်ဖိုး။
သူတော်ကောင်းတို့…
မနာလိုမှုနဲ့ ကျေးဇူးသိမှုဟာ အတူနေဖို့ခက်တယ်။
သူတစ်ပါးရဲ့ contribution ကို ကျေးဇူးသိရင်—
“သူဘာလို့ရတာလဲ”
ဆိုတဲ့စိတ် အနည်းငယ်ပြောင်းတယ်။
“သူဒီလောက်လုပ်ထားတာ”
မြင်တယ်။
တစ်ဖက်လူရဲ့ Cost ကိုလည်း မြင်။
Founder တစ်ယောက်ရဲ့ Share ပိုတယ်။
ကိုယ်က—
“ပိုယူတယ်”
ပဲမြင်တယ်။
သူ အိမ်အပေါင်ခံပြီး အရင်းထည့်ထားတာကို မမြင်ဘူး။
နောက်တစ်ယောက် Share နည်းပေမယ့် လစာပိုရတယ်။
သူ full-time risk ယူထားတာ မမြင်ဘူး။
ဒီလို information မပြည့်တဲ့ comparison က ဣဿာကို ပိုမွေးတတ်တယ်။
ဒါကြောင့် တရားမျှတမှုဆွေးနွေးရာမှာ—
ကိုယ်မသိတဲ့အချက် ရှိနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ humility လိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့တရားကို အရမ်းလောကီမဖြစ်အောင် တစ်ချက်ပြန်နက်မယ်။
အမှန်တော့ မနာလိုမှုရဲ့ အရင်းမှာ—
“ငါ”
ဆိုတဲ့အမြင် တော်တော်ကြီးပါတယ်။
သူ့ဂုဏ်တက်ရင်—
“ငါ့ဂုဏ်ကျသွားသလား”
သူရရင်—
“ငါလျော့သွားသလား”
သူ့ကိုလူကြိုက်ရင်—
“ငါ့ကိုမကြိုက်တော့ဘူးလား”
ဒီလို အတ္တက အရာအားလုံးကို ကိုယ်နဲ့ချိတ်တယ်။
တစ်ဖက်လူရဲ့အောင်မြင်မှုက သူ့အကြောင်းပဲ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်အတ္တက—
“ဒါငါ့အကြောင်း”
လို့ ပြောင်းပစ်တယ်။
ဒီနေရာမှာ သတိလိုတယ်။
အားလုံးက ငါ့ကိုတိုင်းတာနေတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေ မဟုတ်ဘူး။
သူချီးကျူးခံရတာက—
ကိုယ်ရှုတ်ချခံရတာ မဟုတ်ဘူး။
သူရတာက—
ကိုယ့်ဟာယူသွားတာ အမြဲမဟုတ်ဘူး။
ဒီလို ပြန်မြင်နိုင်ရင် စိတ်ပိုလွတ်တယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၂၆ မှာ အရိယာသာဝကတစ်ယောက် မိမိရဲ့ စွန့်ကြဲပေးကမ်းမှုကို အောက်မေ့တဲ့အခါ—
ဝန်တိုမှုအညစ်အကြေးရှိသူများကြားမှာ မိမိက ဝန်တိုမှုကင်း၊ လွတ်လွတ်လပ်လပ်ပေးကမ်း၊ မျှဝေလိုစိတ်ရှိသူဖြစ်ကြောင်း အောက်မေ့တယ်လို့ ဖော်ပြထားတယ်။ ထိုအောက်မေ့မှုမှာ စိတ်ဟာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကနေ ကင်းကွာလာနိုင်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြတယ်။ [၁၂]
ဒီဟာ လက်တွေ့ကျတယ်။
ကိုယ့်စိတ် တင်းလာပြီ။
“မပေးချင်ဘူး”
“သူမရစေချင်ဘူး”
ဖြစ်လာပြီဆို—
ကိုယ့်ရက်ရောမှုကို ပြန်လေ့ကျင့်။
သေးသေးက စ။
Credit ပေး။
ကျေးဇူးတင်စကားပြော။
Knowledge မျှဝေ။
တကယ်ပေးသင့်တဲ့နေရာ ပေး။
ဒီလို အလေ့အကျင့်က စိတ်ရဲ့ လက်သီးဆုပ်ကို ဖြည်းဖြည်းဖြေတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု စိတ်ကူးဥပမာနောက်တစ်ခု။
Founder သုံးယောက်ရှိတယ်။
Share arrangement ရှင်းတယ်။
A ၅၀။
B ၃၀။
C ၂၀။
အားလုံးစာချုပ်သိတယ်။
စတုန်းက လက်ခံတယ်။
နှစ်နှစ်ကြာတယ်။
C က Product ကို အလွန်အောင်မြင်အောင်လုပ်ပေးတယ်။
Public မှာ C ကိုလူတွေပိုသိလာတယ်။
A စိတ်မကြည်တော့ဘူး။
Share arrangement မရှင်းလို့လား။
မဟုတ်ဘူး။
ဂုဏ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ မစ္ဆရိယ၊ ဣဿာဘက် ဝင်လာနိုင်တယ်။
A က C ကို stage မပေးချင်တော့ဘူး။
Media interview မပေးချင်ဘူး။
ဘာကြောင့်။
“သူပိုနာမည်ကြီးသွားမယ်”
ဒီဟာ ဂုဏ်ဝန်တိုမှု နဲ့ စစ်လို့ရတယ်။ [၄]
ဒါကြောင့်—
စာချုပ်ရှင်းတာနဲ့ စိတ်မရှင်းသေးနိုင်ဘူး။
ဒီဟာ အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့…
တစ်ဖက်မှာ စာချုပ်မရှင်းရင်လည်း အန္တရာယ်ရှိတယ်။
B က—
“စတုန်းက ငါတို့ တစ်ဝက်စီလို့ပြောခဲ့တာ”
A က—
“မဟုတ်ဘူး၊ Profit တစ်ဝက်လို့ပဲပြောတာ၊ Share မဟုတ်ဘူး”
ဒီလိုဖြစ်လာတယ်။
စိတ်ထဲမှာ—
“သူငါ့ကို လှည့်တယ်”
ဆိုတဲ့အမြင် ဝင်တယ်။
အဲဒီနောက် မနာလိုမှု၊ ဝန်တိုမှု၊ ဒေါသ အကုန်ပေါင်းတယ်။
ဒါကြောင့်—
အရေးကြီးတဲ့မျှဝေမှုမှာ—
စကားရှင်း။
စာရင်းရှင်း။
သဘောတူညီချက်ရှင်း။
တာဝန်ရှင်း။
ပြီးတော့—
စိတ်ပါရှင်း။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု မနာလိုမှုတက်လာတဲ့အခါ မေးရမယ့်မေးခွန်းတွေ ပေးမယ်။
“သူရတာကြောင့် ငါတကယ်ဆုံးရှုံးသွားသလား”
“တကယ် မမျှတတာရှိသလား”
“ငါ့မှာ အချက်အလက်ပြည့်စုံသလား”
“ငါ ဂုဏ်ကို မနာလိုနေတာလား”
“လာဘ်ကို မနာလိုနေတာလား”
“Control ပျောက်မှာကြောက်တာလား”
“သူ့အောင်မြင်မှုကို ငါ့ရှုံးနိမ့်မှုအဖြစ် ဘာကြောင့်ယူနေတာလဲ”
“တရားမျှတမှုကို ရှာတာလား၊ အားလုံးငါနဲ့တူရမယ်လို့ လိုချင်တာလား”
ဒီမေးခွန်းတွေ သတိနဲ့မေး။
ဒီဟာ ဘုရားဟောစာရင်းအတိုင်း မဟုတ်ဘူး။
ဘုရားဟောဣဿာ၊ မစ္ဆရိယတရားကို လက်တွေ့စစ်ဖို့ ဦးဇင်းတို့ ပြန်တည်ဆောက်ထားတဲ့မေးခွန်းတွေ။
သူတော်ကောင်းတို့…
ဒီနေ့တရားရဲ့ အနှစ်ကို အခု စုမယ်။
ဘုရားဟောကျမ်းတွေ ဘာပြောသလဲ။
ဒီဃနိကာယ် ၂၁ —
မနာလိုမှုနဲ့ ဝန်တိုမှုက ရန်လိုမှု၊ ပြိုင်ဆိုင်မှု၊ ပဋိပက္ခနဲ့ အလွန်နက်စွာဆက်နေတယ်။ [၂]
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၁၀ —
မနာလိုမှုနဲ့ ဝန်တိုမှုဟာ ပယ်ရမယ့် စိတ်အညစ်အကြေးတွေ။ [၃]
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၂၅၄ —
ဝန်တိုမှုက နေရာ၊ ကိုယ့်အုပ်စု၊ လာဘ်၊ ဂုဏ်၊ တရားအထိ ပုံစံမျိုးစုံရှိတယ်။ [၄]
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၃၅ —
သူတစ်ပါးရဲ့ လာဘ်၊ ဂုဏ်၊ လေးစားခံရမှုအပေါ် မနာလိုခြင်းကို တိုက်ရိုက်ဟောထားတယ်။ [၅]
ဒီဃနိကာယ် ၁၅ —
တဏှာကနေ ရရှိမှု၊ ဖက်တွယ်မှု၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ဝန်တိုမှု၊ ကာကွယ်မှုကနေ ပဋိပက္ခဆီ ဆင်းသက်ပုံကို ပြတယ်။ [၆]
သုတ္တနိပါတ် ၄.၁၁ —
ချစ်နှစ်သက်ဖက်တွယ်မှု၊ ဝန်တိုမှု၊ မာန၊ အငြင်းပွားမှုတို့ရဲ့ ဆက်နွယ်မှုကို ပြတယ်။ [၇]
ဣတိဝုတ္တက ၂၆ —
ဝန်တိုမှုရဲ့ အညစ်အကြေးကို ပေးကမ်းမျှဝေခြင်းနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်အလေ့အကျင့်အဖြစ် ထင်ရှားစေတယ်။ [၈]
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၈ —
တရားသဖြင့်ရတဲ့လာဘ်ကို မိမိတစ်ပါးတည်းပိတ်ထားဘဲ မျှဝေခြင်းကို ညီညွတ်မှုဆီ ဆောင်တဲ့အချက်တစ်ခုအဖြစ် ဟောထားတယ်။ [၉]
ဒီကျမ်းတော်တွေအားလုံးကို တွဲကြည့်ရင်—
ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်က ပိုရှင်းလာတယ်။
မရှင်းသောမျှဝေမှုသည် အပြင်က မီးစတစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်။
ဣဿာနှင့် မစ္ဆရိယသည် အတွင်းက လောင်စာဖြစ်နိုင်သည်။
မီးစကိုပဲဖယ်လို့မရဘူး။
လောင်စာကိုလည်း လျော့ရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု သစ္စာလေးပါးနဲ့ ဒီတရားကို ဆင်းသက်မယ်။
ဒုက္ခသစ္စာ။
မမျှတဘူးလို့ ခံစားရတာ ပူတယ်။
ကိုယ့်ကို တန်ဖိုးမထားဘူးလို့ ထင်ရတာ ပူတယ်။
သူများ Share ကို နေ့တိုင်းကြည့်ရတာ ပူတယ်။
သူများ Bonus ရတာကို မခံနိုင်တာ ပူတယ်။
သူ့ဂုဏ်တက်ရင် ကိုယ့်စိတ်ကျတာ ပူတယ်။
အချင်းချင်း သံသယဖြစ်တာ ပူတယ်။
ဒီဟာ နေ့စဉ်ဘဝရဲ့ ဒုက္ခ။
ဒါပေမယ့် ဒုက္ခသစ္စာက ဒီလောက်နဲ့ မဆုံးဘူး။
နောက်ဆုံး ဖက်တွယ်ထားတဲ့ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ဟာပဲ အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တသဘောအောက်မှာ ရှိတယ်။
ဒီနေ့ Share dispute က အဲဒီနက်တဲ့ဒုက္ခကို မြင်ဖို့ တံခါးတစ်ပေါက်။
သမုဒယသစ္စာ။
ဒုက္ခနောက်မှာ—
“ငါပိုရချင်တယ်”
“သူမရစေချင်ဘူး”
“ငါ့ဂုဏ်ပဲ တက်ရမယ်”
“ငါ့အာဏာ မလျော့ရဘူး”
ဆိုတဲ့ တဏှာရှိနိုင်တယ်။
ဖက်တွယ်မှုရှိတယ်။
ဒီဃနိကာယ် ၁၅ က—
တဏှာကနေ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ ဝန်တိုမှု၊ ပဋိပက္ခအထိ ဘယ်လိုဆင်းသက်နိုင်သလဲ ပြထားတယ်။ [၆]
ဒီဃနိကာယ် ၂၁ က—
ဣဿာနဲ့ မစ္ဆရိယက ရန်လိုမှုကို ချည်နှောင်ထားတယ်လို့ ပြတယ်။ [၂]
ဒါကြောင့် သမုဒယကို ပိုက်ဆံထဲပဲ မရှာနဲ့။
ပိုက်ဆံကို ဖက်တွယ်တဲ့စိတ်ထဲ ရှာ။
ဂုဏ်ကို ဖက်တွယ်တဲ့စိတ်ထဲ ရှာ။
“ငါ့ဟာ” ဆိုတဲ့ အစွဲထဲ ရှာ။
နိရောဓသစ္စာ။
မနာလိုတဲ့လူကို Company ကနေထုတ်လိုက်တာ နိရောဓမဟုတ်ဘူး။
Share အကုန်တန်းတူခွဲလိုက်တာ နိရောဓမဟုတ်ဘူး။
တရားမျှတတဲ့စနစ်ထားတာ ကောင်းတယ်။
ဒါက လောကီပြဿနာကို ကူညီဖြေရှင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် အဆုံးစွန် နိရောဓက—
တဏှာ၊ ဖက်တွယ်မှု ချုပ်ငြိမ်းခြင်း။
နေ့စဉ်လေ့ကျင့်မှုမှာတော့—
သူများရတာမြင်ရင် မပူတော့ဘူး။
ကိုယ်ရသင့်တာကို ရှင်းရှင်းပြောနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် သူ့ကို မုန်းစရာမလိုဘူး။
သူကောင်းတာကို ကောင်းတယ်လို့ သိနိုင်တယ်။
ကိုယ်ပိုယူနိုင်တဲ့အချိန်မှာတောင် မတရားရင် မယူချင်တော့ဘူး။
အဲဒီလို စိတ်အပူကျလာတယ်။
မဂ္ဂသစ္စာ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ—
မမျှတမှုနဲ့ မနာလိုမှုကို ခွဲသိ။
အပြင်ပြဿနာနဲ့ အတွင်းကိလေသာကို ခွဲသိ။
သမ္မာသင်္ကပ္ပ—
အလောဘစိတ်ကိုပွား။
မမုန်းတီးစိတ်ကိုပွား။
သူများအကျိုးကို မဖျက်လိုစိတ်ကိုပွား။
သမ္မာဝါစာ—
မနာလိုလို့ သူများကောင်းမှုကို မလျှော့ပြော။
မုသားမပြော။
ကုန်းမတိုက်။
တရားမျှတမှုလိုရင် အမှန်ကို နူးညံ့စွာပြော။
သမ္မာကမ္မန္တ—
သူရမယ့်အကျိုးကို တမင်မတား။
မပိုင်တာ မယူ။
ဝန်တိုမှုကြောင့် သူတစ်ပါးကို မထိခိုက်။
သမ္မာအာဇီဝ—
အကျိုးမျှဝေမှု မပြောခင် လုပ်ငန်းကိုယ်တိုင် တရားမျှတတဲ့ အသက်မွေးမှုဟုတ်/မဟုတ် စစ်။
သမ္မာဝါယာမ—
မနာလိုစိတ်မပေါ်သေးရင် မပေါ်အောင် သတိထား။
ပေါ်လာရင် ပယ်ဖို့ အားထုတ်။
ရက်ရောမှု၊ ကျေးဇူးသိမှု၊ သူတစ်ပါးကောင်းမှုကို အသိအမှတ်ပြုမှု တိုးအောင်လုပ်။
သမ္မာသတိ—
သူများရတာမြင်ပြီး စိတ်က တင်းလာတဲ့ခဏ သိ။
“ဣဿာဝင်ပြီ”
လို့ သိ။
ကိုယ့်ကိုယ်ကို မလိမ်နဲ့။
သမ္မာသမာဓိ—
စိတ်တည်ငြိမ်စေ။
စိတ်ပူနေတုန်း Distribution decision မချ။
မနာလိုနေတုန်း လူ့အနာဂတ်ကို မဆုံးဖြတ်။
စိတ်တည်အောင်လုပ်ပြီး အမှန်ကို ကြည့်။
ဒီလိုနဲ့ မဂ္ဂင်တရားကို နေ့စဉ် မျှဝေမှုတွေထဲ အသက်သွင်း။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ တရားထဲက စကားတစ်ကြောင်းပဲ ယူသွားမယ်ဆိုရင်—
“သူဘာလို့ပိုရတာလဲ” လို့ မမေးခင်
“ခွဲဝေမှုတရားမျှတရဲ့လား” ကို စစ်ပါ။
တရားမျှတနေရင်
“ငါဘာကြောင့် သူ့အကျိုးကို မကြည်ဖြူနိုင်သေးတာလဲ” ကို ကိုယ့်စိတ်ထဲ ပြန်မေးပါ။
ဒီနှစ်ခုကို ခွဲနိုင်ရင် အများကြီးရှင်းသွားမယ်။
အပြင်မှာ မတရားရင်—
ပြင်။
အတွင်းမှာ မနာလိုရင်—
ပယ်။
အပြင်မှာ မရှင်းရင်—
ရှင်း။
အတွင်းမှာ ဝန်တိုရင်—
လွှတ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မိမိတို့ မိသားစုများအတွင်း ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အကျိုးခွဲဝေမှုများ ရှင်းလင်းနိုင်ကြပါစေ။
မောင်နှမများ အမွေပစ္စည်းကြောင့် ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ မကြီးထွားကြပါစေနဲ့။
စီးပွားဖက်များ အမြတ်အစွန်းကြောင့် မိတ်မပျက်ကြပါစေနဲ့။
Founder များ Share ကြောင့် တစ်ယောက်၏တန်ဖိုးကို တစ်ယောက် မလျှော့ကြပါစေနဲ့။
ဝန်ထမ်းများ အခြားသူ၏ Promotion ကြောင့် ကိုယ့်ဂုဏ်သိက္ခာကျသွားသလို မခံစားကြပါစေနဲ့။
ခေါင်းဆောင်များလည်း ဘက်လိုက်မျှဝေမှုကြောင့် မလိုအပ်သော မနာလိုမှု မမွေးမိကြပါစေနဲ့။
လာဘ်ကို ဝန်မတိုကြပါစေနဲ့။
ဂုဏ်ကို ဝန်မတိုကြပါစေနဲ့။
ပညာကို ဝန်မတိုကြပါစေနဲ့။
အခွင့်အရေးကို မတရားပိတ်မထားကြပါစေနဲ့။
သူတစ်ပါးကောင်းမှုကို ကောင်းတယ်လို့ သိနိုင်ကြပါစေ။
သူတစ်ပါးရဲ့ contribution ကို အသိအမှတ်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
ပေးကမ်းသင့်ရာ ပေးကမ်းနိုင်ကြပါစေ။
မျှဝေသင့်ရာ မျှဝေနိုင်ကြပါစေ။
ကာကွယ်သင့်ရာကိုလည်း ပညာနဲ့ ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။
တရားမျှတမှုကို မနာလိုမှုလို့ မှားမစွပ်စွဲကြပါစေနဲ့။
မနာလိုမှုကို တရားမျှတမှုလို့ အမည်မပြောင်းကြပါစေနဲ့။
အမှန်ကို အမှန်အတိုင်း မြင်နိုင်ကြပါစေ။
ဣဿာပေါ်လာလျှင် သိနိုင်ကြပါစေ။
မစ္ဆရိယပေါ်လာလျှင် သိနိုင်ကြပါစေ။
သိပြီး ပယ်နိုင်ကြပါစေ။
ဝန်တိုမှု၏အညစ်အကြေးကို ရက်ရောမှုနှင့် မျှဝေမှုတို့ဖြင့် ဖြေလျော့နိုင်ကြပါစေ။
သူတစ်ပါးအောင်မြင်မှုကို ကိုယ့်ရှုံးနိမ့်မှုအဖြစ် မခံယူကြပါစေနဲ့။
ကိုယ့်အကျိုးရှိသလို သူတစ်ပါး၏တရားမျှတသော အကျိုးကိုလည်း ခွင့်ပြုနိုင်သော စိတ်ကျယ်ဝန်းမှု ရှိကြပါစေ။
ဒုက္ခသစ္စာကို သိနိုင်ကြပါစေ။
လာဘ်၊ ဂုဏ်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် “ငါ့ဟာ” ဟူသော ဖက်တွယ်မှုနောက်က တဏှာကို သမုဒယအဖြစ် သိနိုင်ကြပါစေ။
တဏှာ၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယတို့ ချုပ်ငြိမ်းရာ နိရောဓသစ္စာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိမှ သမ္မာသမာဓိအထိ အရိယမဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို မိသားစု၊ အလုပ်ခွင်၊ စီးပွားရေး၊ ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် အကျိုးမျှဝေမှုအားလုံးထဲတွင် လက်တွေ့ပွားများနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ်ရတဲ့အကျိုးကို သိတတ်ကြပါစေ။
သူများရတဲ့အကျိုးကိုလည်း ကြည်ဖြူနိုင်ကြပါစေ။
ကိုယ့်အပိုင်းကို တရားမျှတစွာ ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။
သူ့အပိုင်းကိုလည်း မတရားမစားကြပါစေနဲ့။
အကျိုးမျှဝေမှု ရှင်းကြပါစေ။
စိတ်လည်း ရှင်းကြပါစေ။
မျှဝေမှုက ညီညွတ်မှုဆီ ဦးတည်နိုင်ကြပါစေ။
မနာလိုမှုက ရန်ငြိုးဆီ မခေါ်သွားနိုင်ပါစေနဲ့။
နောက်ဆုံး ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့မှ လုံးဝလွတ်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာသို့ ဦးတည်နိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ကျမ်းကိုးမှတ်စု
[၁] ရက်စွဲ။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၃။
[၂] ဒီဃနိကာယ် ၂၁၊ သက္ကပဉှသုတ်။ သတ္တဝါတို့သည် ရန်လိုမှု၊ အကြမ်းဖက်မှု၊ ပြိုင်ဆိုင်မှု၊ ရန်ငြိုးကင်းစွာ နေလိုကြသော်လည်း ဣဿာနှင့် မစ္ဆရိယတို့ဖြင့် ချည်နှောင်ထားသဖြင့် အဆိုပါပဋိပက္ခများတွင် နေကြရကြောင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဖြေကြားတော်မူသည်။ ထို့နောက် ဣဿာနှင့် မစ္ဆရိယကို ချစ်/မချစ်၊ ဆန္ဒ၊ အတွေးစသည်တို့ဆီ အကြောင်းအရာဆင်းသက်မေးမြန်းထားသည်။
[၃] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၁၀၊ မလာသုတ်။ သီလမကောင်းမှု၊ ဣဿာနှင့် မစ္ဆရိယတို့ကို ပယ်ရမည့် စိတ်အညစ်အကြေးများအဖြစ် တိုက်ရိုက်ဖော်ပြထားသည်။
[၄] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၂၅၄–၂၅၉၊ မစ္ဆရိယသုတ်များ။ နေရာ၊ မိမိနှင့်ဆက်စပ်သည့်အုပ်စု၊ လာဘ်၊ ဂုဏ်/ချီးမွမ်းမှုနှင့် တရားဓမ္မဆိုင်ရာ ဝန်တိုမှုများကို ခွဲခြားဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုမစ္ဆရိယများကို ပယ်ရန် အလေးထားထားသည်။
[၅] မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၃၅၊ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်။ သူတစ်ပါး၏ လာဘ်၊ ဂုဏ်၊ လေးစားမှု၊ ကြည်ညိုမှု၊ ပူဇော်မှုတို့အပေါ် မနာလို၊ မကြည်ဖြူခြင်းကို တိုက်ရိုက်ဖော်ပြပြီး ယင်းအပြုအမူ၏ ကမ္မအကျိုးဆက်ကိုလည်း ရှင်းပြထားသည်။
[၆] ဒီဃနိကာယ် ၁၅၊ မဟာနိဒါနသုတ်။ တဏှာမှ ရှာဖွေခြင်း၊ ရရှိခြင်း၊ တန်ဖိုးဖြတ်ခြင်း၊ တပ်မက်ခြင်း၊ ဖက်တွယ်ခြင်း၊ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ မစ္ဆရိယ၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု၊ ထို့နောက် ရန်ဖြစ်ခြင်း၊ အငြင်းပွားခြင်း၊ ကုန်းတိုက်ခြင်းနှင့် မုသားအထိ ဆင်းသက်နိုင်သော အကြောင်းဆက်ကို ဖော်ပြထားသည်။
[၇] သုတ္တနိပါတ် ၄.၁၁၊ ကလဟဝိဝါဒသုတ်။ ရန်ဖြစ်ခြင်း၊ အငြင်းပွားခြင်း၊ ဝန်တိုခြင်း၊ မာနနှင့် ကွဲပြားခြင်းတို့သည် ချစ်နှစ်သက်ဖက်တွယ်မှု၊ ဆန္ဒစသော အကြောင်းများနှင့် ဆက်စပ်၍ ပေါ်လာပုံကို မေးဖြေဖြင့် ဆင်းသက်ဖော်ပြထားသည်။
[၈] ဣတိဝုတ္တက ၂၆၊ ဒါနသုတ်။ ပေးကမ်းမျှဝေမှု၏ အကျိုးကို သိမြင်သူသည် မိမိရရှိသမျှထဲမှ မျှဝေလိုပြီး မစ္ဆရိယအညစ်အကြေးကို စိတ်ထဲ မလွှမ်းမိုးစေကြောင်း ဟောထားသည်။
[၉] မဇ္ဈိမနိကာယ် ၄၈၊ ကောသမ္ဗိယသုတ်။ တရားသဖြင့်ရရှိသောလာဘ်ကို သီလရှိသော သဗြဟ္မစာရီတို့နှင့် မျှဝေသုံးစွဲခြင်းကို ချစ်ခင်လေးစားမှု၊ မငြင်းပွားမှု၊ ညီညွတ်မှုသို့ ဆောင်သော အချက်များအနက် တစ်ခုအဖြစ် ဟောထားသည်။ ယင်းကို ကုမ္ပဏီအမြတ်ဝေစုနည်းလမ်းအဖြစ် မပြောင်းယူထားပါ။
[၁၀] သံယုတ္တနိကာယ် ၁၁.၁၃၊ မဟာလိသုတ်။ မိဘစောင့်ရှောက်မှု၊ အကြီးအကဲလေးစားမှု၊ နူးညံ့စကား၊ ကုန်းတိုက်စကားရှောင်ခြင်း၊ ဝန်တိုမှုကင်းစွာ ရက်ရောပေးကမ်းမျှဝေခြင်း၊ အမှန်ပြောခြင်းနှင့် ဒေါသပယ်ခြင်းတို့ကို သိကြားမင်းဖြစ်လာသူ၏ မူလအကျင့်များအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
[၁၁] သံယုတ္တနိကာယ် ၁.၄၉၊ မစ္ဆရိသုတ်။ မစ္ဆရိယကြောင့် မိမိကိုယ်တိုင်မပေးရုံသာမက သူတစ်ပါးတို့၏ ပေးကမ်းမှုကိုပါ တားဆီးသူတို့အကြောင်း တင်းကျပ်သော ကမ္မဆိုင်ရာ သတိပေးချက်ပါရှိသည်။
[၁၂] အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၂၆။ မိမိ၏ စွန့်ကြဲရက်ရောမှုကို အောက်မေ့ရာတွင် မစ္ဆရိယအညစ်အကြေးကင်း၍ လွတ်လပ်စွာပေးကမ်း၊ မျှဝေလိုသူဖြစ်ခြင်းကို အောက်မေ့ပြီး စိတ်သည် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့မှ အချိန်အားဖြင့် ကွာလာနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
ကျမ်းစာရင်း
ဒီဃနိကာယ် — သုတ်အမှတ် ၁၅၊ ၂၁။
မဇ္ဈိမနိကာယ် — သုတ်အမှတ် ၄၈၊ ၁၃၅။
သံယုတ္တနိကာယ် — သုတ်အမှတ် ၁.၄၉၊ ၁၁.၁၃။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် — သုတ်အမှတ် ၃.၁၀၊ ၅.၂၅၄–၂၅၉၊ ၆.၂၆။
သုတ္တနိပါတ် — ၄.၁၁။
ဣတိဝုတ္တက — ၂၆။
