Go / No-Go Decision လုပ်မလား၊ မလုပ်ဘူးလားကို ဓမ္မဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခြင်း
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ-ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန-ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဘဝမှာ တစ်ချိန်မဟုတ်တစ်ချိန် ကြုံရတဲ့မေးခွန်းတစ်ခုရှိတယ်။
လုပ်မလား။
မလုပ်ဘူးလား။
ဒီလုပ်ငန်းကို စမလား။
ဒီအဖော်နဲ့ ပူးပေါင်းမလား။
ဒီငွေပမာဏ ရင်းနှီးမလား။
ဒီအကြွေးယူမလား။
ဒီဈေးကွက်ထဲ ဝင်မလား။
ဒီပစ္စည်းကို ရောင်းမလား။
ဒီဝန်ထမ်းကို ခန့်မလား။
ဒီစီမံချက်ကို ချဲ့မလား။
ဒီအလုပ်ကနေ ထွက်မလား။
ဒီစကားကို ပြောမလား။
ဒီအပြုအမူကို လုပ်မလား။
ဒကာကြီးတို့…
လောကီစီမံခန့်ခွဲမှုမှာ အဲဒီလိုဆုံးဖြတ်ချက်ကို “Go / No-Go Decision” လို့ ခေါ်ကြတယ်။
မြန်မာလို ရိုးရိုးပြောရရင်—
“ရှေ့ဆက်မလား၊ ရပ်မလား” ဆုံးဖြတ်တာ။
ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့ စီးပွားရေးနည်းဗျူဟာတစ်ပုဒ်ပဲ မပြောချင်ဘူး။
တကယ်နက်တဲ့မေးခွန်းက—
ဘုရားရှင်၏အဆုံးအမအရ ဘယ်အရာကို “လုပ်” သင့်သလဲ။
ဘယ်အရာကို “မလုပ်” သင့်သလဲ။
ဘယ်အရာကို “အခုမလုပ်သေး” သင့်သလဲ။
ဘယ်အရာကို စလုပ်ပြီးသားဖြစ်ပေမယ့် “ရပ်” သင့်သလဲ။
ဒီမေးခွန်းကို ကြည့်မယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်အတွက် “Go” ဆိုတာ ငွေရနိုင်တာနဲ့ မတူဘူး။
“လူတွေဝယ်မယ်”
ဆိုတာတစ်ခုတည်းနဲ့ မပြီးဘူး။
“အမြတ်များတယ်”
ဆိုတာတစ်ခုတည်းနဲ့ မပြီးဘူး။
“ပြိုင်ဘက်မရှိဘူး”
ဆိုတာတစ်ခုတည်းနဲ့ မပြီးဘူး။
“ဥပဒေက တားမထားဘူး”
ဆိုတာတစ်ခုတည်းနဲ့လည်း မပြီးသေးဘူး။
အဲဒီလိုပဲ—
ကြောက်နေတာကို “No-Go” လို့လည်း တန်းမယူရဘူး။
အလုပ်ကောင်းတစ်ခု။
သီလနဲ့ညီတယ်။
လူအကျိုးရှိတယ်။
မိမိမှာ လုပ်နိုင်စွမ်းရှိတယ်။
ဒါပေမယ့်—
“မအောင်မြင်ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ”
ဆိုတဲ့ ကြောက်စိတ်ကြောင့် မစဘူး။
ဒါဟာ ပညာကြောင့် ရပ်တာမဟုတ်ဘဲ ကြောက်စိတ်ကြောင့် ရပ်တာဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
အမြတ်က “လုပ်” လို့ အမိန့်မပေးရဘူး။
ကြောက်စိတ်က “မလုပ်” လို့ အမိန့်မပေးရဘူး။
ဆုံးဖြတ်ရမှာ ပညာ။
ဒီနေ့တရားက အဲဒီပညာကိုရှာတာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီခေါင်းစဉ်အတွက် တကယ်အရေးကြီးတဲ့ ဘုရားရှင်၏အဆုံးအမတစ်ခုကို အရင်ကြည့်ကြရအောင်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ မှာ ဘုရားရှင်က အလွန်တိုက်ရိုက်တဲ့ ခွဲခြားမှုတစ်ခုကို ဟောတော်မူထားတယ်။
ကိုယ်အပြုအမူ၊ နှုတ်အပြုအမူ၊ စိတ်အပြုအမူ၊ စိတ်၏ဦးတည်ချက်၊ အမြင်၊ လူတို့နှင့်ပေါင်းသင်းမှု စတဲ့အရာတွေမှာ—
ကျင့်သုံးသင့်တာ ရှိတယ်။
မကျင့်သုံးသင့်တာ ရှိတယ်။
ဘယ်လိုခွဲသလဲ?
ကျင့်သုံးလိုက်လို့—
အကုသိုလ်တရားတွေ တိုးလာပြီး ကုသိုလ်တရားတွေ လျော့လာမယ်ဆိုရင် မကျင့်သုံးသင့်ဘူး။
အပြန်မှာ—
အကုသိုလ်တရားတွေ လျော့ပြီး ကုသိုလ်တရားတွေ တိုးလာမယ်ဆိုရင် ကျင့်သုံးသင့်တယ်။
ဒီစံကို အရှင်သာရိပုတ္တရာက အကျယ်ရှင်းလင်းတော်မူပြီး ဘုရားရှင်က အတည်ပြုတော်မူထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီဟာဟာ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ “လုပ်မလား၊ မလုပ်ဘူးလား” ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် အလွန်နက်တဲ့ ဓမ္မမေးခွန်းဖြစ်သွားပြီ။
လုပ်ငန်းတစ်ခုစမယ်။
ပထမမေးခွန်း—
“အမြတ်ဘယ်လောက်?”
မဟုတ်သေးဘူး။
အရင်မေး—
“ဒီအလုပ်ကို အကြာကြီးလုပ်သွားရင် ငါ့ထဲမှာ ဘာတွေတိုးလာမလဲ?”
လောဘပိုတိုးမလား?
မုသားပိုပြောရမလား?
ဒေါသပိုတိုးမလား?
လူကို အသုံးချတတ်လာမလား?
မပိုင်တာယူတတ်လာမလား?
အာဏာမူးလာမလား?
ဖောက်သည်အားနည်းချက်ကို အသုံးချတတ်လာမလား?
ဝန်ထမ်းကို လူမမြင်တော့ဘဲ နံပါတ်လိုပဲမြင်လာမလား?
ဒီလိုဆို—
ပိုက်ဆံရနေတောင် သတိထားရပြီ။
တစ်ဖက်မှာ—
ဒီအလုပ်လုပ်ရင်း ရိုးသားမှုတိုးတယ်။
တာဝန်ယူမှုတိုးတယ်။
လူ့အကျိုးတကယ်ဖြစ်တယ်။
မိမိပညာတိုးတယ်။
ပေးကမ်းနိုင်စွမ်းတိုးတယ်။
သီလတည်ဖို့လည်း ကူတယ်။
ဒါဆို “လုပ်သင့်သလား” ဆိုတဲ့ဘက်မှာ အကြောင်းကောင်းရှိလာတယ်။
ဒါပေမယ့် ငွေကြေးနဲ့ လက်တွေ့လုပ်နိုင်စွမ်းကို ဆက်စစ်ရဦးမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီမှာ အရမ်းအရေးကြီးတဲ့စကားတစ်ခု ရလာတယ်။
ဘုရားရှင်၏အဆုံးအမနဲ့ ဆုံးဖြတ်မယ်ဆိုရင် “ဒီအရာလုပ်လို့ ဘာရမလဲ” တစ်ခုတည်း မကြည့်ဘူး။
“ဒီအရာလုပ်ရင်း ငါဘယ်လိုလူဖြစ်လာမလဲ” ကိုပါကြည့်တယ်။
ဒါ တော်တော်နက်တယ်။
လုပ်ငန်းတစ်ခုက အမြတ်ရတယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ကို မုသားပြောတတ်တဲ့လူဖြစ်အောင် လေ့ကျင့်နေတယ်။
အဲဒီအမြတ်ကို ရလဒ်တစ်ခုတည်းနဲ့ ကောင်းတယ်လို့ ဘယ်လိုပြောမလဲ?
တစ်ခုက ငွေတိုးတယ်။
တစ်ခုက ကိလေသာတိုးတယ်။
ဘယ်ဟာကို ကြည့်မလဲ?
ဓမ္မက နှစ်ခုလုံးကြည့်ခိုင်းတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ လုပ်ငန်းတစ်ခုကို မပြုသင့်တဲ့အကြောင်းက—
ဈေးကွက်မရှိလို့ မဟုတ်ဘူး။
ဈေးကွက်ရှိပေမယ့် အကုသိုလ်တိုးစေလို့။
ဒီဟာ Business School စာအုပ်တစ်အုပ်ထဲမှာ မဖြစ်မနေတွေ့မယ်မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မအရ အဓိက။
ဈေးကွက်က—
“ဝယ်မယ်”
ဆိုနိုင်တယ်။
လောဘက—
“ရောင်း”
ဆိုနိုင်တယ်။
ပြိုင်ဘက်က—
“သူတို့လည်းလုပ်နေကြတာပဲ”
ဆိုနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်သီလက—
“ဒီနေရာ မကျော်နဲ့”
ဆိုနိုင်ရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာကနေ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ ရဲ့ အဆုံးအမကို ကြည့်ရအောင်။
ကေသမုတ္တိမြို့သား ကာလာမတို့မှာ မတူညီတဲ့ဆရာတွေ၊ မတူညီတဲ့အယူအဆတွေကြား သံသယဖြစ်နေကြတယ်။
ဘုရားရှင်က သူတို့ကို သံသယဖြစ်ရတဲ့အခြေအနေမှာ စိစစ်ဖို့ အလင်းပေးတော်မူတယ်။
လူသိများတဲ့အတိုင်း “ဘာမှမယုံနဲ့” ဆိုတာမျိုး အလွယ်ပြောတာမဟုတ်ဘူး။
အဆုံးမှာ လက်တွေ့စစ်ရမယ့်စံတစ်ခု ရှိတယ်။
အဲဒီအရာတွေဟာ—
အကုသိုလ်လား?
အပြစ်ရှိသလား?
ပညာရှိတို့က ကဲ့ရဲ့သလား?
လက်ခံကျင့်သုံးလိုက်ရင် ထိခိုက်မှုနဲ့ ဒုက္ခဆီ ဦးတည်သလား?
ဒီလိုသိလာရင် ပယ်ရမယ်။
အပြန်မှာ—
ကုသိုလ်ဖြစ်တယ်၊ အပြစ်ကင်းတယ်၊ ပညာရှိတို့က ချီးမွမ်းတယ်၊ ကျင့်သုံးလိုက်ရင် ကောင်းကျိုးနဲ့ ချမ်းသာဆီ ဦးတည်တယ် ဆိုရင် အဲဒီတရားတွေထဲမှာ နေထိုင်ကျင့်သုံးဖို့ ဟောထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါဆို လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် ဘယ်လောက်ကောင်းတဲ့ ဓမ္မအလင်းလဲ။
အမြတ်ကောင်းတဲ့အခွင့်အရေးတစ်ခု လာတယ်ဆိုပါစို့။
ချက်ချင်း “လုပ်မယ်” မပြောသေးနဲ့။
မေး—
“ဒီအရာဟာ အကုသိုလ်ဘက်ကို ဆွဲသလား?”
မုသားလိုမလား?
ဖောက်သည်ကို နားမလည်အောင် တမင်လုပ်ရမလား?
သူတစ်ပါးနာကျင်မှုကို အမြတ်လုပ်ရမလား?
လူရဲ့အားနည်းချက်ကို စွဲလမ်းအောင်လုပ်ပြီး ဝင်ငွေယူရမလား?
မပိုင်တာယူရမလား?
“အပြစ်ကင်းသလား?”
ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း အကြောင်းပြချက်ပေးလို့ရတယ်ဆိုတာနဲ့ မပြီးဘူး။
နောက်တစ်ခု—
“ပညာရှိ၊ သီလရှိသူတွေကြား တင်ပြရင် ကိုယ်ရှင်းပြရဲသလား?”
ဒီမေးခွန်းက တန်ဖိုးရှိတယ်။
ကိုယ့်ဆရာကို ပြောရဲသလား?
ကိုယ့်မိဘကို ပြောရဲသလား?
ကိုယ်လေးစားတဲ့သူတော်ကောင်းတစ်ယောက်ရှေ့မှာ—
“ကျွန်တော်တို့ ဒီနည်းနဲ့ငွေရှာတယ်”
လို့ အရှက်မရှိဘဲ ရှင်းပြရဲသလား?
တတိယ—
“ဒီနည်းကို လူအများလက်ခံကျင့်သုံးသွားရင် ဘာဖြစ်မလဲ?”
လူတွေ ပိုကောင်းလာမလား?
ပိုနာလာမလား?
ယုံကြည်မှုတိုးမလား?
လိမ်ညာမှုတိုးမလား?
ဒီလိုကြည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု နောက်တစ်ဆင့်။
ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့အခါ “ဘာလုပ်မလဲ” မေးတာမတိုင်ခင်—
“ဘယ်စိတ်က ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို တွန်းနေတာလဲ?”
ဆိုတာ မေးရတယ်။
ဒါနဲ့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ ထဲက အကုသိုလ်အမြစ်သုံးခုရဲ့ အဆုံးအမရောက်လာတယ်။
လောဘ။
ဒေါသ။
မောဟ။
ဒီသုံးခုက အကုသိုလ်ရဲ့ အမြစ်တွေဖြစ်ပြီး၊ လူတစ်ယောက် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့နဲ့ လွှမ်းမိုးခံထားရတဲ့အခါ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်နဲ့ အကုသိုလ်အမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပုံကို ဟောတော်မူထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
လုပ်ငန်းတစ်ခု စချင်တယ်။
မေး—
“ငါဘာကြောင့် Go လို့ပြောချင်နေတာလဲ?”
တကယ်လိုအပ်ချက်ရှိလို့လား?
လုပ်နိုင်လို့လား?
လူအကျိုးရှိလို့လား?
ဒါမှမဟုတ်—
လောဘလား?
“ဒီDeal ကို မရရင် သူများရသွားမှာ”
“ဒီလူထက် ငါပိုကြီးပြမယ်”
“ဒီတစ်ခါ အများကြီးရနိုင်တယ်”
လောဘက ဆုံးဖြတ်တာလား?
ဒေါသလား?
“သူတို့က ငါမလုပ်နိုင်ဘူးပြောတယ်၊ ပြမယ်”
“ပြိုင်ဘက်ကို အနိုင်ယူမယ်”
“သူ့လုပ်ငန်းကို ဖျက်မယ်”
ဒီလိုလား?
မောဟလား?
အချက်အလက်မသိ။
ကုန်ကျစရိတ်မသိ။
ဥပဒေမသိ။
Customer မသိ။
ဒါပေမယ့်—
“ကောင်းမယ်ထင်တယ်”
နဲ့ Go လုပ်မလား?
ဒါဆို ခဏရပ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ အပြင်က အခွင့်အရေးမကောင်းတာမဟုတ်ဘူး။
အတွင်းက စိတ်အခြေအနေ မကောင်းသေးတာ။
ဒါကြောင့် ချက်ချင်း “မလုပ်ဘူး” လို့ အဆုံးမချရဘူး။
“ဒီစိတ်နဲ့တော့ အခုမဆုံးဖြတ်သေးဘူး”
ဆိုလို့ရတယ်။
ဒေါသထွက်နေတဲ့အချိန် အကြီးစားဆုံးဖြတ်ချက် မချ။
အလွန်လောဘတက်နေတဲ့အချိန် တစ်ညနား။
အလွန်ကြောက်နေတဲ့အချိန် အချက်အလက်ပြန်စစ်။
ဒီဟာ ပညာ။
တစ်ခါတလေ No-Go မဟုတ်ဘူး။
Not Yet — အခုမဟုတ်သေးတာ။
မြန်မာလို ရိုးရိုး—
“မသေချာသေးရင် မလောနဲ့”
ဒါပါပဲ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဘုရားရှင်ရဲ့အဆုံးအမမှာ အရေးကြီးတာ စိတ်ရင်းပဲလား?
စိတ်ရင်းက အလွန်အရေးကြီးတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၆၃ မှာ ဘုရားရှင်က စေတနာကို ကမ္မဟု ဟောတော်မူပြီး၊ စေတနာရှိပြီးနောက် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် အမှုလုပ်ကြောင်း ရှင်းထားတယ်။
ဒါကြောင့်—
ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာမှာ စေတနာ ကို စစ်ရမယ်။
ဒါပေမယ့်—
“ငါစေတနာကောင်းတာပဲ”
ဆိုပြီး တာဝန်ကနေ လွတ်မသွားဘူး။
ဒကာကြီးတို့…
ကိုယ့်စေတနာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် မသိဘဲ လူကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်။
ဥပမာ—
သူတစ်ယောက်ကို အကူအညီပေးချင်လို့ အကြွေးအများကြီးချပေးတယ်။
စေတနာကောင်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် သူပြန်ပေးနိုင်စွမ်းမရှိ၊ ကိုယ့်လုပ်ငန်းလည်း ပျက်မယ်ဆို?
စေတနာကောင်းတာနဲ့ အဆုံးဖြတ်ချက်မှန်ပြီမဟုတ်သေးဘူး။
မိဘတစ်ယောက်—
ကလေးကောင်းစေချင်လို့ အရာအားလုံးကို ကိုယ်လုပ်ပေးတယ်။
စေတနာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် ကလေးတာဝန်မယူတတ်လာရင်?
အကျိုးဆက်ကို ပြန်ကြည့်ရမယ်။
ဒါကြောင့်—
ဓမ္မဆုံးဖြတ်ချက်မှာ စေတနာကိုစစ်တယ်။
အကျိုးဆက်ကိုလည်း စစ်တယ်။
စေတနာကောင်းတာတစ်ခုတည်းနဲ့ မပြီး။
အကျိုးကောင်းရုံတစ်ခုတည်းနဲ့လည်း မပြီး။
အမြစ်နဲ့အသီး နှစ်ခုလုံးကြည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ အရမ်းတိကျတဲ့ ဘုရားရှင်၏ဆုံးမချက် ရှိတယ်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁။
အရှင်ရာဟုလာအား ကိုယ်ဖြင့်၊ နှုတ်ဖြင့်၊ စိတ်ဖြင့် အမှုတစ်ခု ပြုမယ်ဆိုရင်—
မပြုမီ ဆင်ခြင်။
အဲဒီအမှုက ကိုယ့်ကို ထိခိုက်စေမလား?
သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စေမလား?
နှစ်ဖက်လုံးကို ထိခိုက်စေမလား?
ထိခိုက်စေမယ့်အမှုဆို မပြုသင့်ဘူး။
မထိခိုက်ဘဲ ကောင်းကျိုးဆီ ဦးတည်ရင် ပြုလို့ရတယ်။
ပြီးတော့—
လုပ်နေစဉ် ပြန်စစ်။
မူလက ကောင်းတယ်ထင်ခဲ့ပေမယ့် လုပ်နေစဉ် ထိခိုက်မှုတွေ ပေါ်လာလား?
ပေါ်လာရင် ဆက်မလုပ်ရဘူး။
ပြီးတော့—
လုပ်ပြီးနောက် ပြန်စစ်။
အကျိုးဆက်ဘယ်လိုထွက်လဲ?
အမှားဖြစ်ခဲ့ရင် ဖော်ထုတ်ပြီး နောင်မဖြစ်အောင် လေ့ကျင့်။
ကောင်းသောအကျိုးဖြစ်ခဲ့ရင် ကောင်းမှုမှာ ဆက်လက်လေ့ကျင့်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီနေရာမှာ Go / No-Go Decision ဟာ အစမှာတစ်ခါတည်းချပြီး ပြီးသွားတာမဟုတ်တော့ဘူး။
ဒါ အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
တချို့လူတွေ—
“ငါ Go လို့ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီ”
ဆိုရင်—
ဘာဖြစ်ဖြစ် ဆက်တယ်။
ဒါ ပညာမဟုတ်နိုင်ဘူး။
အရင်တုန်းက မသိတဲ့အချက် အခုသိလာတယ်။
အရင်တွက်ထားတဲ့စရိတ်ထက် နှစ်ဆဖြစ်လာတယ်။
ဖောက်သည်ကို ထိခိုက်မှုတွေ ပေါ်လာတယ်။
ဝန်ထမ်းတွေ မနိုင်တော့ဘူး။
ဥပဒေပြဿနာပေါ်လာတယ်။
ပစ္စည်းဘေးကင်းမှုမသေချာတော့ဘူး။
ဒါပေမယ့်—
“စပြီးသားမို့ ဆက်မယ်”
ဆိုတာ သတိရှိတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်မဟုတ်။
ဒကာကြီးတို့…
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့အလင်းက ပြောနေသလို—
မပြုမီ စစ်တာတင်မဟုတ်ဘူး။
ပြုနေစဉ်လည်း ပြန်စစ်။
ဒါကြောင့် လုပ်ငန်းမှာ—
ပထမဆုံး Go ဆုံးဖြတ်ချက်က လက်ထပ်စာချုပ်လို အမြဲမပြောင်းရတော့တဲ့အရာမဟုတ်ဘူး။
အချို့အရာတွေမှာ—
စမ်း။
တိုင်း။
ပြန်ကြည့်။
ဆက်သင့်ရင် ဆက်။
ရပ်သင့်ရင် ရပ်။
ပြင်သင့်ရင် ပြင်။
ဒီဟာ ပညာရှိတဲ့ လုပ်ငန်းစနစ်လည်းဖြစ်နိုင်တယ်။
ဓမ္မဘက်မှာတော့—
အမှုရဲ့အကျိုးအပြစ်ကို ဆက်လက်ဆင်ခြင်နေခြင်း နဲ့ ကိုက်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါကြောင့်—
Go ဆိုတာ “မရပ်တော့ဘူး” မဟုတ်။
Go ဆိုတာ “အခုအထိ ရှိတဲ့အချက်အရ ရှေ့တစ်ဆင့်သွားမယ်၊ သတိနဲ့ပြန်စစ်မယ်” လို့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီလိုထားရင် မာနနည်းတယ်။
တစ်ခါဆုံးဖြတ်ပြီးလို့ မပြောင်းရတော့ဘူးဆိုတဲ့ မာနမရှိဘူး။
အမှန်နဲ့အညီ ပြင်လို့ရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီတရားမှာ နောက်တစ်ခု အလွန်ရှင်းအောင် ခွဲရမယ်။
တချို့ “No-Go” တွေဟာ—
အမြတ်နည်းလို့ No-Go။
တချို့က—
ငွေမလုံလောက်သေးလို့ အခုမသွားသေးတာ။
တချို့က—
လူမလုံလောက်သေးလို့ ခဏစောင့်တာ။
ဒါတွေဟာ လောကီလုပ်နိုင်စွမ်းဆိုင်ရာ ကိစ္စတွေ။
ဒါပေမယ့် တချို့ No-Go တွေက—
သီလစည်းကိုကျော်လို့ No-Go။
ဒီနှစ်မျိုး မတူဘူး။
ငွေမလုံလောက်လို့ မစနိုင်သေးရင်—
ငွေတိုးလာရင် ပြန်စဉ်းစားလို့ရတယ်။
Skill မရှိသေးလို့ မလုပ်နိုင်ရင်—
သင်ပြီးနောက် ပြန်စဉ်းစားလို့ရတယ်။
ဒါပေမယ့် လုပ်ငန်းရဲ့အခြေခံသဘောကိုယ်တိုင် သီလနဲ့မကိုက်ရင်—
“ပိုက်ဆံများလာရင်လုပ်မယ်”
ဆိုတာမဟုတ်တော့ဘူး။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီအတွက် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၇၇ မှာ ဘုရားရှင်က လူဝတ်ကြောင်တစ်ယောက် မပြုသင့်သော ကုန်သွယ်မှုငါးမျိုးကို အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားတယ်။
လက်နက်အရောင်းအဝယ်။
သက်ရှိသတ္တဝါတို့နှင့် အရောင်းအဝယ်။
အသားကုန်သွယ်မှု။
မူးယစ်စေသောအရာများ ကုန်သွယ်မှု။
အဆိပ်ကုန်သွယ်မှု။
အဲဒီငါးမျိုးကို လူဝတ်ကြောင်တစ်ယောက် မပြုသင့်ကြောင်း ဟောထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီအချက်က ဒီနေ့တရားအတွက် အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
ဘာကြောင့်?
ဓမ္မအရ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ—
အရာအားလုံးကို အမြတ်–အရှုံးတွက်ပြီးမှသာ ဆုံးဖြတ်တာ မဟုတ်ဘူး။
တချို့ကိစ္စမှာ—
အမြတ်ဘယ်လောက်ရမလဲ မတွက်ခင်ကတည်းက သီလစည်းရှိနေတယ်။
ဒါကို နားလည်ရမယ်။
တစ်ယောက်က—
“ဒီလုပ်ငန်းက ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းအမြတ်ရတယ်”
ပြောတယ်။
မေး—
“ဘာလုပ်ငန်းလဲ?”
သီလနဲ့မကိုက်တဲ့အရာဖြစ်ရင်—
အမြတ်နှုန်းဆက်မတွက်ရတော့ဘူး။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီနေရာက စီးပွားရေးမှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့သဘောတရားတစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။
သီလကို ဈေးနှုန်းနဲ့ မလဲ။
ငွေပမာဏတိုးလာလို့ အရင်မလုပ်သင့်တာ လုပ်သင့်တာဖြစ်မလာဘူး။
ပထမ—
“သင့်သလား?”
ပြီးမှ—
“ဖြစ်နိုင်သလား?”
ပြီးမှ—
“အကျိုးရှိသလား?”
ဒါမျိုး စဉ်းစားရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဥပမာ သင်ခန်းစာအတွက် စိတ်ကူးယဉ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုယူကြည့်မယ်။
ဒါ တကယ့်ကုမ္ပဏီ၊ တကယ့်လူတစ်ယောက်ရဲ့သမိုင်းမဟုတ်ပါဘူး။
လူနှစ်ယောက်က အွန်လိုင်းကနေ ပစ္စည်းတစ်မျိုး ရောင်းမယ်ဆိုပါစို့။
အဲဒီပစ္စည်းဟာ တရားဝင်ရောင်းလို့ရတယ်။
အမြတ်လည်းအရမ်းကောင်းတယ်။
သူတို့ကြော်ငြာနည်းက—
ပစ္စည်းရဲ့တကယ်လုပ်နိုင်တာထက် ပိုကတိပေးရမယ်။
မရှိတဲ့ရလဒ်ကို ရှိသလိုပြရမယ်။
Customer မေးရင် အားနည်းချက်မပြောရဘူး။
အရင်–နောက်ပုံတွေကို ပိုကောင်းအောင် လိမ်ပြင်ရမယ်။
အဲဒီအခါ—
“ဈေးကွက်ရှိလား?”
ရှိတယ်။
“အမြတ်ရလား?”
ရတယ်။
“လူတွေဝယ်မလား?”
ဝယ်နိုင်တယ်။
ဒါဆို Go လား?
ဒကာကြီးတို့…
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ ကိုမေး။
အဲဒီအလေ့အထကို ဆက်လုပ်ရင်—
ကုသိုလ်တိုးလား?
အကုသိုလ်တိုးလား?
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ ကိုမေး။
အပြစ်ကင်းလား?
ပညာရှိတို့က ချီးမွမ်းမလား?
လူ့ဒုက္ခကို တိုးသလား?
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ ကိုမေး။
လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ဘယ်ဟာက မောင်းနေလဲ?
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ကိုမေး။
မိမိ၊ သူတစ်ပါး၊ နှစ်ဖက်လုံး ထိခိုက်မလား?
ဒီမေးခွန်းတွေဖြတ်ပြီးရင်—
ဈေးကွက်ကောင်းတာတစ်ခုတည်းနဲ့ မသွားတော့ဘူး။
ဒါဟာ—
သီလဘက်က မသွားသင့်တဲ့ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ဖက်မှာ နောက်စိတ်ကူးယဉ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု။
လူငယ်တစ်ယောက်က လုပ်ငန်းသေးသေး စချင်တယ်။
သူ့ပစ္စည်းက လူကိုအန္တရာယ်မပေးဘူး။
ကြော်ငြာကိုလည်း အမှန်ပြောမယ်။
ဖောက်သည်လိုအပ်ချက်ကို တကယ်ဖြေရှင်းတယ်။
မိမိလည်းကျွမ်းကျင်တယ်။
ငွေကို ကြီးကြီးမထည့်ဘဲ စမ်းလို့ရတယ်။
မအောင်မြင်ရင် ဆုံးရှုံးမှုကို ခံနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
သူကြောက်တယ်။
“လူတွေဘာပြောမလဲ?”
“မဝယ်ရင်?”
“ပထမတစ်ခါရှုံးရင်?”
အဲဒီကြောက်စိတ်ကြောင့် No-Go လုပ်မယ်ဆို—
ဓမ္မအရ ပြန်မေးရမယ်။
ဒီ No-Go ကို ပညာက ပြောတာလား၊ ကြောက်စိတ်က ပြောတာလား?
လုပ်ရပ်က အကုသိုလ်တိုးစေတာ မဟုတ်ဘူး။
သီလကို ချိုးစေတာ မဟုတ်ဘူး။
လူကို ထိခိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။
လုပ်နိုင်စွမ်းလည်းရှိတယ်။
ဆုံးရှုံးမှုကို သင့်တော်သလောက် ထိန်းထားနိုင်တယ်။
ဒါဆို—
ကြောက်စိတ်ကြောင့် မစတာက ပညာရှိတဲ့ No-Go မဟုတ်နိုင်ဘူး။
ဒီနေရာမှာ ရှေ့တစ်ဆင့်စမ်းခြင်းက မှန်နိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါကြောင့်—
No-Go လို့ပြောတိုင်း သီလရှိတာမဟုတ်။
Go လို့ပြောတိုင်း လောဘကြီးတာလည်းမဟုတ်။
တစ်ခါတလေ—
ပညာက Go လို့ပြောတယ်။
တစ်ခါတလေ—
သီလက No-Go လို့ပြောတယ်။
တစ်ခါတလေ—
အချက်အလက်က “ခဏစောင့်” လို့ပြောတယ်။
ဒီသုံးခုခွဲ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လောကီဘဝမှာ “ဆုံးဖြတ်ချက်ကောင်း” ဆိုတာ အမြဲအောင်မြင်သွားတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်လား?
မဟုတ်ဘူး။
ဒီဟာလည်း အရေးကြီးတယ်။
မိမိမှာရှိတဲ့အချက်အလက်ကို ရိုးသားစွာစစ်ပြီး—
သီလနဲ့ညီတယ်။
အန္တရာယ်သင့်တော်တယ်။
လူကိုမထိခိုက်ဘူး။
လုပ်နိုင်စွမ်းရှိတယ်။
ကောင်းကျိုးဖြစ်နိုင်ခြေကောင်းတယ်။
ဒါကြောင့် စတယ်။
နောက်တော့ မမျှော်လင့်ထားတဲ့အခြေအနေကြောင့် မအောင်မြင်ဘူး။
အဲဒါနဲ့—
“ဆုံးဖြတ်ချက်မှား”
လို့ အမြဲမဆိုနိုင်ဘူး။
လောကမှာ မသေချာမှုရှိတယ်။
ပညာရှိတာက—
အနာဂတ်ကို တိတိကျကျသိခြင်း မဟုတ်။
မသေချာမှုထဲမှာ သီလ၊ ပညာ၊ သတိနဲ့ အကောင်းဆုံးဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း။
ဒါကို နားလည်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ဖက်မှာ—
ဆုံးဖြတ်ချက်မကောင်းဘူး။
လိမ်တယ်။
အန္တရာယ်ဖုံးတယ်။
လောဘနဲ့လုပ်တယ်။
ဒါပေမယ့် ကံကောင်းပြီး အမြတ်ကြီးရတယ်။
အဲဒါနဲ့—
“ဆုံးဖြတ်ချက်မှန်”
လို့ မပြောနဲ့။
ရလဒ်ကောင်းတစ်ကြိမ်ရတာနဲ့ နည်းလမ်းကောင်းတယ် မဆိုနိုင်ဘူး။
ဒါ ဓမ္မနဲ့ စီးပွားရေး နှစ်ဖက်လုံးမှာ အရေးကြီးတဲ့ပညာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဘုရားရှင်က လောကီအိမ်ထောင်ရှင်တို့ရဲ့ ဘဝကောင်းကျိုးကိုလည်း မပစ်ထားဘူး။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာ အိမ်ထောင်ရှင်တစ်ယောက်ရဲ့ ဒီဘဝကောင်းကျိုးအတွက် အချက်လေးခုကို ဟောထားတယ်။
မိမိအသက်မွေးမှုမှာ လုံ့လဝီရိယနဲ့ ကျွမ်းကျင်ခြင်း။
တရားသဖြင့် ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို သတိနဲ့ကာကွယ်ခြင်း။
ကောင်းသောအဖော်အပေါင်းရှိခြင်း။
မိမိဝင်ငွေနဲ့ ထွက်ငွေကို သိပြီး မလွန်ကဲ၊ မတင်းကျပ်ဘဲ မျှတစွာနေထိုင်ခြင်း။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီသုတ်တော်က “လုပ်ငန်းစီမံချက်စစ်တမ်း” မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့် လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် လောကီပညာအလင်းက အရမ်းရှင်းတယ်။
သီလအရ “လုပ်လို့ရတယ်” ဆိုပြီးသွားပြီ။
နောက်မေး—
ကိုယ်တကယ်လုပ်နိုင်သလား?
အလုပ်ကိုနားလည်သလား?
ကျွမ်းကျင်သလား?
လုံ့လရှိသလား?
ရရှိထားတဲ့ဥစ္စာကို ကာကွယ်နိုင်သလား?
အန္တရာယ်ကို သဘောပေါက်သလား?
အဖော်ကောင်းရှိသလား?
ငွေဝင်ငွေထွက် ချိန်ညှိနိုင်သလား?
ဒီမေးခွန်းတွေက လက်တွေ့ Go / No-Go အတွက် တန်ဖိုးရှိတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါကြောင့် ဓမ္မအရ လုပ်လို့ရတာနဲ့—
အခုလုပ်သင့်ပြီ
မတူသေးဘူး။
ဥပမာ—
လုပ်ငန်းက သီလနဲ့ကိုက်တယ်။
လူအကျိုးရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ်မှာ လက်ရှိငွေမလုံလောက်ဘူး။
အကြွေးအရမ်းယူရင် မိသားစုဘဝပျက်နိုင်တယ်။
လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှု မလုံလောက်သေးဘူး။
အဓိကလိုင်စင်မရသေးဘူး။
ဒီအခါ—
အလုပ်ရဲ့သဘောက “မကောင်း” လို့မဆိုရဘူး။
“အခုအချိန်မှာ မသင့်သေး”
ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါကို မျက်နှာပျက်စရာ မထင်နဲ့။
ပညာရှိတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ ကို လောကီအသုံးချမယ်ဆို—
“စိတ်အားရှိသလား” တစ်ခုတည်းမဟုတ်။
လုပ်နိုင်စွမ်းရှိသလား?
ကာကွယ်နိုင်သလား?
အဖော်ကောင်းရှိသလား?
ငွေမျှတသလား?
ဒါတွေကြည့်။
စီးပွားရေးမှာ ငွေရဲ့အကြောင်းပြောတာ တရားမဟုတ်ဘူးလား?
တရားပါပဲ။
ဘုရားရှင်က အိမ်ထောင်ရှင်ကို သူ့ဘဝအခြေအနေနဲ့ကိုက်အောင် ဥစ္စာ၊ အသက်မွေးမှု၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေ၊ မိတ်ဆွေကို ဟောထားတယ်။
ဓမ္မဆိုတာ လောကဘဝကနေ ပြေးထွက်ဖို့တင်မဟုတ်ဘူး။
လောကဘဝထဲမှာ မောဟနည်းပြီး သီလနဲ့ပညာတိုးဖို့လည်း လမ်းပေးတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီနေရာကနေ အခြားအရေးကြီးတဲ့ အဆုံးအမတစ်ခုကို ဆင်းကြည့်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ မှာ အနာထပိဏ်သူဌေးအား အိမ်ထောင်ရှင်အတွက် အချိန်အခါအားလျော်စွာ ရနိုင်တဲ့ ချမ်းသာလေးမျိုးကို ဟောထားတယ်။
တရားသဖြင့် ကြိုးစားရရှိထားတဲ့ဥစ္စာရှိခြင်း၏ချမ်းသာ။
အဲဒီဥစ္စာကို သုံးစွဲပြီး ကုသိုလ်ပြုနိုင်ခြင်း၏ချမ်းသာ။
အကြွေးကင်းခြင်း၏ချမ်းသာ။
ပြီးတော့—
ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ဖြင့် အပြစ်ကင်းခြင်း၏ချမ်းသာ။
သုတ်တော်အဆုံးမှာ အပြစ်ကင်းခြင်း၏ချမ်းသာကို အထူးမြင့်မားစွာ ဖော်ပြထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီအဆုံးအမကို Go / No-Go Decision ထဲထည့်လိုက်ရင် ဘာဖြစ်လာသလဲ?
ဆုံးဖြတ်ချက်မချခင် မေး—
“ဒီကိစ္စအောင်မြင်သွားရင် ငါချမ်းသာနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် အပြစ်ကင်းတဲ့စိတ်နဲ့ ပြန်ကြည့်နိုင်မလား?”
ဒါ အရမ်းနက်တယ်။
ငွေတော့ရမယ်။
ညမှာအိပ်ပျော်မလား?
ဖောက်သည်မသိအောင် ဖုံးထားတဲ့အချက်ကို ကိုယ်သိနေမယ်။
ဝန်ထမ်းကို မတရားလုပ်ထားတာ ကိုယ်သိနေမယ်။
Partner ကို စာရင်းဖုံးထားတာ ကိုယ်သိနေမယ်။
အပြင်မှာ အောင်မြင်သူ။
အတွင်းမှာ မလွတ်ဘူး။
ဒါကို ဘုရားရှင်အဆုံးအမနဲ့တိုင်းရင်—
အမြတ်ချမ်းသာနဲ့ အပြစ်ကင်းချမ်းသာ ဘယ်ဟာတန်ဖိုးကြီးသလဲ?
ပြန်မေးရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက်ဟာ—
“အမြတ်ဘယ်လောက်?”
မေးတာ အပြစ်မဟုတ်။
အမြတ်မရှိရင် လုပ်ငန်းမတည်နိုင်ဘူး။
ဒါပေမယ့် အဲဒီမေးခွန်းရှေ့မှာ တစ်ခု၊ နောက်မှာတစ်ခု ထပ်ထည့်။
ရှေ့မှာ — “သီလနဲ့ကိုက်သလား?”
နောက်မှာ — “အပြစ်ကင်းတဲ့စိတ်နဲ့ နေနိုင်သလား?”
အလယ်မှာ—
“လုပ်နိုင်သလား?”
“ငွေကြေးအရတည်နိုင်သလား?”
“လူအကျိုးရှိသလား?”
ဒီလိုစစ်။
ဒါဆို လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်ထဲ ဓမ္မအသက်ဝင်လာတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ ပိုက်ဆံရတာကြောင့် Go လုပ်တာမဟုတ်ဘဲ—
ပိုက်ဆံဆုံးရှုံးထားပြီးသားမို့ ဆက် Go လုပ်နေတယ်။
ဒါ အန္တရာယ်တစ်မျိုး။
“သိန်းတစ်ရာထည့်ပြီးပြီ”
“တစ်နှစ်လုပ်ပြီးပြီ”
“ဆိုင်ဖွင့်ပြီးပြီ”
“လူတွေသိကုန်ပြီ”
ဆိုပြီး—
အခုအချက်တွေက မကောင်းတော့တာသိလည်း မရပ်ချင်ဘူး။
ဒီမှာ မာနနဲ့ဖမ်းဆုပ်မှု ပါလာတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ “လုပ်နေစဉ်ပြန်စစ်” သဘောကို ပြန်သတိရ။
အရင်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကိုယ့်ဂုဏ်သိက္ခာမလုပ်နဲ့။
ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ ကိရိယာ။ အတ္တမဟုတ်။
ဒီနေ့မှန်တဲ့အချက်နဲ့ မကိုက်တော့ရင် ပြင်။
စလုပ်ပြီးသားမို့ ဆက်မလုပ်ရဘူး။
သုံးပြီးသားငွေဟာ—
မနက်ဖြန်မှားတဲ့ငွေကို ထပ်သုံးရမယ့် အမိန့်မဟုတ်ဘူး။
ဒီဟာ ခေတ်သစ်စီမံခန့်ခွဲမှုမှာလည်း သတိထားရတဲ့အရာ။
ဓမ္မဘက်မှာတော့—
ဖမ်းဆုပ်မှုကို သိဖို့ အရေးကြီးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Go / No-Go ဆုံးဖြတ်ရာမှာ တစ်ခုလွဲတတ်တယ်။
လူတွေက—
“ဘာဖြစ်နိုင်မလဲ?”
ပဲမေးတယ်။
ဒါပေမယ့်—
“မအောင်မြင်ရင် ဘာဖြစ်မလဲ?”
မမေးဘူး။
ပညာက နှစ်ဘက်ကြည့်တယ်။
Go လုပ်မယ်ဆို—
အောင်မြင်ရင် ဘာဖြစ်?
မအောင်မြင်ရင် ဘာဖြစ်?
အနည်းဆုံး ဆုံးရှုံးမှုဘယ်လောက်?
ကိုယ်ခံနိုင်လား?
မိသားစုကို ဘယ်လောက်ထိခိုက်မလဲ?
ဝန်ထမ်းတွေ ဘယ်လောက်ထိခိုက်မလဲ?
ဖောက်သည်အန္တရာယ်ရှိလား?
အခု ပြန်လည်ရပ်တန့်လို့ရလား?
ဒါတွေကြည့်။
ဒါ ပညာ။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါပေမယ့်—
အန္တရာယ်ရှိတာနဲ့ အားလုံး No-Go လုပ်မယ်ဆို—
ဘာမှမလုပ်နိုင်ဘူး။
လမ်းလျှောက်တောင် အန္တရာယ်ရှိတယ်။
လုပ်ငန်းတိုင်း မသေချာမှုရှိတယ်။
အဲဒီတော့—
အန္တရာယ်ရှိခြင်းနဲ့ မပြုသင့်ခြင်း မတူ။
မေးရမှာ—
အန္တရာယ်က သင့်တော်သလား?
ထိန်းနိုင်သလား?
ဘယ်သူ့အပေါ်ကျမလဲ?
ထိခိုက်နိုင်သူက အန္တရာယ်ကို သိလား?
ကိုယ်က အမြတ်ယူပြီး အန္တရာယ်ကို သူတစ်ပါးပေါ် ပစ်ထားသလား?
ဒါတွေကြည့်။
သီလနဲ့ပညာနှစ်ခု တွဲရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဥပမာ—
Founder တစ်ယောက်က Company ငွေအားလုံးကို Project တစ်ခုထဲ ထည့်ချင်တယ်။
အောင်မြင်ရင် နှစ်ဆတိုးမယ်။
ဒါပေမယ့် မအောင်မြင်ရင် ဝန်ထမ်းသုံးလစာမပေးနိုင်တော့ဘူး။
ဒီအခါ—
“Risk ယူရဲရမယ်”
တစ်ကြောင်းနဲ့ မဆုံးဖြတ်နဲ့။
ဝန်ထမ်းလစာဟာ ကိုယ့်ကစားစရာငွေလား?
တာဝန်ရှိတယ်။
Supplier ပေးရန်ရှိတာရှိလား?
မိသားစုငွေရောထားလား?
ဒီလိုကြည့်။
တစ်ခါတလေ—
စီမံချက်က သီလနဲ့မဆန့်ကျင်ပေမယ့် အရွယ်အစားက မသင့် ဖြစ်နိုင်တယ်။
အဲဒီအခါ Project ကို No-Go မလုပ်ဘဲ—
ပမာဏလျှော့ပြီး Go
လုပ်နိုင်တယ်။
ဒီဟာ လောကီပညာ။
ဒကာကြီးတို့…
Go / No-Go ဆိုတာ အမြဲ “အားလုံးသွား / အားလုံးရပ်” မဟုတ်။
တစ်ခါတလေ—
“ဒီပမာဏနဲ့ မသွားဘူး”
“သေးသေးစမ်းမယ်”
“ဒီCustomer အုပ်စုမှာ စမ်းမယ်”
“သုံးလစမ်းပြီး ပြန်ကြည့်မယ်”
ဆိုလို့ရတယ်။
အဓိက—
စမ်းသပ်မှုကို လိမ်ညာမှုမဖြစ်စေ။
ဖောက်သည်ကို မသိအောင် Risk ပစ်မထား။
ဘေးကင်းရေးကို မလျှော့။
သီလနဲ့ အခြေခံအရည်အသွေး မလျှော့။
Scope ကိုလျှော့လို့ရတယ်။
သီလကို မလျှော့။
ဒီစကား မှတ်ထား။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ လုပ်ငန်းရှင်က—
“အရင်စမ်းတာပဲ”
ဆိုပြီး အရည်အသွေးပျက်လို့ရတယ်ထင်တယ်။
မဟုတ်ဘူး။
စမ်းတာက—
အရွယ်အစားသေးနိုင်တယ်။
Function နည်းနိုင်တယ်။
လူနည်းနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
လုံခြုံရေးအခြေခံ၊ ရိုးသားမှု၊ ကတိတည်မှုကို စမ်းသပ်ခြင်းအမည်နဲ့ ပစ်လို့မရဘူး။
ဒါကိုလည်း မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ ရဲ့—
အကုသိုလ်တိုးသလား၊ ကုသိုလ်တိုးသလား
ဆိုတဲ့စံနဲ့ ကြည့်လို့ရတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
အခု မိသားစုဘဝကို ပြန်ဆင်းကြည့်။
Go / No-Go Decision က Business မှာပဲ ရှိတာမဟုတ်ဘူး။
ဒေါသထွက်တယ်။
စာတိုတစ်စောင်ရေးပြီးပြီ။
Send လုပ်မလား?
Go လား?
No-Go လား?
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ ကို မေး။
ဒီစကားကို ဘာက မောင်းနေလဲ?
ဒေါသလား?
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ကို မေး။
ဒီစာပို့ရင်—
ကိုယ့်ကို ထိခိုက်မလား?
တစ်ဖက်ကို ထိခိုက်မလား?
နှစ်ဖက်လုံးကို ထိခိုက်မလား?
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ ကို မေး။
ဒီစကားပုံစံကို အကြိမ်ကြိမ်လုပ်ရင်—
အကုသိုလ်တိုးမလား?
ကုသိုလ်တိုးမလား?
ဒကာကြီးတို့…
ဒီမေးခွန်းသုံးခုမေးလိုက်ရင်—
တစ်ခါတလေ “မပို့သေး” ဖြစ်မယ်။
တစ်နာရီနောက် ပြန်ဖတ်။
ဒေါသကျ။
အမှန်ပြောရမယ့်အချက်ကို အမှန်ပြော။
အရှက်ခွဲတဲ့စကားဖျက်။
အဲဒီတော့—
ပထမ No-Go က စကားမပြောတော့ဘူးမဟုတ်ဘူး။
ဒေါသနဲ့ပြောခြင်းကို No-Go လုပ်တာ။
အမှန်ပြောခြင်းကိုတော့ နောက်မှ Go လုပ်နိုင်တယ်။
ဒါ ပညာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
သားသမီးဆုံးမမယ်။
အခု ဒေါသတက်နေတယ်။
“အခုဆုံးမရမလား?”
တစ်ခါတလေ No-Go။
ဘာကြောင့်?
ဆုံးမတာမှားလို့မဟုတ်။
အခုစိတ်အခြေအနေက မှားလို့။
စိတ်အေးပြီးမှ ရှင်းပြ။
ဒါဆို တူညီတဲ့အကြောင်းကို ကောင်းတဲ့နည်းနဲ့ လုပ်လို့ရတယ်။
အဲဒီတော့—
Go / No-Go ရဲ့အဓိပ္ပာယ်က အရာတစ်ခုတည်းအပေါ်မဟုတ်။
အချိန်၊ နည်းလမ်း၊ စိတ်အခြေအနေ ပါ အရေးကြီးတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ယောက်က အလုပ်ထွက်ချင်တယ်။
Boss နဲ့ရန်ဖြစ်ပြီး အခုချက်ချင်း—
“ထွက်မယ်”
ဆိုတယ်။
ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဘာက မောင်း?
ဒေါသလား?
မိသားစုအခြေအနေစစ်ပြီးပြီလား?
နောက်အလုပ်ရှိလား?
ငွေကြေးခံနိုင်လား?
တကယ်မတရားတဲ့အခြေအနေကြောင့် လုံခြုံရေး၊ သီလကိစ္စ ရှိလား?
ဒီလိုခွဲ။
တစ်ခါတလေ ထွက်သင့်တယ်။
တစ်ခါတလေ မထွက်သင့်သေးဘူး။
တစ်ခါတလေ အခုဒေါသနဲ့မဆုံးဖြတ်ဘဲ နောက်တစ်ရက်ပြန်စစ်သင့်တယ်။
ဒီလိုအချိန်မှာ—
တိကျတဲ့အကြောင်းအရာမသိဘဲ တရားတစ်ပုဒ်က “ထွက်/မထွက်” အမိန့်မပေးနိုင်ဘူး။
ပညာနဲ့ အချက်အလက်လိုတယ်။
ဓမ္မက—
လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟလျှော့ပြီး အကျိုးအပြစ် ဆင်ခြင်နိုင်အောင် ကူတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အဲဒီတော့ Go / No-Go Decision မှာ ဘုရားရှင်ရဲ့အဆုံးအမတွေကို စုလိုက်ရင် လက်တွေ့နားလည်လို့ရတဲ့ပုံစံတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။
ဆုံးဖြတ်ခါနီးတိုင်း အရင် ကိုယ့်စိတ်ကိုကြည့်။
“လောဘလား? ဒေါသလား? မောဟလား?”
ဒါ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ ရဲ့အလင်း။
ပြီးတော့—
“ဒီအရာကို လုပ်သွားရင် ကုသိုလ်လျော့ပြီး အကုသိုလ်တိုးမလား၊ အပြန်ဖြစ်မလား?”
ဒါ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ ရဲ့အလင်း။
ပြီးတော့—
“အပြစ်ရှိသလား၊ ပညာရှိတို့က ကဲ့ရဲ့မလား၊ လုပ်သွားရင် လူ့ဒုက္ခတိုးမလား?”
ဒါ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ ရဲ့အလင်း။
ပြီးတော့—
“ဘုရားရှင်က လူဝတ်ကြောင်မပြုသင့်ဘူးလို့ တိုက်ရိုက်ထားတဲ့ အာဇီဝစည်းကို ကျော်သလား?”
ဒါ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၇၇ ရဲ့အလင်း။
ဒီအဆင့်မှာ မကိုက်ရင်—
နောက်က အမြတ်တွက်စရာမလိုတော့ဘူး။
ဒီဟာ သီလဘက်က No-Go။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီအဆင့်တွေကို ဖြတ်ပြီး—
“သီလဘက်က လုပ်လို့ရတယ်”
ဆိုပြီဆိုမှ—
“တကယ်လုပ်နိုင်သလား?”
ဆက်မေး။
ကျွမ်းကျင်မှုရှိသလား?
လုံ့လရှိသလား?
ရှိတဲ့ဥစ္စာကို ကာကွယ်နိုင်သလား?
အဖော်ကောင်းရှိသလား?
ဝင်ငွေထွက်ငွေ ချိန်ညှိနိုင်သလား?
ဒါ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ ရဲ့ အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝအလင်း။
ပြီးတော့—
“မပြုမီ စစ်ပြီးပြီလား?”
လုပ်နေစဉ်—
“အကျိုးဆက်က ဘယ်လိုဖြစ်နေပြီလဲ?”
လုပ်ပြီးနောက်—
“ဘာသင်ရလဲ?”
ဒါ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့အလင်း။
နောက်ဆုံး—
“အမြတ်ရလာရင်တောင် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ် အပြစ်ကင်းခြင်းရဲ့ချမ်းသာ ရှိနေမလား?”
ဒါ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ ရဲ့အလင်း။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီလိုကြည့်လိုက်ရင်—
Go / No-Go Decision ဟာ Spreadsheet တစ်ခုတည်းမဟုတ်တော့ဘူး။
သီလစစ်ခြင်း။
စိတ်ရင်းစစ်ခြင်း။
အကျိုးဆက်စစ်ခြင်း။
လုပ်နိုင်စွမ်းစစ်ခြင်း။
အပြစ်ကင်းခြင်းစစ်ခြင်း။
ဖြစ်လာတယ်။
ဒါကို လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက် နေ့တိုင်းသုံးလို့ရတယ်။
မိသားစုမှာသုံးလို့ရတယ်။
တစ်ဦးချင်းဘဝမှာသုံးလို့ရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု မေးခွန်းတစ်ခု။
“ကောင်းတဲ့အလုပ်ဆိုရင် အမြဲ Go လုပ်ရမလား?”
မဟုတ်သေးဘူး။
ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်တာဝန်မဟုတ်နိုင်ဘူး။
ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် အခုလုပ်ရင် လက်ရှိတာဝန်ကြီးတစ်ခု ပျက်နိုင်တယ်။
ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် ကျွမ်းကျင်သူလိုတယ်။
ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် မိမိမှာ လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိသေး။
အဲဒီအခါ—
ကောင်းတာ = ကိုယ်အခုလုပ်ရမယ်
ဆိုတာ မဖြစ်ဘူး။
ဒကာကြီးတို့…
လောကမှာ ကောင်းတဲ့အရာ အများကြီးရှိတယ်။
စာသင်ကောင်းတယ်။
စီးပွားရေးကောင်းကောင်းလုပ်တာကောင်းတယ်။
ပရဟိတလုပ်တာကောင်းတယ်။
မိဘပြုစုတာကောင်းတယ်။
တရားလေ့ကျင့်တာကောင်းတယ်။
အဲဒါအားလုံးကို ဒီနာရီတစ်ချိန်တည်း လုပ်လို့မရဘူး။
ဒါကြောင့် ပညာက—
“ကောင်းတာလား?”
တင်မက—
“အခု ငါ့အတွက် သင့်တော်တဲ့ကောင်းမှုလား?”
ပါမေးတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါကြောင့် အချို့ No-Go က အကုသိုလ်လို့ No-Go။
အချို့ No-Go က—
ကောင်းတဲ့အရာပေမယ့် အခုမလုပ်သင့်သေးလို့ No-Go။
ဒါ ကွာတယ်။
ပရဟိတလုပ်ငန်းတစ်ခုက အရမ်းကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ဝန်ထမ်းလစာမပေးနိုင်တော့အောင် Company ငွေအားလုံး လှူလိုက်ရင်?
စေတနာကောင်းနိုင်တယ်။
တာဝန်ချိန်ညှိမှုရှိလား စစ်ရမယ်။
မိဘအနေနဲ့ သားသမီးကို အကောင်းဆုံးပညာရေးပေးချင်တယ်။
ဒါပေမယ့် မိသားစုအကြွေးမခံနိုင်အောင် လွန်လွန်ကဲကဲယူရင်?
စေတနာကောင်းတယ်။
နည်းလမ်းကိုစစ်။
ကုသိုလ်စိတ်နဲ့ ပညာ တွဲရတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ—
“အမြတ်မရှိပေမယ့် ကုသိုလ်ဆို ဆက်လုပ်မယ်”
ဆိုတာလည်း စစ်ရမယ်။
မိမိက ပရဟိတအဖွဲ့ တည်ထားတယ်ဆိုပါစို့။
ငွေမလုံလောက်။
ဝန်ထမ်းကို လစာမပေးနိုင်။
Supplier ကို အကြွေးမပေးနိုင်။
ဒါပေမယ့်—
“ရည်ရွယ်ချက်ကောင်းတာပဲ”
ဆိုပြီး ဆက်ယူ၊ ဆက်ကတိပေး။
အဲဒီမှာ သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်လာပြီ။
စေတနာကောင်းတယ်ဆိုတာနဲ့ စနစ်မလိုဘူး မဟုတ်။
ဒါကြောင့်—
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ ရဲ့ လုံ့လ၊ ကာကွယ်မှု၊ အဖော်ကောင်း၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေချိန်ညှိမှု ဟာ ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးလာတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဓမ္မဟာ လောကီတာဝန်ကို ပစ်ထားတာမဟုတ်။
“စေတနာကောင်း” လို့ပြောပြီး ဘယ်သူ့ကိုမှ အကြွေးမပေးတော့တာ တရားမဟုတ်။
တာဝန်ယူရမယ်။
ဒါကြောင့်—
နှလုံးသားကောင်းရုံမလုံလောက်။
ပညာလည်းလိုတယ်။
ပညာရှိရုံမလုံလောက်။
သီလလည်းလိုတယ်။
သီလရှိရုံမလုံလောက်။
လုပ်နိုင်တဲ့စနစ်လည်းလိုတယ်။
ဒီဟာ လောကီဘဝအတွက် အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့အခါ—
“လူတိုင်းလုပ်နေကြတာ”
ဆိုတဲ့အကြောင်းနဲ့ Go လုပ်တယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ ရဲ့အလင်းကို ပြန်သတိရ။
လူများပြောတာ၊ အစဉ်အလာ၊ ကြားဖူးတာ၊ အကြောင်းပြချက်တချို့နဲ့ပဲ အလွယ်တကူမဆုံးဖြတ်ဘဲ—
အရာရဲ့ ကုသိုလ်–အကုသိုလ်၊ အပြစ်ရှိ–မရှိ၊ ပညာရှိတို့၏အမြင်နဲ့ လက်တွေ့ကောင်းကျိုး–ဒုက္ခကို စစ်ဖို့ အလင်းပေးတယ်။
ဒါကြောင့်—
ပြိုင်ဘက်အားလုံးလုပ်နေတာက အထောက်အထားတစ်ခုဖြစ်နိုင်တယ်။
သီလအထောက်အထား မဟုတ်။
“Industry standard ပဲ”
ဆိုတာ—
လက်တွေ့လုပ်ပုံကို ဖော်ပြတာ။
“မှန်တယ်”
လို့ သီလအတည်ပြုတာ မဟုတ်။
ဒီကွာခြားချက် သိ။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီနေ့ခေတ် လုပ်ငန်းမှာ—
လူ့အာရုံကို အချိန်ရှည်ဖမ်းထားနိုင်အောင် နည်းလမ်းရှိတယ်။
လူ့ကြောက်စိတ်ကို အသုံးချပြီး ရောင်းနိုင်တယ်။
မလုံခြုံမှုကို အားဖြည့်ပြီး ပစ္စည်းဝယ်အောင်လုပ်နိုင်တယ်။
ဒါတွေ လုပ်လို့ရတယ်ဆိုတာနဲ့ လုပ်သင့်တာမဟုတ်။
မေး—
“ဒီနည်းက လူ့ကိလေသာကို လျှော့ပေးသလား၊ ပိုကျွေးသလား?”
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ ရဲ့ စံက ဒီမှာ အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
လူတစ်ယောက်ကို ကိုယ့် Product သုံးရုံနဲ့—
ပိုစွဲလမ်း၊ ပိုဒေါသ၊ ပိုမောဟဖြစ်အောင် တမင်ဒီဇိုင်းလုပ်ပြီး ဝင်ငွေရှာမယ်ဆို—
လောကီဥပဒေနဲ့အဆင်ပြေတောင် ဓမ္မအရ ဆက်မေးစရာရှိတယ်။
ငါ့အမြတ်က သူ့ကိလေသာကို ကျွေးနေတာလား?
ဒီမေးခွန်းကို လုပ်ငန်းရှင်တစ်ယောက် မေးရဲရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒါဆို ငွေရှာတာမှားလား?
မမှားဘူး။
တရားသဖြင့်ရတဲ့ဥစ္စာကို ဘုရားရှင်က လောကီချမ်းသာထဲမှာ ပြောတော်မူထားတယ်။
လုံ့လနဲ့ ကျွမ်းကျင်စွာ အသက်မွေးခြင်းကိုလည်း အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာ ဟောထားတယ်။
ဒါကြောင့်—
ငွေဟာ ရန်သူမဟုတ်။
လောဘက ပြဿနာ။
လုပ်ငန်းဟာ ရန်သူမဟုတ်။
မိစ္ဆာအာဇီဝက ပြဿနာ။
အောင်မြင်မှုဟာ ရန်သူမဟုတ်။
အောင်မြင်မှုကိုဖမ်းပြီး သီလလဲတာက ပြဿနာ။
ဒီလိုခွဲရမယ်။
ဒကာကြီးတို့…
လုပ်ငန်းမှာ No-Go ပြောရဲဖို့ အရမ်းခက်တတ်တယ်။
ဘာကြောင့်?
ငွေရှေ့မှာ။
လူအများမျှော်လင့်ချက်ရှေ့မှာ။
Partner က ဖိအားပေးတဲ့အခါ။
Investor က ဖိအားပေးတဲ့အခါ။
“ဒီDeal မရရင် ဒီနှစ် Target မပြည့်ဘူး”
ဆိုတဲ့အခါ။
အဲဒီအချိန်မှာ—
သီလက စာအုပ်ထဲမှာလွယ်တယ်။
လက်တွေ့မှာ ခက်တယ်။
ဒါကြောင့်—
မဖိအားရောက်ခင်ကတည်းက “ဘယ်မျဉ်းကို မကျော်ဘူး” သတ်မှတ်ထားဖို့လိုတယ်။
ဒါ လောကီအသုံးချမှု။
ဘုရားရှင်ဟောထားတဲ့ အသက်မွေးမှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်တွေကလည်း အဲဒီလို သီလမျဉ်းရှိကြောင်း သတိပေးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဥပမာ—
“Customer ကို သိသိနဲ့ မမှန်တာ မပြောဘူး”
“မပိုင်တဲ့ငွေ မယူဘူး”
“ဝန်ထမ်းဘေးကင်းရေးကို အမြတ်အတွက် မလျှော့ဘူး”
“လူကိုတမင်စွဲလမ်းပျက်စီးစေပြီး မရှာဘူး”
“အချက်အလက်ကို လိမ်မပြဘူး”
ဒီလို အခြေခံစည်းတွေ ကြိုထား။
အခွင့်အရေးရောက်မှ ပြန်ညှိမနေနဲ့။
ဘာကြောင့်?
အခွင့်အရေးရောက်ချိန်မှာ လောဘက စကားများပြီးသား ဖြစ်နိုင်လို့။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Go ပြောရဲဖို့လည်း သတ္တိလိုတယ်။
တချို့လူတွေ No-Go လုပ်တာ သီလကြောင့်မဟုတ်။
မအောင်မြင်တာကို မခံနိုင်လို့။
စမ်းမယ်ဆို ရှုံးနိုင်တယ်။
Feedback ဆိုးရနိုင်တယ်။
လူတွေမဝယ်နိုင်ဘူး။
အဲဒါကို မခံနိုင်လို့—
ဘာမှမစ။
ဒီမှာ အတ္တက—
“မစရင် မရှုံးဘူး”
ဆိုတယ်။
ဟုတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် မသင်လည်း မသင်ဘူး။
ဒကာ ဒကာမတို့…
လုပ်ရပ်က ကုသိုလ်ဘက်။
သီလနဲ့ညီ။
အန္တရာယ်သင့်တော်။
ရည်ရွယ်ချက်ကောင်း။
လုပ်နိုင်စွမ်းရှိ။
ဒါပေမယ့် ကြောက်နေတယ်။
ဒီအခါ—
ကြောက်စိတ်ရှိလို့ No-Go မလုပ်နဲ့။
ကြောက်စိတ်ကို သိပြီး ပညာနဲ့ Go လုပ်။
သတ္တိဆိုတာ အန္တရာယ်မမြင်တာမဟုတ်။
မြင်တယ်။
ပြင်တယ်။
တတ်နိုင်သလောက်ထိန်းတယ်။
ပြီးတော့ လုပ်သင့်တာလုပ်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီအကြောင်းက ဗုဒ္ဓတရားထဲက သမ္မာဝါယာမ နဲ့လည်း ဆက်တယ်။
မဖြစ်သေးတဲ့အကုသိုလ် မဖြစ်အောင် အားထုတ်။
ဖြစ်လာတဲ့အကုသိုလ်ကို ပယ်။
မဖြစ်သေးတဲ့ကုသိုလ် ဖြစ်အောင် အားထုတ်။
ဖြစ်ပြီးသားကုသိုလ်ကို ထိန်း၊ တိုးပွားအောင်လုပ်။
မဂ္ဂင်လမ်းရဲ့ ဒီသဘောဟာ “ဘာကို ရပ်မလဲ၊ ဘာကိုစမလဲ” ဆိုတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ အလွန်နီးတယ်။ အဋ္ဌင်္ဂိကမဂ်ထဲမှာ သမ္မာအာဇီဝနဲ့ သမ္မာဝါယာမတို့ကိုလည်း ထည့်သွင်းဟောထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Go / No-Go ကို ဒီနေရာမှာ အရမ်းရိုးရိုးနဲ့ ပြောလို့ရလာပြီ။
အကုသိုလ်ဖြစ်မယ့်လမ်း — မစနဲ့။
စနေပြီဆို — ရပ်ဖို့ကြိုးစား။
ကုသိုလ်ဖြစ်မယ့်လမ်း — စ။
စပြီးသားကောင်းမှု — ဆက်တိုး။
ဒီဟာ သမ္မာဝါယာမရဲ့ လောကီအသုံးချနားလည်မှုတစ်ခု။
ဒါပေမယ့် တရား၏အဓိပ္ပာယ်ကို Business technique လို့ မချုံ့ရဘူး။
သမ္မာဝါယာမက နိဗ္ဗာန်လမ်းရဲ့အင်္ဂါတစ်ခု။
လုပ်ငန်းမှာတော့ အဲဒီအလင်းကို အသုံးချတာသာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ စီးပွားရေးမှာ—
“တစ်ခုခုတော့ လုပ်ရမယ်”
ဆိုတဲ့စိတ်ရှိတယ်။
မဆုံးဖြတ်ဘဲနေတာကို အရှုံးလို့မြင်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
မသေချာသေးတဲ့အခါ အချက်အလက်ထပ်ရှာခြင်းဟာ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်မျိုးပဲ။
မသိသေးဘဲ Go လုပ်တာထက်—
“ဒီအချက်နှစ်ခုမသေချာသေးလို့ ဆုံးဖြတ်မှုခဏရပ်မယ်”
ဆိုတာ ပညာရှိနိုင်တယ်။
ဒါ မောဟကိုဝန်ခံနိုင်တဲ့သတ္တိ။
“မသိဘူး”
ဆိုတာ တစ်ခါတလေ အကောင်းဆုံးအဖြေ။
ဒကာကြီးတို့…
မသိတာကို “Go” လို့မဖုံးနဲ့။
မသိတာကို “No-Go” လို့လည်း မဖုံးနဲ့။
မသိရင်—သိအောင်ရှာ။
ဒီအချက် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ ရဲ့ သံသယအခြေအနေမှာ စိစစ်ဖို့ ဟောထားတဲ့သဘောနဲ့ အရမ်းကိုက်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ အချက်အလက်အများကြီးရှာပြီးလည်း မဆုံးဖြတ်နိုင်ဘူး။
ဒါကျတော့ မောဟမဟုတ်တော့ဘူး။
ဆုံးဖြတ်မှုကြောက်စိတ် ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဆယ်ခုသိပြီးရင် နောက်ဆယ်ခုရှာ။
နောက်ထပ် ဆယ်ခု။
နောက်ထပ်။
ဘာကိုစောင့်နေတာ?
အနာဂတ် ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းသေချာမယ့်အချိန်?
မလာဘူး။
လောကက အနိစ္စ။
အခြေအနေတွေပြောင်းတယ်။
ဒါကြောင့်—
လုံလောက်တဲ့အချက်အလက်ရပြီ၊ သီလနဲ့ညီပြီ၊ ထိန်းနိုင်တဲ့အန္တရာယ်ပြီဆို—
ဆုံးဖြတ်ရမယ့်အချိန် ရောက်တယ်။
ပညာဆိုတာ အဆုံးမဲ့စောင့်နေတာ မဟုတ်။
သင့်တော်ချိန်မှာ သင့်တော်သလိုလုပ်နိုင်တာပါ။
ဒကာကြီးတို့…
အခု အရမ်းနက်တဲ့မေးခွန်း—
“အောင်မြင်မယ်ဆိုရင် မလုပ်သင့်တာကို လုပ်လို့ရသလား?”
မရဘူး။
“မအောင်မြင်နိုင်ခြေရှိရင် ကုသိုလ်အလုပ်ကို မလုပ်သင့်ဘူးလား?”
လည်း မဟုတ်ဘူး။
ဒီဟာက ဓမ္မနဲ့ Business logic ခွဲရမယ့်နေရာ။
လောကီရလဒ်မသေချာ။
သီလတန်ဖိုးက ရလဒ်တစ်ကြိမ်နဲ့ မသတ်မှတ်ဘူး။
ရိုးသားပြီး ရောင်းမရတဲ့နေ့ရှိနိုင်တယ်။
မုသားပြောပြီး ရောင်းရတဲ့နေ့ရှိနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
ရောင်းရတာ = သီလမှန်တယ်
လို့မယူ။
အရှုံး = သီလမှားတယ်
လို့လည်းမယူ။
အဲဒီတော့ ဘာကိုင်မလဲ?
အကြောင်းနဲ့ အကျိုးကို အချိန်ကျယ်ကျယ်ကြည့်။
ကိုယ့်စိတ်အမြစ်ကိုကြည့်။
ဘုရားရှင်ထားတဲ့သီလစည်းကိုကြည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ Customer တစ်ယောက်ကို အမှန်ပြောလိုက်လို့ Sale ပျက်တယ်။
ဥပမာ—
“ဒီပစ္စည်းက ခင်ဗျားလိုအပ်ချက်အတွက် မသင့်ဘူး”
ပြောလိုက်တယ်။
Customer မဝယ်တော့။
ဒီနေ့ Revenue ပျက်တယ်။
ဒါ အရှုံးလား?
တစ်မျိုးအရ အရောင်းဆုံးရှုံးတယ်။
ဒါပေမယ့်—
အပြစ်ကင်းခြင်းရဲ့ချမ်းသာ?
ယုံကြည်မှု?
မိမိCharacter?
အဲဒါတွေ ဘာဖြစ်?
ဒါကြောင့် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ ရဲ့ အပြစ်ကင်းချမ်းသာ ကို နေ့စဉ်လုပ်ငန်းထဲ ထည့်ထားရမယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ယောက်က—
“Business မှာ ဒီလိုရိုးသားရင် မရဘူး”
ပြောတယ်။
အဲဒီစကားကို အလွယ်မလက်ခံနဲ့။
“မရဘူး” ဆိုတာ ဘာကိုဆိုတာလဲ?
အမြတ်နည်းမလား?
ကြီးထွားမှုနှေးမလား?
ဒါမှမဟုတ် လုံးဝမတည်နိုင်တာလား?
အချက်နဲ့ပြော။
သီလမချိုးဘဲ အလုပ်ဖြစ်အောင် စနစ်တည်တာဟာ Entrepreneur ရဲ့ ပညာတစ်ခုဖြစ်ရမယ်။
သီလနဲ့မကိုက်လို့ သီလလျှော့တာထက် လုပ်ငန်းပုံစံကို ပြောင်း။
ဈေးနှုန်းပြောင်း။
Customer အုပ်စုပြောင်း။
ကုန်ကျစရိတ်ပြောင်း။
ပစ္စည်းပြောင်း။
လုပ်ငန်းနည်းပြောင်း။
သီလကို မပြောင်း။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ လုပ်ငန်းပုံစံကိုယ်တိုင် မတည်နိုင်ဘူး။
သီလနဲ့လည်းကိုက်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဈေးကွက်မရှိ။
ဒီအခါ—
ရပ်လို့ရတယ်။
ကုသိုလ်လုပ်ငန်းတစ်ခု အမြဲစီးပွားရေးအောင်မြင်မယ်ဆိုတာ ဘုရားရှင်မဟောထားဘူး။
ဒါကြောင့်—
သီလကို ထိန်းထားပြီး Project ကို ရပ်လို့ရတယ်။
Project ရပ်တာ = သီလရှုံးတာ မဟုတ်။
တစ်ခါတလေ ပညာ။
ငွေ၊ အချိန်၊ လူအားကို ပိုကောင်းတဲ့နေရာ ပြောင်းနိုင်တယ်။
ဒီလိုဆို—
No-Go ဟာ အရှုံးမဟုတ်။
အကြောင်းအကျိုးသိပြီး အရင်းအမြစ်ကို မဖြုန်းတော့တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒါကြောင့် “ရပ်” တာကို အမြဲကြောက်စရာမလုပ်နဲ့။
တချို့လူတွေအတွက်—
ရပ်ခြင်းဟာ သတ္တိ။
မတရားတဲ့စီးပွားရေးကို ရပ်တာ သတ္တိ။
မုသားနဲ့ရောင်းနေတဲ့နည်းကို ရပ်တာ သတ္တိ။
အကြွေးနဲ့ မတည်နိုင်တဲ့ချဲ့ထွင်မှုကို ရပ်တာ သတ္တိ။
မိမိဒေါသနဲ့ပြောမယ့်စကားကို ရပ်တာ သတ္တိ။
အကုသိုလ်ဘက်သွားတဲ့အဖော်ဝိုင်းကို ရပ်တာ သတ္တိ။
Go လုပ်ရဲတာတစ်ခုတည်း သတ္တိမဟုတ်။
No-Go ပြောရဲတာလည်း သတ္တိ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဘယ်မှာ Go ပြောသင့်လဲ?
ကုသိုလ်တိုးမယ့်နေရာ။
သီလနဲ့ညီတဲ့နေရာ။
လူ့ကောင်းကျိုးရှိတဲ့နေရာ။
မိမိတာဝန်နဲ့ကိုက်တဲ့နေရာ။
လုံ့လနဲ့ လုပ်နိုင်တဲ့နေရာ။
အန္တရာယ်ကို သိပြီး ထိန်းနိုင်တဲ့နေရာ။
ရိုးသားစွာစမ်းလို့ရတဲ့နေရာ။
လမ်းမှာပြန်စစ်နိုင်တဲ့နေရာ။
ဒီလိုဆို—
ကြောက်စိတ်ရှိတောင် Go လုပ်ဖို့ သင့်နိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဘယ်မှာ No-Go ပြောသင့်လဲ?
သီလကို ချိုးရမယ့်နေရာ။
မုသားမပြောရင် အလုပ်မဖြစ်တဲ့နေရာ။
သူတစ်ပါးနာကျင်မှုကိုပဲ ဝင်ငွေအဖြစ်ထားတဲ့နေရာ။
လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟကို တမင်ကျွေးရမယ့်နေရာ။
အန္တရာယ်ကို ဖုံးထားရမယ့်နေရာ။
မပိုင်တာကိုယူရမယ့်နေရာ။
အပြစ်ကင်းစွာ ပြန်ကြည့်လို့မရမယ့်နေရာ။
ဒီလိုဆို—
အမြတ်ကြီးတောင် No-Go ပြောရဲရမယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဘယ်မှာ “အခုမသေး” လို့ပြောသင့်လဲ?
အချက်အလက်မလုံလောက်သေး။
ကျွမ်းကျင်မှုမလုံလောက်သေး။
အရင်းအမြစ်မလုံလောက်သေး။
အကြွေးအန္တရာယ်လွန်နေတယ်။
အဓိကအဖော်မရှင်းသေး။
ဥပဒေ၊ ဘေးကင်းရေးအချက်မရှင်းသေး။
မိမိစိတ်က ဒေါသ၊ လောဘနဲ့ အရမ်းလှုပ်ရှားနေတယ်။
ဒီအခါ—
တစ်ည။
တစ်ပတ်။
သင့်တော်သလောက်စောင့်။
စစ်။
ပြီးမှ ဆုံးဖြတ်။
မဆုံးဖြတ်သေးခြင်းဟာ အားနည်းခြင်းမဟုတ်။
မသေချာတာကို သေချာတယ်လုပ်မပြခြင်းဟာ ရိုးသားမှု။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒါပေမယ့် “အခုမသေး” ကို အမြဲတမ်းမလုပ်နဲ့။
စစ်ဖို့လိုတဲ့အချက်ကို သတ်မှတ်။
ဘယ်အချက်ရရင် ဆုံးဖြတ်မယ်?
ဘယ်နေ့ပြန်ကြည့်မယ်?
ဘာကို စမ်းမယ်?
မဟုတ်ရင်—
“သုတေသနလုပ်နေတုန်း”
နဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာကုန်တတ်တယ်။
ဒီဟာ လောကီစီမံခန့်ခွဲမှုအပိုင်း။
ဓမ္မဘက်ကတော့—
မောဟနဲ့ ကြောက်စိတ်ကို သိထား။
ဒကာကြီးတို့…
အခု နောက်ထပ် စိတ်ကူးယဉ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ကြည့်မယ်။
လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ Partner သုံးယောက်ရှိတယ်။
Customer အများကြီးရလာတယ်။
ချဲ့ချင်တယ်။
တစ်ယောက်က—
“ဆိုင်ဆယ်ဆိုင် ချက်ချင်းဖွင့်မယ်”
ဆိုတယ်။
တစ်ယောက်က—
“အခွင့်အရေးရတုန်းသွားမယ်”
ဆိုတယ်။
တတိယတစ်ယောက်က—
“လက်ရှိသုံးဆိုင်တောင် ငွေစာရင်း၊ ဝန်ထမ်းလေ့ကျင့်မှု မတည်သေးဘူး”
ဆိုတယ်။
ဘယ်သူမှန်?
အချက်မသိဘဲ တရားဟောသူက မဆုံးဖြတ်သင့်ဘူး။
ဒါပေမယ့် ဘုရားရှင်အဆုံးအမနဲ့ မေးခွန်းတင်ပေးလို့ရတယ်။
အရင်—
ချဲ့ခြင်းရဲ့ရည်ရွယ်ချက် ဘာလဲ?
လောဘလား?
တကယ်လိုအပ်ချက်လား?
ချဲ့ရင် ဝန်ထမ်း၊ Customer ကို ထိခိုက်မှုရှိမလား?
လက်ရှိလုပ်ငန်းကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်နိုင်သလား?
ရှိတဲ့ဥစ္စာကို ကာကွယ်နိုင်သလား?
ဝင်ငွေထွက်ငွေ မျှတသလား?
ချဲ့ပြီးနောက် အပြစ်ကင်းစွာ လုပ်နိုင်မလား?
ဒါတွေဖြတ်။
နောက်မှ Go / No-Go။
ဒီအဖြစ်အပျက်ဟာ သင်ခန်းစာအတွက် ဖန်တီးထားတာပါ။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီမှာ သတိထားစရာတစ်ခု—
လူအများက No-Go ဆိုတဲ့အခါ—
“Risk မရှိမှလုပ်မယ်”
ထင်တယ်။
ဒါ မဟုတ်ဘူး။
Risk အားလုံးကိုဖယ်လို့မရ။
သီလအန္တရာယ်၊ ဥပဒေအန္တရာယ်၊ ငွေကြေးအန္တရာယ်၊ အလုပ်ဆောင်နိုင်မှုအန္တရာယ်၊ ဂုဏ်သိက္ခာအန္တရာယ်—တစ်မျိုးစီ စစ်ရတယ်။
တစ်ချို့အန္တရာယ်ကို လုံးဝမယူသင့်။
တစ်ချို့ကို လျှော့ယူလို့ရ။
တစ်ချို့ကို လက်ခံရမယ်။
ဒီခွဲခြားမှုအတွက် ပညာလိုတယ်။
ဓမ္မက ပေးတဲ့အဓိကအခြေခံက—
လောဘနည်း။
ဒေါသနည်း။
မောဟနည်း။
သီလမပျက်။
ထိခိုက်မှုကို ဆင်ခြင်။
ဒီအခြေခံပေါ်မှာ လောကီကျွမ်းကျင်မှုကိုတင်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒါကြောင့် ဓမ္မသိရုံနဲ့ စီးပွားရေးစာရင်းကို မသိလည်းရတယ် မဟုတ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ မှာတောင် မိမိအသက်မွေးမှုမှာ ကျွမ်းကျင်ခြင်း၊ ဝင်ငွေထွက်ငွေကို သိခြင်းကို ရှင်းထားတယ်။
ဒါအရမ်းတန်ဖိုးရှိတယ်။
ဓမ္မနဲ့ပညာရှိခြင်းဆိုတာ လက်တွေ့အချက်အလက်ကို အထင်မသေးတာ။
“အရာအားလုံး ဘုရားသခင်က ကြည့်ပေးမယ်” ဆိုတဲ့သဘောမျိုး မဟုတ်။
ဗုဒ္ဓသာသနာမှာ အကြောင်းအကျိုးကို ကြည့်တယ်။
ကိုယ်လုပ်ရမယ့်တာဝန်ကို လုပ်ရတယ်။
စာရင်းစစ်ရတယ်။
လုံ့လစိုက်ရတယ်။
ဥစ္စာကို ကာကွယ်ရတယ်။
အဖော်ကောင်းရွေးရတယ်။
ဒါတွေ ဘုရားရှင်က လောကီအိမ်ထောင်ရှင်အတွက် ဟောထားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီလိုဆို “Faith” တစ်ခုတည်းနဲ့ Go လုပ်လို့မရဘူး။
“ငါယုံတယ်”
ဆိုတာနဲ့ Project မအောင်မြင်ဘူး။
သဒ္ဓါကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် စီးပွားရေးတွက်ချက်မှုလည်းလိုတယ်။
ကိစ္စတစ်ခုမှာ ကျွမ်းကျင်သူလိုရင် ကျွမ်းကျင်သူအကြံလိုတယ်။
ဆေးဘက်ဆို ဆရာဝန်။
ဥပဒေဆို ဥပဒေပညာရှင်။
ငွေကြေးဆို သက်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူ။
ဓမ္မကို နေရာလွဲမသုံးနဲ့။
ဓမ္မက စိတ်နဲ့သီလကို အလင်းပေးတယ်။
သက်ဆိုင်ရာပညာက လက်တွေ့အချက်ကို အလင်းပေးတယ်။
နှစ်ခုတူမဟုတ်။
နှစ်ခုကူနိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်မှာ—
“ဆရာတော်က ကောင်းတယ်ပြောထားလို့ လုပ်မယ်”
ဆိုတာလည်း သတိထား။
တရားဟောဆရာက—
မိမိသိသလောက် ဓမ္မဘက်အလင်းပေးနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဈေးကွက်အချက်အလက်၊ စာချုပ်အသေးစိတ်၊ ဆေးဘက်၊ နည်းပညာဘက် မသိနိုင်ဘူး။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ မှာလည်း ဆရာဖြစ်တယ်ဆိုတာတစ်ခုတည်းနဲ့ အလွယ်လက်ခံမထားဘဲ အကုသိုလ်–ကုသိုလ်၊ အကျိုး–ဒုက္ခကို ကိုယ်တိုင်စိစစ်ဖို့ အလင်းပေးတယ်။
ဒီဟာ အရမ်းသန့်တယ်။
ဓမ္မဟောသူကို ယုံကြည်လေးစား။
ဒါပေမယ့် ကိုယ့်တာဝန်ကို ကိုယ်မပစ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ “ဘုရားဟောတရားအရ” ဆိုပြီး ကိုယ့်စိတ်ကြိုက်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထောက်ခံခိုင်းတာရှိတယ်။
ကိုယ်က အရင်ဆုံး Go လုပ်ချင်ပြီးသား။
ပြီးမှ တရားထဲက စကားရှာ—
“ကြိုးစားသူအောင်မြင်တယ်”
ဆိုပြီး ထောက်ခံ။
ဒါ မသင့်။
တစ်ဖက်မှာ No-Go လုပ်ချင်ပြီးသား။
ပြီးမှ—
“တဏှာမထားရဘူး”
ဆိုပြီး ကိုယ့်ကြောက်စိတ်ကို တရားနာမည်ပေး။
ဒါလည်း မသင့်။
တရားကို ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် ရှေ့နေမလုပ်နဲ့။
တရားကို ကိုယ့်စိတ်ကို စစ်တဲ့မှန်လုပ်။
ဒီစကား အရမ်းမှတ်ထား။
ဒကာကြီးတို့…
တရားရဲ့မှန်ထဲကြည့်ရင်—
ကိုယ်မကြိုက်တဲ့အရာလည်း ပေါ်နိုင်တယ်။
“ဒီလုပ်ငန်း မလုပ်သင့်ဘူး”
ဖြစ်နိုင်တယ်။
“ဒီလူနဲ့ မပူးပေါင်းသင့်ဘူး”
ဖြစ်နိုင်တယ်။
“ကိုယ့်လောဘက အရမ်းများနေတယ်”
ဖြစ်နိုင်တယ်။
“တကယ်တော့ မိမိကြောက်လို့သာ ရပ်နေတာ”
ဖြစ်နိုင်တယ်။
တရားကို တကယ်အသုံးပြုတယ်ဆို—
ကိုယ်လိုချင်တဲ့အဖြေ မဟုတ်ဘဲ အမှန်ကိုလက်ခံဖို့ ပြင်ဆင်ထားရမယ်။
ဒါပညာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Go / No-Go ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ နောက်တစ်ခု—
အဖွဲ့အမြင်ကို နားထောင်။
ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းရဲ့မာနနဲ့ မသွား။
ဒါပေမယ့် လူအများသဘောတူတာတစ်ခုတည်းနဲ့လည်း မမှန်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ ရဲ့ အလင်းနဲ့—
ပညာရှိတို့၏ကဲ့ရဲ့မှု၊ ချီးမွမ်းမှုကို တန်ဖိုးထား။
အဓိက—
ဘယ်သူပညာရှိ?
ကိုယ့်ကိုမြှောက်သူတိုင်း မဟုတ်။
သီလရှိသူ။
အတွေ့အကြုံရှိသူ။
အကျိုးမမျှော်ဘဲ အမှန်ပြောနိုင်သူ။
ဒီလိုလူကို တိုင်ပင်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Founder က အားလုံးကိုမေးတယ်။
ဒါပေမယ့် သူ့စိတ်ကြိုက်အဖြေပြောတဲ့သူကိုပဲ နားထောင်တယ်။
ဒါ တိုင်ပင်တာမဟုတ်။
အတည်ပြုချက်ရှာတာ။
တကယ်တိုင်ပင်တယ်ဆို—
“ဒီအကြံမှာ ဘာမှားနိုင်လဲ ပြောပါ”
ဆိုရဲရမယ်။
“ငါမမြင်တာ ဘာရှိလဲ?”
မေးရဲရမယ်။
“မလုပ်သင့်ဘူးဆိုရင် ဘာကြောင့်?”
နားထောင်ရဲရမယ်။
ဒါ မာနနည်းတဲ့ဆုံးဖြတ်ပုံ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ တိုင်ပင်သူက—
“ဒီဟာမလုပ်နဲ့”
ပြောတယ်။
ကိုယ်က စိတ်ဆိုး။
အဲဒီအခါ ကိုယ့်စိတ်ကိုကြည့်။
ဘာကြောင့်စိတ်ဆိုး?
သူ့အကြောင်းပြချက်မှားလို့လား?
ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်ကြားချင်တဲ့အဖြေမရလို့လား?
ဒီကွာခြားချက် သိ။
Feedback ကြောင့် ဒေါသတက်တဲ့အချိန် ဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့အမြစ်မှာ မာနရှိမရှိစစ်။
ဒါ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ ရဲ့ လောဘ–ဒေါသ–မောဟ စစ်ဆေးမှုနဲ့ အရမ်းကိုက်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု တစ်ခု အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
“No-Go” ဆိုတာ တစ်ယောက်ကို ပယ်တာ မဟုတ်။
Project တစ်ခုကို မလုပ်တာနဲ့ Idea ပေးသူကို မလေးစားတာ မတူ။
Partner အဖြစ်မရွေးတာနဲ့ လူမကောင်းလို့ မတူ။
ဝန်ထမ်းလျှောက်ထားသူကို မခန့်တာနဲ့ လူတန်ဖိုးမရှိလို့ မတူ။
ဒီခွဲခြားမှု မရှိရင် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုက လူ့ဂုဏ်သိက္ခာကို ထိတတ်တယ်။
ဒါကြောင့်—
Idea ကို No-Go လုပ်လို့ရတယ်။
လူကို မုန်းစရာမလို။
လုပ်ငန်းဆိုင်ရာအဖြေတစ်ခုကို ပယ်လို့ရတယ်။
အဲဒီလူရဲ့တန်ဖိုးအားလုံးကို မပယ်နဲ့။
ဒါ မေတ္တာနဲ့ ပညာတူတူထားတာ။
ဒကာကြီးတို့…
အဲဒီလိုပဲ—
တစ်ယောက်က ကိုယ့်Idea ကို No-Go လုပ်တယ်။
ဒါနဲ့—
“သူက ငါ့ကို မယုံဘူး”
မယူနဲ့။
မေး—
“ဘယ်အချက်ကို မယုံတာလဲ?”
Idea ကိုလား?
Data ကိုလား?
ငွေကြေးအန္တရာယ်ကိုလား?
Ethics ကိုလား?
Role ခွဲ။
ဒီလိုဆို Conflict နည်းတယ်။
လူနဲ့အကြံကို ခွဲနိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ အရေးကြီးဆုံး No-Go က—
ကိုယ့်စိတ်ထဲက လောဘကို No-Go ပြောနိုင်ခြင်း။
ပစ္စည်းဝယ်ချင်တယ်။
လိုတာလား?
လိုချင်တာလား?
အကြွေးယူရမယ်။
ပြန်ပေးနိုင်သလား?
လူတွေမြင်အောင်လား?
ဒါလည်း Go / No-Go Decision။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ မှာ အကြွေးကင်းခြင်း၏ချမ်းသာကိုတောင် ဟောထားတယ်။
ဒါကြောင့်—
“ဝယ်နိုင်တယ်”
နဲ့—
“ဝယ်သင့်တယ်”
မတူ။
Credit ရလို့ ဝယ်လို့ရတယ်။
ဒါပေမယ့် အကြွေးအောက်မှာ စိတ်မလွတ်တော့မလား?
ပြန်ကြည့်။
ဒကာကြီးတို့…
မိသားစုတစ်ခု ကားအသစ်ဝယ်ချင်တယ်။
ကားလိုတယ်။
ကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် လစဉ်ပေးရမယ့်ငွေကြောင့် အိမ်ငှား၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးအခြေခံငွေတွေ ထိခိုက်မလား?
ဒီမှာ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ ရဲ့ ဝင်ငွေထွက်ငွေချိန်ညှိမှုကို သတိရ။
အဲဒီအခါ—
ကားမကောင်းလို့ No-Go မဟုတ်။
မိမိလက်ရှိအခြေအနေနဲ့ မကိုက်လို့ No-Go ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီလိုပညာ လူတိုင်းလိုတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Go / No-Go ဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့ အကြီးဆုံးရန်သူတစ်ခုက—
“လူတွေဘာပြောမလဲ”
လုပ်သင့်တာမလုပ်ဘူး။
အထင်သေးမှာစိုးလို့။
မလုပ်သင့်တာလုပ်တယ်။
အရှက်ရမှာစိုးလို့။
လုပ်ငန်းပျက်နေတယ်။
ရပ်သင့်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
“လူတွေ ငါရှုံးတယ်ထင်မယ်”
ဆိုပြီး ဆက်။
အလုပ်က ကိုယ့်သီလကိုပျက်စေတယ်။
ထွက်သင့်တယ်။
ဒါပေမယ့်—
“လူတွေဘာထင်မလဲ?”
ဒီလို။
ဒကာကြီးတို့…
အဲဒီအချိန်မှာ—
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ မှာ “ပညာရှိတို့၏အမြင်” ကို ထည့်စစ်ထားတာနဲ့ လူအများရဲ့အမြင်ကို မရောနဲ့။
ပညာရှိတို့ချီးမွမ်းတာဟာ—
လူအများ Like လုပ်တာ မဟုတ်။
လူကြိုက်များမှုနဲ့ ပညာရှိအတည်ပြုမှု မတူဘူး။
တစ်ခါတလေ လူအများကြိုက်တာ မကောင်းနိုင်တယ်။
တစ်ခါတလေ ကောင်းတာကို လူအများမကြိုက်သေးနိုင်တယ်။
ဒါကြောင့်—
Popularity ကို သီလမီတာ မလုပ်နဲ့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ဒီဆုံးဖြတ်နည်းကို အလွန်လက်တွေ့ကျအောင် ပြန်ယူမယ်။
မနက်ဖြန် အခွင့်အရေးတစ်ခုဝင်လာတယ်ဆိုပါစို့။
အမြန် “Yes” မပြောနဲ့။
အရင် စိတ်ထဲက မေး။
“ဒီကိစ္စကို ငါဘာကြောင့်လိုချင်တာလဲ?”
လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ?
ဒါမှမဟုတ် လူ့ကောင်းကျိုး၊ တာဝန်၊ ကောင်းမွန်သောအသက်မွေးမှု?
ပြီးတော့—
“ဒီလုပ်ရပ်က ကုသိုလ်တိုးမလား၊ အကုသိုလ်တိုးမလား?”
ပြီးတော့—
“ငါသိသလောက် အပြစ်ကင်းသလား?”
ပြီးတော့—
“သူတော်ကောင်း၊ ပညာရှိတစ်ယောက်ရှေ့မှာ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ရှင်းပြရဲသလား?”
ပြီးတော့—
“လုပ်လိုက်ရင် မိမိ၊ သူတစ်ပါး၊ နှစ်ဖက်လုံး ဘာထိခိုက်မလဲ?”
ပြီးတော့—
“ငါတို့တကယ်လုပ်နိုင်သလား?”
ကျွမ်းကျင်မှု။
ငွေ။
အချိန်။
လူ။
အဖော်။
စနစ်။
ပြီးတော့—
“အရာမဖြစ်ရင် ဘယ်လောက်ဆုံးရှုံးမလဲ? ခံနိုင်လား?”
ပြီးတော့—
“အမြတ်ရလာရင် အပြစ်ကင်းတဲ့စိတ်နဲ့ ဝမ်းမြောက်နိုင်မလား?”
ဒီလောက်စစ်ရင်—
ဆုံးဖြတ်ချက်အရည်အသွေး တော်တော်ပြောင်းသွားတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီမေးခွန်းတွေက ဘုရားရှင်ဟောထားတဲ့ စာရင်းတစ်ခုတည်းကို အတိုင်းအတာမပျက် ကူးထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။
အထက်မှာဖော်ပြခဲ့တဲ့ သုတ်တော်အသီးသီးရဲ့ အဆုံးအမကို နေ့စဉ်နှင့် လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်မှုထဲ အသုံးချနိုင်အောင် စုစည်းထားတာ။
ဒါကို ရှင်းရှင်းထားရမယ်။
ဘုရားရှင်က “Startup Go / No-Go Framework” လို့ မဟောထားဘူး။
ဒါပေမယ့်—
ဘာကျင့်သုံးသင့်၊ ဘာမကျင့်သုံးသင့်၊ ဘယ်အမြစ်က အကုသိုလ်ဖြစ်စေ၊ မပြုမီ–ပြုနေစဉ်–ပြုပြီးနောက် ဘယ်လိုစစ်၊ ဘယ်အာဇီဝမပြုသင့်၊ လူဝတ်ကြောင်၏ဥစ္စာဘဝကို ဘယ်လိုစည်းကမ်းထား ဆိုတာ တကယ်ဟောထားတယ်။
ဒီအလင်းတွေကို လုပ်ငန်းဘဝထဲ ယူလာတာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေရာမှာ တစ်ခုပြောချင်တယ်။
အရင်တရားတွေမှာ ဦးဇင်းတို့ Business concept ကို အဓိကထားပြီး ဘုရားဟောကို နောက်က အထောက်အထားလို ထည့်ခဲ့ရင်—
ဒီနေ့တရားမှာ အပြန်လုပ်ကြည့်။
ဘုရားရှင်ရဲ့အဆုံးအမကို အဓိကထားပြီး Business decision ကို အဲဒီအလင်းထဲ ချကြည့်။
အဲဒါမှ တရားဟောတဲ့အဓိပ္ပာယ် ပိုပြည့်လာတယ်။
တရားက Business ကို အောင်မြင်စေမယ့် လျှို့ဝှက်နည်းမဟုတ်ဘူး။
တရားက—
ဘယ်လိုအောင်မြင်မှုကို လိုက်သင့်၊ ဘယ်လိုအောင်မြင်မှုကို ပယ်သင့်၊ ဘယ်လိုဆုံးရှုံးမှုကိုတောင် သီလမပျက်ဘဲ ခံနိုင်ရမလဲ သင်ပေးတာ။
ဒါ ပိုနက်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
လူတစ်ယောက်က သီလမပျက်ဖို့ Deal ကြီးတစ်ခု No-Go လုပ်လိုက်တယ်ဆိုပါစို့။
လောကက—
“အခွင့်အရေးလွတ်သွားတယ်”
ပြောမယ်။
ဓမ္မအရ—
သူဘာထိန်းလိုက်သလဲ?
အပြစ်ကင်းခြင်း။
စိတ်လွတ်လပ်မှု။
သီလ။
ယုံကြည်မှု။
ဒီအရာတွေလည်း Asset တွေပဲ။
ငွေစာရင်းထဲ မပေါ်လို့ တန်ဖိုးမရှိတာမဟုတ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ လူတွေပြောတယ်—
“အခုတစ်ခါပဲ လိမ်လိုက်၊ Company တည်ရင် နောက်မလိမ်တော့ဘူး”
ဒါ အန္တရာယ်။
ဘာကြောင့်?
အခုတစ်ခါ လိမ်ပြီးအောင်မြင်သွားရင် စိတ်ဘာသင်မလဲ?
“လိမ်ရင် အလုပ်ဖြစ်တယ်”
သင်နိုင်တယ်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ အရ—
ဒီလိုအပြုအမူကို ဆက်ကျင့်သုံးရင် အကုသိုလ်တိုးမလား ကြည့်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ အရ—
လောဘအမြစ်ကို ဘယ်လောက်ကျွေးနေသလဲ ကြည့်။
ဒါကြောင့်—
“နောက်မှကောင်းမယ်” ဆိုပြီး အခုအကုသိုလ်ကို Go မလုပ်နဲ့။
ကောင်းတဲ့ကုမ္ပဏီကို မကောင်းတဲ့အုတ်နဲ့ မဆောက်နဲ့။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု တစ်ဖက်မှာ—
“ငါလုပ်တိုင်း ကုသိုလ်ဖြစ်ရမယ်၊ ဒါမှ Go”
ဆိုတာလည်း အလွန်အကျွံမယူနဲ့။
နေ့စဉ်အလုပ်အများကြီးဟာ သာမန်လုပ်ငန်းတွေ။
စားသောက်ဆိုင်ဖွင့်။
အဝတ်ရောင်း။
နည်းပညာဝန်ဆောင်မှုပေး။
စာသင်။
စက်ပြင်။
သယ်ယူပို့ဆောင်။
ဒါတွေကို—
သီလနဲ့လုပ်လို့ရတယ်။
ရိုးသားစွာငွေရှာလို့ရတယ်။
မိသားစုထောက်ပံ့လို့ရတယ်။
ကုသိုလ်ပြုလို့ရတယ်။
အဓိက—
ဘယ်လိုလုပ်သလဲ။
လောဘနဲ့လိမ်သလား?
တရားသဖြင့်လုပ်သလား?
ဒါကိုကြည့်။
ဒကာကြီးတို့…
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ မှာ တရားသဖြင့် ကြိုးစားရရှိထားတဲ့ ဥစ္စာရှိခြင်းကို အိမ်ထောင်ရှင်၏ချမ်းသာတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားတယ်။
ဒါကြောင့်—
အသက်မွေးမှုကို အထင်မသေးနဲ့။
လုပ်ငန်းရှင်လည်း တရားလေ့ကျင့်လို့ရတယ်။
ဝန်ထမ်းလည်းရတယ်။
မိသားစုနဲ့နေသူလည်းရတယ်။
အဓိက—
အလုပ်ကို ကိလေသာပျိုးတဲ့နေရာ မလုပ်ဘဲ သီလနဲ့ပညာ လေ့ကျင့်တဲ့နေရာ ဖြစ်အောင်လုပ်။
အဲဒီလိုဆို—
နေ့စဉ်ဆုံးဖြတ်ချက်တွေက တရားလေ့ကျင့်မှုဖြစ်လာတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Customer က မမှန်တဲ့Invoice တောင်းတယ်။
လုပ်မလား?
No-Go။
ငွေများများရမယ်။
ဒါပေမယ့် မုသားလိုတယ်။
No-Go။
Supplier က လျှို့ဝှက်အကျိုးခံစားခွင့်ပေးမယ်၊ Company မသိဘူး။
ယူမလား?
မပိုင်တာဆို No-Go။
Product အားနည်းချက်ရှိတယ်။
ဖောက်သည်မေးလာတယ်။
ဖုံးမလား?
No-Go။
ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် အမှားလုပ်တယ်။
ဒေါသနဲ့ လူရှေ့အရှက်ခွဲမလား?
No-Go။
အမှားကို တိကျစွာပြပြီး ပြင်မလား?
Go။
ဒီလို—
တရားဟာ Boardroom ထဲဝင်လာတယ်။
Accounting ထဲဝင်လာတယ်။
Marketing ထဲဝင်လာတယ်။
လူ့ဆက်ဆံရေးထဲဝင်လာတယ်။
ဒီလိုဝင်လာမှ တရားက နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ ဆက်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ Go / No-Go ဆုံးဖြတ်ချက်က အကြီးစားမဟုတ်ဘူး။
နေ့စဉ်အသေးစားဆုံးဖြတ်ချက်တွေက နောက်ဆုံး Company culture ဖြစ်လာတယ်။
ဒီနေ့ Expense တစ်ခု ဖုံးမလား?
မဖုံးဘူး။
ဒီနေ့ Customer ကို လိမ်မလား?
မလိမ်ဘူး။
ဒီနေ့ မသိတာကို သိတယ်ပြောမလား?
မပြောဘူး။
ဒီနေ့ Staff အမှားကို အရှက်ခွဲမလား?
မခွဲဘူး။
အဲဒီအသေးဆုံးဖြတ်ချက်တွေက—
နောင်အဖွဲ့ရဲ့အကျင့်ဖြစ်လာတယ်။
ဒါကြောင့်—
Go / No-Go ဆိုတာ နှစ်ကြိမ်၊ သုံးကြိမ်လုပ်ရတဲ့ Meeting မဟုတ်။
နေ့တိုင်း စိတ်တံခါးမှာ ဖြစ်နေတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မျက်စိမြင်တဲ့အရာနောက် လိုက်မလား?
မလိုက်ဘူးလား?
ဒေါသအတွေးကို ဆက်ကျွေးမလား?
ရပ်မလား?
အတင်းအဖျင်းကြားတာကို ဆက်ဖြန့်မလား?
ရပ်မလား?
မပိုင်တဲ့ပစ္စည်းကို ယူမလား?
မယူဘူးလား?
ဒီအရာတွေက—
ဘဝရဲ့ Go / No-Go။
ဘုရားရှင်၏အဆုံးအမက တကယ်တော့ ဒီနက်တဲ့နေရာကို သွားတယ်။
Business decision က တရားကို နားလည်ဖို့ ဥပမာတစ်ခုသာ။
ဒကာကြီးတို့…
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ ကို ပြန်ကြည့်။
အပြုအမူ၊ စကား၊ စိတ်အနေအထား၊ အမြင်၊ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လူတွေကိုတောင်—
ကုသိုလ်တိုးစေသလား၊ အကုသိုလ်တိုးစေသလား
ဆိုတဲ့စံနဲ့ ခွဲတယ်။
ဒါကြောင့် ကိုယ့်ဘဝထဲမှာ—
ဘယ်အရာကို ဆက်အသုံးပြုမလဲ?
ဘယ်App ကို?
ဘယ်Content ကို?
ဘယ်မိတ်ဆွေဝိုင်းကို?
ဘယ်စကားပြောပုံကို?
ဘယ်အတွေးကို?
မေး—
ဒီဟာ ငါ့ကိလေသာကို ဘာလုပ်နေလဲ?
ဒါက ဓမ္မ Go / No-Go။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ကိုယ့်စိတ်ကို အမြဲဒေါသဖြစ်စေတဲ့ Content တစ်ခု။
နေ့တိုင်းကြည့်။
မုန်း။
ပြန်ကြည့်။
ထပ်မုန်း။
အဲဒီကို ဆက်သုံးမလား?
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ နဲ့မေး။
အကုသိုလ်တိုးနေတယ်ဆို—
လျှော့။
ရပ်။
တစ်ယောက်နဲ့ ပေါင်းတိုင်း မုသားပြောတတ်လာတယ်။
အမုန်းတိုးတယ်။
လောင်းကစားပိုလုပ်တယ်။
ဒါကို ဆက်ပေါင်းမလား?
ပေါင်းသင်းမှုကိုတောင် သုတ်တော်မှာ ကုသိုလ်တိုး–အကုသိုလ်တိုးနဲ့ စစ်ထားတယ်။
ဒါကြောင့်—
Go / No-Go ဟာ Company တင်မဟုတ်။
ပေါင်းသင်းမှုပါ။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီအကြောင်းကြောင့် “မှန်ကန်သောအဖော်ရွေးခြင်း” ဟောခဲ့တာနဲ့လည်း ဆက်တယ်။
Partner တစ်ယောက်က ငွေရှာကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် သူနဲ့ပေါင်းပြီး ကိုယ်ပိုလိမ်လာတယ်။
ပိုမတရားလာတယ်။
ပိုမာနကြီးလာတယ်။
ပိုရက်စက်လာတယ်။
ဒါဆို—
သူ့Skill တစ်ခုတည်းမကြည့်နဲ့။
ပေါင်းသင်းမှုကြောင့် ကိုယ့်အကုသိုလ်တိုးနေသလား?
မေး။
ဒီဟာ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ ရဲ့ အလင်းနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆိုင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု ဒီနေ့တရားကို အမှန်တကယ် အသုံးချချင်ရင်—
မိမိရဲ့လက်ရှိကြီးမားတဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ရွေး။
Business expansion လား?
Partner လား?
Job change လား?
Debt လား?
Project အသစ်လား?
မိသားစုဆုံးဖြတ်ချက်လား?
တစ်ခု။
ပြီးတော့ စိတ်ထဲတိတ်တိတ်လေး စစ်။
ပထမ — စိတ်အမြစ်။
လောဘ?
ဒေါသ?
မောဟ?
ဒါမှမဟုတ် အလောဘ၊ မေတ္တာ၊ ပညာ?
ဒုတိယ — အကျင့်ရဲ့ဦးတည်ချက်။
လုပ်သွားရင် ကုသိုလ်တိုးမလား?
အကုသိုလ်တိုးမလား?
တတိယ — အပြစ်ရှိမှု။
မိမိသိသလောက် အပြစ်ရှိလား?
ပညာရှိတို့ရှေ့ ရှင်းပြရဲလား?
သူတစ်ပါးဒုက္ခတိုးမလား?
စတုတ္ထ — သီလကန့်သတ်ချက်။
လုပ်ငန်းရဲ့သဘောကိုယ်တိုင် မပြုသင့်တာလား?
မုသား၊ မတရားယူခြင်း၊ ထိခိုက်မှု မဖြစ်မနေလိုသလား?
ပဉ္စမ — လုပ်နိုင်စွမ်း။
ကျွမ်းကျင်မှု?
လူ?
အချိန်?
ငွေ?
ကာကွယ်နိုင်မှု?
အဖော်?
ဝင်ငွေထွက်ငွေ?
ဆဋ္ဌမ — ထိခိုက်မှု။
ကိုယ်?
သူတစ်ပါး?
နှစ်ဖက်?
သတ္တမ — စိတ်လွတ်လပ်မှု။
လုပ်ပြီးရင် အပြစ်ကင်းတဲ့စိတ်နဲ့ ပြန်ကြည့်နိုင်မလား?
ဒကာကြီးတို့…
ဒီစာရင်းဟာ သုတ်တော်တစ်ပုဒ်ထဲက မူရင်းစာရင်းလို့ မယူပါနဲ့။
ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့အသုံးပြုထားတဲ့ သုတ်တော်များရဲ့ အဓိကအလင်းတွေကို ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုအတွက် စုထားတာပါ။
သုတ်တော်ကို မပြောင်းဘူး။
အသုံးချဖို့ အစီအစဉ်တင်ပေးတာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီလိုစစ်ပြီး—
အရာအားလုံးက “သွား” လို့ပြနေတယ်ဆိုရင်?
လုပ်။
ဒါပေမယ့် သတိနဲ့လုပ်။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ အတိုင်း လုပ်နေစဉ်ပြန်စစ်။
Data ပြောင်းရင် ပြန်ကြည့်။
အကျိုးဆက်မကောင်းရင် ရပ်။
အမှားဝန်ခံ။
ပြင်။
ဒီလို။
အရာတစ်ခုက သီလစည်းကို ထိတယ်ဆိုရင်?
မလုပ်။
အမြတ်မတွက်။
ရှင်းရှင်း No-Go။
မသေချာသေးရင်?
ခဏမဆုံးဖြတ်သေး။
လိုတဲ့အချက်ရှာ။
ကျွမ်းကျင်သူမေး။
စိတ်အေးအောင်ထား။
ပြီးမှပြန်ဆုံးဖြတ်။
ဒါပဲ။
ဒကာကြီးတို့…
ဆုံးဖြတ်ချက်ကောင်းတယ်ဆိုတာ—
အမြဲ “Yes” ပြောနိုင်တာ မဟုတ်။
အမြဲ “No” ပြောနိုင်တာလည်းမဟုတ်။
မှန်တဲ့နေရာမှာ Yes။
မှန်တဲ့နေရာမှာ No။
မသေချာသေးတဲ့နေရာမှာ “မသိသေး” လို့ ပြောနိုင်တာ။
ဒီသုံးခုလုံး ပညာ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
“မသိသေး” လို့ပြောနိုင်တဲ့လူက အားနည်းလား?
မဟုတ်။
မာနနည်းတယ်။
“ဒီအချက်ထပ်ရှာမယ်”
ပြောတယ်။
“ဒီဘက် ကျွမ်းကျင်သူမေးမယ်”
ပြောတယ်။
“ငါ့အမြင်မှားနိုင်တယ်”
ပြောတယ်။
ဒီစိတ်က မောဟလျှော့တယ်။
အဲဒါက အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ မှာ အမောဟဘက်က ကုသိုလ်အမြစ်ကို သတိရစေတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ခါတလေ ဆုံးဖြတ်ချက်မှားတာ ပြဿနာကြီးမဟုတ်သေး။
မှားတာသိပြီး မပြင်တာ ပိုကြီးတယ်။
ဘာကြောင့်?
အတ္တဝင်လာလို့။
အရင်ပြောခဲ့တာနဲ့ မတူရမှာ ကြောက်လို့။
လူတွေ—
“အရင်ကတော့ Go ပြောတယ်၊ အခု No-Go ဘာလို့?”
မေးမှာကြောက်လို့။
ဒကာကြီးတို့…
အဖြေက ရိုးရိုး။
“အရင်က ဒီအချက်မသိသေးဘူး။ အခုသိလာတယ်။ ဒါကြောင့် ပြင်တယ်။”
ဒီလိုပြောလို့ရတယ်။
အဲဒါအရှက်မဟုတ်။
ပညာက အချက်အသစ်နဲ့ ပြောင်းနိုင်တယ်။
မာနက အချက်အသစ်ပေါ်လည်း ဟောင်းတဲ့စကားကို ကာကွယ်တယ်။
ဘယ်ဟာလိုချင်လဲ?
ဒကာကြီးတို့…
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ရဲ့ပြန်လည်ဆင်ခြင်မှုက—
အမှားကို ဝန်ခံနိုင်တဲ့ဘဝကို သင်ပေးတယ်။
လုပ်ပြီးနောက် မကောင်းတဲ့အကျိုးဖြစ်ခဲ့ရင်—
ဖုံးထားမယ့်အစား ဖော်ထုတ်ပြီး နောင်ထိန်းဖို့ အလင်းပေးတယ်။
ဒါကြောင့်—
လုပ်ငန်းမှာ Post-review လုပ်တာက Business tool ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် ဓမ္မဘက်က အရေးကြီးတာ—
အမှားနဲ့ ရိုးသားစွာတွေ့နိုင်ခြင်း။
ကိုယ့်မာနကို ကာကွယ်မယ့်အစား အမှန်ကို ကာကွယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်မဟုတ်တဲ့ နောက်တစ်ခု။
တစ်ယောက်နဲ့ မိတ်ဆွေမှုဆက်မလား?
လူကိုမုန်းလို့မဟုတ်ဘဲ ဆက်ဆံရေးရဲ့အကျိုးအပြစ်ကြည့်။
ပေါင်းတိုင်း—
မူးယစ်မှုဘက်ရောက်။
လိမ်ညာမှုဘက်ရောက်။
လောင်းကစားဘက်ရောက်။
သူတစ်ပါးမကောင်းပြောတာပဲလုပ်။
မိမိက ပိုဆိုးလာတယ်။
ဒီပေါင်းသင်းမှုကို မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ နဲ့ စစ်။
အကုသိုလ်တိုးနေသလား?
တိုးရင် အကွာအဝေးထားဖို့လိုနိုင်တယ်။
ဒါ လူကိုမုန်းတာမဟုတ်။
မိမိစိတ်ကိုကာကွယ်တာ။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ဖက်မှာ—
ကောင်းတဲ့လူတစ်ယောက်နဲ့ ပေါင်းရမှာ စိတ်ရှက်။
သူတို့က သီလရှိတယ်။
ကိုယ့်အကျင့်တွေ ပေါ်လာမှာစိုး။
ဒါနဲ့ မပေါင်းဘူး။
ဒီအခါ ကြောက်စိတ်က No-Go ပြောနေတာ။
တကယ်တော့ ကုသိုလ်တိုးမယ့်အဖော်ဖြစ်နိုင်တယ်။
ဒီမှာ Go ပြောဖို့လိုတယ်။
ဒါကြောင့်—
သတိက မိမိအဆင်ပြေရာကို မရွေးဘူး။ ကောင်းရာကိုရွေးတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်ကို တရားကျင့်မှုထဲ ဆင်းကြည့်ရအောင်။
စိတ်ထဲ အတွေးတစ်ခု ပေါ်တယ်။
လောဘအတွေး။
ဆက်မလား?
No-Go။
ဒေါသအတွေးကို တမင်ပြန်ပြန်တွေးမလား?
No-Go။
သူတစ်ပါးနာကျင်အောင် စိတ်ကူးနေလား?
No-Go။
မေတ္တာအတွေး?
Go။
စွန့်လွှတ်မှု?
Go။
မထိခိုက်လိုမှု?
Go။
ဒီဟာက တကယ့်စိတ်အတွင်း Go / No-Go။
မဂ္ဂင်မှာ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဝါယာမက ဒီနေရာနဲ့ အလွန်ဆိုင်တယ်။
ဒကာကြီးတို့…
အပြင် Project ထက် ဒီ Project က ပိုကြီးတယ်။
စိတ်ကို ဘယ်ဘက်သွားခွင့်ပေးမလဲ?
ဒီနေ့တစ်ရက်လုံး—
လောဘကို Go ပြောနေသလား?
ဒေါသကို Go ပြောနေသလား?
မောဟကို Go ပြောနေသလား?
ပြီးတော့ ညရောက်မှ—
“စိတ်ဘာလို့ပူတာလဲ”
မေး။
အကြောင်းရှိတယ်။
နေ့တိုင်း စိတ်တံခါးမှာ Gatekeeper လို သတိရှိရမယ်—
ဒီအတွေး ဆက်ကျွေးမလား?
မကျွေးဘူးလား?
ဒီစကား ပြောမလား?
မပြောဘူးလား?
ဒီလုပ်ရပ် လုပ်မလား?
မလုပ်ဘူးလား?
ဒီမှာ ဓမ္မအသက်ဝင်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
တစ်ခါတလေ No-Go ပြောရမယ့် အကြီးဆုံးအရာက—
“ငါ့အတ္တပြောတဲ့စကား”
ဖြစ်တယ်။
“ငါမှန်ရမယ်”
No-Go။
“ငါ့ကို အနိုင်မယူစေနဲ့”
No-Go။
“ငါ့နာမည်မကျရဘူး”
No-Go။
“ငါ့Idea မပယ်ရဘူး”
No-Go။
ဒါတွေကို အမြဲတမ်းလိုက်ခွင့်ပေးရင် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မျက်ကန်းဖြစ်တယ်။
အစား—
“အမှန်ဘာလဲ?”
Go။
“အကျိုးဘာလဲ?”
Go။
“သီလဘာပြောလဲ?”
Go။
“အခုအချက်အသစ်ဘာပြောလဲ?”
Go။
ဒီလို။
ဒကာကြီးတို့…
အဲဒီတော့ ဓမ္မကျင့်တယ်ဆိုတာ အမြဲဘုရားခန်းထဲကိစ္စမဟုတ်။
Board meeting မှာ—
လောဘနောက်မလိုက်ရင် တရားရှိတယ်။
စာရင်းလုပ်တဲ့အခါ—
မဖုံးရင် တရားရှိတယ်။
Customer ကို အမှန်ပြောရင် တရားရှိတယ်။
Staff ကို တရားမျှတရင် တရားရှိတယ်။
Partner နဲ့မတူတဲ့အမြင်ကို ဒေါသမပါဘဲဆွေးနွေးရင် တရားရှိတယ်။
မသင့်တဲ့Deal ကို No-Go ပြောနိုင်ရင် တရားရှိတယ်။
ကြောက်နေပေမယ့် ကောင်းတဲ့အလုပ်ကို စရဲရင်လည်း တရားရှိတယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ဒီနေ့ကစပြီး Go / No-Go Decision ကို စကားနှစ်လုံးနဲ့ မကြည့်တော့နဲ့။
မိမိစိတ်ထဲ—
“ကုသိုလ်ဘက်သွားလား?”
အရင်မေး။
ဒီမေးခွန်းတစ်ခုက တော်တော်ပြောင်းပေးမယ်။
နောက်—
“မိမိနဲ့သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်သလား?”
နောက်—
“အပြစ်ကင်းစွာလုပ်လို့ရသလား?”
နောက်—
“တကယ်လုပ်နိုင်သလား?”
နောက်—
“လုပ်နေစဉ်ပြန်စစ်လို့ရသလား?”
ဒီလို။
ဒကာကြီးတို့…
ဆုံးဖြတ်ချက်အများကြီးက အချက်နှစ်ခုပေါင်းရတယ်။
တရားအရ မှန်ရမယ်။
လောကီအရ လုပ်နိုင်ရမယ်။
တရားအရမှန်ပေမယ့် လောကီအရ မလုပ်နိုင်သေးရင်—
အချိန်ယူ။
အရင်းအမြစ်တည်။
သင်။
လေ့လာ။
ပြီးမှလုပ်။
လောကီအရ အရမ်းလုပ်နိုင်ပေမယ့် တရားအရမမှန်ရင်—
မလုပ်။
ဒီကွာခြားချက် အရမ်းအရေးကြီးတယ်။
Ability က Morality ကို မဖျက်နိုင်။
Morality က Competence လိုအပ်ချက်ကိုလည်း မဖျက်နိုင်။
မြန်မာလို—
လုပ်နိုင်တာနဲ့ လုပ်သင့်တာ မတူ။
လုပ်သင့်တာနဲ့ အခုလုပ်နိုင်တာလည်း မတူ။
ဒီသုံးခု ခွဲ။
ဒကာ ဒကာမတို့…
အခု သစ္စာလေးပါးအလင်းနဲ့ ဒီတရားကို နိဂုံးဘက်ဆင်းကြရအောင်။
ပထမ—
ဒုက္ခသစ္စာ။
မမှန်တဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်တွေမှာ ဒုက္ခရှိတယ်။
လောဘနဲ့ Go လုပ်လို့ အကြွေးတက်တဲ့ဒုက္ခ။
ဒေါသနဲ့ No-Go လုပ်လို့ ကောင်းတဲ့Relationship ပျက်တဲ့ဒုက္ခ။
မောဟနဲ့ စတင်လို့ လူ့အင်အား၊ ငွေ၊ အချိန် ပျက်တဲ့ဒုက္ခ။
မုသားနဲ့အောင်မြင်လို့ အတွင်းစိတ်မလွတ်တဲ့ဒုက္ခ။
မှားနေမှန်းသိပေမယ့် မာနကြောင့် ဆက်လုပ်ရတဲ့ဒုက္ခ။
လုပ်သင့်တာကို ကြောက်စိတ်ကြောင့် မလုပ်ဘဲ နောင်တရတဲ့ဒုက္ခ။
ဒီအရာတွေကို ဒုက္ခအဖြစ် သိ။
ဒကာကြီးတို့…
Business failure တစ်ခုတည်း ဒုက္ခမဟုတ်။
အောင်မြင်နေပေမယ့် စိတ်မလွတ်တာလည်း ဒုက္ခ။
ပိုက်ဆံရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် စာရင်းဖုံးထားတယ်။
နေ့တိုင်း ပေါ်မှာကြောက်။
ဒါ ဒုက္ခ။
ရောင်းအားကောင်းတယ်။
ဒါပေမယ့် Customer ကို မမှန်ပြောထားတယ်။
တစ်နေ့ထွက်ပေါ်မှာကြောက်။
ဒါ ဒုက္ခ။
Company ကြီးတယ်။
ဒါပေမယ့် Staff အားလုံးမုန်း။
ကိုယ်လည်း ပူ။
ဒါ ဒုက္ခ။
ဒါကြောင့်—
ရလဒ်အပြင် စိတ်အခြေအနေကိုပါ ဒုက္ခသစ္စာနဲ့မြင်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
သမုဒယသစ္စာ။
ဒီဒုက္ခရဲ့အကြောင်းထဲ ဘာရှိ?
တဏှာ။
“ဒီDeal မဖြစ်မနေ ရရမယ်”
“ဒီCompany မဖြစ်မနေ ကြီးရမယ်”
“လူတိုင်း ငါ့ကိုအောင်မြင်တယ်ထင်ရမယ်”
“ငါ့Idea မပျက်ရဘူး”
“ငါဆုံးဖြတ်တာ မှားလို့မရဘူး”
ဒီဖမ်းဆုပ်မှုတွေ။
လောဘ။
ဒေါသ။
မောဟ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ ရဲ့ အကုသိုလ်အမြစ်တွေကို ဒီနေရာမှာ မြင်ရတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
Go လုပ်ရမယ့်အရာကို တဏှာက “မဖြစ်မနေ” လုပ်ခိုင်းတယ်။
No-Go လုပ်ရမယ့်အရာကိုလည်း တဏှာက—
“ဒီတစ်ခါတော့ရတယ်”
ပြောတယ်။
ဒေါသက—
“ဒီလူကိုပြမယ်”
လို့လုပ်ခိုင်းတယ်။
မောဟက—
မသိတာကို သိတယ်ထင်စေတယ်။
ဒါ သမုဒယ။
အပြင်က Market တစ်ခုတည်းကို အပြစ်မတင်နဲ့။
အတွင်းက အမြစ်ပါကြည့်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
နိရောဓသစ္စာ။
တဏှာနဲ့ဖမ်းဆုပ်မှု လျော့လာရင်—
ဘာဖြစ်?
အခွင့်အရေးကြီးတစ်ခုကို No-Go ပြောရဲတယ်။
ဘာကြောင့်?
“မရလည်းရတယ်”
ဆိုနိုင်လို့။
မတရားအမြတ်တစ်ခုကို စွန့်ရဲတယ်။
“ဒီပိုက်ဆံမရလည်းရတယ်”
ဆိုနိုင်လို့။
Project မှားနေပြီဆို ရပ်ရဲတယ်။
“ငါစခဲ့တာမှားတယ်လို့ ပေါ်လည်းရတယ်”
ဆိုနိုင်လို့။
Feedback လက်ခံရဲတယ်။
“ငါ့အတ္တထက် အမှန်ကြီးတယ်”
ဆိုနိုင်လို့။
ဒီမှာ စိတ်လွတ်လာတယ်။
ဒကာကြီးတို့…
တစ်ဖက်မှာ—
ကြောက်စိတ်ကြောင့် ကောင်းတာမလုပ်ရဲတဲ့သူလည်း—
“ရှုံးရင်လည်း သင်မယ်”
ဆိုနိုင်လာရင် လွတ်တယ်။
လူကဲ့ရဲ့မှာကို အလွန်မဖမ်းတော့ရင်—
ကောင်းတဲ့အလုပ်ကို စရဲတယ်။
ဒါလည်း စိတ်လွတ်ခြင်းတစ်မျိုး။
အဆုံးစွန်နိရောဓကတော့ တဏှာအကြွင်းမဲ့ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်။
Go / No-Go လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်က နိဗ္ဗာန်မဟုတ်ဘူး။
ဒါပေမယ့်—
တဏှာကြောင့် ဆုံးဖြတ်တာနည်းပြီး ပညာနဲ့ ဆုံးဖြတ်တတ်လာခြင်း ဟာ ဒုက္ခလျော့တဲ့လေ့ကျင့်မှုဖြစ်တယ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
မဂ္ဂသစ္စာ။
ဒီနေ့ခေါင်းစဉ်မှာ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဟာ အရမ်းရှင်းတယ်။
သမ္မာဒိဋ္ဌိ။
လုပ်နိုင်တာနဲ့ လုပ်သင့်တာကို ခွဲသိ။
အမြတ်နဲ့ အပြစ်ကင်းခြင်းကို ခွဲသိ။
ရလဒ်ကောင်းတစ်ကြိမ်နဲ့ လုပ်ရပ်မှန်တယ် မဆို။
လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟရဲ့အန္တရာယ်ကို သိ။
အကြောင်းနဲ့အကျိုးကို သိ။
ဒါ သမ္မာဒိဋ္ဌိ။
သမ္မာသင်္ကပ္ပ။
ဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့ စိတ်ရင်းကို သန့်စင်။
လောဘနည်းစေ။
မုန်းတီးမှုနည်းစေ။
သူတစ်ပါးထိခိုက်လိုမှု မဖြစ်စေ။
မိမိအတွက်ပဲ မကြည့်ဘဲ နှစ်ဖက်အကျိုးကြည့်။
ဒါ သမ္မာသင်္ကပ္ပ။
သမ္မာဝါစာ။
Go ရဖို့ Data မလိမ်။
Project အတည်ပြုစေချင်လို့ နံပါတ်မဖုံး။
Partner ကို မတစ်မျိုးပြောတစ်မျိုးလုပ်။
Customer ကို မုသားမပြော။
No-Go အကြောင်းပြောရင်လည်း အရှက်ခွဲမပြော။
ဒါ သမ္မာဝါစာ။
သမ္မာကမ္မန္တ။
အပြစ်ကင်းသောအမှုကိုရွေး။
မပိုင်တာမယူ။
သူတစ်ပါးကို မတရားမထိခိုက်။
အမြတ်အတွက် ကိုယ်ကျင့်တရားမရောင်း။
ဒါ သမ္မာကမ္မန္တ။
သမ္မာအာဇီဝ။
အသက်မွေးမှုနဲ့ သီလကို ခွဲမထား။
ဘုရားရှင် မပြုသင့်ဟုထားသော ကုန်သွယ်မှုတို့ကို ရှောင်။
မိစ္ဆာအသက်မွေးမှုကို ပယ်ပြီး မှန်ကန်သောအသက်မွေးမှုဖြင့် နေထိုင်ဖို့ မဂ္ဂင်မှာ အထူးပါဝင်တယ်။
သမ္မာဝါယာမ။
မကောင်းတဲ့ Project မစခင်တား။
စပြီးသားမကောင်းမှုကို ရပ်။
ကောင်းတဲ့အခွင့်အရေးကို စတင်။
ကောင်းပြီးသားအရာကို ထိန်းပြီးတိုး။
ဒါ သမ္မာဝါယာမ။
သမ္မာသတိ။
ဆုံးဖြတ်ချိန် ကိုယ့်စိတ်ကို သိ။
လောဘတက်နေသလား?
ဒေါသလား?
ကြောက်စိတ်လား?
မာနလား?
အလျင်လိုသလား?
ကိုယ့်စိတ်ကို မသိရင် Data ကောင်းကောင်းရှိလည်း ကိုယ်လိုချင်သလို ဖတ်တတ်တယ်။
ဒါကြောင့် သတိ။
သမ္မာသမာဓိ။
အပြင်က ဖိအား၊ ချီးကျူးမှု၊ ကဲ့ရဲ့မှု၊ ဈေးကွက်အသံ၊ Partner ဖိအားကြားမှာ စိတ်ကိုတည်စေ။
အဓိကစံမပျောက်စေ။
သီလမပျောက်စေ။
အမှန်မပျောက်စေ။
ဒီလို။
ဒကာကြီးတို့…
ဒီနေ့ကစပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုချတိုင်း—
“ငွေရမလား?”
မေးပါ။
မေးလို့ရတယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီမေးခွန်းတစ်ခုတည်းနဲ့ မပြီးပါနဲ့။
“ဒီအရာကို လုပ်ရင်း ငါ့စိတ်ဘယ်ဘက်တိုးမလဲ?”
မေး။
“ကုသိုလ်တိုးမလား၊ အကုသိုလ်တိုးမလား?”
မေး။
“မိမိ၊ သူတစ်ပါး၊ နှစ်ဖက်လုံး ထိခိုက်မလား?”
မေး။
“အပြစ်ကင်းစွာ ညအိပ်နိုင်မလား?”
မေး။
“လုပ်နိုင်စွမ်းတကယ်ရှိလား?”
မေး။
“အခုမသိသေးတာ ဘာလဲ?”
မေး။
ပြီးမှ—
လုပ်။
မလုပ်။
စောင့်။
စမ်း။
ရပ်။
ပြင်။
ဒီလိုဆုံးဖြတ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
Go / No-Go Decision ရဲ့အဆုံးမှာ ဦးဇင်းတို့ မှတ်ထားစေချင်တဲ့စကားက—
အမြတ်ရှိတာ Go အမိန့်မဟုတ်။
ကြောက်တာ No-Go အမိန့်မဟုတ်။
သီလ၊ ပညာနဲ့ အကြောင်းအကျိုးကို ကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်။
နောက်တစ်ကြောင်း—
လုပ်နိုင်တာနဲ့ လုပ်သင့်တာ မတူ။
လုပ်သင့်တာနဲ့ အခုလုပ်နိုင်တာလည်း မတူ။
နောက်တစ်ကြောင်း—
သီလမဖြတ်နိုင်ရင် ငွေစာရင်းမတွက်ခင်ကတည်းက ရပ်။
သီလနဲ့ကိုက်ရင် လုပ်နိုင်စွမ်းကို ဆက်စစ်။
နောက်တစ်ကြောင်း—
တစ်ခါ Go လုပ်ပြီးလို့ တစ်သက်လုံး Go မဟုတ်။
လုပ်နေစဉ် အကျိုးအပြစ်ပြန်စစ်။
နောက်ဆုံး—
တရားကို ကိုယ့်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထောက်ခံပေးမယ့်ရှေ့နေ မလုပ်နဲ့။
ကိုယ့်စိတ်ကို ပြန်မြင်စေမယ့် မှန်လုပ်။
ဒကာ ဒကာမတို့…
ယနေ့နာယူရသော ဓမ္မကုသိုလ်အကြောင်းကြောင့်—
မိမိတို့ဘဝမှာ ဆုံးဖြတ်ရမည့်အခါတိုင်း လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့၏ဖိအားကို သိနိုင်ကြပါစေ။
လောဘက “လုပ်” ဟု အော်တိုင်း မလိုက်ကြပါစေနှင့်။
ဒေါသက “ဖြတ်” ဟု အော်တိုင်း မဖြတ်ကြပါစေနှင့်။
ကြောက်စိတ်က “မလုပ်နဲ့” ဟု ပြောတိုင်း မရပ်ကြပါစေနှင့်။
မာနက “ပြန်မပြင်နဲ့” ဟု ပြောတိုင်း မဖမ်းကြပါစေနှင့်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ ၏အလင်းအတိုင်း မိမိဆုံးဖြတ်ချက်၏ အမြစ်တွင် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ရှိမရှိ သိနိုင်ကြပါစေ။ ကုသိုလ်အမြစ်တို့ကို ပိုမိုပျိုးထောင်နိုင်ကြပါစေ။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ ၏အလင်းအတိုင်း ကျင့်သုံးလိုက်သောအရာက အကုသိုလ်တိုး၍ ကုသိုလ်လျော့စေလျှင် မကျင့်သုံးဘဲ၊ အကုသိုလ်လျော့၍ ကုသိုလ်တိုးစေလျှင် ကောင်းစွာကျင့်သုံးနိုင်ကြပါစေ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ ၏အလင်းအတိုင်း လူများပြောသည်ဆိုရုံ၊ အစဉ်အလာဖြစ်သည်ဆိုရုံ၊ ကိုယ့်အကြိုက်နှင့်ကိုက်သည်ဆိုရုံဖြင့် မဆုံးဖြတ်ဘဲ အကုသိုလ်–ကုသိုလ်၊ အပြစ်ရှိ–အပြစ်ကင်း၊ ပညာရှိတို့၏အမြင်၊ လက်တွေ့ကောင်းကျိုးနှင့် ဒုက္ခတို့ကို စိစစ်နိုင်ကြပါစေ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၆၃ ၏အလင်းအတိုင်း မိမိ၏စေတနာကို သတိထားနိုင်ကြပါစေ။ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် အမှုမပြုမီ စိတ်ရင်းကို သန့်စင်နိုင်ကြပါစေ။
မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ ၏အလင်းအတိုင်း အမှုတစ်ခုကို မပြုမီ ဆင်ခြင်နိုင်ကြပါစေ။
ပြုနေစဉ် ပြန်လည်စစ်ဆေးနိုင်ကြပါစေ။
ပြုပြီးနောက် အကျိုးအပြစ်ကို ရိုးသားစွာ ပြန်ကြည့်နိုင်ကြပါစေ။
မိမိနှင့်သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်နေသည်ကို သိရသောအခါ မာနကြောင့် ဆက်မလုပ်ကြပါစေနှင့်။
မှားကြောင်းသိလျှင် ပြင်နိုင်ကြပါစေ။
အမှားကို အတ္တမလုပ်ကြပါစေနှင့်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၇၇ ၏အလင်းအတိုင်း အသက်မွေးမှု၌ သီလကန့်သတ်ချက်ကို လေးစားနိုင်ကြပါစေ။ အမြတ်ကြီးသည်ဆိုရုံဖြင့် မပြုသင့်သောအရာကို မပြုကြပါစေနှင့်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ ၏အလင်းအတိုင်း မိမိအသက်မွေးမှုတွင် ကျွမ်းကျင်လုံ့လရှိနိုင်ကြပါစေ။
တရားသဖြင့်ရရှိသောဥစ္စာကို သတိနဲ့ ကာကွယ်နိုင်ကြပါစေ။
ကောင်းသောအဖော်အပေါင်းနှင့် ပေါင်းသင်းနိုင်ကြပါစေ။
မိမိဝင်ငွေနှင့် ထွက်ငွေကို သိ၍ မျှတစွာနေထိုင်နိုင်ကြပါစေ။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ ၏အလင်းအတိုင်း တရားသဖြင့်ရရှိသောဥစ္စာရှိခြင်း၏ချမ်းသာကို ရနိုင်ကြပါစေ။
သင့်တော်စွာ သုံးစွဲနိုင်ခြင်း၏ချမ်းသာကို ရနိုင်ကြပါစေ။
အကြွေးကင်းခြင်း၏ချမ်းသာကို ရနိုင်ကြပါစေ။
အထူးသဖြင့် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်တို့ဖြင့် အပြစ်ကင်းခြင်း၏ချမ်းသာကို တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
ပိုက်ဆံရမည့်အခွင့်အရေးနှင့် အပြစ်ကင်းခြင်းတို့ ရွေးရသောအခါ အပြစ်ကင်းခြင်းကို တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
အမြတ်နှင့်သီလ တိုက်လာသောအခါ သီလကို မရောင်းကြပါစေနှင့်။
နာမည်နှင့်အမှန်တရား တိုက်လာသောအခါ အမှန်တရားကို ရွေးနိုင်ကြပါစေ။
လူကြိုက်များမှုနှင့် ပညာရှိတို့၏အမြင် တိုက်လာသောအခါ ပညာကို တန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
လောဘနှင့် မေတ္တာ တိုက်လာသောအခါ မေတ္တာဘက်ကို ဦးတည်နိုင်ကြပါစေ။
ဒေါသနှင့် ခန္တီ တိုက်လာသောအခါ သည်းခံပညာကို ရွေးနိုင်ကြပါစေ။
မောဟနှင့် စိစစ်ခြင်း တိုက်လာသောအခါ အချက်အလက်နှင့်ပညာကို ရွေးနိုင်ကြပါစေ။
လုပ်ငန်းရှင်တို့သည် အမြတ်ကို မကြောက်ကြပါစေနှင့်။
အမြတ်အတွက် သီလပျက်မည်ကိုသာ သတိထားကြပါစေ။
အရှုံးကို မကြောက်ကြပါစေနှင့်။
အရှုံးကြောင့် မုသားပြောမိမည်ကိုသာ သတိထားကြပါစေ။
ပြိုင်ဘက်ကို မကြောက်ကြပါစေနှင့်။
ပြိုင်ဘက်ကြောင့် မိမိစိတ်ထဲ ဒေါသ၊ မနာလိုမှု၊ မတရားမှု တိုးလာမည်ကိုသာ သတိထားကြပါစေ။
ဖောက်သည်နည်းခြင်းကို မကြောက်ကြပါစေနှင့်။
ဖောက်သည်ရဖို့ မမှန်ကန်သောကတိပေးမိမည်ကို သတိထားကြပါစေ။
ငွေနည်းခြင်းကို မရှက်ကြပါစေနှင့်။
ငွေရဖို့ မပိုင်တာယူမိမည်ကိုသာ ရှက်ကြောက်နိုင်ကြပါစေ။
ကုမ္ပဏီသေးခြင်းကို မရှက်ကြပါစေနှင့်။
အဖွဲ့ကြီးပြီး သီလသေးသွားမည်ကိုသာ သတိထားကြပါစေ။
လုပ်သင့်သောအရာကို ကြောက်စိတ်ကြောင့် မစွန့်ကြပါစေနှင့်။
မလုပ်သင့်သောအရာကို လောဘကြောင့် မယူကြပါစေနှင့်။
မသေချာသေးသောအရာကို မာနကြောင့် သေချာသလို မပြောကြပါစေနှင့်။
မသိသေးလျှင် မသိသေးဟု ပြောနိုင်ကြပါစေ။
သိအောင်လေ့လာနိုင်ကြပါစေ။
ပညာရှိသူတို့ကို မေးနိုင်ကြပါစေ။
အချက်အသစ်ပေါ်လာလျှင် အမြင်ဟောင်းကို ပြင်နိုင်ကြပါစေ။
“ငါပြောပြီးသား” ဟူသောမာနထက် “အခုအမှန်ဘာလဲ” ဟူသောပညာကို ပိုတန်ဖိုးထားနိုင်ကြပါစေ။
စလုပ်ပြီးသားစီမံချက် မှားနေကြောင်းသိလျှင် ရပ်နိုင်ကြပါစေ။
ရပ်ခြင်းကို အရှုံးဟု အမြဲမမြင်ကြပါစေနှင့်။
တစ်ခါတလေ အကုသိုလ်ကို ရပ်ခြင်းသည် အနိုင်ဖြစ်ကြောင်း သိနိုင်ကြပါစေ။
တစ်ခါတလေ မတည်နိုင်သောလုပ်ငန်းကို ရပ်ခြင်းသည် မိမိနှင့်သူတစ်ပါးကို ပိုကြီးသောဒုက္ခမှ ကာကွယ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိနိုင်ကြပါစေ။
သင့်တော်သည့်အချိန်မှာ Go ပြောရဲကြပါစေ။
သင့်တော်သည့်အချိန်မှာ No-Go ပြောရဲကြပါစေ။
မသေချာသေးသည့်အချိန်မှာ “ခဏစောင့်၊ ထပ်စစ်မယ်” ဟု ပြောရဲကြပါစေ။
အဖြေသုံးမျိုးလုံးတွင် မာနနည်း၍ ပညာတိုးနိုင်ကြပါစေ။
မိမိလုပ်ငန်းမှာ—
Customer ကို လူအဖြစ်မြင်နိုင်ကြပါစေ။
ဝန်ထမ်းကို လူအဖြစ်မြင်နိုင်ကြပါစေ။
Partner ကို အသုံးချစရာအရင်းအမြစ်မမြင်ကြပါစေနှင့်။
Supplier ကို ဖိနှိပ်ရမည့်သူ မမြင်ကြပါစေနှင့်။
ငွေကို သီလထက် ပိုကြီးမထားကြပါစေနှင့်။
အောင်မြင်မှုကို လူ့ဂုဏ်သိက္ခာထက် ပိုကြီးမထားကြပါစေနှင့်။
မိမိတို့၏ Go ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် ကုသိုလ်တိုးပွားရာဘက်သို့ ဦးတည်ကြပါစေ။
မိမိတို့၏ No-Go ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် အကုသိုလ်ကိုတားဆီးနိုင်ကြပါစေ။
စိတ်ထဲ လောဘပေါ်လာလျှင် လောဘနောက်လိုက်ရန် No-Go ပြောနိုင်ကြပါစေ။
ဒေါသပေါ်လာလျှင် ဒေါသဖြင့်ပြောဆိုလုပ်ကိုင်ရန် No-Go ပြောနိုင်ကြပါစေ။
မောဟပေါ်လာလျှင် မသိဘဲ အတည်ပြုရန် No-Go ပြောနိုင်ကြပါစေ။
မေတ္တာပေါ်လာလျှင် တိုးပွားစေနိုင်ကြပါစေ။
ကရုဏာပေါ်လာလျှင် လုပ်ရပ်အဖြစ် ပြောင်းနိုင်ကြပါစေ။
သတိပေါ်လာလျှင် မပျောက်စေနိုင်ကြပါစေ။
ပညာပေါ်လာလျှင် မာနကြောင့် မဖုံးကြပါစေနှင့်။
ဒုက္ခကို ဒုက္ခအဖြစ် သိနိုင်ကြပါစေ။
မှားသောဆုံးဖြတ်ချက်များ၊ ဖမ်းဆုပ်ထားသောစီမံချက်များ၊ မုသားဖြင့်ရရှိသောအောင်မြင်မှုများ၊ ကြောက်စိတ်ကြောင့် လွတ်သွားသောကောင်းမှုများထဲရှိ ဒုက္ခကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။
သမုဒယကို သမုဒယအဖြစ် သိနိုင်ကြပါစေ။
“မဖြစ်မနေရမယ်” ဟူသောတဏှာ၊ “ငါမှားလို့မရ” ဟူသောမာန၊ “ငါ့Idea” ဟူသောဖမ်းဆုပ်မှု၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကို မိမိဆုံးဖြတ်ချက်အောက်တွင် မြင်နိုင်ကြပါစေ။
မသင့်သောအခွင့်အရေးကို စွန့်နိုင်ကြပါစေ။
မှားနေသောလမ်းကို ရပ်နိုင်ကြပါစေ။
မိမိအမြင်အပေါ်ဖမ်းဆုပ်မှုကို လွှတ်နိုင်ကြပါစေ။
တဏှာနည်းလာသော စိတ်လွတ်လပ်မှုကို တဖြည်းဖြည်းသိနိုင်ကြပါစေ။
မဂ္ဂသစ္စာကို လက်တွေ့ကျင့်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဒိဋ္ဌိဖြင့် အကျိုးအပြစ်ကို မြင်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသင်္ကပ္ပဖြင့် စေတနာကို သန့်စင်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဝါစာဖြင့် မုသားမပါသောဆုံးဖြတ်ချက်များ ချနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာကမ္မန္တဖြင့် မထိခိုက်သောလုပ်ရပ်ကို ရွေးနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာအာဇီဝဖြင့် သန့်ရှင်းသောအသက်မွေးမှုကို တည်နိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာဝါယာမဖြင့် အကုသိုလ်ဘက်ကို No-Go ပြော၍ ကုသိုလ်ဘက်ကို Go ပြောနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသတိဖြင့် မိမိစိတ်အမြစ်ကို အချိန်မီ သိနိုင်ကြပါစေ။
သမ္မာသမာဓိဖြင့် ဖိအားများကြားမှာ အမှန်နဲ့သီလပေါ် တည်နိုင်ကြပါစေ။
ယနေ့နာယူသောကုသိုလ်အကြောင်းကြောင့်—
ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်း ပိုမှန်လာကြပါစေ။
မှန်သည်ဆိုသောအဓိပ္ပာယ်မှာ မိမိလိုချင်တာရခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ—
သီလနဲ့ညီခြင်း၊
ပညာနဲ့ညီခြင်း၊
မေတ္တာနဲ့ညီခြင်း၊
အကြောင်းအကျိုးနဲ့ညီခြင်း၊
လွတ်မြောက်ရာဘက်ကို ဦးတည်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြပါစေ။
လောကီအောင်မြင်မှုရရှိလျှင်လည်း အောင်မြင်မှုကို မမူးကြပါစေနှင့်။
အရှုံးရလျှင်လည်း သီလမပျက်ကြပါစေနှင့်။
လုပ်ရမည့်အခါ လုပ်ရဲကြပါစေ။
ရပ်ရမည့်အခါ ရပ်ရဲကြပါစေ။
ပြန်ပြင်ရမည့်အခါ ပြန်ပြင်ရဲကြပါစေ။
မသိသောအခါ မေးရဲကြပါစေ။
မှားသောအခါ ဝန်ခံရဲကြပါစေ။
အမှန်တွေ့သောအခါ လက်ခံရဲကြပါစေ။
ထိုသို့ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတို့ တိုးပွားလာပြီး—
တဏှာ၊ မာန၊ ဒိဋ္ဌိ၊ ဥပါဒါန်တို့ကို တဖြည်းဖြည်းပယ်ရှား၍—
ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
အဓိကမှီငြမ်းထားသော ဘုရားဟောကျမ်းများ
၁။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၁၁၄ — ကျင့်သုံးရာတွင် အကုသိုလ်တရားများတိုး၍ ကုသိုလ်တရားများလျော့စေသော ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အပြုအမူနှင့် ပေါင်းသင်းရာများကို မကျင့်သုံးသင့်ကြောင်း၊ အကုသိုလ်လျော့၍ ကုသိုလ်တိုးစေသောအရာကို ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်း အရှင်သာရိပုတ္တရာက အကျယ်ရှင်း၍ ဘုရားရှင်က အတည်ပြုတော်မူထားသည်။
၂။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၅ — အကုသိုလ်၊ အပြစ်ရှိမှု၊ ပညာရှိတို့၏ကဲ့ရဲ့မှုနှင့် လက်တွေ့ထိခိုက်ဒုက္ခဖြစ်စေမှုတို့ကို သိလျှင် ပယ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကုသိုလ်၊ အပြစ်ကင်းမှု၊ ပညာရှိတို့၏ချီးမွမ်းမှုနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ဖြစ်စေသောတရားတို့၌ နေထိုင်ကျင့်သုံးရန် အလင်းပေးထားသည်။
၃။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၃.၆၉ — လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတို့ကို အကုသိုလ်အမြစ်များအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး ထိုအမြစ်တို့မှ ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အကုသိုလ်များ ထွက်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း ရှင်းထားသည်။
၄။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၆၃ — စေတနာသည် ကမ္မဖြစ်ကြောင်းနှင့် စေတနာရှိပြီးနောက် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် အမှုလုပ်ကြောင်း ဟောထားသည်။ ဆုံးဖြတ်ချက်မတိုင်မီ စိတ်ရင်းကို စစ်ရန် အဓိကအလင်းဖြစ်သည်။
၅။ မဇ္ဈိမနိကာယ် ၆၁ — ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အမှုကို မပြုမီ၊ ပြုနေစဉ်၊ ပြုပြီးနောက် မိမိနှင့်သူတစ်ပါးအပေါ် ထိခိုက်မှုရှိမရှိ ပြန်လည်ဆင်ခြင်ရန် ဟောထားသည်။ Go ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက်လည်း အကျိုးအပြစ်ကို ပြန်စစ်ရမည့်အကြောင်းအတွက် အဓိကကျမ်းအုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။
၆။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၁၇၇ — လူဝတ်ကြောင်တစ်ယောက် မပြုသင့်သည့် ကုန်သွယ်မှုငါးမျိုးကို ဖော်ပြထား၍ လုပ်ငန်းဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းသည် အမြတ်တွက်ချက်မှုမတိုင်မီ သီလနှင့်အာဇီဝစည်းကို ဖြတ်ရကြောင်း အရေးကြီးသောအလင်းပေးသည်။
၇။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၆၂ — တရားသဖြင့်ရရှိသောဥစ္စာရှိခြင်း၊ သုံးစွဲနိုင်ခြင်း၊ အကြွေးကင်းခြင်းနှင့် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်အပြစ်ကင်းခြင်းတို့၏ချမ်းသာကို ဟောထားပြီး အပြစ်ကင်းခြင်း၏ချမ်းသာကို အထူးတန်ဖိုးထားသည်။
၈။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၈.၅၄ — လူဝတ်ကြောင်၏ လောကီကောင်းကျိုးအတွက် အသက်မွေးမှု၌ ကျွမ်းကျင်လုံ့လရှိခြင်း၊ ရရှိသောဥစ္စာကို ကာကွယ်ခြင်း၊ ကောင်းသောအဖော်ရှိခြင်းနှင့် ဝင်ငွေထွက်ငွေကို ချိန်ညှိနေထိုင်ခြင်းတို့ကို ဟောထားသည်။ သီလအရ လုပ်လို့ရသောအရာကို လက်တွေ့လုပ်နိုင်စွမ်း ရှိမရှိစစ်ရာ၌ အရေးကြီးသောအလင်းဖြစ်သည်။
၉။ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုင်ရာ ဟောကြားချက်များ — သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ၊ သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိတို့သည် ဆုံးဖြတ်ချက်အရည်အသွေးကို လောကီအသုံးချအဆင့်ထက် ကျော်၍ ဒုက္ခချုပ်ငြိမ်းရာလမ်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသည့် အခြေခံတရားများဖြစ်သည်။
