Value Proposition (တန်ဖိုးဖန်တီးမှုနှင့် အနှစ်သာရကို တင်ပြခြင်း)
[ပလ္လင်ဖွင့် ဂါထာတော်နှင့် နမက္ကာရ]
ယံ မင်္ဂလံ ဒွါဒသဟိ၊ စိန္တယိံသု သဒေဝကာ။
သောတ္ထာနံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ၊ အဋ္ဌတ္တိံသဉ္စ မင်္ဂလံ။
ဒေသိတံ ဒေဝဒေဝေန၊ သဗ္ဗပါပဝိနာသနံ။
သဗ္ဗလောကဟိတတ္ထာယ၊ မင်္ဂလံ တံ ဘဏာမ ဟေ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
၁။ တရားဒေသနာ နိဒါန်းအဖွင့်နှင့် လုပ်ငန်းခွင် အခြေအနေ
ဒကာ ဒကာမတို့၊ တရားချစ်ခင် သူတော်စင်အပေါင်းတို့ —
နေ့လယ်ခင်း လုပ်ငန်းခွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိနေချိန်တွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ထုတ်ကုန်ဒီဇိုင်းရေးဆွဲသူများနှင့် စီမံခန့်ခွဲသူ မန်နေဂျာတိုင်း ရင်ဆိုင်နေရသော အခြေခံအကျဆုံး မေးခွန်းတစ်ခုမှာ "မိမိတို့ ထုတ်လုပ်လိုက်သော ကုန်ပစ္စည်း သို့မဟုတ် ဝန်ဆောင်မှုသည် ဖောက်သည်တို့အတွက် အဘယ်ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးအစစ်အမှန်ကို ပေးစွမ်းနိုင်သနည်း" ဟူသော အချက်ဖြစ်ပေသည်။ ခေတ်သစ် စီးပွားရေး စီမံခန့်ခွဲမှုပညာရပ်၌ ဤအချက်ကို "Value Proposition" (တန်ဖိုးအဆိုပြုချက် / တန်ဖိုးတင်ပြမှု) ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
စျေးကွက်အတွင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အမြောက်အမြားသည် မိမိတို့ ကုန်ပစ္စည်း၏ အပြင်ပန်း ထုပ်ပိုးမှု၊ တောက်ပသော အရောင်အသွေး၊ အသံကျယ်လောင်သော ကြော်ငြာများနှင့် အပေါ်ယံ လှည့်ကွက်များကိုသာ အဓိက အာရုံစိုက်နေကြသည်။ အပေါ်ယံ အခွံသာပါပြီး အတွင်း၌ စားသုံးသူတို့၏ ဘဝအခက်အခဲကို အမှန်တကယ် ဖြေရှင်းပေးနိုင်သည့် "အနှစ်သာရ" မပါရှိသော ကုန်စည်များသည် စျေးကွက်ထဲသို့ ရောက်ရှိသွားသောအခါ ဖောက်သည်တို့က ကနဦးတွင် စူးစမ်းဝယ်ယူကြသော်လည်း၊ မကြာမီကာလအတွင်း အနှစ်မဲ့မှန်း သိရှိသွားကာ လုံးဝ စွန့်ပစ်သွားကြပေသည်။ အနှစ်သာရ မရှိသော ကုန်ပစ္စည်းဖြင့် စျေးကွက်ထိုးဖောက်ရန် ကြိုးစားခြင်းသည် မုန့်ဟင်းခါး အမည်ခံထားပြီး ဟင်းရည်၌ ငါးအနှစ်လုံးဝမပါဘဲ ရေကျဲကျဲကို ဆေးဆိုးရောင်းချနေသကဲ့သို့ စားသုံးသူကို စိတ်ပျက်စေကာ ရေရှည်တွင် လုပ်ငန်းလုံးဝ ပျက်စီးကျဆုံးရတော့သည်။
စစ်မှန်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု ရှင်သန်ရပ်တည်နိုင်ရေးအတွက် "ငါ့ကုန်ပစ္စည်း၌ မည်သည့် အနှစ်သာရ ပါဝင်သနည်း၊ ဖောက်သည်တို့၏ နာကျင်စရာ ဒုက္ခပြဿနာကို ဤအနှစ်သာရဖြင့် အမှန်တကယ် ပြေပျောက်စေနိုင်သလော" ဟူသော တန်ဖိုးဖန်တီးမှုကို ပညာမျက်စိဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်ရန် အလွန်ပင် လိုအပ်လှပေသည်။
၂။ ဓမ္မမေးခွန်းထုတ်ခြင်း
ဤနေရာတွင် ဦးဇင်းတို့ ဓမ္မအမြင်ဖြင့် သေချာစွာ စဉ်းစားဆင်ခြင် မေးခွန်းထုတ်ကြည့်ကြပါစို့ —
လောကီ စီးပွားရေး၌ဖြစ်စေ၊ လောကုတ္တရာ တရားကျင့်ကြံရာ၌ဖြစ်စေ လူသားတို့သည် အဘယ်ကြောင့် အနှစ်မရှိသော အရာ (အသာရ) ကို အနှစ်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်မှားတတ်ကြပါသနည်း။ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန် (သာရ) နှင့် အပေါ်ယံ အခွံသဖွယ် အနှစ်မဲ့သော အရာ (အသာရ) တို့ကို ပိုင်းခြားခွဲခြား သိမြင်နိုင်စွမ်းသည် မည်သည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဉာဏ်ပညာအပေါ်၌ တည်မှီနေပါသနည်း။
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ပိဋကတ်တော်လာ အဆုံးအမများ၌ အနှစ်သာရကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသူနှင့် အနှစ်မဲ့သော အရာနောက်သို့ မျက်စိမှိတ် လိုက်ပါသွားသူတို့၏ ကွာခြားချက်ကို မည်သို့ ညွှန်ပြဟောကြားထားတော်မူခဲ့ပါသနည်း။ ခေတ်သစ် စီးပွားရေးလောက၏ Value Proposition ဟူသော တန်ဖိုးဖန်တီးမှု သဘောတရားကို ဗုဒ္ဓဓမ္မ၏ အနှစ်သာရ (သာရ) ရှုမြင်မှုဖြင့် မည်သို့ ပေါင်းကူးဆင်ခြင်နိုင်ပါသနည်း။
၃။ ပိဋကတ်တော်လာ အထောက်အထားနှင့် ဓမ္မအနက်ဖွင့်ဆိုချက်
ဒကာ ဒကာမတို့၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ သုတ္တပိဋကတ်၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ် ဓမ္မပဒပါဠိတော် ယမကဝဂ်၌ လာရှိသော ဂါထာတော်မြတ် နှစ်ပုဒ်ကို ဦးစွာ နှလုံးသွင်း နာယူကြည့်ကြပါစို့ —
**"အသာရေ သာရမတိနော၊ သာရေ စာသာရဒဿိနော။
တေ သာရံ နာဓိဂစ္ဆန္တိ၊ မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပဂေါစရာ။"**¹
**"သာရဉ္စ သာရတော ဉတွာ၊ အသာရဉ္စ အသာရတော။
တေ သာရံ အဓိဂစ္ဆန္တိ၊ သမ္မာသင်္ကပ္ပဂေါစရာ။"**²
ပါဠိတော် အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ကြည်ညိုဖွယ် ရှင်းလင်းရသော် —
"အနှစ်မရှိသော အရာ၌ အနှစ်ရှိ၏ဟု ထင်မှတ်ယူဆလေ့ရှိကုန်သော၊ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ရှိသော အရာ၌ အနှစ်မရှိဟု အမြင်မှားလေ့ရှိကုန်သော၊ မှားယွင်းသော အကြံအစည် (မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ) လျှောက်လှမ်းရာ ကျက်စားရာ နယ်ပယ်ရှိကြကုန်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ကို မည်သည့်အခါမျှ မရရှိနိုင်ကြကုန်။
စင်စစ်အားဖြင့် အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ကို အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ဟူ၍ ပညာဖြင့် ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် သိမြင်ကြကုန်သော၊ အနှစ်မရှိသော အခွံအကာသက်သက်ကို အနှစ်မရှိဟု အရှိအတိုင်း သိမြင်ကြကုန်သော၊ မှန်ကန်သော အကြံအစည် (သမ္မာသင်္ကပ္ပ) လျှောက်လှမ်းရာ ကျက်စားရာ နယ်ပယ်ရှိကြကုန်သော သူတော်ကောင်းတို့သည်သာလျှင် စစ်မှန်သော အနှစ်သာရကို ရရှိနိုင်ကြကုန်၏" ဟု မြတ်စွာဘုရားရှင် တရားဓမ္မ ဒေသနာ ဟောကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။
ဤဂါထာတော် ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏ သမိုင်းကြောင်း နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို လေ့လာဆန်းစစ်ကြည့်ပါက သာရိပုတ္တရာနှင့် မောဂ္ဂလ္လာန် ဖြစ်လာမည့် ဥပတိဿနှင့် ကောလိတ ပရိဗိုဇ်မင်းသားနှစ်ဦးသည် စစ်မှန်သော တရားအနှစ်သာရ (သာရ) ကို ရှာဖွေရာ၌ မိမိတို့၏ မူလဆရာကြီးဖြစ်သော သဉ္စည်းပရိဗိုဇ်ထံသို့ သွားရောက်ကာ ဘုရားရှင်ထံသို့ အတူတကွ တရားနာ သွားရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။
ထိုအခါ သဉ္စည်းဆရာကြီးသည် မာနနှင့် လာဘ်လာဘဟူသော အနှစ်မဲ့သည့် အခွံ (အသာရ) ကို စွဲလမ်းလွန်းသဖြင့် "လောကတွင် ပညာရှိသူက များသလော၊ လူမိုက်က များသလော" ဟု မေးမြန်းသည်။ မင်းသားတို့က "လူမိုက်က များပါသည်" ဟု ဖြေသောအခါ သဉ္စည်းဆရာကြီးက "သို့ဖြစ်လျှင် ပညာရှိတို့သည် ရဟန်းဂေါတမထံ သွားကြပါစေ၊ မိုက်မဲသူတို့သည် ငါ့ထံသို့ လာကြလိမ့်မည်၊ ငါ မလိုက်နိုင်ပေ" ဟု ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
သဉ္စည်းဆရာကြီးသည် အပေါ်ယံ လာဘ်သပ္ပကာနှင့် အခြွေအရံဟူသော အနှစ်မဲ့သည့်အရာ (အသာရ) ကို အနှစ်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်ကာ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၌ ကျန်ရစ်ခဲ့ရရှာသည်။ အရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် အရှင်မောဂ္ဂလ္လာန်တို့ မူကား အနှစ်ကို အနှစ်အတိုင်း၊ အနှစ်မဲ့သည်ကို အနှစ်မဲ့အတိုင်း သမ္မာသင်္ကပ္ပဖြင့် သိမြင်တော်မူကြသဖြင့် မြတ်စွာဘုရားရှင်ထံသို့ ရောက်ရှိကာ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော အထွတ်အမြတ် အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ကို မျက်မှောက်ပြုတော်မူနိုင်ခဲ့ကြပေသည်။
ထို့အပြင် မဇ္ဈိမနိကာယ် မူလပဏ္ဏာသ၌ လာရှိသော စူဠသာရောပမသုတ် (Cūḷasāropamasutta) နှင့် မဟာသာရောပမသုတ် (Mahāsāropamasutta) တို့တွင်လည်း မြတ်စွာဘုရားရှင်သည် အနှစ်ရှာသော ယောက်ျား ဥပမာကို ပြဆိုထားတော်မူခဲ့သည် — သစ်ပင်တစ်ပင်၏ အနှစ်တုံး (သာရ) ကို အလိုရှိသော ယောက်ျားသည် တောအုပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာပြီးလျှင် အကိုင်းအခက် အရွက်ကလေးများ (သာခါပလာသ)၊ အပြင်အခေါက် (တစ)၊ အတွင်းအခေါက် (ပပဋိကာ)၊ သို့မဟုတ် အကာသား (ဖေဂ္ဂု) တို့ကို အနှစ်စစ်ဟု ထင်မှတ်၍ ခုတ်ယူသွားပါက ထိုသူသည် မိမိအလိုရှိသော အနှစ်သာရကို မရရှိနိုင်ဘဲ အချည်းနှီးသာ ဖြစ်ရသကဲ့သို့၊ အတွင်းသား အနှစ်စစ်စစ် (သာရ) ကိုသာ ခုတ်ထစ်ယူဆောင်သွားနိုင်သူသည်သာ မိမိ လိုလားအပ်သော တန်ဖိုးအစစ်ကို ရရှိနိုင်ပေသည်။
၄။ အဘိဓမ္မာ စိတ်သဘာဝ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာမှု — မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပနှင့် သမ္မာသင်္ကပ္ပ
ဒကာ ဒကာမတို့၊ အဘိဓမ္မာ ဓမ္မသဘောအရ ဆန်းစစ်ကြည့်ပါက အရာဝတ္ထုတစ်ခု၏ အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ကို မြင်နိုင်ခြင်းနှင့် မမြင်နိုင်ခြင်းသည် "ဝိတက်" စေတသိက်၏ စေ့ဆော်တွေးခေါ်မှု (Thinking / Mental Application) အပေါ်၌ လုံးဝ တည်မှီနေပေသည်။
မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ (မှားယွင်းသော ကြံစည်တွေးခေါ်မှု):
လောဘနှင့် မောဟတို့ ခြံရံထားသော ဝိတက်သည် အနှစ်မဲ့သော ကာမဂုဏ်အာရုံ၊ အပေါ်ယံ ဂုဏ်ဒြပ်နှင့် အတုအယောင် ပုံရိပ်များကိုသာ တန်ဖိုးရှိသည်ဟု မှားယွင်းစွာ တွေးတောစေသည် (ကာမသင်္ကပ္ပ)။ စီးပွားရေးလောကတွင်လည်း ထိုသို့သော မိစ္ဆာသင်္ကပ္ပ လွှမ်းမိုးနေသောအခါ ထုတ်လုပ်သူသည် "အပြင်ပန်း ထုပ်ပိုးမှု လှပပြီး လူတွေ စိတ်ယစ်မူးသွားလျှင် ပြီးရော၊ အတွင်း၌ ဘာပါသည်ဖြစ်စေ အရေးမကြီး" ဟူသော အပေါ်ယံ အတွေးအခေါ်ဖြင့်သာ ကုန်စည်တို့ကို ထုတ်လုပ်တတ်ကြသည်။
သမ္မာသင်္ကပ္ပ (မှန်ကန်သော ကြံစည်တွေးခေါ်မှု):
အလောဘ၊ အဒေါသ၊ ပညာတို့နှင့် ယှဉ်တွဲနေသော ဝိတက်သည် ကုန်စည်နှင့် လုပ်ငန်းတစ်ခု၏ စစ်မှန်သော ရည်ရွယ်ချက်ကို ထိုးထွင်းကြံစည်တတ်သည်။ "ဤကုန်စည်သည် စားသုံးသူတို့၏ ဘဝကို အမှန်တကယ် အကျိုးပြုသလော၊ သူတို့၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို လျော့ပါးစေသလော၊ အမှန်တကယ် တာရှည်အသုံးခံ၍ စိတ်ချမ်းသာမှုကို ပေးနိုင်သလော" ဟု အနှစ်သာရ (သာရ) ကို ဦးတည်၍ တွေးခေါ်ကြံဆခြင်း ဖြစ်သည်။
၅။ ခေတ်သစ်စီးပွားရေးနှင့် ပေါင်းကူးဆင်ခြင်ခြင်း (Mapping)
ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာတွင် Alexander Osterwalder ၏ "Value Proposition Canvas" သဘောတရားသည် အလွန်ပင် ကျော်ကြားလှပေသည်။ ၎င်း၌ အပိုင်းနှစ်ပိုင်း ပါဝင်သည် —
၁။ ဖောက်သည်၏ ပုံရိပ် (Customer Profile): စားသုံးသူ ပြည်သူတို့ နေ့စဉ် ကြုံတွေ့နေရသော ဘဝတာဝန်များ (Customer Jobs)၊ ရင်ဆိုင်နေရသော အခက်အခဲ ဆင်းရဲဒုက္ခများ (Customer Pains) နှင့် လိုလားတောင့်တသော ကောင်းကျိုးချမ်းသာများ (Customer Gains)။
၂။ တန်ဖိုးမြေပုံ (Value Map): မိမိ ထုတ်လုပ်လိုက်သော ကုန်ပစ္စည်း/ဝန်ဆောင်မှု (Products & Services) သည် ထိုဖောက်သည်တို့၏ နာကျင်စရာ ပြဿနာများကို မည်သို့ လျော့ပါးသက်သာစေသနည်း (Pain Relievers)၊ မည်သို့သော စစ်မှန်သည့် အကျိုးကျေးဇူးကို ပေးစွမ်းနိုင်သနည်း (Gain Creators) ဟူသည့် အချက်တို့ ဖြစ်သည်။
ဤနေရာတွင် ဦးဇင်းတို့ သတိပြုရမည့် အချက်မှာ (MAP-C / MAP-D) ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသော "သာရ" (အနှစ်သာရ) သည် အဆုံးစွန်၌ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာနှင့် နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော လောကုတ္တရာ တရားအနှစ်ကို ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ခေတ်သစ် Value Proposition သည် လောကီသုံးစွဲမှုဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးကို ညွှန်ပြခြင်း ဖြစ်သဖြင့် ၎င်းနှစ်ရပ်ကို တထပ်တည်း အဓိပ္ပာယ်တူသည်ဟု အတင်းအကျပ် မဆိုအပ်ပေ။
သို့သော် စိတ်နေသဘောထားနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ပေါင်းကူးမှုအဖြစ် ဆင်ခြင်ကြည့်ပါက — ခေတ်သစ်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးသည် ကုန်ပစ္စည်းတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်သည့်အခါ အပေါ်ယံ စျေးကွက်လှည့်စားမှု အခွံများ (အသာရ) ကို အဓိကမထားဘဲ၊ စားသုံးသူတို့၏ ဘဝဆင်းရဲဒုက္ခကို အမှန်တကယ် ကုစားကူညီပေးနိုင်သည့် လုပ်ဆောင်ချက် အနှစ်သာရ (သာရ / Real Functional & Ethical Value) ကို ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ခြင်းသည် ဓမ္မအမြင်အရ သမ္မာသင်္ကပ္ပနှင့် သမ္မာအာဇီဝကို လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင်၌ ပေါင်းစပ်ကျင့်သုံးခြင်းပင် ဖြစ်ပေသည်။
၆။ လောကီအမှုတွဲ သရုပ်ပြချက် (Illustrative Case)
ဤအချက်ကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ သိမြင်နိုင်ရန်အတွက် ခေတ်သစ် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းခွင်မှ လောကီသင်ခန်းစာ အမှုတွဲတစ်ခုကို ဦးဇင်းတို့ နှိုင်းယှဉ် သရုပ်ဖော်ကြည့်ကြပါစို့ —
[လောကီသင်ခန်းစာ အမှုတွဲ သရုပ်ပြချက် - Illustrative Scenario]
သောက်ရေသန့်နှင့် အိမ်သုံးရေစစ်စက် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိသော ကုမ္ပဏီနှစ်ခု ရှိသည်။
ပထမ ကုမ္ပဏီ "A" သည် အမြတ်ငွေ အလျင်အမြန် ရလိုဇောဖြင့် စျေးကွက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။ သူတို့သည် ရေစစ်စက်၏ အတွင်းပိုင်း စစ်ထုတ်စနစ်တွင် သာမန်အရည်အသွေးနိမ့် ကာဗွန်နှင့် သဲကျောက် အနည်းငယ်ကိုသာ ထည့်သွင်းထားသည်။ သို့သော် အပြင်ပန်း ကိုယ်ထည်ကိုမူ နိုင်ငံခြားမှ တင်သွင်းသော ပလတ်စတစ် တောက်ပတောက်ပများ၊ မီးရောင်စုံ LED မီးသီးများနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ဖန်သားပြင်ကြီးများဖြင့် အလွန်ဆန်းပြားစွာ အလှဆင်ထားသည်။ ကြော်ငြာရာ၌လည်း "ဤစက်သည် အာကာသနည်းပညာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသဖြင့် ရောဂါအားလုံး ပျောက်ကင်းစေသည်" ဟု အနှစ်မဲ့သော အခွံ (အသာရ) ကို အနှစ်ရှိသယောင် (သာရမတိနော) ဝါကြွားရောင်းချခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် ပြည်သူလူထုသည် အပြင်ပန်း အလှအပကို သဘောကျကာ ဝယ်ယူခဲ့ကြသော်လည်း၊ လပိုင်းအတွင်း ရေများ အနည်ကျလာခြင်း၊ ပိုးမွှားမသန့်စင်ခြင်းတို့ကြောင့် စားသုံးသူတို့ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ဖြစ်ကာ ကုမ္ပဏီအား တရားစွဲဆိုကြပြီး၊ နောက်ဆုံး၌ လုပ်ငန်း သိက္ခာကျဆင်းကာ ဒေဝါလီခံ၍ ပျက်စီးသွားခဲ့ရသည်။
ဒုတိယ ကုမ္ပဏီ "B" မူကား ဓမ္မအမြင်ရှိသော စွန့်ဦးတီထွင်သူတစ်ဦးက တည်ထောင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် အပြင်ပန်း အလှအပထက် အတွင်းအနှစ်သာရ (သာရ) ဖြစ်သော ရေစစ်စနစ်၏ စစ်မှန်သည့် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ဦးစားပေးခဲ့သည်။ ရေတွင်း ရေကန်များမှ ပါလာတတ်သော သံဓာတ်၊ ထုံးဓာတ်နှင့် ဘက်တီးရီးယား ပိုးမွှားများကို ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်း စင်ကြယ်စွာ စစ်ထုတ်ပေးနိုင်သော ဂျပန်နည်းပညာသုံး စစ်ထုတ်အမြှေးပါး (Membrane Filter) စစ်စစ်ကို အကုန်အကျခံ၍ အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူ၏ စက်သည် အပြင်ပန်းအားဖြင့် ရိုးရိုးရှင်းရှင်းသာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ဖောက်သည်တို့ အမှန်တကယ် ရရှိသော ရေသည် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ပြီး ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သည့် စစ်မှန်သော တန်ဖိုး (Value Proposition) အပြည့်အဝ ရှိခဲ့သည်။
ရလဒ်အနေဖြင့် သုံးစွဲသူ ပြည်သူတို့သည် ထိုရေစစ်စက်၏ စစ်မှန်သော အနှစ်သာရကို ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့သိရှိသွားကြသောအခါ တစ်ဆင့်စကား တစ်ဆင့်နားဖြင့် အချင်းချင်း ညွှန်းဆိုကြသဖြင့် ကြော်ငြာစရိတ် အထူးမကုန်ဘဲနှင့်ပင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ခိုင်မာစွာ ရှင်သန်ကြီးပွားပြီး၊ စျေးကွက်၌ ယုံကြည်စိတ်ချရဆုံးသော ထိပ်တန်း အမှတ်တံဆိပ်အဖြစ် အောင်မြင်စွာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့လေသည်။
ဤသည်မှာ အနှစ်သာရကို အနှစ်သာရအတိုင်း သိမြင်၍ တန်ဖိုးဖန်တီးနိုင်ခြင်း (သာရဉ္စ သာရတော ဉတွာ) ၏ လောကီအကျိုးရလဒ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။
၇။ လုပ်ငန်းခွင်နှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လက်တွေ့ကျင့်စဉ် (Practice)
ထို့ကြောင့် ဒကာ ဒကာမတို့သည် ဤနေ့လယ်ခင်း တရားဒေသနာတော်ကို နာယူပြီးသည့်အခါ မိမိတို့၏ ထုတ်ကုန်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများအတွင်း အောက်ပါ လက်တွေ့ကျင့်စဉ်များကို စနစ်တကျ ထည့်သွင်းဆောင်ရွက်ကြရမည် ဖြစ်သည် —
(က) လုပ်ငန်းခွင် လက်တွေ့ကျင့်စဉ်များ (Workplace Practices)
တန်ဖိုးအစစ်အမှန် စစ်ဆေးချက် ဇယား (Core Value Audit) ကို ပြုလုပ်ပါ:
မိမိတို့ ထုတ်လုပ်ရောင်းချနေသော ကုန်စည်/ဝန်ဆောင်မှုတိုင်းကို စာရွက်ပေါ်တွင် ချရေး၍ မေးခွန်းထုတ်ပါ —
"ဤထုတ်ကုန်၌ အပြင်ပန်း ထုပ်ပိုးကြော်ငြာမှု (အသာရ) ကို ဖယ်ရှားလိုက်ပါက အတွင်း၌ ဖောက်သည်၏ ဘဝပြဿနာကို အမှန်တကယ် ဖြေရှင်းပေးနိုင်သော အနှစ်သာရ (သာရ) မည်မျှ ကျန်ရှိသနည်း"။
အကယ်၍ အနှစ်သာရ မရှိဘဲ အပြင်ပန်း အခွံသက်သက်သာ ဖြစ်နေပါက ချက်ချင်း အရည်အသွေး အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ပါ။
နာကျင်မှု လျော့ပါးစေရေး မူဘောင် (Pain-Relief Verification) ကို ကျင့်သုံးပါ:
Customer Pain Points ခေါ် စားသုံးသူတို့ လက်တွေ့ ခံစားနေရသော အခက်အခဲ၊ ကုန်ကျစရိတ်၊ အချိန်ကြန့်ကြာမှုနှင့် စိတ်ဖိစီးမှုများကို မိမိတို့၏ Value Proposition က အမှန်တကယ် မည်သို့ လျော့ပါးသက်သာစေသနည်းဟူသော အချက်ကို လက်တွေ့စမ်းသပ်ချက် အထောက်အထားများဖြင့် သက်သေပြနိုင်အောင် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ထုတ်လုပ်ပါ။
အနှစ်သာရ အခြေပြု အရောင်းမူဝါဒ (Substance-Over-Form Policy):
အရောင်းဝန်ထမ်းများအား အပေါ်ယံ စကားလုံးလှလှများဖြင့် စားသုံးသူကို မျက်စိလှည့်ရောင်းချစေခြင်း မပြုဘဲ၊ ထုတ်ကုန်၏ စစ်မှန်သော အသုံးဝင်ပုံ အနှစ်သာရကို သစ္စာရှိစွာ ရှင်းပြရောင်းချစေသည့် စံနှုန်းကို ချမှတ်ပါ။
(ခ) စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်း (Mind Practice)
သမ္မာသင်္ကပ္ပ နှလုံးသွင်းခြင်း (Cultivating Wholesome Thought):
စီးပွားရေး အကြံအစည်အသစ်တစ်ခုကို ကြံစည်တိုင်း "ငါသည် လူအများအား အခွံသက်သက်ဖြင့် လှည့်စား၍ ငွေရှာမည်လော၊ သို့မဟုတ် သူတို့၏ ဘဝအတွက် အမှန်တကယ် အကျိုးပြုမည့် အနှစ်သာရကို ဖန်တီးပေးမည်လော" ဟု စိတ်စေတနာကို ဓမ္မဖြင့် စစ်ဆေးပါ။
အကာနှင့် အနှစ်ကို ခွဲခြားသော သမ္ပဇဉ်ပညာ (Discerning Essence from Fluff):
မိမိ၏ ကိုယ်ပိုင်ဘဝနှင့် စီးပွားရေးလောကတွင် တွေ့ကြုံရသော လောကဓံ အတက်အကျများ၊ အပေါ်ယံ ချီးမွမ်းမှု၊ ကဲ့ရဲ့မှုဟူသော အခွံအကာများကို အနှစ်စစ်ဟု မယူဆဘဲ၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာဟူသော အတွင်းစိတ်၏ အနှစ်သာရကိုသာ အစဉ်အမြဲ ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်ရန် သတိပညာဖြင့် လေ့ကျင့်ပွားများပါ။
၈။ သစ္စာလေးပါးသို့ သဘာဝကျကျ ဆင်းသက်ခြင်း (Sacca Landing)
ဒကာ ဒကာမတို့၊ ဤအနှစ်သာရ ဖန်တီးမှု သဘောတရားကို လောကီစီးပွားရေး အောင်မြင်မှု သက်သက်၌ မရပ်တန့်ဘဲ၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ အဆုံးစွန်သော တရားတော်ဖြစ်သည့် သစ္စာလေးပါး (Cattāri Ariyasaccāni) သို့ အဆင့်ဆင့် ဆင်းသက်၍ နှလုံးသွင်းကြည့်ကြပါစို့ —
ဒုက္ခသစ္စာ (ဆင်းရဲခြင်း အမှန်တရား):
အနှစ်မရှိသော အရာတို့ကို အနှစ်ရှိသည်ဟု ထင်မှတ်၍ တပ်မက်စွဲလမ်းနေသမျှ ကာလပတ်လုံး ထိုအရာတို့ ပျက်စီးဖောက်ပြန်သွားသည့်အခါ စိတ်နှလုံး ပူဆွေးသောက ရောက်ရခြင်း၊ လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးသည် အနှစ်မရှိသော ကုန်ပစ္စည်းကို ထုတ်လုပ်မိ၍ စျေးကွက်က ပစ်ပယ်သဖြင့် စီးပွားပျက်စီးရခြင်း၊ ဖောက်သည်တို့မှာလည်း လှည့်ဖြားခံရသဖြင့် ငွေကြေးနှင့် စိတ်ချမ်းသာမှု ဆုံးရှုံးရခြင်းတို့သည် လုပ်ငန်းခွင်နှင့် လောကီဘဝ၏ မလွဲမသွေ ခံစားရသော ဒုက္ခသစ္စာ အစစ် ဖြစ်ပေသည်။
သမုဒယသစ္စာ (ဆင်းရဲဖြစ်ကြောင်း အမှန်တရား):
ဤသို့သော အနှစ်မဲ့ ဆင်းရဲဒုက္ခတို့၏ အကြောင်းရင်းခံမှာ အခြားမဟုတ်ပေ။ အပေါ်ယံ အခွံအကာကို အနှစ်ဟု ထင်မှတ်မှားသော မောဟ၊ အကျိုးအမြတ်ကို လွယ်လွယ်ရလိုသော လောဘတဏှာ၊ နှင့် မိမိ၏ အတုအယောင် ကုန်ပစ္စည်းကို အကောင်းဆုံးဟု ထင်နေသော မာနတည်းဟူသည့် သမုဒယသစ္စာ ကြောင့်သာ ဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း ဖြစ်သည်။
၉။ တရားဒေသနာ နိဂုံးချုပ်နှင့် ဩဝါဒ
ဒကာ ဒကာမတို့၊ တရားချစ်ခင် သူတော်စင်အပေါင်းတို့ —
စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခု၏ တန်ဖိုးသည် လှပသော ကြော်ငြာစာသားများ သို့မဟုတ် တောက်ပသော အပြင်ပန်း အဆောင်အယောင်များ၌ မတည်ပေ။ ထိုလုပ်ငန်းက လူသားတို့၏ ဘဝဆင်းရဲဒုက္ခကို မည်မျှ အမှန်တကယ် ပြေပျောက်စေနိုင်သနည်း၊ မည်မျှသော စစ်မှန်သည့် အနှစ်သာရ (Value Proposition) ကို ပေးစွမ်းနိုင်သနည်းဟူသော အချက်အပေါ်၌သာ အဓိက တည်ရှိပေသည်။
အနှစ်မရှိသော သစ်ပင်သည် ပြင်းထန်သော လေမုန်တိုင်းဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ ကျိုးပဲ့လဲပြိုရသကဲ့သို့၊ အနှစ်မဲ့သော ထုတ်ကုန်နှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသည်လည်း စျေးကွက်၏ စမ်းသပ်မှုဒဏ်ကို မခံနိုင်ဘဲ ပျက်စီးဆုံးရှုံးရပေလိမ့်မည်။ အနှစ်စစ်သော သစ်ပင်သည် မုန်တိုင်းကို ကြံ့ကြံ့ခံ၍ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ တည်တံ့သကဲ့သို့၊ စစ်မှန်သော အနှစ်သာရဖြင့် ဖောက်သည်တို့အား အကျိုးပြုသော လုပ်ငန်းသည်လည်း အစဉ်ထာဝရ ခိုင်မာကြီးပွားပေလိမ့်မည်။
ထို့ကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့သည် ယနေ့မှစ၍ —
၁။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူသည့်အတိုင်း "အသာရေ သာရမတိနော" ဟူသော အမြင်မှားကို စွန့်ပစ်ကာ၊ အနှစ်မဟုတ်သည်ကို အနှစ်မဟုတ်ဟု ပညာဖြင့် သိမြင်ကြပါ။
၂။ "သာရဉ္စ သာရတော ဉတွာ" တရားနှင့်အညီ မိမိတို့၏ ထုတ်ကုန်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ၌ ဖောက်သည်တို့အတွက် စစ်မှန်သော တန်ဖိုးအနှစ်သာရ (Value Proposition) ပြည့်ဝနေအောင် အားထုတ်တည်ဆောက်ကြပါ။
၃။ သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာအာဇီဝတရားတို့ဖြင့် စီးပွားဥစ္စာတို့ကို ဖြူစင်စွာ ရှာဖွေတည်ဆောက်နိုင်ကြသဖြင့် မျက်မှောက်ဘဝ၌လည်း စီးပွားဥစ္စာ တရားနှင့်အညီ တိုးတက်ကြီးပွားနိုင်ကြပါစေ၊ သံသရာတစ်လျှောက်၌လည်း အနှစ်မဲ့သော ဒုက္ခများမှ ကင်းလွတ်ကာ၊ အဆုံးစွန်သော ဘဝ၌ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ အထွတ်အမြတ် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော အနှစ်သာရ အစစ်အမှန်ကို မလွဲမသွေ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
[မေတ္တာပို့၊ အမျှဝေနှင့် အနုမောဒနာ ဆုတောင်း]
ကုသိုလ်ကောင်းမှု အစုစုတို့ကြောင့် —
သဗ္ဗီတိယော ဝိဝဇ္ဇန္တု၊ သောကော ရောဂေါ ဝိနဿတု။
မာ တေ ဘဝန္တွန္တရာယာ၊ သုခီ ဒီဃာယုကော ဘဝ။
အဘိဝါဒနသီလိဿ၊ နိစ္စံ ဝုဍ္ဎာပစာယိနော။
စတ္တာရော ဓမ္မာ ဝဍ္ဎန္တိ၊ အာယု ဝဏ္ဏော သုခံ ဗလံ။
ယနေ့ နေ့လယ်ခင်း တရားဒေသနာတော်ကို ရိုသေလေးမြတ်စွာ နာယူကြည်ညိုကြသော တရားနာပရိသတ် ဒကာ ဒကာမ အပေါင်းတို့သည် မကောင်းသော ဘေးရန်၊ ရောဂါ၊ သောက အပေါင်းတို့မှ ကင်းဝေးကြပြီးလျှင်၊ အသက်ရှည်ခြင်း၊ အဆင်းလှခြင်း၊ ချမ်းသာကြီးခြင်း၊ ခွန်အားကြီးခြင်းဟူသော ကျက်သရေမင်္ဂလာ တရားလေးပါးတို့နှင့် အစဉ်ထာဝရ ပြည့်စုံကြပါစေကုန်သတည်း။
ဤကောင်းမှုကုသိုလ် အဖို့ဘာဂကို ၃၁ ဘုံ၌ ကျင်လည်ကုန်သော သတ္တဝါအနန္တတို့အား အမျှပေးဝေပါ၏။ အမျှရ၍ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ချမ်းသာကြပါစေကုန်သတည်း။
သာဓု သာဓု သာဓု။
စာကိုးမှတ်စုများနှင့် ကျမ်းကိုးစာရင်း (Footnotes & Bibliography)
စာကိုးမှတ်စုများ (Footnotes):
¹ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော်၊ ၁-ယမကဝဂ်၊ ဂါထာအမှတ် ၁၁ (Dhp 11)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ မူရင်းပါဠိတော်၊ ပိဋကတ်တော်စာအုပ်အမှတ် (KN-01)၊ နှာ-၁၉။
² ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော်၊ ၁-ယမကဝဂ်၊ ဂါထာအမှတ် ၁၂ (Dhp 12)၊ ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ မူရင်းပါဠိတော်၊ ပိဋကတ်တော်စာအုပ်အမှတ် (KN-01)၊ နှာ-၁၉။ ထို့ပြင် မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသ၊ ၃-ဩပမ္မဝဂ်၊ ၉-မဟာသာရောပမသုတ် (MN 29) နှင့် ၁၀-စူဠသာရောပမသုတ် (MN 30)၊ ပိဋကတ်တော်စာအုပ်အမှတ် (MN-01)၊ နှာ-၂၄၇–၂၆၀ တို့၌လည်း အနှစ်ရှာသော သစ်ပင်ဥပမာကို ရှုနိုင်သည်။
ကျမ်းကိုးစာရင်း (Bibliography):
Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka, Suttantapiṭaka, Khuddakanikāya, Dhammapadapāḷi (KN-01), Yangon: Ministry of Religious Affairs (မြန်မာပြည် သာသနာရေးဦးစီးဌာန ပုံနှိပ်မူ)။
Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka, Suttantapiṭaka, Majjhimanikāya, Mūlapaṇṇāsapāḷi (MN-01), Yangon: Ministry of Religious Affairs (မြန်မာပြည် သာသနာရေးဦးစီးဌာန ပုံနှိပ်မူ)။
Norman, K. R. The Word of the Doctrine (Dhammapada), Oxford: The Pali Text Society, 1997.
Osterwalder, Alexander, et al. Value Proposition Design: How to Create Products and Services Customers Want, Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, 2014.
